Văn 7 -thành ngữ

Nước non lận đận một mình Thân cò bấy nay... Nước đổ lá khoai Lòng lang dạ thú Biến thể của các thành ngữ sau : Thành ngữ có cấu tạo cố định nhưng vẫn có thể có những biến đổi nhất địn

TRÂN TRỌNG KÍNH CHÁO CÁC THẦY CÔ

VỀ DỰ TIẾT DẠY

Kiểm tra bài cũ:

1 Thế nào là từ đồng âm? Cho ví dụ

2 Hãy đặt một câu với cặp từ đồng âm sau đây:

đậu (động từ) - đậu (danh từ).

nhắm – mở

 Mắt nhắm mắt mở.

XEM TRANH ĐOÁN TỪ TRÁI NGHĨA

Khóc – cười

 Kẻ khóc người cười.

Tiếng Việt : Tiết 44

I Thế nào là thành ngữ?

Nước non lận đận một mình Thân cò bấy nay

Đứng núi này trông

núi nọ

Nước đổ lá khoai

Lòng lang dạ thú

Biến thể của các thành ngữ sau :

Thành ngữ có cấu tạo cố định nhưng vẫn có thể có

những biến đổi nhất định

 Lưu ý:

Đứng núi này trông núi kia

 Đứng núi này trông núi khác

Nước đổ lá môn

 Nước đổ đầu vịt

 Lòng lang dạ sói

- Lên thác xuống ghềnh :

Gian nan Chỉ lên xuống nơi hiểm trở , nguy hiểm

=> đời sống của

người nông dân lận đận

Long ñong vất vả kiếm

( Nghĩa bóng )

2 Xét về nghĩa : 

*Ví dụ : SGK

Nhanh như chớp : Rất nhanh , chỉ trong khoảnh khắc. 

 Hiểu theo nghĩa đen (Nghĩa trực tiếp)

Nghĩa của thành ngữ có thể hiểu theo nghĩa đen hoặc nghĩa bóng

* GHI NHỚ 1 : SGK

Bài tập 1: Tìm và giải thích nghĩa thành ngữ : 

a Sơn hào hải vị:

Nem công chả phượng :

b Khoẻ như voi:

Tứ cố vô thân:

Da mồi tóc sương:

Những món ăn ngon, quý hiếm

Những món ăn ngon, quý được trình bày đẹp

Rất khoẻ.

Mồ côi, không anh em họ hàng.

Chỉ người già, tóc đã bạc, da đã nổi đồi mồi.

1- Vai trò ngữ pháp :

a.Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non.

b “Tôn sư trọng đạo” là câu thành ngữ nói lên lòng

2- So sánh hai cách nói :

C ÁCH 1

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Nước non lận đận một mình

Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay.

C ÁCH 2

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Lênh đênh, trôi nổi với nước non.

Nước non lận đận một mình Thân cò gian nan, vất vả, gặp nhiều nguy hiểm bấy nay

.

Câu hỏi thảo luận

Phân tích cái hay của việc dùng các thành ngữ trong hai câu

trên?

 Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng,

tính biểu cảm cao.

Mưa to gió lớn

NHÌN HÌNH ĐOÁN THÀNH NGỮ

Nhanh như sóc Chậm như rùa

Ăn cháo đá bát.

 Sự bội bạc, phản bội, vong ơn.

Chuột sa chĩnh gạo

Gạo

Nước mắt cá sấu

 Sự gian xảo, giả tạo, giả vờ tốt bụng, nhân từ của những kẻ xấu.

Cưỡi ngựa xem hoa : xem hoặc làm một cách qua loa, đại khái.

 Lời chúc phúc sinh nở dễ dàng, an toàn , thuận lợi,

mẹ con đều khoẻ mạnh.

tròn

vuông

III/ LUYỆN TẬP:

Bài tập 1

.

Bài tập 1: Tìm và giải thích nghĩa thành ngữ : 

a Sơn hào hải vị: Những món ăn ngon, quý hiếm

Nem công chả phượng : Những món ăn ngon, quý được trình bày đẹp

b Khoẻ như voi : Rất khoẻ.

Tứ cố vô thân: Mồ côi, không anh em họ hàng.

Da mồi tóc sương : Chỉ người già, tóc đã bạc, da đã nổi đồi mồi.

- Lời tiếng nói

chiến cơ

Điền thêm yếu tố để thành ngữ được trọn vẹn

- Chân cứng đá …

-Máu chảy … mềm

mềm ruột

Bài tập 3

Bài tập 4

Viết đoạn văn (5-> 6 dòng) cảm nghĩ về ngày nhà giáo Việt Nam 20-11 có sử dụng thành ngữ

- Học thuộc phần ghi nhớ Chuẩn bị bài “Cách làm bài văn biểu cảm

về tác phẩm văn học” SGK/ 146.

Tiết học đến đây kết thúc Chúc thầy cô mạnh khỏe!

1 Đầu xuôi đuôi lọt lẽ thường Đầu sóng ngọn gió bước đường chông gai Đầu tắt mặt tối gian nan

Đầu trâu mặt ngựa bạo tàn vô lương Đầu Ngô mình Sở dở dang

Đầu đường xó chợ lang thang bụi đời …

1 Đầu xuôi đuôi lọt lẽ thường

Đầu sóng ngọn gió bước đường chông gai Đầu tắt mặt tối gian nan

Đầu trâu mặt ngựa bạo tàn vô lương Đầu Ngô mình Sở dở dang

Đầu đường xó chợ lang thang bụi đời …

2 Bách niên giai lão từng mong Vinh quy bái tổ - thoả lòng kẻ thi Xin đừng bán tín bán nghi

Bán thân bất toại còn gì buồn hơn

Bỏ thói an phận thủ thường Tuỳ cơ ứng biến trăm đường nghĩ suy …

2. Bách niên giai lão từng mong

Vinh quy bái tổ - thoả lòng kẻ thi Xin đừng bán tín bán nghi

Bán thân bất toại còn gì buồn hơn

Bỏ thói an phận thủ thường Tuỳ cơ ứng biến trăm đường nghĩ suy …

Hiểu theo nghĩa đen Hiểu theo nghĩa chuyển