THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI

Nhìn vào bảng số lượng và tỉ trọng khách du lịch ở trên, có thể thấy năm 2003 đã có một sự biến động lớn về lượng khách du lịch quốc tế đến với Thừa Thiên Huế.. Với mục tiêu bảo tồn và p

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI

Ở THỪA THIÊN HUẾ

2.1 TỔNG QUAN VỀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI Ở THỨA THIÊN HUẾ

2.1.1 Khách du lịch

2.1.1.1 Số lượng khách du lịch

Năm 1995, tổng lượng khách du lịch đến với Thừa Thiên Huế đạt 277.400 lượt khách Mặc dù năm 1993, quần thể di tích triều Nguyễn đã được công nhận là di sản văn hóa thế giới nhưng đến năm 1995, tiềm năng du lịch này vẫn chưa thực sự được khai thác triệt để Tổng lượt khách du lịch đến Thừa Thiên Huế vẫn là một con số khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng

Năm 2000, với sự cố gắng của các cấp chính quyền cũng như sự đầu tư của các doanh nghiệp lữ hành, số lượng khách đến tỉnh đã tăng lên đáng kể, đạt được con số 470.000 lượt khách, tăng gần gấp đôi so với năm 1995 Đây là một bước tiến khá quan trọng trong sự phát triển du lịch tỉnh nhà

Đến năm 2005, con số này đã lên tới 1.050.000 lượt, và năm 2008 là 1.680.000 lượt người Có thể thấy, du lịch Thừa Thiên Huế đang trên đà phát triển, trở thành một thế mạnh của kinh tế tỉnh nhà Du khách trong nước cũng như nước ngoài đều biết đến Huế như một thành phố du lịch xanh và cổ kính với nhiều di tích văn hóa, lịch sử từ hàng trăm năm trước

2.1.1.2 Cơ cấu khách du lịch

Giai đoạn 2000 – 2006, cơ cấu khách du lịch thay đổi theo hướng tỉ trọng khách

du lịch nội địa tăng mạnh, tỷ trọng khách du lịch quốc tế ngày càng chiếm tỉ lệ nhỏ Đây là một khuynh hướng khá tiêu cực đối với ngành du lịch, nó ảnh hưởng không nhỏ tới doanh thu du lịch nói chung và GDP của tỉnh nói riêng Nhưng trong hai năm gần đây, tỉ trọng khách quốc tế đã có những chuyển biến tích cực, tăng nhanh trong biểu đồ

cơ cấu khách du lịch đến Thừa Thiên Huế hàng năm

Năm

Khách nội địa Khách quốc tế

Số lượng Tỉ trọng (%) Số lượng Tỉ trọng (%)

Nhìn vào bảng số lượng và tỉ trọng khách du lịch ở trên, có thể thấy năm 2003 đã

có một sự biến động lớn về lượng khách du lịch quốc tế đến với Thừa Thiên Huế Lượng khách du lịch quốc tế giảm mạnh, chỉ bằng 77,2% so với năm 2002, tỉ trọng giảm từ 41,03% xuống còn 34,42% Dịch bệnh SARS và một số dịch bệnh lây nhiễm khác trong năm này đã khiến nhiều khách du lịch huỷ bỏ các tour du lịch đặt trước Bên cạnh đó, công tác xúc tiến, tuyên truyền của tỉnh vẫn chưa thực sự hiệu quả trong việc quảng cáo sản phẩm du lịch của tỉnh Những năm sau đó, lượng khách quốc tế đến Thừa Thiên Huế tăng lên nhưng tỉ trọng của nó vẫn không có sự thay đổi đáng kể Festival là một trong những sự kiện thu hút được rất nhiều khách du lịch đến Huế Được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2000, trải qua 5 lần tổ chức, Festival Huế đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng du khách Năm 2006, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định phê duyệt đề án xây dựng thành phố Huế - thành phố Festival của Việt Nam Đây thực sự là một điểm nhấn trong phát triển du lịch ở Thừa Thiên Huế, tạo nên những chuyển biến tích cực về lượng khách du lịch những năm sau đó

Năm 2007 đánh dấu một bước đột phá của chỉ tiêu này, lượng khách du lịch quốc

tế đạt 666.590 lượt người, tăng 52,89% so với năm 2006 và tỉ trọng tăng vọt từ 35,44% lên 43,07% Đây là một dấu hiệu tích cực đối với ngành du lịch Thừa Thiên Huế, tạo ra một triển vọng về thành phố du lịch được du khách trên khắp thế giới biết đến và ủng

hộ Năm 2008, lượng khách quốc tế đến Huế vẫn tiếp tục tăng mạnh cả số lượng lẫn tỉ trọng khách du lịch Tuy nhiên, với cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới hiện nay, lượng khách du lịch đến Huế dự báo sẽ có sự biến động trong những năm tiếp theo

2.1.1.3 Thời gian lưu trú

Năm 2005, số ngày lưu trú bình quân của khách du lịch Thừa Thiên Huế mới đạt 1,98 ngày với khách quốc tế và 1,93 ngày với khách nội địa Tổng số ngày khách đạt hơn 2.000.000 ngày trong đó ngày khách quốc tế đạt hơn 732.000 ngày và ngày khách nội địa đạt hơn 1.300.000 ngày Năm 2008, số ngày lưu trú bình quân tăng chậm, đạt 2,01 ngày với khách du lịch quốc tế và khách du lịch nội địa là 1,94 ngày Số ngày khách quốc tế của Thừa Thiên Huế mới chiếm tỷ trọng 4,02% (so với cả nước) và 23,44% (so với khu vực Miền trung - Tây nguyên) Như vậy, tỷ trọng của khách du lịch Thừa Thiên Huế đối với du lịch Việt Nam và khu vực Miền trung - Tây Nguyên cũng còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng và vị trí của Thừa Thiên Huế trong chiến lược phát triển du lịch Việt Nam và khu vực Miền trung - Tây nguyên.

2.1.1.4 Mùa du lịch

Mùa du lịch là yếu tố phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết, khí hậu cũng như phong tục tập quán của nơi du lịch cũng như quê hương của khách du lịch Những du khách đến từ những quốc gia khác nhau với nền văn hóa khác nhau sẽ có những mùa du lịch khác nhau

Với khách nội địa, mùa du lịch thường bắt đầu vào khoảng cuối tháng 4, đầu tháng

5 với kì nghỉ lễ dài nhất trong năm Tiếp theo là những tháng hè với thời tiết khô ráo nhất trong năm, rất thích hợp cho những tour du lịch ngoài trời, thăm thú cảnh quan thiên nhiên Mùa du lịch của khách nội địa thường kết thúc vào tháng 10,11 vì đây là khoảng thời gian mưa nhiều ở Huế, các hoạt động du lịch diễn ra không thuận lợi

Đối với khách du lịch quốc tế, tháng cuối năm với kì nghỉ Giáng sinh và năm mới kéo dài là khoảng thời gian đi du lịch thích hợp nhất Với hầu hết khách quốc tế, đây là khoảng thời gian mà khi hậu ở nước họ rất khắc nghiệt, nên họ có xu hướng lựa chọn những đất nước nhiệt đới, có nhiệt độ cao, ấm áp làm nơi du lịch nghỉ dưỡng Và Việt Nam, trong đó có Thừa Thiên Huế là một trong những điểm đến thú vị

2.1.2 Sản phẩm du lịch

2.1.2.1 Các tuyến du lịch

- Các tuyến du lịch nội tỉnh

• Tuyến du lịch Cố đô Huế;

• Tuyến du lịch Thành phố Huế - Thuận An - Phá Tam Giang - Đầm Cầu Hai;

• Tuyến du lịch Thành phố Huế - Cảnh Dương - Bạch Mã - Lăng Cô - Hải Vân;

• Tuyến du lịch Thành phố Huế - A Lưới - đường mòn Hồ Chí Minh

- Các tuyến du lịch liên tỉnh

• Tuyến du lịch Huế - A Lưới - Đường mòn Hồ Chí Minh - Khe Sanh - Lao Bảo;

• Huế - Quảng Trị - Lao Bảo;

• Tuyến du lịch Huế - Cảnh Dương - Bạch Mã - Lăng Cô - Hải Vân - Đà Nẵng - Hội An

2.1.2.2 Cơ sở lưu trú

Năm 1995 số phòng lưu trú đạt 1.349 phòng, 2000 đạt 2.115 phòng, năm 2005 đạt

4000 phòng; còn năm 2008 con số này đạt 6131 phòng; giai đoạn 1995 - 2005 tốc độ tăng trưởng phòng khách sạn thực tế đạt 11,48%/năm Số phòng lưu trú của tỉnh có tốc

độ tăng chậm, chưa đáp ứng đầy đủ và kịp thời nhu cầu của khách du lịch

So với cả nước và khu vực miền Trung - Tây Nguyên, số phòng lưu trú của Thừa Thiên Huế mới đạt 3,69% (cả nước) và 12,88% (khu vực miền Trung - Tây Nguyên)

Về cơ cấu hệ thống cơ sở lưu trú Tính đến năm 2008, toàn tỉnh có 279 cơ sở lưu trú với hơn 6.000 phòng và 11.345 giường trong đó có 247 cơ sở lưu trú đủ tiêu chuẩn đón khách quốc tế Số lượng khách sạn là 136 khách sạn với gần 5.400 phòng, trong đó

có 70 khách sạn được công nhận hạng 1 - 4 sao chiếm tỷ lệ 24,44% trong tổng số cơ sở lưu trú của tỉnh

Công suất sử dụng phòng bình quân năm 2008 là 60 - 65%

Nhìn chung, chất lượng cơ sở lưu trú của Thừa Thiên Huế đang tăng lên khá nhanh về số lượng Số lượng khách sạn đạt tiêu chuẩn 1 - 4 sao cũng tăng lên hiện chiếm hơn 20% trong tổng số cơ sở lưu trú

Tuy nhiên, tỷ lệ khách sạn quy mô nhỏ (dưới 20 phòng) vẫn còn khá lớn chiếm tỷ

lệ 30% số khách sạn của Thừa Thiên Huế và đặc biệt chúng đang có chiều hướng phát triển nhanh Điều này sẽ gây ảnh hưởng không tốt đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ lưu trú của du lịch Thừa Thiên Huế Khách sạn quy mô nhỏ chiếm tỉ lệ cao cũng là biểu hiện của sự phát triển du lịch cộng đồng ở Huế Hầu hết các hộ gia đình, các đơn vị kinh doanh nhỏ với nguồn vốn có hạn và mục tiêu thu hồi vốn nhanh chỉ triển khai xây dựng các khách sạn nhỏ, chất lượng vừa đủ phục vụ khách du lịch

2.1.2.3 Cơ sở ăn uống và vui chơi giải trí

Với mục tiêu bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống, đồng thời thoả mãn nhu cầu khám phá, thưởng thức của khách du lịch; việc phục hồi các loại hình văn hoá truyền thống đạt được nhiều thành quả đáng biểu dương thông qua việc tổ chức thành công các kỳ Festival, các nhà sáng tác, nghệ sĩ, nghệ nhân và học sinh sinh viên các trường Đại học Nghệ Thuật Huế đã góp phần lưu giữ và phát huy những giá trị văn hoá đặc sắc, độc đáo của Di sản phi vật thể Huế đưa vào phục vụ du lịch có hiệu quả.Nhiều điểm vui chơi giải trí, các công trình phục vụ nhu cầu nghỉ ngơi thư giãn cho nhân dân và cho du khách được xây dựng.

Hệ thống các nhà hàng trên địa bàn có sự tăng nhanh về lượng và chất; trong đó một số nhà hàng được đầu tư lớn, đủ tiện nghi và điều kiện phục vụ, đáp ứng được nhu cầu của đối tượng khách có thu nhập và chi tiêu cao

2.1.2.4 Vận chuyển khách du lịch

Các loại hình vận chuyển khách được từng bước đa dạng, đáp ứng được nhu cầu của khách du lịch Đến nay, số đầu xe trong các doanh nghiệp du lịch khoảng 80 xe chất lượng tốt với năng lực vận chuyển khoảng 1.200 chỗ; Các phương tiện vận chuyển công cộng phát triển mạnh, chất lượng các loại hình vận chuyển bằng xe thô sơ từng bước được nâng lên Số lượng thuyền du lịch trên sông có gần 125 chiếc, đủ năng lực vận chuyển khách kể cả trong mùa cao điểm Sân bay Phú Bài được cải tạo nâng cấp đủ khả năng tiếp nhận các loại máy bay cỡ lớn và được công nhận là sân bay đạt tiêu chuẩn quốc tế Bước đầu khai thác có hiệu quả việc đón tàu du lịch cập cảng Chân Mây, trong 5 tháng đầu năm 2007 đã tổ chức đón 8 tàu du lịch nước ngoài với hơn 8.000 lượt khách

2.1.3 Kết quả kinh doanh du lịch

Doanh thu du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế năm 1995 đạt 93.400 triệu đồng; năm

2000 đạt 190.000 triệu đồng trong đó nộp cho ngân sách của tỉnh là 12.000 triệu đồng; năm 2005 đạt 543.000 triệu đồng, nộp ngân sách đạt 14.000 triệu đồng; tốc độ tăng trưởng giai đoạn 1995 - 2005 đạt 19,25%/năm

Năm 2006, doanh thu du lịch đạt 731.000 triệu đồng, năm 2007 con số này là 1.060.270 triệu đồng, vượt kế hoạch đặt ra Năm 2008, doanh thu du lịch tăng 7,85%, đạt 1.143.500 triệu đồng

Doanh thu du lịch ngày càng chiếm tỉ trọng lớn trong GDP của tỉnh Tốc độ tăng trưởng của GDP du lịch luôn cao hơn rất nhiều so với GDP của tỉnh, vì vậy nên tỉ trọng này ngày càng tăng Năm 1996 là 11,6%, đến năm 2005 là 28,5% và năm 2008 tỉ lệ này đạt 34,2% Theo dự báo, tỉ lệ GDP du lịch trên tổng GDP toàn tỉnh đến năm 2010 tiếp tục tăng, đạt 38,5%.

Theo số liệu điều tra, cơ cấu doanh thu của du lịch Thừa Thiên Huế hiện tại như sau: Doanh thu lưu trú chiếm tỷ trọng từ 25 - 30% tổng doanh thu; Doanh thu ăn uống chiếm tỷ lệ 15 - 20% tổng doanh thu; Dịch vụ vận chuyển chiếm khoảng 15 - 20% tổng doanh thu; Doanh thu từ bán hàng hoá lưu niệm chiếm khoảng 10 - 15%; Vui chơi giải trí chiếm 5 - 10% tổng doanh thu; Các dịch vụ khác chiếm 5% tổng doanh thu

2.1.4 Đầu tư phát triển du lịch

2.1.4.1 Đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch

Trong thời gian qua hoạt động đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch đã thu được một số kết quả khả quan trên nhiều lĩnh vực như:

- Về giao thông, triển khai các dự án đầu tư hệ thống giao thông đến các khu du lịch như đường phía Tây đầm Lập An; đường nối cảng Chân Mây đến cửa Tư Hiền và đường xuống Bãi Cả; hệ thống đường khu du lịch Lăng Cô; đường đô thị đoạn QL 1A qua Thành phố Huế; mở rộng cảng Chân Mây; đầu tư nâng cấp sân bay Phú Bài nhằm xây dựng thành cảng hàng không quốc tế; nâng cấp Ga Huế thành ga trung tâm của thành phố du lịch

- Về cấp điện, triển khai các dự án cấp điện như: Dự án cấp điện cho khu du lịch Lăng Cô - Cảnh Dương; Dự án lưới điện khu du lịch Bạch Mã; Dự án di dời đường dây

110 KVA qua khu du lịch Lăng Cô

- Về cấp nước, triển khai các dự án cấp nước gồm: dự án cấp nước cho Thành phố Huế, Phú Bài, Thị trấn A Lưới; Dự án cấp nước sạch cho khu tam giác Lăng Cô - Bạch

Mã - Cảnh Dương và một số dự án cải tạo nâng cấp hệ thống cấp nước ở các huyện và khu đô thị khác

- Về hệ thống thoát nước và xử lý chất thải, tập trung vào các hệ thống thoát nước

và xử lý rác thải, vệ sinh môi trường ở các khu vực đô thị Đến nay đã cơ bản hoàn

thành hệ thống thoát nước và xử lý nước thải ở Thành phố Huế và một số khu vực đô thị đảm bảo vệ sinh môi trường.

Các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng nói trên đã góp phần thúc đẩy du lịch phát triển thông qua việc tạo ra môi trường đầu tư với những điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu

tư phát triển du lịch tại Thừa Thiên Huế

2.1.4.2 Cơ sở vật chất kĩ thuật và sản phẩm du lịch

Về dịch vụ lưu trú:

Trong thời gian qua, ngành du lịch đã tham mưu cho UBND Tỉnh ban hành những quy định về điều kiện và tiêu chuẩn để được xây dựng các cơ sở lưu trú, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các dự án xây dựng các cơ sở lưu trú chất lượng cao, quy

mô trên 100 phòng được triển khai nhanh chóng

Bên cạnh đó, hoạt động lưu trú phát triển mạnh cả về lượng và chất Đến năm

2006 lần đầu tiên Thừa Thiên Huế có khách sạn đạt tiêu chuẩn 5 sao Tính đến nay, toàn tỉnh có 113 doanh nghiệp kinh doanh lưu trú quản lý 134 cơ sở lưu trú với 4534 phòng,

8652 giường

Về dịch vụ lữ hành:

Đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh có 25 đơn vị kinh doanh lữ hành, trong đó có 14 đơn vị lữ hành quốc tế Nhìn chung hoạt động lữ hành có nhiều tiến bộ, các đơn vị lữ hành quốc tế ngoài việc tập trung khai thác các thị trường truyền thống là Tây Âu, Bắc

Mỹ, thời gian gần đây đã chuyển hướng khai thác mạnh thị trường các nước gần, khu vực đông bắc Á, các nước ASEAN

Đã tố chức điều tra nghiên cứu phát triển một số cụm điểm du lịch mới hay tổ chức Hội thảo phát triển các tour tuyến du lịch cho các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận được tài nguyên du lịch nhằm xây dựng các chương trình du lịch mới

Về dịch vụ văn hoá và vui chơi giải trí:

Đầu tư tổ chức thành công các kì Festival đã góp phần lưu giữ và phát huy những giá trị văn hoá đặc sắc, độc đáo của Di sản vật thể và phi vật thể Huế đưa vào phục vụ

du lịch vó hiệu quả Bên cạnh đó, nhiều điểm vui chơi giải trí, các công trình phục vụ nhu cầu nghỉ ngơi thư giãn cho nhân dân và cho du khách được xây dựng Hệ thống các

nhà hàng trên địa bàn có sự tăng nhanh về lượng và chất; trong đó một số nhà hàng được đầu tư lớn, đủ tiện nghi và điều kiện phục vụ, đáp ứng được nhu cầu của đối tượng khách có thu nhập và chi tiêu cao.

2.1.5 Nguồn nhân lực du lịch

2.1.5.1 Dự báo nhu cầu lao động

Du lịch là một ngành đang trên đà phát triển mạnh ở Thừa Thiên Huế Những năm qua, nhu cầu lao động của ngành kinh tế này đã có những biến thiên tương đối tích cực.Dưới đây là những con số về nguồn nhân lực du lịch giai đoạn 2000 – 2005 cũng như phần dự báo cho năm 2010

Lao động gián tiếp 19.54 31.70 47.61 13.92%

Năm 2007 số lượng lao động trong ngành du lịch Thừa Thiên Huế là 4.600 lao động tăng 400 người (9,52%) so với năm 2005 Ước tính năm 2008 số lao động trong ngành du lịch Thừa Thiên Huế là 5.100 người tăng 500 người (10,87%) so với năm 2007

Về chất lượng, lao động ngành du lịch Thừa Thiên Huế có khoảng 70% là lao động đã qua đào tạo với 30% đạt trình độ Đại học và cao đẳng, 20% được đào tạo bậc trung cấp Đội ngũ lễ tân và hướng dẫn viên du lịch hầu hết được đào tạo về chuyên môn và ngoại ngữ Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ lao động của Thừa Thiên Huế vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của quá trình phát triển du lịch hiện nay

2.1.6 Tổ chức quản lý hoạt động kinh doanh du lịch

Hệ thống kinh doanh du lịch Thừa Thiên Huế khá phát triển với số lượng lớn, đa dạng về các hình thức sở hữu như quốc doanh, vốn đầu tư nước ngoài, tư nhân….; về loại hình tổ chức như doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, công ty TNHH, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp liên doanh, hộ gia đình kinh doanh phần; đa dạng về loại hình dịch vụ như khách sạn, vận chuyển, nhà nghỉ, nhà khách, khu nghỉ dưỡng, khu du lịch, khu vui chơi giải trí, lữ hành… cho thấy, môi trường kinh doanh du lịch khá hấp dẫn Năm 1996 toàn tỉnh mới có 61 doanh nghiệp du lịch, đến năm 2006, có 135 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch Ngoài ra trên địa bàn tỉnh còn có hàng ngàn hộ kinh doanh cá thể tập trung chủ yếu ở TP Huế và một số điểm du lịch khác trong tỉnh cho thấy sức hấp dẫn của hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế

2.1.7 Tiếp thị và xúc tiến, tuyên truyền quảng cáo

Công tác tuyên truyền quảng bá, xúc tiến thị trường được ngành du lịch quan tâm đúng mức, tuy vậy hoạt động này chủ yếu được thực hiện từ nội lực của các doanh nghiệp Việc quảng bá điểm đến thuộc trách nhiệm của Sở Du lịch, nhưng việc này chưa được thực hiện tốt

Một số ấn phẩm tuyên truyền quảng bá giới thiệu về tiềm năng và triển vọng phát triển du lịch của địa phương đã được xây dựng; xúc tiến triển khai dự án xây dựng trung tâm thông tin và cổng thông tin điện tử của ngành

Việc tuyên truyền tại chỗ, tại các cửa khẩu quốc tế, nhất là tại sân bay Phú Bài chưa duy trì thường xuyên, chủ yếu được triển khai theo từng đợt cao điểm như các kỳ Festival, các sự kiện lớn nhằm tập trung cung cấp thông tin và hỗ trợ tư vấn về các dịch

vụ phục vụ nhu cầu tìm hiểu thông tin của khách

Bằng kinh phí của Ban chỉ đạo phát triển du lịch, chuyên mục "Ống kính du lịch" được duy trì thường xuyên trên HTVT nên cũng đã góp phần nâng cao nhận thức trong nhân dân và có tác dụng tuyên truyền quảng bá tốt

Trong khuôn khổ hợp tác du lịch với các địa phương lân cận, ngành du lịch cũng

đã phối hợp đón các đoàn Famtour gồm đại diện các hãng lữ hành, hãng hàng không và các nhà báo quốc tế để tuyên truyền ra các thị trường quốc tế trọng điểm

Về chương trình ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động lữ hành, khách sạn, vận chuyển và các dịch vụ khác do được các doanh nghiệp nhận thức cao về tầm quan trọng và hiệu quả thiết thực của CNTT trong lĩnh vực kinh doanh, nên nhiều đơn

vị đã đầu tư hàng trăm triệu đồng cho công tác này

Tuy nhiên, hoạt động quảng bá tuyên truyền cho hình ảnh của du lịch Thừa Thiên Huế chưa thực sự có tính chuyên nghiệp, chủ yếu tiến hành tập trung trong dịp festival Huế; ngân sách cho các hoạt động quảng bá tuyên truyền còn thấp; các phương tiện quảng bá tuyên truyền như Website, ấn phẩm quảng bá… chất lượng chưa cao, hoạt động xúc tiến, tìm kiếm khai thác thị trường mới chưa được thực hiện chủ động, chưa khai thác được các thị trường mới do đó hiệu quả tuyên truyền, quảng bá chưa cao cần được đẩy mạnh hơn đặc biệt chú trọng một số thị trường quốc tế có vai trò quan trọng đối với du lịch Thừa Thiên Huế như Pháp, Nhật Bản, Mỹ…

2.2 TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI Ở THỪA THIÊN HUẾ

2.2.1 Sự cần thiết phải phát triển du lịch sinh thái ở Thừa Thiên Huế

2.2.1.1 DLST là một bộ phận của du lịch ở Thừa Thiên Huế

Đã từ lâu, Thừa Thiên Huế được biết đến như một điểm du lịch hấp dẫn của miền Trung nói riêng và Việt Nam nói chung Năm 1993, quần thể di tích triều Nguyễn được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa vật thể của thế giới Đúng 10 năm sau, Nhã nhạc cung đình Huế được ghi vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của thế giới do UNESCO công nhận Với hai di sản này, Thừa Thiên Huế thực sự trở thành một địa danh du lịch được du khách khắp nơi trên cả nước và trên thế giới biết đến

Dựa vào những số liệu về khách du lịch và doanh thu đã phân tích ở phần trước,

có thể thấy lượng khách đến Huế ngày càng tăng cả về số lượng lẫn chất lượng Vậy điều gì đã hấp dẫn du khách đến vậy? Đến với Thừa Thiên Huế, ngoài những di tích văn hóa, lịch sử có từ hàng trăm thậm chí hàng ngàn năm, du khách còn có cơ hội ngắm nhìn, tìm hiểu và khám phá một thế giới tự nhiên đa dạng, phong phú và đầy bí ẩn Rừng Quốc gia Bạch Mã với hệ sinh thái đa dạng bậc nhất Đông Nam Á hiện nay giúp

du khách thỏa sức thưởng ngoạn những tuyệt tác của thiên nhiên tạo ra, hay hòa mình vào cuộc sống của tự nhiên, khám phá những điều kì thú của tự nhiên Không chỉ dừng

lại ở Bạch Mã, du khách có thể xuôi xuống chân núi, biển Lăng Cô xanh ngắt tuyệt đẹp luôn là sự lựa chọn sáng suốt, là điểm dừng chân đúng đắn sau những chuyến leo núi vất vả Và cả những con suối nước ngọt như Suối Voi, Nhị Hồ… đều đang thu hút được nhiều khách du lịch Đó là những điểm du lịch sinh thái đang phát triển mạnh ở Thừa Thiên Huế.

2.2.1.2 Tiềm năng DLST ở Thừa Thiên Huế rất phong phú và đa dạng

Những địa danh như vườn Quốc gia Bạch Mã, Suối Voi, Nhị Hồ… là những điểm

du lịch sinh thái thu hút được nhiều khách du lịch trong nước và trên thế giới Với những đặc điểm sinh thái vốn có độc đáo của mình, những điểm DLST này đã và đang tạo nên một hình ảnh du lịch ấn tượng cho du khách Đây cũng là những điểm DLST mang lại nhiều doanh thu nhất cho tỉnh hiện nay

Bên cạnh những điểm du lịch vốn có, DLST ở Thừa Thiên Huế còn được hứa hẹn với nhiều điểm du lịch hấp dẫn trải đều trên tất cả các huyện lỵ của tỉnh với nhiều đặc điểm và hình thức khác nhau Có thể điểm qua một số tour, tuyến du lịch đã được hình thành, đưa vào dự án như: hệ thống nhà vườn cổ, du thuyền trên sông Hương, đầm phá Tam Giang – Cầu Hai… Hay những địa điểm mà chưa được một nhà đầu tư nào để mắt đến như Khu sinh thái Rú Trá ở Hương Phong huyện Hương Trà, hay Tràm Chim, thác

A Đon ở Phong Điền… Tất cả tạo nên tiềm năng cho DLST ở Thừa Thiên Huế

2.2.1.3 Thực trạng phát triển DLST ở Thừa Thiên Huế còn kém và chưa tương

xứng với tiềm năng

Nếu như hỏi một du khách không phải là người bản địa về những địa điểm DLST

ở Huế, cái tên được nhắc đến đầu tiên chỉ có thể là Vườn Quốc gia Bạch Mã, và rải rác một số cái tên như Suối Voi, Nhị Hồ Những địa danh khác như Phú Mộng, Kim Long hay A Đon, núi Túy Vân… hoàn toàn không nằm trong trí nhớ của du khách

Thực tế, dựa vào cơ cấu doanh thu từ DLST, ta có thể thấy, Vườn Quốc gia Bạch

Mã chiếm hơn 80% doanh thu, 16% là của cụm du lịch Suối Voi, Nhị Hồ; chỉ còn lại một phần rất nhỏ 4% là từ các địa điểm du lịch còn lại Như vậy, trong doanh thu ít ỏi của DLST ở đây, nổi rõ nhất là các địa điểm đã được nhiều khách du lịch biết đến Còn với những điểm du lịch tiềm năng, doanh thu rất nhỏ lẻ, manh mún nếu như không muốn nói là gần bằng không

Bởi vậy, phát triển DLST ở Thừa Thiên Huế là hết sức cần thiết, giúp tỉnh phát triển được tiềm năng du lịch của mình, mang lại những lợi ích không nhỏ về các mặt kinh tế, xã hội và môi trường.

2.2.2 Các điều kiện tiềm năng phát triển DLST ở Thừa Thiên Huế

2.1.1.1 Bối cảnh chung

Thuộc khu vực miền Trung, Thừa Thiên Huế mang những đặc trưng địa hình và khí hậu của khu vực này Địa hình ở đây khá dốc với dãy núi Trường Sơn ở phía Tây, xuôi dần về phía Đông là những dải đồng bằng nhỏ hẹp và khu vực đầm phá Tam Giang khá rộng lớn Khí hậu nóng ẩm vào mùa hè và mưa nhiều vào mùa đông Với những điều kiện tự nhiên như vậy nên hệ sinh thái ở đây rất đa dạng, mang tính chất của nhiều địa hình khác nhau của vùng khí hậu xích đạo

Thừa Thiên Huế được biết đến với nhiều danh lam thắng cảnh độc đáo, mang nhiều giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc Đó là quần thể Di tích triều Nguyễn, Nhã Nhạc cung đình, hệ thống chùa chiền đình miếu, những di tích lịch sử mang gía trị tinh thần

to lớn và cả những tài nguyên DLST Có lẽ chính vì vậy nên du lịch là một ngành mũi nhọn của tỉnh, góp phần rất lớn vào giá trị sản xuất hàng năm của tỉnh Du lịch đang là một trong những mối quan tâm hàng đầu của các cấp chính quyền cũng như các doanh nghiệp tư nhân Trong tương lai, du lịch nói chung và DLST nói riêng ở Thừa Thiên Huế sẽ phát triển vững mạnh

Với vị trí là một cố đô của Việt Nam, Thừa Thiên Huế còn được biết đến như là nơi quy tụ giao thoa của nhiều nét văn hóa truyền thống và hiện đại Mười ba triểu vua nhà Nguyễn đã lưu lại cho nơi đây những thuần phong mỹ tục của chốn kinh thành xưa Chính vì vậy Huế chính là nơi nuôi dưỡng biết bao nhân tài thơ văn cũng như nghệ sĩ cho đất nước Có thể kể đến Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, Tố Hữu, Huy Cận, Nguyễn Khoa Điềm, Nguyễn Chí Thanh hay nhạc sĩ Trịnh Công Sơn… Đây cũng là vùng đất có nhiều lễ hội văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc cũng như bản sắc của một

giữa các tỉnh trong nước cũng như các địa điểm trên thế giới cho khách du lịch Ngoài

ra tỉnh cũng đã được lắp đặt đầy đủ các hạng mục thông tin liên lạc có thể đáp ứng nhu cầu về phát triển du lịch Về cơ sở vật chất phát triển du lịch, toàn tỉnh đã có 271 khách sạn, nhà nghỉ với tổng số hơn 11.000 phòng, có thể đáp ứng khá tốt nhu cầu nghỉ ngơi của khách du lịch

2.2.2.2 Vị trí địa lý

Tỉnh Thừa Thiên Huế nằm ở vị trí trung độ của cả nước, cực nam của khu vực Bắc miền Trung Phía Bắc giáp Quảng Trị, phía Nam giáp Đà Nẵng, phía Tây giáp nước bạn Lào và phía Đông giáp biển, tỉnh nằm trên trục đường Bắc Nam của cả nước, có Quốc

lộ 1A cũng như đường tàu thống nhất chạy qua Tỉnh có diện tích hơn 5.000 km2 với 8 huyện và một thành phố trực thuộc tỉnh

2.2.2.3 Tài nguyên thiên nhiên và môi trường sinh thái

Thừa Thiên Huế là vùng đất được thiên nhiên ưu đãi với nhiều cảnh quan thiên nhiên và danh thắng nổi tiếng, từ lâu đã thu hút được nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan Trong số đó có thể kế đến vườn Quốc gia Bạch Mã, biển Lăng Cô, Suối Voi, thác Nhị Hồ Ngoài ra, hệ thống hàng trăm nhà vườn cổ xưa, hay những hoạt động du thuyền ngắm cảnh trên sông Hương cũng có sự thu hút đặc biệt đối với du khách

Tài nguyên tự nhiên và môi trường sinh thái ở Thừa Thiên Huế có những đặc trưng rất riêng, nó ảnh hưởng khá lớn đến phát triển DLST:

- Hầu hết các tài nguyên tự nhiên của Thừa Thiên Huế không chỉ có giá trị cho tham quan du lịch thuần túy mà còn có giá trị lớn về khoa học cho các nghiên cứu chuyên đề Điển hình trong số đó là Vườn Quốc gia Bạch Mã, hệ sinh thái đầm phá Tam Giang – Cầu Hai

- Các tài nguyên sinh thái luôn gắn quyện với các giá trị văn hóa, lịch sử của tỉnh nói chung cũng như của cộng đồng dân cư bản địa nói riêng

- Một số tài nguyên nằm xen lẫn trong khu sinh sống của người dân tộc thiểu số, gắn với cuộc sống hàng ngày của họ Nên phải đảm bảo phát triển DLST mà không ảnh hưởng đến cuộc sống của những người dân này

- Các điểm tài nguyên trên địa bàn tỉnh có mật độ tương đối dày đặc nhưng các giá trị của nó không mang tính loại trừ nhau Điều này cho phép kết nối các điểm DLST lại với nhau thành 1 tuyến du lịch hợp lý và hấp dẫn.

- Các điểm tài nguyên cũng đồng thời nằm xen lẫn với các điểm du lịch văn hóa, lịch sử… Việc hình thành nên những tour tuyến du lịch kết hợp giữa các loại hình du lịch là một điều cần thiết

2.2.2.4 Tài nguyên nhân văn

Hệ thống di tích lịch sử có giá trị phục vụ du lịch: Nổi bật nhất là quần thể di tích

cố đô Huế với hệ thống lăng tẩm, cung điện, công trình kiến trúc tôn giáo, kiến trúc dân dụng thể hiện sự kế thừa, phát huy, đan xen giữa nghệ thuật Chămpa, Việt, Trung Hoa

và phương Tây tạo thành sức hấp dẫn lớn đối với du khách Ngoài ra còn có 34 di tích

có giá trị đặc biệt quan trọng, cần được tập trung bảo vệ Tiêu biểu là khu di tích kiến trúc triều Nguyễn, nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu địa đạo huyện Phú Lộc, khu vực A Lưới với đường mòn Hồ Chí Minh

Các lễ hội đặc sắc, giàu truyền thống: các lễ hội ở Huế thường gắn với tín

ngưỡng, tôn giáo, tinh thần thượng võ và khát vọng cuộc sống Bên cạnh những nét chung của lễ hội Việt, lễ hội ở Huế còn mang nét đặc trưng của vùng biển Các lễ hội dân gian nổi bật ỏ Thừa Thiên Huế là Lễ hội Cầu Ngư, Lễ hội Điện Hòn Chén, tế lễ Thánh mẫu Pogana diễn ra vào tiết thanh minh, Lễ Phật Đản, Lễ Vu Lan… Bên cạnh lễ hội dân gian, các lễ hội cung đình như Tế Nam Giao, Lễ Đại triều, Lễ Đăng quang cũng

là một nét đặc sắc của tỉnh thu hút nhiều khách du lịch

Nghệ thuật truyền thống: Ca nhạc Huế là sự thể hiện phong phú nhiều thể loại Ta

có thể tìm thấy ở nơi đâ vẻ sang trọng, kiêu sa của âm nhạc cung đình như giac nhạc, lễ nhạc, tế nhạc… hay nét bình dị, mộc mạc mà sâu lắng của các làn điệu dân ca Các làn điệu dân ca Huế có nét đặc trưng riêng biệt Nó mang chất trữ tình, ngọt ngào, hiền dịu

và sâu lắng, tươi vui mà không náo loạn, u buồn như không bi lụy Tiêu biểu là các điệu

hò như Mái nhì, Mái đẩy, hò nện, hò giã gạo, giã vôi…, các điệu Lý như Lý Con sáo,

Lý Hoài Xuân, Lý Hoài Nam, lý Tình Tang… mà mỗi khi thoáng nghe ta đã liên tưởng ngay đến Huế

Nghệ thuật ẩm thực: Nghệ thuật ẩm thực của Thừa Thiên Huế, đặc biệt là thành

phố Huế rất phong phú, đa dạng và mang bản sắc độc đáo địa phương Nó được hình thành qua một quá trình lịch sử lâu dài chủ yếu là trong giai đoạn Huế đóng vai trò là kinh đô của triều nhà Nguyễn Nghệ thuật ẩm thực xứ Huế vừa mang phong cách sang trọng, cung đình vừa mang phong cách bình dị, dân dã nhưng đều có màu sắc, hương vị rất hấp dẫn thể hiện sự khéo léo của con người nơi đây

Các làng nghề truyền thống: làng nghề và nghề thủ công truyền thống ở Huế vốn

có từ lâu đời, hình thành từ những nhu cầu phục vụ công việc xây dựng và sửa sang cung điện, nhu cầu trao đổi buôn bán cũng như sản xuất, sinh hoạt Nhiều làng nghề nổi tiếng từ xưa đến nay vẫn còn tồn tại như Phường Đúc, làng nghê Sơn Son Tiên Nộn…

2.2.2.5 Điều kiện kinh tế xã hội

Về kinh tế

Bước vào thế kỉ XXI, cùng với sự phát triển của Việt Nam, Thừa Thiên Huế cũng

đã có những bước tiến vững chắc, đưa nền kinh tế của tỉnh lên một tầm cao mới, trở thành một trong những trung tâm kinh tế trọng điểm của khu vực miền Trung Trong những năm vừa qua, Thừa Thiên Huế đạt tăng trưởng khá, giữ được ở mức hai con số Thậm chí, năm 2008 với cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, trong bối cảnh suy thoái chung nhưng tăng trưởng của tỉnh vẫn đạt 10,03% và là một trong những tỉnh có năng lực cạnh tranh cao nhất trong cả nước Cuộc sống của người dân ngày càng ổn định và chất lượng được nâng cao về nhiều mặt

Thừa Thiên Huế đồng thời cũng là điểm đến tại Việt Nam của Hành lang kinh tế Đông Tây, đi qua các nước Myanma, Thái Lan, Lào, Việt Nam Với vị trí đặc biệt quan trọng này, tương lai nền kinh tế của tỉnh hứa hẹn có nhiều bước tiến quan trọng Hàng loạt khu công nghiệp nhỏ và vừa đang được đầu tư và triển khai Có thế kể đến khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô, Khu công nghiệp Phong Điền… Với những lợi thế như vậy, Thừa Thiên Huế sẽ là một trong những địa phương có nền kinh tế phát triển nhanh trong giai đoạn tới Điều này tạo ra rất nhiều thuận lợi cho phát triển du lịch nói chung

và DLST nói riêng của tỉnh

Về xã hội

- Điều kiện dân số và lao động: Dân số của tỉnh Thừa Thiên Huế năm 2000 là gần 1.000.000 người, năm 2005 là 1.135.000 người, năm 2008 ước tính là… Mật độ trung bình là hơn 200 người/km2 Tốc độ tăng dân số tự nhiên giai đoạn 2000 – 2008 đạt 1,26%/ năm Toàn tỉnh có khoảng 700.000 người có khả năng lao động và gần 550.000 người đang hoạt động trong các ngành kinh tế quốc dân Nguồn nhân lực của tỉnh khá dồi dào, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch trong thời gian tới.

- Dân tộc: Ngoài dân tộc Kinh, Thừa Thiên Huế là tỉnh có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống Phong tục, lối sống, sinh hoạt văn hóa truyền thống như trang phục,

đồ trang sức, âm nhạc, ẩm thực… là những đặc thù hấp dẫn có thể thu hút khách du lịch

2.2.2.6 Điều kiện giao thông và thông tin liên lạc

Thừa Thiên Huế có quốc lộ 1A cũng như tuyến đường sắt Bắc – Nam chạy qua Đây là một điều rất thuận lợi cho giao thông vận tải trong tỉnh cũng như với các tỉnh bạn Tuyến giao thông này nối liền các huyện Phong Điền, Quảng Điền, Hương Trà, Phú Lộc, Hương Thủy và thành phố Huế Ngoài ra, hệ thống các tuyến đường giao thông nội tỉnh cũng đảm bảo nhu cầu đi lại của người dân trong toàn tỉnh Bên cạnh đó, sân bay quốc tế Phú Bài với công suất hàng ngàn lượt người một ngày cũng góp phần không nhỏ trong việc rút ngắn khoảng cách từ các địa điểm trong cả nước và trên thế giới đối với Thừa Thiên Huế

Với một bưu điện trung tâm và hàng trăm bưu điện lớn nhở ở cơ sở làm cho mạng lưới thông tin liên lạc ở Thừa Thiên Huế luôn đáp ứng kịp thời những nhu cầu phức tạp hay cấp bách nhất Số lượng điện thoại cố định trên toàn tỉnh năm 2008 là 420.000 Thừa Thiên Huế cũng là thị trường hấp dẫn cho các công ty dịch vụ viễn thông như VNPT, Viettel, EVN Telecom… Hiện nay trên địa bàn tỉnh các trung tâm giao dịch, các văn phòng đại diện của các công ty viễn thông trên có mặt trên toàn tỉnh, đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách hàng

2.2.3 Thực trạng phát triển DLST ở Thừa Thiên Huế

2.2.3.1 Khách du lịch

a, Số lượng khách du lịch

Như đã phân tích ở trên, DLST là một bộ phận của du lịch ở Thừa Thiên Huế Du khách đến với DLST chủ yếu qua các tour, tuyến kết hợp với các loại hình du lịch văn hóa và lịch sử Đó là sự kéo dài, mở rộng của các tour, tuyến nổi tiếng và quen thuộc với du khách Vì thế lượng khách đến với DLST ở đây không nhiều, chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng lượng khách đến Huế.

Năm 2000, lượng khách DLST đến Thừa Thiên Huế là gần 45.000, chiếm 9,6% tổng lượng khách du lịch Đây là một con số khiêm tốn, còn kém xa so với tiềm năng, thực trạng DLST mà tỉnh đang có Năm 2005, lượng khách tăng lên đáng kể, đạt 147.000 lượt người, tăng gấp 4 so với năm 2000, chiếm 14% so với lượng khách toàn tỉnh Có thể nói, lượng khách DLST đã có những bước tiến đáng kể, tăng nhanh về cả

số lượng lẫn tỉ lệ so với tổng lượng khách du lịch đến Huế Điều này có được là nhờ sự động viên, quan tâm của các cấp chính quyền, cũng như công tác xúc tiến đầu tư của các doanh nghiệp và địa phương tại địa điểm DLST

Đến năm 2008, con số khách DLST là hơn 294.000 lượt, tăng gần gấp đôi năm

2005 và chiếm 17,5% tổng lượng khách đến tỉnh tham quan Mặc dù đã có tăng trưởng khá, nhưng lượng khách DLST đến Huế còn khá thấp, nhất là so với tiềm năng sinh thái phong phú như hiện nay

b, Cơ cấu khách du lịch

Ta có bảng cơ cấu khách DLST một số năm giai đoạn 2000 - 2008

Năm

Khách nội địa Khách quốc tế

Số lượng (người) Tỉ trọng (%) Số lượng (người) Tỉ trọng(%)

Cơ cấu khách du lịch qua các năm có một số thay đổi đáng kể Giai đoạn 2000 –

2005, lượng khách nội địa đến với DLST ở Huế tăng mạnh về số lượng, tỉ trọng trong tổng khách du lịch tăng từ 56,67% năm 2000 lên 66,84% năm 2005 Điều này hoàn toàn phù hợp với cơ cấu khách du lịch chung của toàn tỉnh Đến giai đoạn sau, cơ cấu khách

du lịch đã chuyển dịch theo cơ cấu tích cực hơn, lượng khách du lịch quốc tế tăng khá, chiếm 45,5%, khách nội địa giảm xuống còn 54,2% Điều này chứng tỏ DLST của tỉnh ngày càng tạo nên sức hút lớn đối với khách du lịch, đặc biệt là khách du lịch quốc tế