MỘT SỐ BÀI TOÁN ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH Người soạn : Hoàng Đình Hiển... Điền số thích hợp vào ô trống 2 Kiểm tra bài cũ... Vỡ trên cùng 1 quãng đường vận tốc và thời gian là 2 đại lượng
Trang 1Tiết 27
MỘT SỐ BÀI TOÁN ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ
NGHỊCH
Người soạn : Hoàng Đình Hiển
Trang 21/ Thế nào là 2 đại lượng tỉ lệ nghịch?
2/ Nếu đại lượng y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ 30
Thì khi đó x tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ là:
a – 30 b – 1/30 c 30 d 1/30
* Áp dụng:
Cho biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch Điền số thích hợp vào ô trống
2
Kiểm tra bài cũ
Trang 3TiÕt 27.
§4 MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ
LỆ NGHỊCH
1/ Bài toán 1:
Một ô tô đi từ A đến B hết 6 giờ Hỏi ô tô đó đi từ A đến B hết bao nhiêu giờ nếu nó đi với vận tốc mới bằng 1,2 vận tốc cũ?
Tóm tắt
Trang 41 Bài toán 1:
Một ô tô đi từ A đến B hết 6 giờ Hỏi ô tô đó đi từ A đến B hết bao nhiêu giờ nếu nó đi với vận tốc mới bằng 1,2 vận tốc cũ?
= 1,2 v1
1
2
t 2
1
v
vận tốc cũ: v1
thời gian cũ: t = 6h1
vận tốc mới:
thời gian mới:
2 1, 2 1
v = v
2
t = ?
Tóm tắt
Trang 5Vỡ trên cùng 1 quãng đường vận tốc và thời gian là 2 đại lượng tỉ
lệ nghịch Ta có: 2 1
=
1
v
= 1,2 v
⇒
neõn 1
2
t
= 1,2 t
vụựi t1
Vaọy t2 = 6 = 5
1,2
Traỷ lụứi: Neỏu ủi vụựi vaọn toỏc mụựi thỡ oõ toõ ủoự ủi tửứ A ủeỏn
B heỏt 5 giụứ
= 6
1 2
t
t =
1,2
⇒
Goùi vaọn toỏc cuừ vaứ vaọn toỏc mụựi cuỷa oõ toõ laàn lửụùt laứ v1 vaứ v2 Thụứi gian tửụng ửựng cuỷa oõtoõ laàn lửụùt laứ t1vaứ t2
Giải
Trang 62/ Bài toán 2:
Bốn đội máy cày có 36 máy (có cùng năng suất) làm việc trên bốn cánh đồng có diện tích bằng nhau Đội thứ nhất hoàn thành công việc trong 4 ngày, đội thứ hai trong 6 ngày, đội thứ
ba trong 10 ngày và đội thứ tư trong 12 ngày Hỏi mỗi đội có mấy máy?
Tóm t t ắ
4 đội: 36 máy ( c¸c m¸y cïng n¨ng suÊt)
Đội 1: Hoàn thành trong 4 ngày
Đội 2: Hoàn thành trong 6 ngày
Đội 3: Hoàn thành trong 10 ngày
Đội 4: Hoàn thành trong 12 ngày
Mỗi đội thực hiện trên diện tích như nhau
Hỏi mỗi đội có bao nhiêu máy?
Trang 7Gọi x1, x2, x3, x4 lần lượt là số máy của mỗi đội.
hay x 1 x 2 x 3 x 4
Theo tính chất dãy tỉ số bằng nhau, ta có:
3
x + x + x + x = 36
Vì thời gian và số máy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên:
4x = 6x = 10 x = 12 x Gi¶i
Trang 8Vậy x1 1 60 = 15
4
= 2
1
x = 60 = 10
6
Trả lời: Số máy của bốn đội lần lượt là 15, 10, 6, 5
3
1
x = 60 = 6
10
4
1
x = 60 = 5
12
Trang 9? Cho ba đại lượng x, y, z Hãy cho biết mối liên hệ giữa
hai đại lượng x và z biết rằng:
a) x và y tỉ lệ nghịch, y và z cũng tỉ lệ nghịch
a/ Ta có x = a
y
b
y =
z
⇒ x = a =a: a z
z
a
z = b =
Vậy x và z tỉ lệ thuận theo hệ số tỉ lệ là
b) x và y tỉ lệ nghịch, y và z tỉ lệ thuận
và
Giải:
a b
(a; b lµ h»ng sè kh¸c 0) ( : lµ h»ng sè kh¸c 0)a
b
Trang 10Cho ba đại lượng x, y, z hãy cho biết mối liên hệ giữa hai đại lượng x và z biết rằng:
a/ x và y tỉ lệ nghịch, y và z cũng tỉ lệ nghịch
?
b/
a
x =
y Suy ra thay y theo z tõ (2) vµo (1)
a
x =
b.z
a x.z =
b
Vậy x và z tỉ lệ nghịch với nhau theo hệ số tỉ lệ là
b/ x và y tỉ lệ nghịch, y và z tỉ lệ thuận
Giải:
; y = b.z (2)
hay
a b
Ta có:
(a; b lµ h»ng sè kh¸c 0)
x và y tỉ lệ nghịch, y và z tỉ lệ thuận nªn:
(1)
a b ( : lµ h»ng sè kh¸c 0)
Trang 11Cách phát biểu và lời giải khác từ bài toán 2:
Với x , x , x , x1 2 3 4
Khi đó x , x , x , x1 2 3 4 tỉ lệ với 1 1; ; 1 ; 1
4 6 10 12 Nên x1 x2 x3 x4
Theo tính chất của dãy tỉ số bằng nhau, ta có:
3
lần lượt là số máy cày của bốn đội
Trang 12Bài tập 18 (SGK)/ 61:
Cho biết 3 người làm cỏ một cánh đồng hết 6 giờ Hỏi 12 người (với năng suất như thế) làm cỏ cánh đồng đó hết bao nhiêu thời gian?
Trên cùng một cánh đồng và với năng suất như nhau thì số người làm cỏ và số giờ làm là hai đại lượng tỉ lệ nghịch
Gọi số giờ để 12 người làm hết cánh đồng là x
Ta có x = 3
3.6
x = = 1,5
12
⇒
Vậy 12 người làm cỏ cánh đồng đó hết 1,5 giờ
Giải:
Trang 13HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
Bài vừa học:
- Nắm được các dạng toán tỉ lệ nghịch
- Biết vận dụng được các dạng toán tỉ lệ nghịch vào trong giải các bài toán cụ thể
- So sánh về bài toán tỉ lệ nghịch với bài toán tỉ lệ thuận
- Làm bài tập 16, 17 (SGK)/ 60, 61
Bài sắp học:
Chuẩn bị các bài tập 21, 22, 23 (SGK)/ 61, 62
Trang 14I/ Mục tiêu: Sau tiết học này HS cần đạt những yêu cầu sau :
1 Kiến thức : Học sinh thực hiện được các bài toán cơ bản về đại lượng tỷ lệ nghịch
2 Kỹ năng: tính toán chính xác
3 Thái độ : phát triển tư duy lô gíc qua bài toán thực tế
II/ Phương tiện dạy học:
1.- GV: Đèn chiếu
2.- HS: Làm bài tập về nhà.
III Phương pháp: Đặt vấn đề, gợi mở, thuyết trình
IV Rút kinh nghiệm
………
………