Đề cương ôn thi HK I lớp 9

d2 tiếp tuyến của O, M tiếp điểm Đường thẳng là tiếp tuyến của đường tròn khi đ/ thẳng và đường tròn có 1 điểm chung.. aDấu hiệu nhận biết tiếp tuyến bTính chất hai tiếp tuyến của đường

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I A) ĐẠI SỐ :

Lý thuyết :

1) Căn bậc hai :

* Định nghĩa CBHSH :

Với số dương a, số a được gọi là căn bậc hai số học của a

Số 0 cũng được gọi là căn bậc hai số học của 0

x a

x ( a) a

≥





* Điều kiện tồn tại căn thức bậc hai : A có nghĩa ⇔ A ≥ 0

* Hằng đẳng thức 2 A(A 0)

A(A 0)

≥



= = − < 

* Qui tắc khai phương một tích – nhân hai căn thức bậc hai

A.B = A B ( A ≥ 0 ; B ≥ 0)

* Qui tắc khai phương một tích – Chia hai căn thức bậc hai

B = B ( Với A ≥ 0 , B > 0 )

Công thức biến đổi :

1) A B A B2 = (B ≥ 0 ) 2)A B = A B2 (A ≥ 0 ; B ≥ 0) 3)A B = − A B2 ( A < 0 ; B ≥ 0 ) 4) A 1 AB

B = B ( A.B ≥ 0 ; B ≠ 0 ) 5) A A B

B

B = ( B > 0 ) 6) C C( A B)2

A B

A B ± = −

m (A ≥ 0, A ≠ B2)

A B

A ± B = −

m

( A ≥ 0, B ≥ 0 , A ≠ B)

2) Hàm số và đồ thị :

* Định nghĩa hàm số :

* Hàm số bậc nhất : + Đn : Hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức y = ax + b

Trong đó a , b là các số cho trước và a ≠ 0

+ Tính chất :

Hàm số bậc nhất y = ax + b xác định với mọi giá trị của x thuộc R và có tính chất sau :

- Đồng biến trên R , khi a > 0

- Nghịch biến trên R, khi a < 0

+ Đồ thị hàm số bậc nhất :

Đồ thị hàm số y = ax + b ( a ≠ 0 ) là một đường thẳng :

- Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng b

- Song song với đường thẳng y = ax nếu b ≠ 0 , trùng với đường thẳng y = ax nếu b = 0

+ Cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b

Đồ thị hàm số y = ax + b là đường thẳng cắt Oy tại A( 0; b) cắt Ox tại điểm B( b ;0)

a

−

Đồ thị hàm số y = ax + b là đường thẳng đi qua hai điểm A (0; b ); B (1 ; a+b)

Hệ số góc , đường thẳng song song , đường thẳng cắt nhau, trùng nhau

Cho hàm số y = ax + b ( a ≠ 0) : a hệ số góc ; b tung độ gốc a = a’ = 1 ; b ≠ b’(3 ≠ -1)

900

1800 >α > 900 a ≠ a’ (3/2 ≠ -1) Cho hai hàm số y = ax + b (d) ; y = a’x + b ( d’)

+ d // d’ ⇔ a = a’ và b ≠ b’

+ d cắt d’ ⇔ a ≠ a’

Nếu b = b’ thì điểm cắt nhau nằm trên trục tung

+ d ≡ d’ ⇔ a = a’ ; b = b’

3) Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn

Phương trình bậc nhất hai ẩn : ax + by = c ( a2 + b2 ≠ 0 )

* S = (x;y)/ x R,y a x c

−

* NTQ :

x R

a c

∈





 = − +



* Tập nghiệm được biểu diễn bởi đường thẳng y a x c

−

Chú ý :

* a = 0 ⇒ 0x + by = c

S = (x;y)/ x R,y c

b

NTQ :

x R c y b

∈





 =



Tập nghiệm được biểu diễn bởi đường thẳng y c

b

=

* b = 0 ⇒ ax + 0y = c

S = (x;y)/ y R,x c

a

NTQ :

y R c x a

∈





 =



Tập nghiệm được biểu diễn bởi đường thẳng x c

a

=

B) HÌNH HỌC

Lý thuyết :

1) Hệ thức lượng trong tam giác vuơng :

* AB2 = BH BC (c2 = a c’)

AC2 = CH BC ( b2 = a b’)

* AH 2 = BH CH ( h2 = b’ c’)

* AH BC = AB AC (b.c = a.h)

* 1 2 12 12

AH = AB + AC ( 2 2 2

1 1 1

h = b + c )

* BC 2 = AB 2 + AC 2

2) Tỉ số lượng giác của gĩc nhọn :

c.đối sinB

c.huyền

c.kề cosB

c.huyền

= c.đối tgB

c.kề

=

c.kề cot gB

c.đối

=

Chú ý : với α , β các gĩc nhọn và α + β = 900

* 0 < sinα ; cosα < 1

* sin α = cos β ; tgα = cotgβ

* sin2α + cos2β = 1

* tg sin

cos

α

α =

α ;

cos cotg

sin

α

α =

α

3) Liên hệ giữa cạnh và góc trong tam giác vuông :

AB = BC sinC = BC cosBhoặc AB = AC tgC = AC cotgB

AC = BC sinB = BC cosC hoặc AC = AB tgB = AB cotgC 4) Đường tròn :

Nội dung Kí hiệu Hình vẽ

1 định nghĩa :

Vị trí tương đối của một điểm

với đường tròn

Trong đường tròn đk là dây

lớn nhất

2 Quan hệ giữa đk và dây

- Đường kính vuông góc với

dây

- Đường kính đi qua trung

điểm của dây không đi qua

tâm

3 Quan hệ giữa dây và

khoảng cách tâm

AB và CD hai dây, OH và

OK khoảng cách tâm của hai

dây

4 Vị trí tương đối của đường

thẳng và đường tròn

d2 tiếp tuyến của (O), M tiếp

điểm

Đường thẳng là tiếp tuyến của

đường tròn khi đ/ thẳng và

đường tròn có 1 điểm chung

a)Dấu hiệu nhận biết tiếp

tuyến

b)Tính chất hai tiếp tuyến của

đường tròn cắt nhau tại một

điểm

5 Vị trí tương đối của hai

đường tròn

- Hai đường tròn cắt nhau

(có 2 tiếp tuyến chung)

- Hai đường tròn tiếp xúc

nhau.( t/x ngoài có 3 t/t chung,

t/x trong có 1t/t chung)

(O , R ) M∈ (O) ⇔ OM = R (OM : bk)

M nằm trong (O) ⇔ OM < R

M nằm ngoài (O) ⇔ OM > R (O, R) AB đường kính, CD dây

AB ≥ CD

AB : đường kính, CD dây không

đi qua tâm

AB ⊥ CD ⇔ IC = ID

AB = CD ⇔ OH = OK

AB < CD ⇔ HO > OK

d1 cắt (O) ⇔ OI < R d2 tiếp xúc (O) ⇔ OM = R d3 khg cắt (O) ⇔ OK > R

d là tiếp tuyến (O) ⇔ d ⊥ OM tại M

AB, AC hai tiếp tuyến (O) ⇒

- AB = AC

- ·BAO CAO=·

- ·AOB AOC=·

* R – r < d < R + r

* d = R + r ( tiếp xúc ngoài)

B BÀI TẬP :

ĐẠI SỐ :

Xem lại các bài tập : 1, 2 , 4, 6,12,14,15,32,33,50,51,52,54,55,58,62,64,65.(SGK)

1) Rút gọn biểu thức :

9) 2 2

3 1− − 3 1+ 10)

2 3 3 2 3 3− − + 11)

a b

a b

−

2

15) (15 200 3 450 2 50) : 10− +

3) Tìm x :

1) 25x =35 2) 3 x =12 3) 25x ≤35 4) 2 x ≥ 10 5) (x−2)2 =3 6) (x−3)2 = −9 2x

4) Cho biểu thức :

x 1 2 x 2 5 x P

4 x

x 2 x 2

−

a) Tìm điều kiện xác định của P

b) Rút gọn P

c) Tìm x để P = 2

5) Cho biểu thức :

x x 9 3 x 1 1

9 x

= + ÷ ÷  − ÷÷

−

1

x

x

b) Tìm x sao cho C < 1 b) Tìm các giá trị của x để K < 0

6) Cho biểu thức c) Tính K với x = 4 2 3−

3

x x M

−

− − − + − Tương tự : H =

1

x

x

b) Tìm x để M > 0 b) Tìm x để H = 1

2.

c) Tính giá trị của P nếu x = 53

ứng của x 7) Cho biểu thức :

4

x

−

a) Rút gọn N

b) Tìm các giá trị của x để N > 0, N < 0

c) Tìm giá trị của x để N = - 1

8) Cho hai hàm số : y = 4/3x + 4 và y = -x + 4

a) Vẽ đồ thị hai hàm số trên cùng hệ trục toạ độ

b) Tính các góc của tam giác tạo bởi hai đồ thị hàm số với trục Ox

c) Tính diện tích của tam giác tạo bởi Ox với hai đồ thị hàm số

9) Cho hàm số bậc nhất y = (2-3m)x + m – 2.(d)

a) Tìm giá trị của m để hàm số là hàm số đồng biến , nghịch biến

b) Tìm giá trị của m để đồ thị hàm số song song với đường thẳng y = 2x + 1

c) Tìm giá trị của m để đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 2

d) Tìm giá trị của m để đồ thị hàm số đi qua điểm M(2;-3)

10) Cho đường thẳng : y = (1 – m)x + m – 2 (d)

a) Với giá trị nào của m thì đường thẳng đi qua điểm A( 2; 1)

b) Với giá trị nào của m thì đường thẳng (d) tạo với Ox một góc nhọn, góc tù

c) Với giá trị nào của m thì đường thẳng (d) cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 3

11) Cho hai đường thẳng :

y = kx + (m – 2) (d1)

y = (5 – k)x + (4 – m) (d2)

Với giá trị nào của k và m thì (d1) và (d2)

a) Song song nhau

b) Trùng nhau

c) Cắt nhau tại một điểm trên trục tung

12) Cho hai phương trình : 2x – y = 3 và 3x + 2y = 1

a) Viết tập nghiệm, nghiệm tổng quát, biểu diễn tập nghiệm trên hệ trục toạ độ

b) Tìm nghiệm chung của hai phương trình bằng đồ thị, kiểm tra bằng phép tính

HÌNH HỌC :

1) Cho đường tròn (O), đường kính AB Gọi I là trung điểm OA, vẽ đường tròn tâm I bán kính IA.Trên

Đường tròn (I) lấy điểm M, tia AM cắt (O) tại điểm thứ hai N

a) Hai đường tròn (O) và (I) có vị trí như thế nào ?

b) Chứng minh IM // ON

c) Tìm vị trí của điểm M để BM là tiếp tuyến của đường tròn (I)

2) Cho nửa đường tròn (O), đường kính AB Từ A và B kẻ hai tia Ax và By vuông góc với AB ( Ax, By cùng nằm trên nửa mặt phẳng với nửa đường tròn bờ là AB) Trên nửa đường tròn lấy điểm M bất kỳ, tiếp tuyến với nửa đường tròn cắt Ax, By lần lượt tại C và D

a) Chứng minh góc COD vuông

b) Chứng minh CD = AC + BD

c) Chứng minh AB là tiếp tuyến của đường tròn đường kính CD

d) Gọi I là giao điểm của AD và BC Chứng minh MI ⊥ AB

3) Cho hình vuông ABCD cạnh a vẽ đường tròn (A a) Trên BC lấy điểm M, từ M vẽ tiếp tuyến với đường tròn cắt cạnh CD tại N

a) Chứng minh chu vi tam giác CMN bằng 2a

b) Tìm số đo góc MAN

4) Cho đường tròn (O), đường kính AB = 2R Gọi I là trung điểm của AO, qua I kẻ dây CD vuông góc với OA

a) Tứ giác ACOD là hình gì ? Tại sao ?

b) Chứng minh tam giác BCD đều

c) Tính chu vi và diện tích tam giác BCD theo R

5) Cho đường tròn (O), đường kính AB = 2R Gọi I là trung điểm của BO, qua I kẻ dây CD vuông góc với

OB Tiếp tuyến của (O) tại C cắt tia AB tại E

a) Tính độ dài OE theo R

a) Tứ giác ACED là hình gì ? Tại sao ?

b) Chứng minh ED là tiếp tuyến của (O)

c) Chứng minh B là trực tâm tam giác CDE

6) Cho ∆ABC vuông tại A, đường cao AH Vẽ đường tròn (A, AH) Kẻ tiếp tuyến BD, CE với đường tròn ( D, E khác điểm H) Chứng minh rằng :

a) Ba điểm D, A, E thẳng hàng

b) DE tiếp xúc với đường tròn đường kính BC

7) Cho hai đường tròn (O, R) và (O’, R’) tiếp xúc ngoài tại A (R > R’) Kẻ các đường kính AB với (O), AC với (O’) Gọi M là trung điểm của BC , qua M kẻ dây DE ⊥ BC

a) Tứ giác BDCE là hình gì ? Tại sao ?

b) CE cắt (O’) tại điểm thứ hai là F Chứng minh ba điểm A, D, F thẳng hàng

c) Chứng minh EA ⊥ CD tại một điểm nằm trên đường tròn (O’)

8) Cho hai đường tròn (O) và (O’) tiếp xúc ngoài tại A Kẻ tiếp tuyến chung ngoài BC , B∈ (O), C∈ (O’) kẻ tiếp tuyến chung trong tại A cắt tiếp tuyến chung ngoài BC tại I

a) Chứng minh rằng ·BAC 90= 0

b) Tính số đo góc OIO’

c) Tính độ dài BC biết OA = 9cm, O’A = 4cm

9) Cho hai đường tròn (O) và (O’) tiếp xúc ngoài tại A Kẻ tiếp tuyến chung ngoài DE , D∈ (O), E∈ (O’) Tiếp tuyến chung trong tại A cắt ED tại I Gọi M là giao điểm của OI với AD, N giao điểm AE với O’I

a) Từ giác AMIN là hình gì ? Tại sao ?

b) Chứng minh hệ thức IM IO = IN IO’

c) Chứng minh OO’ là tiếp tuyến của đường tròn đường kính DE

d) Tính độ dài DE theo R và R’

10) Cho hai đường tròn (O) và (O’) cắt nhau tại A và B Tiếp tuyến của (O’)tại A cắt (O) tại điểm thứ hai là

C, tiếp tuyến của (O)tại A cắt (O’) tại điểm thứ hai là D Gọi M là trung điểm của OO’, I là điểm đối xứng của A qua M, E là điểm đối xứng của A qua B Chứng minh rằng :

a) IB ⊥ AB

b) Bốn điểm A, C, E, D cùng nằm trên một đường tròn

11) Cho đường tròn (O, R), đường kính AB Qua A và B vẽ lần lượt hai tiếp tuyến (d) và (d’) với đường tròn (O) Một đường thẳng qua O cắt đường thẳng (d) ở M và cắt đường thẳng (d’) ở P Từ O vẽ một tia vuông góc với MP và cắt đường thẳng (d’) ở N

a) Chứng minh OM = OP và ΔNMP cân

b) Hạ OI ⊥ MN Chứng minh OI = R và MN là tiếp tuyến của (O)

c) Chứng minh AM BN = R2

d) Tìm vị trí của M để diện tích tứ giác AMNB là nhỏ nhất Vẽ hình minh họa

12) Cho hai đường tròn (O) và (O’) tiếp xúc ngoài tại A Vẽ tiếp tuyến chung ngoài BC, với B∈(O),

C∈(O’) Tiếp tuyến chung trong cắt AB tại M

a) Chứng minh MB = MC và ΔABC vuông

b) MO cắt AB ở E, MO’ cắt AC ở F Chứng minh tứ giác MEAF là hình chữ nhật

c) Chứng minh hệ thức ME.MO = MF.MO’

d) Gọi S là trung điểm của OO’ Chứng minh BC là tiếp tuyến của đường tròn (S) đường kính OO’