MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài Luật Giáo dục năm 2005 đã nêu “Mục tiêu giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẫm Mĩ và các kỹ năn
Trang 1MỤC LỤC
NỘI DUNG TRANG
1 MỞ ĐẦU……… ….1…
1.1 Lý do chọn đề tài……… ……… ….1…
1.2 Mục đích nghiên cứu… ….1…
1.3 Đối tượng nghiên cứu… ….2…
1.4 Phương pháp nghiên cứu… ….2…
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM …2…
2.1 Cơ sở lý luận của SKKN …2.…
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN ….3…
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề… ….4…
2.4 Hiệu quả của SKKN …16
3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ … ….18…
3.1 Kết luận…… ….18…
3.2 Kiến nghị… ….19…
Tài liệu tham khảo
Danh mục đề tài SKKN
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Luật Giáo dục năm 2005 đã nêu “Mục tiêu giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẫm Mĩ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và tính sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc” [3].
Từ nội dung trong Luật Giáo dục cho ta thấy một đòi hỏi tất yếu của xãhội, của sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước là học đi đôi với hành, lýluận gắn liền với thực tiễn Để làm được điều đó đòi hỏi giáo viên phải xác địnhđúng vai trò và trách nhiệm của mình trong việc đổi mới phương pháp dạy học ởcác bộ môn nói chung và môn Lịch sử nói riêng
Trong những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều đổi mớinhiều về phương pháp dạy học ở tất các môn học Dạy học tích hợp liên môn làmột trong những nguyên tắc quan trọng trong dạy học nói chung và dạy họcLịch sử nói riêng, đây được coi là một quan niệm dạy học hiện đại nhằm pháthuy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục
“Phương pháp dạy học tích hợp liên môn giúp người học thấy được mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của đời sống xã hội, khắc phục được tính tản mạn, rời rạc trong kiến thức, giúp học sinh có những kiến thức tổng quan, mối liên hệ chặt chẽ về kiến thức của nhiều môn học khác nhau với môn Lịch sử, giúp cho học các em có hứng thú hơn, say mê hơn đối với môn Lịch sử trong nhà trường hiện nay” [2] Hơn nữa phương pháp dạy học tích hợp liên môn trong Lịch sử
còn giúp phát triển năng lực tư duy và hành động cho học sinh, luôn tạo ra cáctình huống để học sinh vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống trongthực tiễn, dạy cho học sinh biết cách vận dụng kiến thức, kĩ năng của mình đểgiải quyết những tình huống cụ thể trong cuộc sống hiện tại
Từ suy nghĩ trên tôi thấy, để góp phần nâng cao hiệu quả, chất lượng dạy
học môn Lịch sử tôi đã chọn đề tài “Vận dụng kiến thức môn Giáo dục công dân lớp 11, Ngữ văn lớp 12, Giáo dục quốc phòng-An ninh lớp 12 để dạy phần IV, V bài 22 “Nhân dân hai miền trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược Nhân dân miền Bắc vừa chiến đấu vừa sản xuất” (1965 – 1973) (Lịch sử 12 – cơ bản), góp phần nâng cao hiệu quả giờ dạy”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Khi tiến hành nghiên cứu, tôi đặt ra mục đích nghiên cứu của đề tài là:
- Cả học sinh và giáo viên ngoài kiến thức môn Lịch sử, sẽ có thêm nhiềukiến thức phong phú về các môn học khác nhau (Ngữ văn, Giáo dục quốc phòng– An ninh, Giáo dục công dân), những kiến thức có liên quan đến bộ môn Lịchsử Cụ thể là: Học sinh sẽ hiểu sâu hơn về cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắclần 2 của Mĩ và những thắng lợi của quân dân ta trong cuộc kháng chiến chống
Mĩ cứu nước trên các lĩnh vực quân sự, ngoại giao
Trang 3- Qua việc tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học Lịch sử sẽ giúp giáoviên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong sách giáokhoa, biết liên hệ trực tiếp với tình hình địa phương, đất nước Từ đó, bài học trởnên sinh động hơn, học sinh có hứng thú học tập hơn vì được tìm tòi, khám phánhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo, liên hệ và vận dụng thực tế tốt hơn.
- Phát triển tối đa năng lực, năng khiếu và thay đổi được nhận thức vàhành động của học sinh trong thực tiễn cuộc sống thông qua việc vận dụng kiếnthức liên môn trong bài học
- Nâng cao được kết quả học tập Lịch sử ở trường THPT
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu và tổng kết hiệu quả thiết thực từ việc vận dụng kiếnthức môn Giáo dục công dân lớp 11, Ngữ văn lớp 12, Giáo dục quốc phòng –
An ninh lớp 12 để dạy phần IV, V Bài 22 “Nhân dân hai miền trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược Nhân dân miền Bắc vừa chiến đấu vừa sản xuất” (1965 – 1973) (Lịch sử 12 – cơ bản).
Để có cơ sở đánh giá về hiệu quả của việc áp dụng SKKN vào thực tếdạy học, tôi chọn 4 lớp nguyên vẹn của trường THPT Triệu Sơn 3
+ Năm học 2015 - 2016: Lớp thực nghiệm 12A5, lớp đối chứng 12A6.+ Năm học 2016 - 2017: Lớp thực nghiệm 12B5, lớp đối chứng 12B6 Các lớp chọn tham gia thực nghiệm và đối chứng cho đề tài có những néttương đồng về giới tính, ý thức học tập của học sinh, đặc biệt là năng lực và kếtqủa học tập môn Lịch sử trước khi tác động
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Trong đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Để nghiên cứu tàiliệu tham khảo, sách giáo khoa
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Để thấy đượcthực trạng của của phương pháp tích hợp kiến thức liên môn hiện nay trong dạyhọc Lịch sử
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Để biết được tỉ lệ điểm của họcsinh trước và sau khi áp dụng đề tài
- Phương pháp thực nghiệm: Tiến hành dạy thực nghiệm tại lớp học đểkiểm nghiệm hiệu quả của sáng kiến
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN 2.1 Cơ sở lí luận
Trong tài liệu tập huấn về dạy học tích hợp liên môn đã nêu rõ: “Dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nội dung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học khác nhau, các chủ đề tích hợp liên môn có tính thực tiễn, sinh động, hấp dẫn đối với học sinh, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh Học các chủ đề tích hợp liên môn học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp và giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc, nhờ đó năng lực phẩm chất của học
Trang 4sinh được hình thành và phát triển, không gây quá tải, nhàm chán, giúp học sinh có hiểu biết tổng quát, khả năng ứng dụng kiến thức tổng hợp vào thực tiễn” [2]
Từ kết luận trên ta thấy việc vận dụng kiến thức liên môn trong dạy họcnói chung và dạy học Lịch sử nói riêng theo chủ đề tích hợp là hình thức liên kếtkiến thức của nhiều môn học khác nhau với môn Lịch sử, giúp các em tiếp thukiến thức sâu hơn, rộng hơn, biết vận dụng kiến thức Lịch sử vào cuộc sống vàngược lại, từ cuộc sống để giải quyết các vấn đề liên quan đến Lịch sử
“Lịch sử là một môn khoa học nghiên cứu về bức tranh quá khứ, hiện tại của loài người, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho tương lai”[5] Để hiểu biết
và dựng lại Lịch sử Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ hào hùng củadân tộc, một trong những nhân tố quan trọng không thể thiếu được là học sinhphải nắm và hiểu được cuộc chiến đấu anh dũng của nhân dân hai miền Nam -Bắc trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ 2 của đế quốc Mĩ, nhữngđóng góp của hậu phương miền Bắc cho cách mạng miền Nam, cách mạng Làovà Cămpuchia, thấy được quá trình đấu tranh ngoại giao của ta với Mĩ để Hiệpđịnh Pari được kí kết với những nội dung, ý nghĩa về chấm dứt chiến tranh, lậplại hòa bình ở Việt Nam
Tuy nhiên, để hiểu sâu hơn, để nắm được những kiến thức vững hơn, chắchơn về cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ 2 của đế quốc Mĩ, về cuộcchiến đấu anh dũng của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước,vai trò của hậu phương miền Bắc, nội dung, ý nghĩa của Hiệp định Pari, và các
em biết vận dụng những kiến thức đó vào thực tế hiện nay thì học sinh khôngchỉ có các kĩ năng nhận biết, ghi nhớ mà còn phải biết vận dụng kiến thức củanhiều môn học như Giáo dục công dân lớp 11, Ngữ văn lớp 12, Giáo dục quốcphòng lớp-An ninh lớp 12 mới có thể hiểu sâu sắc được bài học Muốn vậyngười giáo viên phải tổ chức các hoạt động dạy học tích cực, sử dụng các kĩthuật dạy học mới để các em có thể tiếp thu được kiến thức, bồi dưỡng kĩ năng,
tư tưởng một cách hiệu quả nhất
2.2 Thực trạng của vấn đề
Trong thực tế giảng dạy của nhiều năm học gần đây, phương pháp tíchhợp liên môn đang trở thành một trong những nội dung đổi mới phương phápdạy học nói chung và phương pháp dạy học Lịch sử nói riêng Tuy nhiên, vấn đềtích hợp liên môn trong dạy học Lịch sử thực hiện chưa đồng bộ ở từng giáoviên Nhiều giáo viên còn ngại thực hiện do phải tìm hiểu sâu hơn kiến thứcthuộc các môn học khác nhau nên chưa đầu tư thỏa đáng vào bài dạy, chưa khaithác triệt để các nguồn kiến thức của các môn học khác nhau để làm phong phú,
sinh động bài dạy Cụ thể ở phần IV, V bài 22 “Nhân dân hai miền trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược Nhân dân miền Bắc vừa chiến đấu vừa sản xuất” (1965 – 1973) (Lịch sử 12 – cơ bản) muốn cho học sinh hiểu sâu và
vận dụng kiến thức Lịch sử vào thực tiễn thì đòi hỏi giáo viên phải có thêm kiến
thức phân môn Ngữ văn lớp 12, Giáo dục công dân lớp 11, Giáo dục quốc phòng-An ninh lớp 12 còn học sinh thì phải phải biết vận dụng, phát huy kiến
Trang 5thức nhiều môn học Tuy nhiên do phương pháp dạy học vẫn theo đơn nên đaphần giáo viên chỉ chú trọng đến việc khai thác nội dung kiến thức cơ bản củamôn học hoặc nhắc đến một cách hình thức mà không tiến hành các phươngpháp hỗ trợ để các em hiểu sâu sắc kiến thức, kết hợp kiến thức liên môn để cóthể đạt được kết quả học tập tốt hơn.
Đối với học sinh thì dạy học tích hợp liên môn không phải là phươngpháp dạy học mới, nhưng đối với học sinh lớp 12 thì lâu nay các em đang quenvới lối mòn là phương pháp đơn môn nên khi tiến hành phương pháp dạy họctích hợp kiến thức liên môn các em vẫn cảm thấy bỡ ngỡ, hơn nữa nhiều em cònhạn chế về việc tiếp thu kiến thức của nhiều môn học cùng lúc, do đó sẽ trởthành quá tải nếu giáo viên không biết phối hợp một cách nhịp nhàng các hìnhthức tổ chức, phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực
Từ thực trạng trên, tôi đã nghiên cứu bài học và mạnh dạn thực hiện một
số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bài dạy thông qua đề tài: “Vận dụng kiến thức môn Giáo dục công dân lớp 11, Ngữ văn lớp 12, Giáo dục quốc phòng-An ninh lớp 12 để dạy phần IV, V bài 22 “Nhân dân hai miền trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược Nhân dân miền Bắc vừa chiến đấu vừa sản xuất” (1965 – 1973) (Lịch sử 12 – cơ bản), góp phần nâng cao hiệu quả giờ dạy”.
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Lập bảng mô phỏng cấp độ nhận thức và định hướng năng lực chính được hình thành trong bài dạy
“Dạy học là cách thức giáo viên tổ chức hoạt động học tập để đạt được mục tiêu bài học Trong dạy và học giáo viên là người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập nhằm phát huy mọi năng lực, sở trường của mỗi học sinh, tạo niềm tin và niềm vui trong học tập, còn học sinh là người chủ động tìm tòi, phám phá, phát hiện các tình huống có vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, tự mình hoặc cùng nhóm bạn trong lớp dưới sự hướng dẫn của giáo viên lập kế hoạch, chọn phương thức hợp lí để giải quyết vấn đề và lĩnh hội kiến thức” [3] Vì vậy giáo viên cần hình thành bảng mô tả cấp độ nhận thức và định
hướng năng lực chính được hình thành thông qua bài học
Vận dụng
ở mức độ thấp
Vận dụng ở mức độ cao
Mĩ và những thànhtích trong chiếnđấu chống chiếntranh phá hoại của
Mĩ lần thứ 2(1972), đặc biệt là
Hiểu được âmmưu, thủ
đoạn của Mĩtrong cuộcchiến tranhphá hoại miềnBắc lần thứ
hai
So sánhđược cuộcchiến tranhphá hoạimiền Bắclần hai của
Mĩ với cuộcchiến tranhphá hoạimiền Bắc
Liên hệđược côngtác phòngkhông nhândân ở địaphương vàtrách nhiệmcủa bản thântrong việcthực hiện
Trang 6phương trận “ Điện Biên
Phủ trên không”
vai trò, ý nghĩa củasự kiện này
Biết những đónggóp sức người, sứccủa của hậuphương miền Bắccho các mạng miềnNam, cách mạngLào và Campuchia
lần thứ nhất công tác
phòng khôngnhân dân
1973
- Hiểu đượcđược nộidung, ý nghĩacủa Hiệpđịnh Pari1973
- Hiểu đượcnguyên tắccủa Đảng tatrong quá
trình đấutranh ngoạigiao với đế
quốc Mĩ
Phân tíchđược nộidung củaHiệp định để
thấy được ý
nghĩa củaHiệp định
Liên hệ vớinguyên tắc
cơ bản trongchính sáchngoại giaocủa Đảng tahiện nay vàtrách nhiệmcủa bản thântrong việcthực hiệnchính sáchđối ngoại
2.3.2 Xác định kiến thức liên môn tích hợp trong bài dạy
Tích hợp với kiến thức môn Giáo dục quốc phòng lớp 12 ở bài 8 “Công tác phòng không nhân dân” để thấy được những chủ trương, biện pháp của
Đảng và nhân dân ta trong quá trình đấu tranh chống lại cuộc chiến tranh pháhoại miền Bắc lần thứ 2 của đế quốc Mĩ 1972
Tích hợp với kiến thức Ngữ văn lớp 12 qua trích đoạn “Đất nước” trong trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm để thấy được tinh
thần đấu tranh anh dũng của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứunước
Tích hợp với kiến thức Giáo dục công dân lớp 11 ở bài 15 “Chính sách đối ngoại” để thấy được nguyên tắc trong chính sách đối ngoại của Đảng ta
trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước và nội dung trong chính sách đốingoại chính sách đối ngoại của Đảng ta hiện nay
2.3.3 Xác định các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực được sử dụng để tích hợp các môn học khác vào phân môn Lịch sử
Tích hợp liên môn: Tích hợp môn Lịch sử với các môn học khác nhau
(Giáo dục quốc phòng-An ninh lớp 12 ở bài 8 “Công tác phòng không nhân
Trang 7dân”, Ngữ văn lớp 12 qua trích đoạn trong bài thơ “Đất nước”trong trường ca
“Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, Giáo dục công dân lớp 11 ở bài 15 “Chính sách đối ngoại ”).
Các phương pháp dạy học tích cực: Miêu tả, tường thuật, trực quan, trìnhbày, xác lập mối quan hệ nhân quả, giải quyết vấn đề
Kĩ thuật dạy học tích cực: Đặt câu hỏi, học tập hợp tác, kỹ thuật khăn phủbàn
2.3.4 Tiến hành dạy thử nghiệm
a) Lập kế hoạch bài dạy
I Mục tiêu dạy học
1 Kiến thức: Sau bài học học sinh cần:
- Nắm được những thành tích trong chiến đấu chống chiến tranh phá hoại
của Mĩ lần thứ 2 (1972), đặc biệt là trận “Điện Biên Phủ trên không” vai trò, ý
nghĩa của sự kiện này
- Biết được những chủ trương, biện pháp tiến hành công tác phòng khôngnhân dân của ta để chống lại chiến tranh phá họai của đế quốc Mĩ, công tácphòng không ở địa phương và trách nhiệm của bản thân trong việc thực hiệncông tác phòng không nhân dân hiện nay
- Thấy được những đóng góp sức người, sức của của hậu phương miềnBắc cho các mạng miền Nam, cách mạng Lào và Campuchia
- Nêu, phân tích được nội dung và ý nghĩa của Hiệp định Pari năm 1973về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam
- Nêu được các nguyên tắc cơ bản trong chính sách ngoại giao của Đảng
ta trong tình hiện nay và hiểu được trách nhiệm của mình trong việc thực hiệnchính sách đối ngoại
- Vận dụng kiến thức Ngữ văn lớp 12 qua trích đoạn “Đất nước” trong
trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm để thấy được tinh
thần đấu tranh anh dũng của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứunước
- Vận dụng kiến thức môn Giáo dục công dân lớp 11 ở bài 15 “Chính sách đối ngoại” để thấy được chính sách đối ngoại của Đảng ta hiện nay từ đó
tuyên truyền cho bạn bè, người thân biết được một số nội dung trong chính sáchđối ngoại của Nhà nước
- Kĩ năng sử dụng tranh, ảnh kỹ năng phân tích, đánh giá, liên hệ các sựkiện lịch sử
3 Thái độ:
- Từ việc vận dụng kiến thức liên môn học sinh biết khai thác, nắm đượcvà hiểu được nội dung bài học qua đó lên án những tội ác của đế quốc Mĩ và
Trang 8chính quyền tay sai trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, đặc biệt là cuộcchiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ hai của đế quốc Mĩ năm 1972; bồi dưỡngthêm lòng yêu nước gắn với CNXH, tình cảm ruột thịt của nhân dân hai miềnNam - Bắc, tình đoàn kết giữa 3 nước Đông Dương, bồi dưỡng niềm tin vào sựlãng đạo của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mĩ và trong thời kì hiện nay.
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo
- Năng lực chuyên biệt: tái tạo kiến thức, thực hành bộ môn Lịch sử, xácđịnh và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động giữa các sự kiện, hiện tượnglịch sử với nhau, nhận xét, đánh giá sự kiện
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên:
- Máy chiếu, máy vi tính, thiết bị âm thanh
- Tranh ảnh, vi deo về cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ hai của
Mĩ năm 1972
- Tranh ảnh về công tác phòng không nhân dân hiện nay
- Tranh ảnh về vai trò hậu phương miền Bắc
- Tranh ảnh, vi deo về Hiệp định Pari năm 1973
- Bảng phụ, giấy A0 (kẻ sẵn khăn phủ bàn) để học sinh thảo luận nhóm
- Kiến thức các môn học tích hợp liên quan đến nội dung bài học
- Soạn giáo án Powerpoint, trình chiếu các slides
- Sách giáo khoa Lịch sử lớp 12, Giáo dục quốc phòng-An ninh lớp 12,Giáo dục công dân lớp 11, sách chuẩn kiến thức - kĩ năng Lịch sử lớp 12, sáchchuẩn kiến thức kĩ năng môn Giáo dục công dân trung học phổ thông
2 Học sinh:
- Nghiên cứu kỹ nội dung bài học
- Sưu tầm tranh ảnh về những biện pháp của Đảng trong việc giải quyếtvấn đề Trường Sa - Hoàng Sa
- Bút dạ để hoạt động nhóm
III Tổ chức các hoạt động học tập
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
- GV sử dụng bảng phụ đã chuẩn bị sẵn để học sinh lên điền các mốc thờigian và sự kiện (Câu hỏi có ở Phụ lục 1)
3 Tiến trình bài học:
* Hoạt động 1: Giáo viên giới thiệu bài mới (1 phút)
Sau thất bại ở chiến lược “Chiến tranh cục bộ” (1965 – 1968) đế quốc Mĩ
không dừng lại ở đó mà tiếp tục thực hiện chiến lược chiến tranh xâm lược mới
là “Việt Nam hóa chiến tranh” và “Đông Dương hóa chiến tranh” Đây là chiến
lược chiến tranh xâm lược toàn diện Mĩ không chỉ đánh ta ở miền Nam, màđánh miền Bắc bằng cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ hai, tấn công Lào vàCampuchia Vậy nhân dân miền Bắc đã chiến đấu như thế nào để chống lại cuộcchiến tranh phá hoại lần thứ 2 của Mĩ và vì sao Mĩ phải kí Hiệp định Pari sau
Trang 9hơn 4 năm đấu tranh kéo dài trên bàn hội nghị, nội dung, ý nghĩa của Hiệp định
như thế nào thì chúng ta sẽ trả lời các câu hỏi đó ở phần IV, V bài 22 “Nhân dân hai miền trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược Nhân dân miền Bắc
vừa chiến đấu vừa sản xuất (1965 – 1973)”
* Hoạt động 2: Miền Bắc khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội
(Giáo viên nhắc học sinh không học vì giảm tải)
* Hoạt động 3: Miền Bắc vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của Mĩ , vừa sản xuất và làm nghĩa vụ hậu phương (16 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
Bước 1: GV cho học sinh làm việc với SGK
và xác định mốc thời gian Mĩ chính thức tiến
hành cuộc chiến tranh bằng không quân và
hải quân phá hoại miền Bắc lần thứ hai.
Bước 2: HS: Theo dõi SGK, trả lời theo nhiều
ý kiến khác nhau tùy theo sự hiểu biết của các
em
Bước 3: GV: Nhận xét, chuẩn kiến thức:
Ngày 16/4/1972 Níchxơn chính thức tiến
hành cuộc chiến tranh bằng không quân và
hải quân phá hoại miền Bắc lần thứ 2 và trình
chiếu hình ảnh các phương tiện chiến tranh
mà Mĩ sử dụng trong cuộc chiến tranh phá
hoại miền Bắc lần thứ 2 (Hình ảnh 1,2 ở phần
phụ lục 2)
Bước 4: GV: Dựa vào kiến thức môn Lịch
sử và GDQP em hãy nêu âm mưu, thủ đoạn
của Mĩ trong cuộc chiến tranh phá hoại
miền Bắc lần thứ hai?
Bước 5: HS suy nghĩ, trả lời
Bước 6: GV Nhận xét, bổ sung và chuẩn kiến
thức
Bước 7: GV: Cho học sinh xem video về cuộc
chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ hai của
Mĩ và khái quát diễn biến cuộc chiến tranh
bằng không quân và hải quân phá hoại miền
Bắc lần thứ hai của Mĩ và dừng lại hỏi: Cuộc
tập kích chiến lược 12 ngày đêm của Mĩ
nhằm mục đích gì?
Bước 8 : HS suy nghĩ trả lời
Bước 9: GV nhận xét, bổ sung và chuẩn kiến
thức: Nhằm giành một thắng lợi quân sự
quyết định, buộc ta kí một hiệp định có lợi
2 Miền Bắc vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của Mĩ , vừa sản xuất và làm nghĩa vụ hậu phương
a Miền Bắc vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại, vừa sản xuất.
* Diễn biến:
- Ngày 16/4/1972 Tổng thống
Mĩ Ních-xơn chính thức tiếnhành chiến tranh bằng khôngquân và hải quân phá hoạimiền Bắc lần thứ 2
+ Đợt 1: từ ngày 16/4/1972đến ngày 14/ 12/1972
+ Đợt 2: Từ 18/12/1972 đến29/12/1972, Mĩ mở cuộc tậpkích chiến lược bằng B52 vàoHà Nội, Hải Phòng và một sốthành phố khác
Trang 10cho Mĩ.
Bước 10: GV: trình chiếu những hình ảnh sức
tàn phá của cuộc chiến tranh phá hoại miền
Bắc lần 2 của đế quốc Mĩ (Hình ảnh 3,4 ở
phụ lục)
Bước 11: HS: nghe, quan sát hình ảnh
Bước 12: GV: Em hãy so sánh cuộc chiến
tranh phá hoại miền Bắc lần thứ hai của Mĩ
với cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc lần
thứ nhất 1965 ?
Bước 13: HS: trả lời với nhiều ý kiến khác
tùy theo hiểu biết của các em
Bước 14: GV: nhận xét, bổ sung và chuẩn
kiến thức:
* Giống nhau: về âm mưu và thủ đoạn
* Khác nhau: Cuộc chiến tranh phá hoại lần
hai của Mĩ có quy mô lớn hơn, tốc độ nhanh
hơn, cường độ đánh phá mạnh hơn, hành
động táo bạo và sử dụng phổ biến, tập trung
các loại máy bay hiện đại nhất
Bước 15: GV: Dựa vào kiến thức môn
GDQP lớp 12 em hãy nêu những chủ
trương, biện pháp tiến hành công tác phòng
không nhân dân của ta để chống lại chiến
tranh phá hoại của đế quốc Mĩ?
Bước 16: HS: Trả lời bằng nhiều ý kiến khác
nhau tùy theo sự hiểu biết của các em
Bước 17: GV: Nhận xét, bổ sung và chuẩn
kiến thức
Bước 18: GV: Vậy trong cuộc chiến tranh
phá hoại ác liệt của đế quốc Mĩ, quân dân
miền Bắc đã lập được những chiến công nổi
bật như thế nào trong sản xuất, chiến đấu ?
Bước 19: HS theo dõi SGK trả lời
Bước 20: GV nhận xét, chốt ý và sử sụng
kiến thức Ngữ văn lớp 12 qua trích đoạn
“Đất nước” trong trường ca ”Mặt đường
khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm để
minh họa và khẳng định tinh thần bất
khuất, kiên cường, anh dũng của lớp lớp thế
hệ người Việt Nam nói chung và nhân dân
miền Bắc nói riêng trong cuộc đấu tranh
chống đế quốc Mĩ.
- Quân dân miền Bắc vừa sảnxuất, vừa anh dũng chiến đấuđã đập tan hoàn toàn cuộc tậpkích bằng không quân của Mĩ,
làm nên trận “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972.
Trang 11Bước 21: GV hướng dẫn HS khai thác H.75
SGK để khắc hoạ cho HS về chiến thắng ĐBP
trên không
Bước 22: GV sử dụng kĩ thuật dạy học khăn
phủ bàn và chia lớp thành 4 nhóm thảo luận
2 vấn đề:
Kĩ thuật Khăn phủ bàn
Nhóm 1, nhóm 2: Tại sao thắng lợi của quân
dân miền Bắc từ 18/12 /1972 29/12/1972
lại được gọi là trận “Điện Biên Phủ trên
không”? Em hãy kể tên một số anh hùng
trong trận “Điện Biên Phủ trên không” mà
em biết?
Nhóm 3, nhóm 4: Dựa vào kiến thức môn
GDQP em hãy nêu trách nhiệm của mình
(là học sinh) phải làm gì trong việc thực
hiện công tác phòng không nhân dân Ở địa
phương em hiện nay công tác phòng không
nhân dân phát triển như thế nào?
Bước 23: HS trao đổi, thảo luận và cử đại
diện nhóm trả lời
Bước 24: GV: Nhận xét hoạt động của nhóm
1, nhóm 2, bổ sung và trình chiếu những hình
ảnh minh họa về chiến thắng của quân dân
miền Bắc và trung tướng Phạm Tuân (Hình
ảnh 5, 6 ở phụ lục 2) rồi chuẩn kiến thức:
Phạm Tuân một trong những tấm gương điển
hình trong cuộc kháng chiến Bên cạnh đó có
rất nhiều chàng trai, cô gái, bao thế hệ của
Việt Nam vẫn sống, cống hiến thầm lặng cho
cuộc kháng chiến chống Mĩ Chiến thắng
* Ý nghĩa: “Điện Biên Phủ
trên không” là trận quyết định
buộc Mĩ phải tuyên bố ngừnghẳn các hoạt động chống phámiền Bắc (15/1/1973) và phảikí Hiệp định Pari, chấm dứtchiến tranh lập lại hòa bình ởViệt Nam (27/1/1973)
Ý kiến cá nhân
Ý kiến chung