SILIC VÀ HỢP CHẤT CỦA SILIC NC

Axit silixic và muối silicat - Là chất ở dạng keo, không tan trong nước.. Chỉ muối silicat của KLK tan được trong nước... Silic: - Tính chất hóa học: có cả tính oxi hóa và tính khử.. Si

Tiết 31

Bài 22

SILIC

VÀ HỢP CHẤT

CỦA SILIC

I SILIC

1 Tính chất vật lí.

Si có 2 dạng tồn tại: Si tinh thể và Si vô định hình.

+ Si tinh thể có cấu trúc

giống kim cương, màu

xám, có ánh kim, nóng

chảy ở 14200C, có tính

bán dẫn

+ Si vô định hình là chất bột,

màu nâu.

I SILIC

2 Tính chất hóa học.

-4 0 +2 +4

Si Si Si Si

I SILIC

2 Tính chất hóa học.

Si có cả tính oxi hóa và tính khử.

a Tính khử

* Tác dụng với phi kim.

Si + 2F2 → SiF4 (Silictetraflorua)

Si + O2 → SiO2 (Silicđioxit)

0

0

+4

+4

t 0

* Tác dụng với hợp chất.

Si phản ứng dễ với dd kiềm mạnh tạo H2

Si + 2NaOH + H0 2O → Na2SiO+4 3 + 2H2

I SILIC

2 Tính chất hóa học.

Si có cả tính oxi hóa và tính khử.

b Tính oxi hóa

Si tác dụng với nhiều kim loại ở nhiệt độ cao.

Si + Mg → Mg0 t0 2Si (Magiesilixua)-4

a Tính khử

* Si là nguyên tố phổ biến thứ 2, chiếm ~29,5% khối lượng vỏ Trái Đất, sau Oxi

3 Trạng thái tự nhiên.

* Trong tự nhiên, Si chỉ có ở dạng hợp chất, chủ yếu là cát, khoáng vật silicat, aluminosilicat

Si còn có trong cơ thể động vật với lượng nhỏ.

I SILIC

4 Ứng dụng và điều chế

a Ứng dụng

I SILIC

4 Ứng dụng và điều chế

a Ứng dụng

b Điều chế.

* Trong PTN: SiO2 + 2Mg → 2MgO + Si cát nghiền mịn bột

t 0

* Trong CN: Khử SiO2 bằng than cốc trong lò điện

ở nhiệt độ cao: SiO2 + 2C → 2CO + Si t0

II HỢP CHẤT CỦA SILIC

1 Silic đioxit (SiO2)

* Là chất ở dạng tinh thể, t0nc= 17130C Không tan trong nước.

Trong tự nhiên thường gặp SiO2 ở

dạng khoáng vật thạch anh và cát.

* SiO2 là oxit axit:

SiO 2 pư chậm với kiềm đặc, pư dễ với

kiềm nóng chảy hoặc cacbonat KLK nóng chảy: SiO2 + 2NaOH → Na2SiO3 + H2O

SiO 2 + Na 2 CO 3 → Na 2 SiO 3 + CO 2

* SiO2 tan trong axit HF do pư:

SiO2 + 4HF → SiF4 + 2 H2O

Pư được dùng để khắc trên thủy tinh.

t 0

t 0

II HỢP CHẤT CỦA SILIC

2 Axit silixic và muối silicat

- Là chất ở dạng keo, không tan trong nước

Na2SiO3 + CO2 + H2O → H2SiO3 + Na2CO3

Na2SiO3 + 2H2O  H2SiO3 + 2NaOH.

- Dd Na SiO và K SiO đậm đặc là thủy tinh lỏng

- Trong dd, silicat của KLK thủy phân mạnh tạo môi trường kiềm:

a Axit silixic

- Axit silixic sấy khô Silicagen (là chất

hút ẩm, hấp phụ nhiều chất)

- Axit silixic là axit rất yếu, yếu hơn cả

axit cacbonic:

b Muối silicat

- Axit silixic tan trong dd kiềm tạo muối silicat.

Chỉ muối silicat của KLK tan được trong nước.

- Khi đun nóng dễ mất nước: H2SiO3 → SiO2 + H t 0 2O

1 Silic:

- Tính chất hóa học: có cả tính oxi hóa và tính khử.

- Tính chất của SiO 2 , H 2 SiO 3 , muối silicat.

- Một số ứng dụng quan trọng.

- Ứng dụng và điều chế

2 Hợp chất của Silic:

Nội dung bài học

Bài tập.

Bài 1 Silic pư với tất cả các chất trong dãy nào sau đây?

A CuSO4, SiO2, H2SO4 (l)

B F2, Ca, KOH

C HCl, dd Fe(NO3)2, CH3COOH

D Na2SiO3, Na3PO4, NaCl

Bài 2 Cho các pư sau: Si + F2 (1); Si + O2 (2);

Si + Ca (3); Si + NaOH (4); SiO2 + KOH (5) Tính khử của Si thể hiện ở những pư nào?

A (1), (2), (3), (4) B (1), (2), (4), (5)

C (3), (4), (5) D (1), (2), (4)

Bài tập.

Bài 1 Silic pư với tất cả các chất trong dãy nào sau đây?

A CuSO4, SiO2, H2SO4 (l)

B F2, Ca, KOH

C HCl, dd Fe(NO3)2, CH3COOH

D Na2SiO3, Na3PO4, NaCl

B

Bài 2 Cho các pư sau: Si + F2 (1); Si + O2 (2);

Si + Ca (3); Si + NaOH (4); SiO2 + KOH (5) Tính khử của Si thể hiện ở những pư nào?

A (1), (2), (3), (4) B (1), (2), (4), (5)

C (3), (4), (5) D (1), (2), (4).D

Bài 3 Những câu nào không đúng trong các câu sau?

A Si và C đều có cả tính khử và tính oxi hóa

B Si và C đều phản ứng được với nhiều kim loại ở t0 cao

C Cả Si và C đều phản ứng được với F2

D Trong thạch anh, muối silicat, Si đều có số oxi hóa +4

E Si tinh thể hoạt động hơn Si vô định hình

Bài tập.

Bài 3 Những câu nào không đúng trong các câu sau?

A Si và C đều có cả tính khử và tính oxi hóa

B Si và C đều phản ứng được với nhiều kim loại ở t0 cao

C Cả Si và C đều phản ứng được với F2

D Trong thạch anh, muối silicat, Si đều có số oxi hóa +4

E Si tinh thể hoạt động hơn Si vô định hình

Bài tập.

C

E

Chỉ Si phản ứng được với

F2, C không phản ứng

Si tinh thể có cấu trúc

giống kim cương nên bền

hơn, kém hoạt động hơn

Si vô định hình

Bài 4 Trong PTN, ta không để lâu các dd kiềm mạnh như

dd NaOH, dd KOH, trong lọ bằng thủy tinh Vì sao?

Bài tập.

Trả lời: Để tránh phản ứng của SiO2 trong thủy tinh phản

ứng với các kiềm mạnh làm giảm lượng kiềm

SiO2 + 2NaOH → Na2SiO3 + H2O

SiO2 + 2KOH → K2SiO3 + H2O

Bài tập.

Bài 5 Để khắc hình hay chữ lên thủy tinh ta làm như sau:

- Phủ 1 lớp nến lên bề mặt thủy tinh

- Khắc hình hoặc chữ trên lớp nến đó

- Rắc bột CaF2 vào rãnh khắc ở trên

- Cho axit H2SO4 vào rãnh chứa CaF2

Nêu cơ sở hóa học của quá trình trên

Trả lời: Cơ sở hóa học của quá trình trên:

1) H2SO4 + CaF2 → CaSO4 + 2HF ⇒ Tạo axit HF

2) 4HF + SiO2 → SiF4 + 2H2O ⇒ Thủy tinh bị ăn mòn tạo hình vẽ hoặc chữ cần khắc

Về nhà:

1 Học bài, tìm hiểu thực tế ứng dụng của Si và các hợp

chất của Si

2 Làm bài tập SGK, SBT

3 Chuẩn bị giờ sau:

Bài 24: Luyện tập

Tính chất của Cacbon, Silic và hợp chất của chúng

- Ôn lại kiến thức về chất của Cacbon, Silic và hợp chất của chúng

- Chuẩn bị bài tập