Thế nào là thành ngữ Lên thác xuống ghềnh lên rừng xuống biển lên trên thác xuống dưới ghềnh vượt thác lội xuống ghềnh - Không thể thay một vài từ trong cụm từ - Không thể chêm một vài
Trang 1GV: Lê Nga Hà Trường THCS Võ Thị Sáu
Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô giáo về dự giờ
Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô giáo về dự giờ
Trang 2Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
I Thế nào là thành ngữ
*VD 1/143
1 Ví dụ
Trang 3Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
Nước non lận đận một mình Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay
Trang 4Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
I Thế nào là thành ngữ
Lên thác xuống ghềnh
lên rừng xuống biển
lên trên thác xuống dưới ghềnh
vượt thác lội xuống ghềnh
- Không thể thay một vài từ trong cụm từ
- Không thể chêm một vài từ khác vào cụm từ
- Không thể đảo vị trí của các từ trong cụm từ
Cấu tạo
cố định
1 Ví dụ
2 Nhận xét
Trang 5Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
I Thế nào là thành ngữ
- Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu biện một ý nghĩa hoàn chỉnh
Trang 6Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
Tìm những biến thể của thành ngữ sau ?
Đứng núi này trông núi nọ
Đứng núi nọ trông núi kia
Đứng núi này trông núi khác
Ba chìm bảy nổi Bảy nổi ba chìm
* Chú ý: Thành ngữ có cấu tạo cố định nhưng tính cố định của thành ngữ cũng chỉ là tương đối.
Trang 7Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
Trang 8Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
I Thế nào là thành ngữ
* Có cấu tạo cố định, biểu biện một ý nghĩa hoàn chỉnh
* Nghĩa của thành ngữ
+ Có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen
+ Thường thông qua phép chuyển nghĩa (ẩn dụ, so sánh )
*Ghi nhớ 1:sgk (144).
Trang 9Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
I Thế nào là thành ngữ
- Có cấu tạo cố định, biểu biện một ý nghĩa hoàn chỉnh
-Nghĩa của thành ngữ
+ Có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen
+ Thường thông qua phép chuyển nghĩa (ẩn dụ, so sánh )
*Ghi nhớ 1:sgk (144).
II Sử dụng thành ngữ
1 Ví dụ
1 Ví dụ
Trang 10Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
a.Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Trang 11Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
I Thế nào là thành ngữ
- Có cấu tạo cố định, biểu biện một ý nghĩa hoàn chỉnh
-Nghĩa của thành ngữ
+ Có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen
+ Thường thông qua phép chuyển nghĩa (ẩn dụ, so sánh )
*Ghi nhớ 1:sgk (144).
II Sử dụng thành ngữ
* Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu hoặc làm phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ…
Trang 12Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
Xác định vai trò ngữ pháp của các thành ngữ:
Ba quân đông mặt pháp trường
Thanh thiên bạch nhật rõ ràng cho coi (Nguyễn Du)
Chủ ngữ
Yêu nhau bốc bải giần sàng
Ghét nhau đũa ngọc mâm vàng bỏ đi (Ca dao)
Vị ngữTính nó ruột để ngoài da để ý làm gì
Phụ ngữ cho cụm danh từMáu rơi thịt nát tan tành
Ai ai trông thấy hồn kinh phách rời (Nguyễn Du)
Trang 13So sánh hai cách nói sau, cách nói nào ngắn gọn, hàm súc,
có tính hình tượng, tính biểu cảm cao?
Câu có sử dụng thành ngữ Câu không sử dụng thành ngữ
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Thân em vừa trắng lại vừa trònVất vả lận đận với nước non
Nước non lận đận một mình
Thân cò lên thác xuống
ghềnh bấy nay
Nước non lận đận một mìnhThân cò trôi nổi phiêu bạt bấy
nay
Trang 14Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
I Thế nào là thành ngữ
- Có cấu tạo cố định, biểu biện một ý nghĩa hoàn chỉnh
-Nghĩa của thành ngữ
+ Có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen
+ Thường thông qua phép chuyển nghĩa (ẩn dụ, so sánh )
Trang 15Tiết 48 – Tiếng Việt – Thành ngữ
I Thế nào là thành ngữ
II Sử dụng thành ngữ
III Luyện tâp
Bài 1 Tìm và giải thích nghĩa của các thành ngữ
Trang 16Tiết 48 – Tiếng Việt – THÀNH NGỮ
a Sơn hào hải vị
-> Những món ăn ngon quý hiếm được lấy từ trên rừng, dưới biển
Nem công chả phượng
-> Những món ăn ngon, quý được trình bày đẹp ( Những món
ăn của vua chuá ngày xưa )
b Khoẻ như voi: Rất khoẻ
Tứ cố vô thân: Mồ côi, không anh em họ hàng, nghèo khổ
c Da mồi tóc sương:Chỉ người già, tóc đã bạc, da đã nổi
đồi mồi
Trang 17Tiết 48 – Tiếng Việt – THÀNH NGỮ
I Thế nào là thành ngữ
II Sử dụng thành ngữ
III Luyện tâp
1 Tìm và giải thích nghĩa của các thành ngữ
2 Điền thêm yếu tố để thành ngữ được trọn vẹn
Trang 18- Lời tiếng nói
chiến cơ
văn tự ruột
cửa sổ ao
Trang 19Tiết 48 – Tiếng Việt – THÀNH NGỮ
Trang 20Tiết 48 – Tiếng Việt – THÀNH NGỮ
I Thế nào là thành ngữ
- Có cấu tạo cố định, biểu biện một ý nghĩa hoàn chỉnh
-Nghĩa của thành ngữ
+ Có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen
+ Thường thông qua phép chuyển nghĩa (ẩn dụ, so sánh )
Trang 21Tiết 48 – Tiếng Việt – THÀNH NGỮ