I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hạiQuan sát hình sau: Khai thác than Cháy rừng Khói xe ô tô Khói thuốc lá Khí thải công nghiệp Không khí có thể bị ô nhiễm và gây tác hại từ nhữ
Trang 2Sự trao đổi khí ở phổi và tế bào được thực hiện như thế nào ?
* Kiểm tra bài cũ:
Trả lời:
- Trao đổi khí ở phổi gồm sự khuếch tán O2 từ không khí ở phế nang vào máu và của khí CO2 từ máu vào không khí phế nang.
- Trao đổi khí ở tế bào gồm sự khuếch tán của O2 từ máu vào tế bào và của CO2 từ tế bào vào máu.
Trang 3I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hại
Quan sát hình sau:
Khai thác than Cháy rừng Khói xe ô tô
Khói thuốc lá
Khí thải công nghiệp
Không khí có thể bị ô nhiễm và gây tác hại từ những loại tác nhân như thế nào ?
Vi khuẩn gây bệnh hô hấp
Trang 4Các vi sinh vật
gây bệnh Cacbon oxit
Trang 5I - Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hại
- Các tác nhân gây hại cho đường
hô hấp là: bụi, khí độc ( Nitơ oxit, lưu huỳnh oxít, cacbon ôxit…) và
vi sinh vật gây bệnh lao phổi, viêm phổi.
Trang 6Các vi sinh vật
gây bệnh Cacbon oxit
Nguồn gốc tác nhân
Núi lửa phun, cơn lốc,
cháy rừng, khai thác
khoáng sản, …
Khí thải ô tô, xe máy
Khí thải sinh hoạt và
Gây bệnh bụi phổi
Gây viêm, sưng niêm mạc cq HH, cản trở TĐK, gây chết ở liều cao
Bệnh hô hấp trầm trọng
hơn
Chiếm chỗ O 2 trong máu giảm hiệu quả
Trang 7I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hại
Các bệnh về hô hấp
Viêm phế quản
- Toàn bộ số tiền mà những người hút thuốc lá tại Việt Nam dùng để mua thuốc lá năm 1998 khoảng
6000 tỷ đồng Số tiền này
có thể mua được 1.5 triệu tấn gạo hoặc 300.000 chiếc xe máy Super Dream.
Trong khói thuốc lá chứa hơn
4000 loại hoá chất Trong đó có hơn 200 loại có hại cho sức
khoẻ, bao gồm chất gây nghiện
và các chất gây độc
Trang 8I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hại
Trang 9I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hại
? Hãy đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các tác nhân có hại?
Các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp
Dọn vệ sinh nơi ở Trồng cây xanh Đeo khẩu trang khi ra đường
Trang 10I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hại
Chọn các từ ở cột A sao cho phù hợp với nội dung của cột B rồi điền vào cột trả lời
Cột A (Biện pháp)
Trả
1 Trồng nhiều cây xanh 2 bên đường
phố, nơi công cộng, trường học,
Thường xuyên dọn vệ sinh
Không khạc nhổ bừa bãi
3 Hạn chế sử dụng các thiết bị có thải
ra các khí độc
Không hút thuốc lá và vận động mọi
người không nên hút thuốc
C Hạn chế ô nhiễm không khí từ các sinh vật gây bệnh
B Điều hoà thành phần không khí (chủ yếu là tỉ lệ ôxi và cacbônic) theo hướng có lợi cho hô hấp
Hạn chế ô nhiễm không khí từ bụi
1 - B
2 - C
3 - A
A Hạn chế ô nhiễm không khí từ các chất: Nitơ oxit, lưu huỳnh oxít, cacbon ôxit, nicôtin…
Trang 11I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hại
Các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh tác nhân có hại
- Trồng nhiều cây xanh 2 bên đường
phố, nơi công cộng, trường học, bệnh viện và nơi ở
- Nên đeo khẩu trang khi dọn vệ sinh ở
những nơi có bụi
- Đảm bảo nơi làm việc và nơi ở có
đủ nắng, gió tránh ẩm thấp
- Thường xuyên dọn vệ sinh
Không khạc nhổ bừa bãi
- Hạn chế sử dụng các thiết bị có thải
ra các khí độc
- Không hút thuốc lá và vận động mọi
người không nên hút thuốc
- Điều hoà thành phần không khí (chủ yếu là tỉ lệ ôxi và cacbônic) theo hướng có lợi cho hô hấp
- Hạn chế ô nhiễm không khí từ bụi
- Hạn chế ô nhiễm không khí từ các sinh vật gây bệnh
- Hạn chế ô nhiễm không khí từ các chất: Nitơ oxit, lưu huỳnh oxít,
cacbon ôxit, nicôtin…
Trang 12I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi
tác nhân có hại
II – Cần tập luyện để có một
hệ hô hấp khoẻ mạnh
- Các tác nhân gây hại cho đường
hô hấp là: bụi, khí độc ( Nitơ oxit,
lưu huỳnh oxít, cacbon ôxit…) và
vi sinh vật gây bệnh lao phổi, viêm
cơ thể hít vào và thở ra
Trang 13I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hại
II – Cần tập luyện để có một hệ hô hấp khoẻ mạnh
? Vì sao luyện tập thể dục, đúng
cách, đều đặn từ bé thì có được
dung tích sống lý tưởng?
- Dung tích sống phụ thuộc tổng
dung tích phổi và dung tích khí cặn -
Dung tích phổi phụ phụ thuộc dung
tích lồng ngực, mà dung tích lồng
ngực phụ thuộc sự phát triển của
khung xương sườn trong độ tuổi phát
triển, sau độ tuổi phát triển sẽ không
phát triển nữa.
- Dung tích khí cặn phụ thuộc vào
khả năng co tối đa của các cơ thở ra,
các cơ này cần luyện tập đều từ bé
Đồ thị phản ánh sự thay đổi
dung tích phổi
Trang 14I – Cần bảo vệ hệ hơ hấp khỏi tác nhân cĩ hại
II – Cần tập luyện để cĩ một hệ hơ hấp khoẻ mạnh
Lượng khí lưu thông 500 ml
150 ml nằm trong đường dẫn khí (khí vô ích)
350 ml nằm trong phế nang (khí hữu ích)
? Giải thích vì sao sau khi thở sâu và giảm số nhịp thở trong
mỗi phút sẽ làm tăng hiệu quả hô hấp?
* Ví dụ:
- Một người thở ra bình thường 18 nhịp/phút, mỗi nhịp hít vào
400 ml không khí:
+ khí lưu thông/phút: 400ml x 18 = 7200 ml
+ khí vô ích ở khoảng chết: 150 ml x18 = 2700 ml
+ Khí hữu ích vào tới phế nang: 7200 ml - 2700 ml =4500 ml
- Nếu người đó thở sâu : 12 nhịp/phút, mỗi nhịp hít vào 600 ml
không khí
+ khí lưu thông/phút: 600ml x 12 = 7200 ml
+ khí vô ích ở khoảng chết: 150 ml x12 = 1800 ml
+ Khí hữu ích vào tới phế nang: 7200 ml – 1800 ml = 5400 ml
=> Khi thở sâu và giảm nhịp thở trong mỗi phút sẽ tăng hiệu
quả hô hấp
Trang 15I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi
tác nhân có hại
II – Cần tập luyện để có một hệ
hô hấp khoẻ mạnh
- Các tác nhân gây hại cho đường hô
hấp là: bụi, khí độc ( Nitơ oxit, lưu
huỳnh oxít, cacbon ôxit…) và vi sinh
vật gây bệnh lao phổi, viêm phổi.
-Các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp
Tích cực tập TDTT phối hợp thở sâu và giảm nhịp thở thường xuyên
từ bé ( tập vừa sức, rèn luyện từ từ)
- Biện pháp: Tích cực tập TDTT
phối hợp thở sâu và giảm nhịp thở
thường xuyên từ bé ( tập vừa sức,
rèn luyện từ từ)
Trang 16I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi tác nhân có hại
II – Cần tập luyện để có một hệ hô hấp khoẻ mạnh
Trang 17I – Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi
-Các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp
Trang 18Bài tập1: Khoanh vào ý đúng trong các câu sau:
1 Hô hấp đúng cách là cách hô hấp nào?
3 Các bệnh nào dễ lây qua đường hô hấp:
A Bệnh Sars, bệnh lao phổi
B Bệnh cúm, bệnh ho gà
C Bệnh thương hàn, thổ tả kiết lị , bệnh về giun sán
D Hai câu a,b đúng
Bài tập củng cố
Trang 19Bài tập2: Khoanh vào ý đúng trong các câu sau:
Các biện pháp bảo vệ đường hô hấp là:
1 Trồng nhiều cây xanh trên đường phố, nơi công
sở, trường học, bệnh viện.
2 Nên đeo khẩu trang khi dọn vệ sinh
3 Không hút thuốc lá và vận động mọi người cùng không hút thuốc lá
4 Hạn chế khạc nhổ bừa bãi.
5 Tất cả trường hợp trên.
6 Tất cả trường hợp trên trừ 4
Bài tập củng cố
Trang 20DẶN DÒ:
- Học bài
-Đọc trước bài 23:
Thực hành: Hơ hấp nhân tạo
- Chuẩn bị: Chiếu cá nhân, gối bơng cá nhân, gạc hoặc
mảnh vải màu 40 x 40 cm