Chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình môn học là các yêu cầu cơ bản, tối thiệu về kiến thức, kĩ năng của môn học mà học sinh cần phải và có thể đạt được sau mỗi một đơn vị kiến thức m
Trang 1CHƯƠNG TRÌNH THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ
Trang 2NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ GỒM 3 PHẦN
PHẦN I: 1- Giới thiệu tổng quan về một số khái niệm
chuẩn KTKN, phương pháp dạy học
2- Hướng dẫn tổ chức dạy học theo chuẩn KTKN
PHẦN II: 1- Tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá theo
chuẩn KTKN
2- Soạn giáo án dạy học theo chuẩn KT- KN
PHẦN III: - Xây dựng khung kế hoach giảng dạy bộ môn
theo hướng dẫn của Phòng GD&ĐT Anh Sơn
Trang 3I Giới thiệu về chuẩn:
1 Khái niệm:
- Chuẩn là những yêu cầu, tiêu chí tuân thủ những nguyên tắc nhất định, được dùng để làm thước đo đánh giá hoạt động, công việc, sản phẩm của lĩnh vực đó; đạt được những yêu cầu của chuẩn là đạt được mục tiêu mong muốn của chủ thể quản lý hoạt động công việc, sản phẩm đó
- Yêu cầu của chuẩn là sự cụ thể hóa, chi tiết, tường minh; Chuẩn chỉ ra những căn cứ để đánh giá chất lượng, yêu cầu có thể đo thông qua chỉ số thực hiện
PHẦN I: 1- Giới thiệu tổng quan về một số khái niệm
chuẩn KTKN
2- Hướng dẫn dạy học theo chuẩn KTKN
Trang 42 Những yêu cầu cơ bản của chuẩn:
2.5 Đảm bảo không mâu thuẫn với các chuẩn khác trong cùng lĩnh vực hoặc những lĩnh vực có liên quan
Trang 53 Chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục:
3.1 Chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục là mức độ yêu cầu và điều kiện mà đối tượng GD được đánh giá phải đáp ứng để được công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng GD; Đối tượng được đánh giá chất lượng giáo dục chủ yếu là: chương trình, SGK, giáo trình, tài liệu
3.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục là mức độ yêu cầu và điều kiện đối tượng cần đạt được ở một khía cạnh
cụ thể của mỗi tiêu chuẩn Mỗi tiêu chí có các chỉ số đánh giá chất lượng GD
3.3 Chỉ số đánh giá chất lượng giáo dục là mức độ yêu cầu mà đối tượng cần đạt được ở một khía cạnh cụ thể của mỗi tiêu chí
Trang 64 Chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục phổ thông:
4.1 Chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình môn học
là các yêu cầu cơ bản, tối thiệu về kiến thức, kĩ năng của môn học mà học sinh cần phải và có thể đạt được sau mỗi một đơn vị kiến thức (mỗi bài, chủ đề, chủ điểm )Chuẩn KT-KN của một đơn vị kiến thức là các yêu cầu
cơ bản, tối thiệu về kiến thức, kĩ năng của đơn vị kiến thức mà học sinh cần phải và có thể đạt được
4.2 Chuẩn KT- KN của chương trình cấp học là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về KT- KN của các môn học
mà học sinh cần phải và có thể đạt được sau từng giai đoạn học tập trong cấp học
Trang 74.3 Chuẩn kiến thức kĩ năng là căn cứ để:
a Biên soạn sách giáo khoa và các tài liệu hướng dẫn dạy học, kiểm tra, đánh giá đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá
b Chỉ đạo, quản lý, thanh kiểm tra thực hiện dạy học, kiểm tra, đánh giá, sinh hoạt chuyên môn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên
c Xác định mục tiêu của mỗi giờ học, mục tiêu của quá trình dạy học đảm bảo chất lượng giáo dục
d Xác định mục tiêu kiểm tra, đánh giá đối với từng bài kiểm tra, bài thi; Đánh giá kết quả giáo dục của từng môn học, lớp học, cấp học.
Trang 9
II Giới thiệu về phương pháp dạy học:
- Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số 10/2006/QĐ- BGDĐT ngày 05/06/2006 của Bộ trưởng Bộ GDĐT đã nêu “ Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; Phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học; Bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”
Trang 101 Quan điểm dạy học:…
Quan điểm dạy học (QĐDH): Là những định hướng tổng thể cho các hành động phương pháp, trong đó có sự kết hợp giữa các nguyên tắc dạy học làm nền tảng, những
cơ sở lý thuyết của lý luận dạy học, những điều kiện dạy học và tổ chức cũng như định hướng về vai trò của giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học QĐDH là những định hướng mang tính chiến lược, cương lĩnh, là mô hình
lý thuyết của PPDH Những quan điểm dạy học cơ bản:
DH giải thích minh hoạ, DH gắn với kinh nghiệm, DH kế thừa, DHđịnh hướng học sinh, DHđịnh hướng hành động,
DH định hướng mục tiêu, DH giải quyết vấn đề, DH theo tình huống DH giao tiếp DH nghiên cứu, DH khám phá,
DH mở
Trang 11HS trong các tình huống hành động nhỏ, cụ thể nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học.
Trang 124 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học:
4.1 Bám sát mục tiêu giáo dục phổ thông
4.2 Phù hợp với nội dung dạy học cụ thể
4.3 Phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh
4.4 Phù hợp với cơ sở vật chất, các điều kiện dạy học của nhà trường
4.5 Phù hợp với việc đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học
4.6 Kết hợp giữa việc tiếp thu và sử dụng có chọn lọc,
có hiệu quả các phương pháp dạy học tiên tiến, hiện đại với việc khai thác những yếu tố tích cực của các phương pháp dạy học truyền thống
4.7 Tăng cường sử dụng các phương tiện dạy học, thiết
bị dạy học và đặc biệt lưu ý đến những ứng dụng của công nghệ thông tin
Trang 135 Mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học:
- Là thay đổi lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theo “phương pháp dạy học tích cực” với các kĩ thuật dạy học tích cực nhằm giúp HS phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập
và trong thực tiễn, tạo niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập
Trang 15b Một số khó khăn:
- Không thể bao quát toàn bộ lĩnh vực giáo dục, có những kiến thức không thể do HS phát hiện được mặc dù cung cấp cho HS bất cứ phương tiện nào Cũng không phải mọi HS đều sẵn sàng tham gia vào hoạt động tích cực
- Trong nhiều trường hợp, nếu cho phép người học phát hiện, giải quyết, chiếm lĩnh tri thức thì rất mất nhiều thời gian
Trang 16- PPDHTC đòi hỏi một số điệu kiện như GV sáng tạo linh hoạt …, HS…, phương tiện…., tài liệu
- Nếu quá thiên về PPDHTC có thể sẽ ảnh hưởng thiên lệch trong tâm lý của trẻ, chẳng hạn như: Phụ nhận vai trò của môi trường, hoặc do quá đề cao vai trò người học dẫn đến coi nhẹ vai trò của người dạy và HS có thể tự mãn
- PPDHTC chú trọng tính tự chủ trong việc thực hiện mục tiêu dạy học: Niếu chỉ thiên về những kĩ năng, kiến thức đơn giản thì những HS xuất sắc bị thiệt thòi Ngược lại, nếu thiên về mục tiêu phát triển thì thiệt thòi cho HS chậm phát triển, kém thông minh
Trang 17III Tổ chức dạy học theo chuẩn KT- KN thông qua các kĩ thuật dạy học tích cực:
1 Những nguyên tắc định hướng dạy học theo chuẩn KT- KN.
a Nguyên tắc chung:
- Căn cứ vào tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn
KT-KN để xác định mục tiêu bài học, đối chiếu giữa tài liệu hướng dẫn chuẩn KT-KN với sách GV để xác định trọng tâm KT-KN
- Bám sát chuẩn KT-KN để thiết kế bài giảng nhằm đạt được các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về KT-KN
Trang 18
- Dựa trên cơ sở yêu cầu về KT-KN trong tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn KT-KN GV vận dụng sáng tạo, linh hoạt các phương pháp, kĩ thuật dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo tự giác học tập của HS
- Trong tổ chức các hoạt động học tập, Gv cần linh hoạt tổ chức các hoạt động học tập phù hợp với đối tượng HS
- Tăng cường tính hợp tác, tự quản để HS chủ động nắm vững những yêu cầu về KT-KN, rèn luyện cho HS kĩ năng tự tập, tự đánh giá kết quả học tập, năng lực hành động, năng lực vận dụng vào thực tiễn cuộc sống
- Chú trọng vào việc sử dụng có hiệu quả các thiết bị dạy học, tích cực làm đồ dùng, thiết bị dạy học; có thể
ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học một cách hợp lý
Trang 19- Đối với cấp THCS, cần sử dụng những phương pháp, kĩ thuật dạy học ở mức độ phù hợp với khả năng nhận thức, tâm sinh lý, lứa tuổi của HS
- Dạy học bám sát chuẩn KT-KN phải bảo đảm nguyên tắc chuyên môn:
+ Nguyên tắc phát huy tính tự giác tích cực
+ Trực quan
+ Hệ thống
+ Tăng dần các yêu cầu ( lượng vận động)
+ Vừa sức và cá biệt hóa
Trang 20TD phát triển chung, chạy, nhảy, ném, trò chơi
- Giảm bớt sự lặp lại dẫn dến nhàm chán một số nội dung điển hình và để phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi
- Theo kế hoạch dạy học ở chương trình cũ, từ lớp 9 mới học bài TD liên hoàn
( nam, nữ riêng) Theo kế hoạch dạy học của chương trình mới, bài TD liên hoàn có từ lớp 8 (chung cả nam và nữ)
Trang 212 Tổ chức dạy học theo chuẩn KT-KN môn học thể dục:
a Quan hệ giữa chuẩn KT-KN- SGK và chương trình GDPT:
- Chuẩn KT-KN là thành phần của chương trình GDPT đảm
bảo việc chỉ đạo dạy học, kiểm tra, đánh giá theo chuẩn sẽ tạo nên sự thống nhất trong cả nước, làm hạn chế tình trạng dạy học quá tải góp phần làm giảm tiêu cực của dạy thêm, học thêm; Tạo điệu kiện quan trọng để tổ chức kiểm tra, đánh giá theo chuẩn.
- Chuẩn KT-KN là căn cứ để biên soạn SGV và các tài liệu hướng dẫn dạy học, kiểm tra, đánh giá, đổi mới PPDH, đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá
- Chương trình cũ coi phân phối nội dung chương trình và SGV mang tính pháp lệnh Chương trình mới coi chương trình
là pháp lệnh, phân phối chương trình và sách có tính hướng dẫn tham khảo
Trang 22b Sử dụng chuẩn KT-KN để xác định mục tiêu tiết dạy: Trong quá trình giảng dạy thực tế, GV cần căn cứ vào trình độ của HS để lựa chọn số lượng nội dung cho phù hợp, căn cứ vào việc xác định trọng tâm của tiết dạy cụ thể
c Lựa chọn kiến thức dạy học theo chuẩn KT-KN:
Là vấn đề khá phức tạp, đối với môn thể dục Kiến thức
ở môn học là các bài lý thuyết chung, tên động tác, các
thuật ngữ để mô tả động tác, mô tả trạng thái và mức độ thực hiện, các khẩu lệnh, luật thi đấu HS được GV cung cấp trong quá trình dạy học thông qua phân tích giảng giải hay làm mẫu các cử động của đ/t, HS có thể hiểu được,
mô tả được đ/t, nhận xét và tự đánh giá
Trang 233 Tổ chức dạy học theo chuẩn KT-KN của môn học:
3.1 Nghiên cứu SGV và tài liệu tham khảo để xác định
chuẩn kiến thức, kĩ năng:
Môn thể dục có chương trình (nội dung và chuẩn kiến thức, kĩ năng), SGV có các nội dung trình bày bằng kênh hình, kênh chữ khá rõ ràng và dễ thực hiện , kĩ thuật đ/t
đã được diễn đạt cụ thể, kết hợp với tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn KT-KN, giáo viên có thể cụ thể hóa mục tiêu cho từng tiết dạy
Câu hỏi thảo luận:
1 Theo anh ( Chị) mục tiêu của chuẩn KTKN là gì?
2 Anh ( Chị) hiểu thế nào là chuẩn KTKN?
3 Anh chị hãy nêu thực tế ở cơ sở sau một thời gian dạy học theo chuẩn KTKN?
Trang 24- Tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức - kỹ năng.
- Soạn giáo án dạy học theo chuẩn kiến thức - kỹ năng
PHẦN II
I VẬN DỤNG CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
VÀ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐỂ XÂY
DỰNG CÁC HOẠT ĐỘNG LÊN LỚP:
1 Thiết kế các hoạt động trong tiết dạy :
Để có tiết dạy thực sự đổi mới PPDH, GV cần nghiên cứu
kỹ tài liệu Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức,kỹ năng để xác định mục tiêu cần đạt, nội dung trọng tâm trong tiết dạy.GV cần đặt và trả lời các câu hỏi:
Trang 25- Trong tiết dạy HS đã có những kiến thức và kỹ năng gì ?
- Hoàn thành kỹ năng vận động từ tiết học trước ở mức độ nào ? số lượng khoảng bao nhiêu ?
- Dự kiến sẽ đưa ra mấy bài tập, động tác bổ trợ, trò chơi vận động ? Mục tiêu cần đạt khi đưa mỗi bài tập bổ trợ ,trò chơi vào tiết dạy ?
- Phân nhóm thế nào là hợp lý ? thống kê sơ bộ trong tiết dạy có hoạt động học và ôn ( bao nhiêu động tác ?), bài tập phát triển thể lực (bao nhiêu bài, bài tập nào ?)
- Kiểm tra , đánh giá nội dung nào (KT hay KN )?
- Xác định thời lượng (định lượng) và thứ tự thực hiện sao cho hợp lý
Trang 26Một động tác, bài tập bao giờ mới học ( giai đoạn học ban đầu ) cũng rất nhiều sai thường mắc ( được liệt kê trong sách Thể dục ), HS tham gia tập luyện thường xuyên, qua nhận xét đánh giá và rút kinh nghiệm nên những sai thường mắc giảm dần, điều đó chứng tỏ kỹ năng thực hiện đang nâng dần lên, đến khi cơ bản hoàn thành động tác là đạt yêu cầu về chuẩn kiến thức, kĩ năng ( đạt mục tiêu )
Trang 272 Soạn giáo án:
Cấu trúc một giáo án Thể dục gồm các mục sau:
Soạn ngày: 12 tháng 11 năm 2010
+ Về kiến thức có các mức : Biết ,thông hiểu
Trang 28
+ Về kĩ năng có các mức : “ thực hiện được ”, “thực hiện cơ bản đúng ”.Yêu cầu về kiến thức và kĩ năng được xác định trong mối quan hệ chặt chẽ, lôgic, đó là mối quan hệ giữa lí thuyết và thực hành HS có thể thông hiểu về lí thuyết , cách thực hiện nhưng khi thực hành chỉ đạt được một phần của sự hiểu đó
Ngoài ra có thể yêu cầu về thái độ, hành vi : tích cực,
tự giác tập luyện , về thể lực nếu đó là những bài gần kết thúc chương, có thể kiểm tra thử thì cũng cần làm rõ mục tiêu thể lực
VÍ DỤ: Lớp 8 xác đinh KT-KN_TĐ
Trang 29III ĐỊA ĐIỂM, PHƯƠNG TIỆN :
+ Địa điểm : Cần nêu rõ bài học được tiến hành ở địa điểm nào, ở đâu ( trong lớp, ngoài sân, bể bơi hay trong phòng tập ) cần phân công HS chuẩn bị sao cho đảm bảo điều kiện vệ sinh, an toàn
+ Phương tiện: HS cần chuẩn bị những phương tiện gì ?
GV cần chuẩn bị những phương tiện gì để thực hiện tốt giờ dạy
Trang 30III Nội dung và phương pháp lên lớp:
A Phần mở đầu : 6-8 phút
Bao gồm các công việc :
1 Ổn định tổ chức:
+ Học sinh tập hợp báo cáo sỹ số
+ GV nhận lớp, phổ biến, mục tiêu, nội dung, yêu cầu của giờ học, kiểm tra sức khoẻ học sinh
2 Khởi động:
+ Khởi động chung và chuyên môn
3 Kiểm tra bài cũ: (tuỳ thuộc vào tiết dạy)
* Các công việc trên ghi rõ định lượng về thời gian, số lần tập, khoảng cách cần thực hiện, đội hình tập (tập đồng loạt hay phân nhóm) Ngoài ra, GV cần chỉ rõ những bài tập tối thiểu và những bài tập khuyến khích nếu còn thời gian sẽ thực hiện để đảm bảo ưu tiên đặc điểm cá nhân HS
Trang 31B PHẦN CƠ BẢN : khoảng 28-30 phút
Phần này nêu rõ các nội dung tối thiểu và khuyến khích, GV sẽ tiến hành dạy cho HS, hình thức tổ chức , định lượng của từng nội dung đó
Để vận dụng PPDH (phương pháp dạy học), tích cực hóa HS trong từng nội dung đó cần chỉ rõ hoạt động nào của GV và HS, cách tổ chức tập luyện phân nhóm có hoặc không quay vòng, có
sơ đồ, tranh ảnh kĩ thuật, nếu sử dụng phương tiện nghe nhìn (băng đĩa hình kỹ thuật ) thì phải
tổ chức hết sức hợp lý, không lạm dụng quá mức dẫn đến HS chỉ chú ý tới xem mà không tập luyện
Trang 32Hình thức tổ chức phân nhóm không hoặc có quay vòng cũng phải tính đến thời gian luân chuyển giữa các nội dung có sơ đồ chỉ rõ cách tổ chức tập luyện và động tác, bài tập lưu ý ở phần này là trật tự sắp xếp các nội dung sao cho khi học bài mới hay ôn bài cũ đều theo trật tự lôgic, đảm bảo nguyên tắc dạy học bộ môn, đảm bảo kế
thừa và hệ thống (tránh di chuyển mất nhiều thời gian)
- Củng cố bài học: Có thể tiến hành ngay sau từng nội dung lớn của bài, hoặc tiến hành chung vào cuối phần cơ bản hoặc tiến hành sau khi thả lỏng, hồi tĩnh.(tuỳ thuộc vào kiểu bài)