Lai Tân(HCM)_Nhớ đồng(Tố Hữu)_Tương tư(Nguyễn Bính)

Hoàn cảnh ra đời của bài thơ: II.Chủ đề: Bài thơ ghi lại những cảm nhận và suy nghĩ của ng ời tù Hồ chí Minh về hiện trạng xã hội Trung Quốc ở huyện Lai Tân- Quảng Tây, thực chất đen tố

KiÓm tra bµi cò:

§äc thuéc lßng bµi th¬ “ Tõ Êy cña Tè H÷u ” cña Tè H÷u

Nªu c¶m nhËn cña em

vÒ khæ th¬ mµ em

thÝch nhÊt.

LAI TÂN - HỒ CHÍ MINH

NHỚ ĐỒNG - TỐ HỮU

TƯƠNG TƯ - NGUYỄN BÍNH CHIỀU XUÂN – ANH THƠ

TiÕt 88,89

Đọc thờm: Lai Tõn ( Hồ Chí Minh)

Nêu hoàn cảnh ra đời

của bài thơ?

đọc thêm: Lai tân (hồ chí minh)

I Hoàn cảnh ra đời của bài thơ:

- Bài thơ đ ợc sáng tác khi Bác bị giam tại nhà giam huyện Lai Tân.

- Lai Tân là nơi Ng ời đã trải qua trên con đ ờng từ

Thiên Giang đến Liễu Châu tỉnh Quảng Tây Trung Quốc.

- Bài thơ đ ợc rút trong tập thơ Nhật kí trong tù “ ” của Tố Hữu

(8 /1942-9/1943) Đây là thứ 97 trong số 134 bài thơ của tập nhật kí, nó cho thấy hiện trạng đen tối, thối nát của một xã hội t ởng là yên ấm tốt lành.

đọc thêm: Lai Tân (Hồ Chí minh)

Hãy đọc bài thơ cả ba phần: Phiên âm, dịch nghĩa và dịch thơ Nêu chủ đề nội dung bài thơ ?

đọc thêm: Lai tân (hồ chí minh)

I Hoàn cảnh ra đời của bài thơ:

II.Chủ đề: Bài thơ ghi lại những cảm nhận và suy nghĩ của ng ời tù Hồ chí Minh về hiện trạng xã hội Trung

Quốc ở huyện Lai Tân- Quảng Tây, thực chất đen tối, thối nát phủ bên

ngoài là sự yên ấm, tốt lành giả dối.

đọc thêm: Lai Tân (Hồ chí minh)

III H ớng dẫn đọc thêm:

Giao việc: Thảo luận nhóm theo

từng bàn và cử đại diện trình bày các nhóm khác nhận xét, bổ sung

Tổ 1: Câu 1

Tổ 2: Câu 2

Tổ 3: Câu 3.

ph¸p luËt kh«ng ?

Đọc thêm: Lai Tân (hồ chí minh)

Chỉ bằng 3 câu thơ giản dị, giọng kể, tả bình thản, khách quan, đã làm hiện lên tr ớc mắt ng ời đọc cả bộ máy lãnh

đạo của huyện Lai Tân mà tác giả tình cờ đ ợc chứng kiến:

- Ban tr ởng giám ngục nhà tù: Chuyên đánh bạc.

- Cảnh sát tr ởng: ăn tiền của phạm nhân.

- Huyện tr ởng:Vừa hút thuốc phiện vừa bàn công việc.

Bức tranh một hiện thực thối nát của chính quyền

huyện Lai Tân: Những đại biểu thực thi pháp luật cần phải nghiêm minh, trong sạch, công bằng thì lại công nhiên vi phạm pháp luật, đạo đức tối thiểu của quan

chức nhà n ớc sống và làm việc trong sa đoạ và truỵ lạc

Đọc thêm: Lai tân (hồ chí minh)

Phân tích sắc thái châm biếm

mỉa mai ở câu thơ:

“ Trời đất Lai Tân vẫn thái bình” của Tố Hữu

đọc thêm: lai tân ( hồ chí minh )

ý nghĩa và sắc thái châm biếm, mỉa mai ở câu thơ:

- Đó là thái bình giả tạo, thái bình bên ngoài, giấu bên trong sự tha hoá, mục nát, thối ruỗng hợp pháp.

-Đó là thái bình của tham nhũng, l ời biếng sa đoạ với bộ máy công quyền với những con mọt dân tham lam.

-Từ thái bình đ ợc dùng với ý nhĩa mỉa mai, châm biếm đ

ợc hiểu với dụng ý: thái bình nh thế thì dân bị oan, khổ biết bao từng !

- Vẫn- y cựu thái bình thiên: ẩn ý: sự thật hiển nhiên, đã

thành bản chất, quy luật từ bao năm nay ý nghĩa châm biếm càng sâu sắc

đọc thêm: Lai tân ( hồ chí minh )

-Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt rất cô đọng, hàm

súc, khái quát vấn đề xã hội mang tính tiêu

biểu, điển hình của xã hội Trung Hoa thời T ởng Giới Thạch.

-Ba câu đầu chủ yếu kể tả chân thực, khách

quan, thái độ giấu kín.

-Câu cuối nêu nhận xét thâm trầm, kín đáo,

bộc lộ thái độ, tình cảm mỉa mai, châm biếm sâu sắc.

- Giọng điệu bình thản bên ngoài, bên trong là

sự bất bình, phẫn nộ kìm nén.

Nhận xét kết cấu, bút pháp của bài

thơ?

giam trong nhµ lao Thõa Phñ (HuÕ).

- Bµi th¬ rót trong phÇn XiÒng xÝch cña

tËp th¬ Tõ Êy.

ng êi tï céng s¶n trÎ tuæi trong nh÷ng

th¸ng ngµy ®Çu bÞ giam ë nhµ lao Thõa

Phñ ( HuÕ).

đọc thêm: Nhớ đồng ( tố hữu )

III H ớng dẫn đọc thêm:

Câu 1: Cảm hứng của bài thơ đ ợc gợi lên bởi

tiếng hò vọng vào nhà tù Vì sao tiếng hò lại có sức gợi cảm nh thế đối với nhà thơ?

- Sự gợi cảm của tiếng hò quê h ơng: không gì lay động tâm hồn bằng âm nhạc, nhất là âm nhạc dân ca Bởi vì

đó là linh hồn quê h ơng, dân tộc ngân lên thành câu

hát Trong hoàn cảnh bị giam cầm, bị tách biệt với thế giới bên ngoài, tiếng hò đ a hố quen thuộc lại càng ám

ảnh nhà thơ Nó gợi th ơng, gợi nhớ kỉ niệm, gợi cả quê h

ơng đồng bào,đồng chí đang đợi chờ anh qua những giai

âm khoan nhặt, tha thiết.

đọc thêm: Nhớ đồng ( Tố hữu )

- Câu 2: Chỉ ra những câu thơ đ ợc dùng làm điệp khúc cho bài thơ Phân tích hiệu quả nghệ thuật của chúng trong việc thể hiện nỗi nhớ của tác giả?

đọc thêm: Nhớ đồng ( tố hữu)

Những câu thơ điệp khúc:

1a: Gì sâu bằng những tr a th ơng nhớ

Hiu quạnh bên trong một tiếng hò.

1b: Gì sâu bằng những tr a hiu quạnh

Ôi ruộng đồng quê th ơng nhớ ơi !

2a: Gì sâu bằng những tr a th ơng nhớ

Hiu quạnh bên trong một tiếng hò.

2b: Gì sâu bằng những tr a hiu quạnh

Ôi ruộng đồng quê th ơng nhớ ơi !

Đọc thêm: Nhớ đồng (tố hữu)

Phân tích hiệu quả nghệ thuật

của chúng trong

việc thể hiện nỗi

nhớ của tác giả?

đọc thêm: nhớ đồng ( tố hữu)

Khắc sâu, tô đậm âm vang của tiếng hò khêu gợi nỗi nhớ th ơng của tác giả về

cảnh quê, ng ời quê.

- Điệp khúc 1a: Gợi nhớ những cảnh quê t

ơi đẹp bình yên, bình lặng, âm u thủa tr ớc: cồn thơm, ruồng tre mát, ô mạ xanh, n ơng khoai sắn ngọt bùi, con đ ờng, xóm nhà

tranh thấp êm ả, dòng ngày tháng âm u

trôi cứ trôi.

đọc thêm: nhớ đồng (tố hữu)

Điệp khúc 1b: Ng ời nông dân lao động quê h ơng nghèo khổ nh ng cần cù và

chan chứa hi vọng: l ng cong xuống

luống cày, bùn hi vọng, bàn tay gieo

hạt giống tự do Cảnh cánh đồng quê

h ơng ven sông, tiếng xe lùa n ớc, giọng

hò hố buồn thảm.

Điệp khúc 2a: Nhớ về quá khứ, những con

ng ời, ông bà, cha mẹ đã sống chết trên

quê h ơng Nhớ lại quãng thời gian của

chính bản thân nhà thơ đi kiếm lẽ yêu đời

và đã sung s ớng tìm thấy lí t ởng sống , trở

về hiện tại vẫn mơ hoài giấc mơ tự do.

Điệp khúc 2b: Kết bài: trở lại thời

điểm hiện tại: tr a hiu quạnh trong tù, tiếng hò vọng vào gợi nỗi nhớ đồng

quê triền miên, không dứt

Đọc thêm: nhớ đồng( Tố hữu)

Câu 3:Niềm yêu quí tha thiết và nỗi nhớ da diết của nhà thơ đối với quê h ơng, đồng bào đ ợc diễn tả bằng những hình ảnh, từ ngữ, giọng điệu nào?

Nhớ đồng(tố hữu)

- Tình yêu tha thiết, nỗi nhớ da diết của tác giả

đ ợc thể hiện qua nhiều hình ảnh quen thuộc: cánh đồng, dòng sông, lúa, nhà tranh, ô mạ,

ruồng tre, cồn bãi …nương khoai sắn, lưng cong n ơng khoai sắn, l ng cong xuống luống cày, bàn tay vãi giống, chiều s ơng phủ bãi đồng, lúa mềm xao xác, hồn thân, hồn quen, hồn chất phác…nương khoai sắn, lưng cong

- Các từ ngữ, điệp ngữ: đâu, ôi, ơi chao ôi …

gắn kết, gọi hỏi trong giọng thơ rất bồi hồi,

mong mỏi hi vọng

Nhớ đồng ( tố hữu)

Nêu cảm nghĩ về niềm say mê lí t ởng,

khát khao tự do và hành động của nhà

thơ qua đoạn thơ từ câu Đâu những “

ngày x a, tôi nhớ tôi đến hết bài?” của Tố Hữu

-Chân thành hồn nhiên, ngây thơ, trong trắng, băn khoăn, vẩn vơ,quanh quẩn, cố vùng thoát

mà ch a thoát.

- Khi tìm thấy lí t ởng: Say mê, sung s ớng nhẹ nhàng nh đ ợc nâng cánh bay lênchín tầng cao bát ngát.

Câu 5: Nhận xét chung về sự vận động của

tâm trạng tác giả trong bài thơ?

Mạch vận động tâm trạng trong bài thơ:

Bị giam trong tù- tr a hiu quạnh- tiếng

hò gợi nhớ cảnh quê, ng ời quê, quá khứ hồn quê, con đ ờng đi tìm lí t ởng của bản thân- trở về hiện tại, buồn , nhớ mơ ớc,

hi vọng, tiếng hò xao xuyến lại vang

vọng…nương khoai sắn, lưng cong

§äc thªm: T ¬ng t (NguyÔn BÝnh)

§äc tiÓu dÉn nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ nhµ th¬

NguyÔn BÝnh

vµ xuÊt xø bµi th¬?

T ơng t (nguyễn bính)

1.Tác giả: - Nguyễn Bính là nhà thơ mới giai

đoạn 1930-1941 có h ớng đi riêng: tìm về với hồn thơ dân tộc ,đ ợc coi là thi sĩ của đồng “

quê , thi sĩ của hồn quê , nhà thơ chân ” của Tố Hữu “ ” của Tố Hữu “

quê ; Trong thơ Nguyễn Bính có hồn x a ” của Tố Hữu “

của đất n ớc ” của Tố Hữu

2- Xuất xứ: Bài thơ rút trong tập Lỡ b ớc “

sang ngang (1940), rất tiêu biểu cho phong ” của Tố Hữu

cách chân quê của Nguyễn Bính.“ ” của Tố Hữu

I Tiểu dẫn:

Đọc và nêu nội dung chủ đề của bài thơ?

Tæ 2: C©u 1

Tæ 3: C©u 3.

Tæ : C©u 4

T ơng t (nguyễn bính)

Câu1: Em cảm nhận nh thế nào vềnỗi nhớ mong

và những lời kể lể trách móc của chàng trai trong bài thơ? Tình cảm của chàng trai

đã đ ợc đền đáp hay

ch a?

II H ớng dẫn đọc thêm:

T ơng t ( Nguyễn Bính)

-T ơng t là nỗi nhớ mong của trai gái khi

yêu nhau Nh ng trong bài thơ , t ơng t là

nỗi nhớ mong của của chàng trai với cô gái mình đang yêu trong tình yêu đơn ph ơng

-Nỗi nhớ mong thật khắc khoải, da diết: “

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông - Một ng ời

bóng gió mang hiệu quả là hai miền không

gian đang nhớ nhau, nỗi nhớ sâu sắc: chín

T ơng t (Nuyễn Bính)

- Những lời kể lể: Kể lể về thời gian “ Ngày qua

ngày …… lá vàng” của Tố Hữu ->Đợi chờ làm cây héo úa, làm ng ời héo hon…nương khoai sắn, lưng cong

- Chuyển sang trách móc: “ Bảo rằng cách trở

đò ngang … xa xôi” của Tố Hữu

Rồi hờn giận: “ T ơng t thức mấy đêm … biết

cho” của Tố Hữu

- Cuối cùng đọng lại là nỗi khát khao cháy

bỏng: “ Bao giờ bến … nhau” của Tố Hữu

- Tình yêu của chàng trai thật mãnh liệt nh ng tình cảm của chàng ch a đ ợc đền đáp, nên khắc khoải trong nhớ nhung chờ đợi.

T ơng t ( Nguyễn Bính)

Câu 2: Theo em, cách bày tỏ tình yêu, giọng

điệu thơ, cách so sánh, ví von …nương khoai sắn, lưng cong ở bài thơ này có những điểm gì đáng l u ý?

T ơng t (nguyễn bính)

•Cách bày tỏ tình yêu thật chân thành, tha thiết mà rất kín đáo tế nhị: + Cách so sánh đặc sắc: phổ

quát hoá t ơng t , gán cho nó bản chất tự nhiên, so sánh trạng thái nhớ th ơng của trai gái khi yêu và qui luật tự nhiên của tạo vật + Lối ví von bằng những hình ảnh ẩn dụ: đò gặp bến, cau nhớ trầu, hoa khuê các gặp b ớm giang hồ…nương khoai sắn, lưng cong

+TT

+ Giọng điệu thơ chuyển đổi: kể lể-> trách móc->

hờn giận-> khao khát-> khẳng định nỗi nhớ mong chờ đợi.

+ Những câu thơ lục bát uyển chuyển ngọt ngào càng làm cho nỗi t ơng t da diết.

 Tất cả thật gần gũi, mộc mạc đậm chất

dân gian.

Câu 3: Hoài Thanh cho rằng, trong thơ Nguyễn Bính có hồn x a của đất n ớc “ ” của Tố Hữu

Qua bài thơ T ơng t , em có đồng ý với “ ” của Tố Hữu

nhận xét đó không? Vì sao?

- Nhất trí với ý kiến của Hoài Thanh vì: Bài thơ

đã thể hiện đ ợc Hồn x a của đất n ớc :“ ” của Tố Hữu

+ Bản chất của ng ời thôn quê trong sáng, thuần hậu, thiết tha…nương khoai sắn, lưng cong

+ Vẻ đẹp của cảnh sắc làng quê, văn hoá làng quê: Thôn Đoài, thôn Đông, bến đò, đình làng, cau trầu.

+ Bài thơ khép lại bằng một nỗi nhớ mang đậm sắc thái dân gian

“ Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào? ” của Tố Hữu

Sắc thái dân gian khiến nỗi nhớ mong da diết

khắc khoải mà không bi luỵ, buồn bã

+ Bài thơ còn có giá trị mãi đến mai sau bởi t ơng

t là tâm trạng phổ quát của những ng ời đang

yêu và thể hện vẻ đẹp của làng quê Việt Nam từ

x a đến nay.

ChiÒu xu©n ( Anh th¬)

Qua tiÓu dÉn, nªu ng¾n gän

vÒ t¸c gi¶ Anh Th¬ vµ xuÊt

xø bµi th¬ ChiÒu xu©n ?“ ” cña Tè H÷u

Yªu cÇu häc sinh lµm viÖc c¸ nh©n:

-Tãm t¾t ng¾n gän néi dung tiÓu dÉn

- Bà là nữ thi sĩ tiêu biểu của thơ ca Việt

Nam hiện đại.

2 Xuất xứ: Bài thơ đ ợc rút trong tập thơ

Bức tranh quê (1941) Bài thơ là bức tranh

“ ” của Tố Hữu

xuân nơi đồng quê miền Bắc n ớc ta.

3 Chủ đề: Bài thơ là bức tranh xuân êm đềm thơ mộng nơi đồng quê miền Bắc n ớc ta.

Đọc và nêu nội dung chủ

đề của bài thơ?

Chiều xuân(anh Thơ)

Câu1:Bức tranh chiều “

xuân qua ngòi bút Anh ” của Tố Hữu

Thơ hiện lên nh thế nào? Hãy chỉ ra nét riêng của bức tranh đó?

II H ớng dẫn đọc thêm:

Cảnh chiều xuân ở nông thôn miền Bắc hiện ra

- Khổ 1: Con đò nằm im trên bến vắng, dòng sông chầm chậm trôi xuôi, quán tranh nghèo vắng khách, hoa tím rụng tơi bời.

- Khổ 2: cảnh vật có sinh động nh ng vẫn nhẹ

nhàng: Cỏ non xanh biếc trên s ờn đê, đàn chim sáo mổ vu vơ, b ớm bay rập rờn, trâu bò thong thả gặm cỏ d ới m a.

- Khổ 3: tiếp tục cảnh ấy: Cánh đồng lúa xanh,

đàn cò bay, cái giật mình của cô thôn nữ yếm thắm đang làm cỏ…nương khoai sắn, lưng cong

đều chìm mờ trong màn m a xuân, m a bụi

êm êm, phơi phới bay từng hạt nhỏ, màu tím của hoa xoan …nương khoai sắn, lưng cong

C©u 2:

Em cã c¶m nhËn g× vÒ kh«ng khÝ vµ nhÞp sèng th«n quª trong bµi th¬ ? Kh«ng khÝ vµ

nhÞp sèng Êy ® îc gîi t¶ b»ng nh÷ng

tõ ng÷, chi tiÕt vµ b»ng thñ ph¸p

nghÖ thuËt nµo?

- Các danh từ chỉ cảnh vật, sự vật: m a, con đò, dòng

sông, quán tranh, con đê, đàn sáo, cánh buồm, trâu bò,

lũ cò con, cánh đồng lúa, cô nàng yếm thắm

- Thủ pháp nghệ thuật: miêu tả trực tiếp, dùng

động tả tĩnh…nương khoai sắn, lưng cong

Chiều xuân (anh thơ)

Hãy thống kê những từ láy trong bài

thơ và phân tích nét đặc sắc trong những

từ láy đó ?

Yêu cầu hoạt động cá nhân.

-Những từ láy gợi tả âm thanh, hình

dáng , cảm xúc không khí: êm êm, tơi bời,

vu vơ, rập rờn, thong thả…nương khoai sắn, lưng cong

Có giá trị gợi tả rất tinh tế về âm thanh, hình dáng, màu sắc, cảm xúc nhẹ nhàng lâng lâng …nương khoai sắn, lưng cong

VÒ nhµ: Häc thuéc lßng

- Nªu c¶m nhËn cña em vÒ mét bµi th¬ hoÆc ®o¹n th¬ mµ em thÝch nhÊt.

- ChuÈn bÞ bµi: TiÓu sö tãm t¾t.