Năm 1861, Nguyễn Trường Tộ về nước, giữa lúc thực dân Pháp đang lần lượt chiếm lục tỉnh Nam Kỳ, ông miễn cưỡng làm chức từ hàn phiên dịch cho Pháp nhưng sau đó bỏ việc.. Ở ẩn nơi quê nh
Trang 3Nguyễn Trường Tộ sinh năm 1828, ở huyện Hưng Nguyên, Nghệ An, Năm 30 tuổi , ông sang Paris ( Pháp ) theo học trong gần 2 năm Ông đã miệt mài học tập tiếp thu tri thức khoa học hiện đại, tìm hiểu thực tế xã hội phương Tây, với mong muốn trở về giúp ích cho đất
nước Năm 1861, Nguyễn Trường Tộ về nước, giữa lúc thực dân Pháp đang lần lượt chiếm lục tỉnh Nam Kỳ, ông miễn cưỡng làm chức từ hàn (phiên dịch)
cho Pháp nhưng sau đó bỏ việc.
Ở ẩn nơi quê nhà, ông lần lượt gởi lên triều đình nhiều bài điều trần giá trị, đề nghị chính quyền cải cách chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục Ông mất vì một cơn bệnh hiểm nghèo,
ở làng quê Bùi Chu ngày 10 tháng 10 năm Tự Đức thứ 24, tức ngày 23 tháng
11 năm 1871.
Trang 4Nội dung những đề nghị canh tân đất nước của Nguyễn Trường
Tộ là gì ?
Những đề nghị này có được
triều đình thực hiện không ? Tại
sao ?
Trang 5Nguyễn Trường Tộ đã liên tiếp gửi lên triều đình Huế 30 bản điều trần đề xuất canh tân xây dựng đất nước giàu mạnh Gần sáu chục bản điều trần này đề cập đủ mọi lĩnh vực, các mặt chủ yếu:
Về mặt kinh tế: Nguyễn Trường Tộ quan tâm đến công, nông, thương
nghiệp Mở mang buôn bán trong nước và giao thương với nước ngoài, mời các công ty nước ngoài đến giúp ta khai thác tài lợi, sửa đổi thuế khoá làm sao cho "nước giàu dân cũng giàu"
Về mặt văn hóa - giáo dục: Nguyễn Trường Tộ đề xuất cải cách phong tục, chủ trương coi trọng dân, sửa đổi chế độ thi cử mở mang việc học hành, thay đổi nội dung giáo dục, lấy quốc âm thay thế chữ Hán, lập trại
tế bần
Về mặt ngoại giao: Nguyễn Trường Tộ phân tích cho triều đình thấy rõ cục diện chính trị trên toàn thế giới thời đó, những mâu thuẫn về quyền lợi giữa Pháp với Anh và Tây Ban Nha, khuyên triều đình nên ngoại giao trực tiếp với chính phủ Pháp tìm cách ngăn chặn âm mưu xâm lược của bọn Pháp bên này, khéo léo chọn thời cơ lấy lại 6 tỉnh Nam Kỳ, xác lập
"tư thế làm chủ đón khách"
Về mặt quân sự: Nguyễn Trường Tộ, thời đó, tuy "chủ hoà" nhưng không
có tư tưởng "chủ hàng" một cách nguyên tắc Ông khuyên triều đình cải
tu võ bị, trọng võ trọng văn, ưu ái người lính, biên soạn binh pháp, đào tạo sĩ quan, mua sắm tàu thuyền vũ khí, xây dựng phòng tuyến cả ở
thành thị lẫn nông thôn, đề phòng quân Pháp xâm lược lan ra cả nước
Trang 91848
Trang 11- Qua những đề nghị trên, chúng ta thấy Nguyễn Trường Tộ mong muốn điều gì ?
- Theo em, việc từ chối thực hiện canh tân đất nước theo đề nghị của Nguyễn Trường Tộ của vua , quan nhà Nguyễn
đã gây hậu quả gì cho đất nước ?
Trang 13Ngoài những bản điều trần và luận văn tạo nên một
công trình trí tuệ vĩ đại vô giá, Nguyễn Trường Tộ còn
để lại một số hoạt động thực tiễn xuất sắc như: Năm
1862 - 1863, ông thiết kế xây dựng tòa nhà nguyện của dòng tu nữ ở Sài Gòn Năm 1864 - 1866, ông thiết kế
xây dựng bốn ngôi nhà trong giáo khu Xã Đoài Mấy
công trình này của ông thuộc về những công trình kiến trúc đầu tiên theo kiểu châu Âu ở Việt Nam giữa thế kỷ
19 Cũng giữa những năm 60 thế kỷ 19, khi hoạt động ở quê nhà, ông đã giúp Tổng đốc Nghệ An Hoàng Tá
Viêm đào Kênh Sắt, một công trình xưa kia Cao Biền rồi
Hồ Quý Ly dự định làm mà không làm nổi Ngoài ra,
ông còn vận động dân chúng ở Xuân Mỹ, quê hương
bên nhà vợ ông, cùng nhau dời làng từ trong núi rừng đầy lam chướng ra nơi thoáng đãng, thuận lợi canh tác, xây đựng lên một vùng quê trù phú.
Trang 14“ Nếu biết mở cửa buôn bán với nhau, họ không cản ta qua, ta không cản
họ lại, hòa hợp với nhau, liệu trước việc sẽ xảy ra, đón kịp thời thế, khiến
họ phải là khách mà ta là chủ ”.
(Nguyễn Trường Tộ)