Cận lâm sàng hệ hô hấp

Mục tiêu Nhắc lại các cấu trúc giải phẫu trên X quang ngực  Trình bày cách phân tích X quang ngực  Mô tả các bất thường trên X quang ngực  Các dấu hiệu X quang thường gặp... GIẢI PHẪ

X QUANG NGỰC

Mục tiêu

 Nhắc lại các cấu trúc giải phẫu trên X quang ngực

 Trình bày cách phân tích X quang ngực

 Mô tả các bất thường trên X quang ngực

 Các dấu hiệu X quang thường gặp

GIẢI PHẪU

KHUNG XƯƠNG

GIẢI PHẪU

KHUNG XƯƠNG

GIẢI PHẪU

VÙNG TRUNG THẤT

GIẢI PHẪU

VÙNG TRUNG THẤT

GIẢI PHẪU

VÙNG TRUNG THẤT

GIẢI PHẪU

BÓNG TIM

GIẢI PHẪU

PHÂN CHIA TRUNG THẤT

GIẢI PHẪU

CÁC BỜ TRUNG THẤT

BỜ PHẢI TRUNG THẤT

1.Thân TM cánh tay-đầu (P).

2.TMC trên.

3.Nhĩ (P).

4.TMC dưới.

5.Rốn phổi (P).

6.Viền mỡ trước tim (Franges graisseuses).

BỜ TRÁI TRUNG THẤT

GIẢI PHẪU

CÁC ĐƯỜNG TRUNG THẤT

1.Đường gặp nhau của màng phổi sau 2.Đường gặp nhau của màng phổi trước.

3.Đường cạnh ĐMC xuống.

4.Đường cạnh trái cột sống.

5.Đường cạnh phải cột sống.

6.Đường cạnh phải khí quản.

7.Quai TM azygos.

8.Đường cạnh azygos-thực quản.

GIẢI PHẪU

CÁC ĐƯỜNG TRUNG THẤT

ĐƯỜNG GẶP NHAU CỦA MÀNG PHỔI SAU ( ) VÀ

MÀNG PHỔI TRƯỚC ( )

GIẢI PHẪU

CÁC ĐƯỜNG TRUNG THẤT

ĐƯỜNG CẠNH AZYGOS-THỰC QUẢN

GIẢI PHẪU

RỐN PHỔI

 Bình thường,rốn phổi (P) thấp hơn rốn phổi(T) do ĐgM phổi (P) chạy ngang trong khi ĐgMphổi (T) leo lên trên PQ gốc (T) trước khi chạyxuống Thường thì bờ trên của rốn phổi (P)là bờ dưới của rốn phổi (T) (97%)

 Hiếm khi hai rốn phổi ngang nhau (3%)

 Bình thường,không bao giờ rốn phổi (P) caohơn rốn phổi (T)

GIẢI PHẪU

RỐN PHỔI

June 24, 2018

GIẢI PHẪU

CÂY KHÍ PHẾ QUẢN

GIẢI PHẪU

CÂY KHÍ PHẾ QUẢN

GIẢI PHẪU

CÂY KHÍ PHẾ QUẢN

GIẢI PHẪU

HẠCH BẠCH HUYẾT

GIẢI PHẪU

CỬA SỔ PHẾ - CHỦ

June 24, 2018

GIẢI PHẪU

CÁC RÃNH LIÊN THÙY

GIẢI PHẪU

CÁC RÃNH LIÊN THÙY

GIẢI PHẪU

CÁC RÃNH LIÊN THÙY

 Vùng trên phổi còn được chia thành vùngđỉnh và hạ đòn.

GIẢI PHẪU

PHÂN VÙNG

1.Vùng đỉnh phổi 2.Vùng hạ đòn.

3.Vùng giữa phổi 4.Vùng đáy phổi.

GIẢI PHẪU

PHÂN VÙNG

June 24, 2018

GIẢI PHẪU

CÁC THÙY VÀ PHÂN THÙY

June 24, 2018

GIẢI PHẪU

CÁC THÙY VÀ PHÂN THÙY

GIẢI PHẪU

CÁC THÙY PHỔI

GIẢI PHẪU

CÁC THÙY PHỔI

GIẢI PHẪU

CÁC THÙY PHỔI

GIẢI PHẪU

CÁC THÙY PHỔI

GIẢI PHẪU

CÁC THÙY PHỔI

PHÂN TÍCH X QUANG NGỰC THẲNG

 Phân tích độ đâm xuyên của tia (tia cứng hay mềm)

• vân phổi cách thành ngực 1cm

• mạch máu sau bóng tim

• hình mờ của cột sống sau bóng tim

• cột sống chỉ thấy rõ các đốt sống ngực D1

-D4.

 Tư thế chụp thẳng:

• Hai xương đòn cân xứng qua gai sau cột sống

• Khe khớp ức – đòn hai bên bằng nhau

• Hình mờ khí quản nằm dọc theo gai sau cột sống

 Phim chụp ở thì hít vào, vòm hoành phải

ngang tầm với đầu trước xương sườn thứ 6.

PHÂN TÍCH X QUANG NGỰC THẲNG

 Phim chụp ở tư thế đứng, bộc lộ lồng ngực tốt:

• thấy được túi hơi dạ dầy

• các thành phần như xương bả vai, tóc được

đưa ra ngoài trường phổi

 Quan sát nhanh phần mềm, xương, cột sống về

độ dầy, tính chất cản tia, bờ trước khi phân tích vào bên trong

PHÂN TÍCH X QUANG NGỰC THẲNG

 Quan sát nhanh màng phổi thành ngực, màng phổi hoành, màng phổi trung thất và các rãnh liên thùy.

 Phân tích hình ảnh trung thất: vị trí khí quản

và phế quản gốc, các vân trung thất, bóng tim, động mạch phổi.

 Phân tích mô phổi tuần tự từ trên xuống, so sánh hai bên, quan sát hình ảnh các mạch

máu đi ra từ rốn phổi

PHÂN TÍCH X QUANG NGỰC THẲNG

ức và sau tim.

PHÂN TÍCH X QUANG NGỰC NGHIÊNG

4. Tính chất ảnh hưởng của hình ảnh bất thường lên

các bộ phận lân cận (thành ngực, màng phổi, cơhoành, trung thất…)

5. Khuynh hướng tiến triển theo thời gian, theo cấu

trúc giải phẫu

CT Scan ngực

MRI NGỰC

NỘI SOI PHẾ QUẢN

HÔ HẤP KÝ

(SPIROMETRY)

ra theo thời gian

 Giá trị lâm sàng của HHK phụ thuộc vào chất

lượng máy, kỹ thuật đo, và chọn giá trị dự đoán phù hợp.

MÁY HHK ĐO LƯU LƯỢNG

MÁY HHK ĐIỆN TỬ ĐỂ BÀN

MÁY HHK XÁCH TAY

CÁC CHỈ SỐ HÔ HẤP KÝ

 FVC (Forced vital capacity):

Thể tích khí toàn bộ được thở ra gắng sức trong một lần thở

 FEV1 (Forced expiratory volume in one second): Thể tích khí thở ra trong giây đầu

 Tỉ số FEV1/FVC (chỉ số Gaensler); FEV1/VC ( chỉ số

Tiffeneau):

Phân số khí được thở ra trong giây đầu liên quan với

thể tích khí toàn bộ được thở ra

CÁC CHỈ SỐ HÔ HẤP KÝ

 PIF ( Peak Inspiratory Flow)(L/s):

Lưu lượng hít vào đỉnh: Lưu lượng cao nhất trong lúc hít

vào, thường được dùng để đánh giá tắc nghẽn đường

hô hấp trên

 MVV ( Maximal Volumtary Ventilation)(L/phút)

Thể tích thông khí tự ý tối đa

GIẢN ĐỒ THỂ TÍCH THEO THỜI GIAN

ĐƯỜNG CONG LƯU LƯỢNG THỂ TÍCH

HÔ HẤP KÝ

CÁC GIÁ TRỊ BÌNH THƯỜNG

CÁC GIÁ TRỊ BÌNH THƯỜNG ĐƯỢC DỰ ĐOÁN

CÁC GIÁ TRỊ BÌNH THƯỜNG ĐƯỢC DỰ ĐOÁN (tt)

 Được dựa trên các khảo sát trong dân số lớn

 Các giá trị được dự đoán là các giá trị trung bình lấy từ kết quả khảo sát

 Không có các khảo sát trong dân số người già

Tiêu chuẩn cho một hô hấp ký bình thường sau dãn phế quản

Đường cong lưu lượng - thể tích

và thể tích theo thời gian của một người bình thường

HÔ HẤP KÝ

BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN

Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng tắc nghẽn trên hô hấp ký

Đường cong chỉ sự tắc nghẽn

HÔ HẤP KÝ

BỆNH PHỔI HẠN CHẾ

Tiêu chuẩn bệnh phổi hạn chế

 FEV1: % dự đoán > 80 hoặc < 80

 FVC: % dự đoán < 80

 FEV1/FVC: > 0.7

Đường cong chỉ sự hạn chế

RỐI LOẠN THÔNG KHÍ HỔN HỢP

Đường cong chỉ rối loạn thông khí kiểu hổn hợp

HÔ HẤP KÝ ĐƯỜNG CONG LƯU LƯỢNG - THỂ TÍCH

Các dạng đường cong lưu lượng thể tích

CHỈ ĐỊNH

 Đánh giá các triệu chứng, các dấu hiệu bệnh phổi

 Đánh giá sự tiến triển của bệnh phổi

 Theo dõi hiệu quả điều trị

 Đánh giá nguy cơ hô hấp trước phẫu thuật

 Giám định y khoa về sức khỏe hô hấp

 Tầm soát các đối tượng có nguy cơ bệnh phổi

 Theo dõi tác dụng độc hại của một số thuốc, hóa chất

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

 Tình trạng tim mạch không ổn định

 Nhồi máu cơ tim gần đây

 Phẫu thuật mắt, ngực, bụng gần đây

KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH (ARTERIAL BLOOD GAS)

TEST ALLEN ABG

Các thông số trong KMĐM

Sơ đồ tóm tắt phân tích nhiễm toan

cấp /mạn

Đợt cấp kiềm hô hấp mãn

Toan chuyển hoá phối hợp

Toan hô hấp phối hợp

(bù dư)

Kiềm chuyển hoá bù trừ đủ

Kiềm hô hấp phối hợp

(bù thiếu)

Y > 0,8 Y  0,8 /0,3 Y = 0,4 - 0,8 Y < 0,3 PaCO2 > X PaCO2 = X PaCO2 < X

Sơ đồ tóm tắt phân tích nhiễm kiềm

SOI TƯƠI ĐÀM

NẤM ASPERGILLUS

NẤM CANDIDA

NHUỘM GRAM ĐÀM

Nhuộm Ziehl-Neelson

CẤY ĐÀM

thuốc

Klebsiella Pneumoniae Streptococcus Pneumoniae

Streptococcus Pneumonia Staphylococcus_aureus

CAP - CẤY ĐỊNH LƯỢNG

 PSB (protected specimen brushing): 103 CFU/ml

 BAL (bronchoalveoìar lavage): 104 CFU/ml

 Đàm: 104 – 105 CFU/ml

 Dịch hút qua NKQ: 106 CFU/ml

Peleg AY, Hooper DC, N Eng J Med 2010; 362: 1804-1813

HUYẾT THANH CHẨN ĐOÁN

điển hình