Chính sách lưu thông tiền tệ
Trang 1*Khái ni m v chính sách ti n t : ệ ề ề ệ
Chính sách l u thông ti n t ư ề ệ hay chính sách ti n t ề ệ (monetary policy)
là quá trình qu n lý cung ti n (money supply) c a c quan qu n lý ti n tả ề ủ ơ ả ề ệ (có th là ngân hàng trung ể ương), thường là hướng t i m t lãi su t mongớ ộ ấ
mu n (targeting interest rate) đ đ t đố ể ạ ược nh ng m c đích n đ nh và tăngữ ụ ổ ị
trưởng kinh t - nh ki m ch l m phát, duy trì n đ nh t giá h i đoái,ế ư ề ế ạ ổ ị ỷ ố
đ t đạ ược tăng trưởng kinh t Chính sách l u thông ti n t bao g m vi cế ư ề ệ ồ ệ thay đ i các lo i lãi su t nh t đ nh, có th tr c ti p hay gián ti p thôngổ ạ ấ ấ ị ể ự ế ế qua các nghi p v th trệ ụ ị ường m ; qui đ nh m c d tr b t bu c; ho c traoở ị ứ ự ữ ắ ộ ặ
đ i trên th trổ ị ường ngo i h i.ạ ố
Các công c c a chính sách ti n t ụ ủ ề ệ
Công c tái c p v n: là hình th c c p tín d ng c a Ngân hàng Trungụ ấ ố ứ ấ ụ ủ
ng đ i v i các Ngân hàng th ng m i Khi c p 1 kho n tín d ng cho
Ngân hàng thương m i, Ngân hàng Trung ạ ương đã tăng lượng ti n cungề
ng đ ng th i t o c s cho Ngân hàng th ng m i t o bút t và khai
thông kh năng thanh toán c a h ả ủ ọ
Trang 2Công c t l d tr b t bu c: là t l gi a s lụ ỷ ệ ự ữ ắ ộ ỷ ệ ữ ố ượng phương ti n c n vôệ ầ
hi u hóa trên t ng s ti n g i huy đ ng, nh m đi u ch nh kh năng thanhệ ổ ố ề ử ộ ằ ề ỉ ả toán (cho vay) c a các Ngân hàng thủ ương m i.ạ
Công c nghi p v th trụ ệ ụ ị ường m : là ho t đ ng Ngân hàng Trung ở ạ ộ ươ ng mua bán gi y t có giá ng n h n trên th trấ ờ ắ ạ ị ường ti n t , đi u hòa cungề ệ ề
c u v gi y t có giá, gây nh hầ ề ấ ờ ả ưởng đ n kh i lế ố ượng d tr c a cácự ữ ủ Ngân hàng thương m i, t đó tác đ ng đ n kh năng cung ng tín d ngạ ừ ộ ế ả ứ ụ
c a các Ngân hàng thủ ương m i d n đ n làm tăng hay gi m kh i lạ ẫ ế ả ố ượ ng
ti n t ề ệ
Công c lãi su t tín d ng: đây đụ ấ ụ ược xem là công c gián ti p trong th cụ ế ự
hi n chính sách ti n t b i vì s thay đ i lãi su t không tr c ti p làm tăngệ ề ệ ở ự ổ ấ ự ế thêm hay gi m b t lả ớ ượng ti n trong l u thông, mà có th làm kích thíchề ư ể hay kìm hãm s n xu t Nó là 1 công c r t l i h i C ch đi u hành lãiả ấ ụ ấ ợ ạ ơ ế ề
su t đấ ược hi u là t ng th nh ng ch trể ổ ể ữ ủ ương chính sách và gi i pháp cả ụ
th c a Ngân hàng Trung ể ủ ương nh m đi u ti t lãi su t trên th trằ ề ế ấ ị ườ ng
ti n t , tín d ng trong t ng th i kỳ nh t đ nh.ề ệ ụ ừ ờ ấ ị
Công c h n m c tín d ng: là 1 công c can thi p tr c ti p mang tínhụ ạ ứ ụ ụ ệ ự ế hành chính c a Ngân hàng Trung ủ ương đ kh ng ch m c tăng kh iể ố ế ứ ố
lượng tín d ng c a các t ch c tín d ng H n m c tín d ng là m c d nụ ủ ổ ứ ụ ạ ứ ụ ứ ư ợ
t i đa mà Ngân hàng Trung ố ương bu c các Ngân hàng thộ ương m i ph iạ ả
ch p hành khi c p tín d ng cho n n kinh t ấ ấ ụ ề ế
T giá h i đoái:T giá h i đoái là tỷ ố ỷ ố ương quan s c mua gi a đ ng n i tứ ữ ồ ộ ệ
và đ ng ngo i t Nó v a ph n ánh s c mua c a đ ng n i t , v a là bi uồ ạ ệ ừ ả ứ ủ ồ ộ ệ ừ ể hiên quan h cung c u ngo i h i T giá h i đoái là công c , là đòn b yệ ầ ạ ố ỷ ố ụ ẩ
Trang 3đi u ti t cung c u ngo i t , tác đ ng m nh đ n xu t nh p kh u và ho tề ế ầ ạ ệ ộ ạ ế ấ ậ ẩ ạ
đ ng s n xu t kinh doanh trong nộ ả ấ ước Chính sách t giá tác đ ng m tỷ ộ ộ cách nh y bén đ n tình hình s n xu t, xu t nh p kh u hàng hóa, tìnhạ ế ả ấ ấ ậ ẩ
tr ng tài chính, ti n t , cán cân thanh toán qu c t , thu hút v n đ u t , dạ ệ ệ ố ế ố ầ ư ự
tr c a đ t nữ ủ ấ ước V th c ch t t giá không ph i là công c c a chínhề ự ấ ỷ ả ụ ủ sách ti n t vì t giá không làm thay đ i lề ệ ỷ ổ ượng ti n t trong l u thông.ề ệ ư Tuy nhiên nhi u nở ề ước, đ c bi t là các nặ ệ ước có n n kinh t đang chuy nề ế ể
đ i coi t giá là công c h tr quan tr ng cho chính sách ti n t ổ ỷ ụ ỗ ợ ọ ề ệ
* Chính sách ti n t c a chính ph Vi t Nam hi n nay ề ệ ủ ủ ệ ệ
- Nh n m nh chính sách t giá và ngo i h i, Th ng đ c NHNN – ôngấ ạ ỉ ạ ố ố ố Nguy n Văn Giàu - cho hay, t giá và qu n lý ngo i h i trong năm 2011 sễ ỉ ả ạ ố ẽ linh ho t h n theo tín hi u th trạ ơ ệ ị ường, phù h p v i di n bi n lãi su t, cânợ ớ ễ ế ấ
đ i hài hòa cung – c u ngo i t S đi u hành này nh m tăng tính thanhố ầ ạ ệ ự ề ằ kho n cho th trả ị ường và thúc đ y xu t kh u, h n ch nh p siêu, gi mẩ ấ ẩ ạ ế ậ ả
d n tình tr ng đôla hoá trong n n kinh t , th c hi n đa d ng hóa ngo i tầ ạ ề ế ự ệ ạ ạ ệ trong thanh toán Th trị ường vàng và th trị ường ngo i t cũng s đạ ệ ẽ ượ c theo dõi và qu n lý ch t ch h nả ặ ẽ ơ
- Chính sách ti n t s ti p t c đề ệ ẽ ế ụ ược th t ch t’ắ ặ
+ Chính ph kh ng đ nh ch trủ ẳ ị ủ ương “ n đ nh vĩ mô, tăng trổ ị ưởng h p lý”ợ
s là m c tiêu nh t quán trong đi u hành năm nay cũng nh cẽ ụ ấ ề ư ả nhi m kỳ 2011-2015 Chính sách ti n t , do đó, s ti p t c đệ ề ệ ẽ ế ụ ược th tắ
ch tặ
Trang 4+ Quan đi m này v a để ừ ược B trộ ưởng - Ch nhi m Văn phòng Chính phủ ệ ủ
Vũ Đ c Đam thông báo t i phiên h p báo thứ ạ ọ ường kỳ, di n ra chi u 26/9.ễ ề + Theo B trộ ưởng Đam, sau 2 ngày làm vi c (25-26/9), Chính ph đã dànhệ ủ nhi u th i gian đánh giá v tình hình kinh t - xã h i 9 tháng, xác đ nhề ờ ề ế ộ ị
phương hướng đi u hành trong th i gian còn l i c a năm 2011 cũng nhề ờ ạ ủ ư
c nhi m kỳ 2011-2015ả ệ
+ Qua nh ngữ k t qu kinh t xã h iế ả ế ộ được đánh giá là “có nhi u kh i s c”ề ở ắ trong 9 tháng, Chính ph nh n đ nh m c tiêuủ ậ ị ụ tăng trưở 6% c a c nămng ủ ả
2011 là có th đ t để ạ ược Tuy v y, trậ ước tình hình th gi i còn nhi u bi nế ớ ề ế
đ ng ph c t p, c quan đi u hành cho r ng kinh t Vi t Nam v n ph iộ ứ ạ ơ ề ằ ế ệ ẫ ả
đ i m t v i nhi u khó khăn.ố ặ ớ ề
- “Ngh quy t 11, do đó, s ti p t c đị ế ẽ ế ụ ược th c hi n không nh ng trongự ệ ữ năm nay mà còn vài năm t i n đ nh vĩ mô, tăng trớ Ổ ị ưởng h p lý s là m cợ ẽ ụ tiêu tr ng tâm c a c nhi m kỳ”, ngọ ủ ả ệ ười phát ngôn c a Chính ph kh ngủ ủ ẳ
đ nh.ị
- Đ làm c s cho ch trể ơ ở ủ ương nói trên, Thường tr c Chính ph đã giao 3ự ủ
B là Tài chính, K ho ch & Đ u t , Ngân hàng Nhà nộ ế ạ ầ ư ước và y banỦ Giám sát tài chính qu c gia ti n hành nghiên c u đ c l p v nguyên nhânố ế ứ ộ ậ ề
l m phát t i Vi t Nam.ạ ạ ệ
+ K t qu cho th y tình tr ng trế ả ấ ạ ượt giá kéo dài b t ngu n t nhi u lý do,ắ ồ ừ ề trong đó có vi c đ u t nhi u h n so v i ti t ki m (tăng trệ ầ ư ề ơ ớ ế ệ ưởng tín d ngụ
thường xuyên trên 30% m t năm, trong khi kh năng qu n lý v n còn y uộ ả ả ố ế kém), đ m l n khi n n n kinh t d ch u tác đ ng t bên ngoài, đ cộ ở ớ ế ề ế ễ ị ộ ừ ặ
bi t là khi x y ra l m phát giá lệ ả ạ ương th c…ự
phát Vi t Nam là v n đ ti n t ở ệ ấ ề ề ệ Chính nh ng b t n kéo dài này đã đèữ ấ ổ
n ng lên tâm lý ngặ ười dân, khi n ni m tin vào ti n đ ng ngày m t suyế ề ề ồ ộ
Trang 5gi m: “Nghiên c u cho th y l m phát tâm lý tăng 1% thì l m phát th cả ứ ấ ạ ạ ự tăng 0,64% Trong khi tăng lãi su t 1% thì ch ph n ánh vào CPI 0,03%”,ấ ỉ ả
B trộ ưởng Vũ Đ c Đam chia s ứ ẻ
- Xác đ nh đị ược nh ng nguyên nhân nêu trên, Chính ph kh ng đinh sữ ủ ẳ ẽ
ti p t c th c hi n chính sách ti n t th t ch t trong th i gian t i M c dùế ụ ự ệ ề ệ ắ ặ ờ ớ ặ
d đ a đ tăng trư ị ể ưởng tín d ng v n còn nhi u (k t thúc tháng 8 m i tăngụ ẫ ề ế ớ 8,15% so v i cu i năm 2010) nh ng Ngân hàng Nhà nớ ố ư ước s không sẽ ử
d ng h t h n m c 20% Tăng cung ti n cũng s không ch m ngụ ế ạ ứ ề ẽ ạ ưỡ ng 16% “Tôi có th kh ng đ nh tăng trể ẳ ị ưởng tín d ng và ti n t c nămụ ề ệ ả
sẽ th p h n nh ng con s này kho ng 3%ấ ơ ữ ố ả ”, ông Đam cho bi t.ế
- Th a nh n vi c th t ch t ti n t s nh hừ ậ ệ ắ ặ ề ệ ẽ ả ưởng đ n ho t đ ng c aế ạ ộ ủ doanh nghi p cũng nh k t qu thu hút v n đ u t , Chính ph cho bi t sệ ư ế ả ố ầ ư ủ ế ẽ
th c hi n đ ng th i nhi u gi i pháp đ tháo g khó khăn nh kiên trì chự ệ ồ ờ ề ả ể ỡ ư ủ
trương gi m lãi su t, kh c ph c nh ng vả ấ ắ ụ ữ ướng m c t i các d án FDI…ắ ạ ự
- Nhà nước lâu nay v n ph i bù l cho doanh nghi p đ các s n ph mẫ ả ỗ ệ ể ả ẩ
nh đi n, xăng d u đư ệ ầ ược bán ra v i giá th p h n th trớ ấ ơ ị ường Đây là m tộ trong nh ng căn nguyên sâu xa d n đ n l m phát.ữ ẫ ế ạ
- “Ch trủ ương đi u hành hi n nay là m t m t v n ph i tính toán l trình,ề ệ ộ ặ ẫ ả ộ
m t m t s đ a giá các m t hàng theo hộ ặ ẽ ư ặ ướng ti n g n t i thế ầ ớ ị
trường Không th vì l m phát mà ti p t c bao c pể ạ ế ụ ấ ”, đ i di n Chính phạ ệ ủ
kh ng đ nh.ẳ ị
- Cũng t i bu i h p báo, đ i di n Ngân hàng Nhà nạ ổ ọ ạ ệ ước và B Tài chínhộ cũng có phát bi u đ gi i đáp m t s v n đ đang để ể ả ộ ố ấ ề ược d lu n quanư ậ tâm
+ V nh ng bi n đ ng trong nh ng ngày qua trênề ữ ế ộ ữ th trị ường vàng, Phó
th ng đ c Ngân hàng Nhà nố ố ước Nguy n Đ ng Ti n m t l n n a đ nghễ ồ ế ộ ầ ữ ề ị
người dân bình tĩnh, tránh ch y theo các th đo n th i giá c a t thạ ủ ạ ổ ủ ư ương
Trang 6Tuy v y, đ i di n Ngân hàng Nhà nậ ạ ệ ước cho bi t c quan nàyế ơ s n sàng choẵ
nh p vàngậ đ bình n th trể ổ ị ường Chi ti t c a ch trế ủ ủ ương này s đẽ ượ c công b sau khi Th ng đ c Nguy n Văn Bình tr v t chuy n công tácố ố ố ễ ở ề ừ ế
nước ngoài vào ngày mai (27/9)
- Gi i đáp th c m c c a báo chí liên quan đ n vi c qu n lý n qu c gia,ả ắ ắ ủ ế ệ ả ợ ố
Th trứ ưởng B Tài chính Nguy n Công Nghi p cho bi t, tính đ n h tộ ễ ệ ế ế ế năm 2010, n nợ ước ngoài c a Vi t Nam tủ ệ ương đương 42,2% GDP (trong
đó 62% là n c a Chính ph , còn l i là c a doanh nghi p) Con s nàyợ ủ ủ ạ ủ ệ ố theo đ i di n B Tài chính v n n m trong ngạ ệ ộ ẫ ằ ưỡng an toàn Trong khi đó,
B trộ ưởng Vũ Đ c Đam cho bi t, trong giai đo n hi n nay, Vi t Namứ ế ạ ệ ệ
sẽ ti p t c gia tăng nế ụ ợ đ ph c v yêu c u phát tri n.ể ụ ụ ầ ể
- M t v n đ liên quan khác là lộ ấ ề ượng d tr ngo i h i c a Vi t Nam.ự ữ ạ ố ủ ệ
M c dù không công b con s c th nh ng theo ặ ố ố ụ ể ư ước tính hi n nay d trệ ự ữ ngo i h i c a Vi t Nam v n còn kho ng m t n a so v i th i đi m caoạ ố ủ ệ ẫ ả ộ ử ớ ờ ể
nh t c a năm 2007 M c dù có kém h n so v i trấ ủ ặ ơ ớ ước đó, nh ng khi cu cư ộ
kh ng ho ng kinh t khu v c di n ra năm 1997 thì th i đi m đó, vi củ ả ế ự ễ ở ờ ể ệ
đi u ch nh t giá khó h n hi n nay r t nhi u.ề ỉ ỷ ơ ệ ấ ề
- Đi u ch nh t giá m c h p lý, tránh méo mó v i th trề ỉ ỷ ở ứ ợ ớ ị ường là m t vi cộ ệ làm quan tr ng, giúp d báo đọ ự ược chi u hề ướng c a ho t đ ng kinh doanh.ủ ạ ộ
Vi c tri n khai các ho t đ ng đ u t kinh doanh s thu n l i h n và cũngệ ể ạ ộ ầ ư ẽ ậ ợ ơ góp ph n n đ nh vĩ mô Đầ ổ ị ương nhiên, đ làm để ượ ố ơc t t h n vi c n đ nhệ ổ ị
vĩ mô thì c n ph i làm r t nhi u vi c khác liên quan đ n c ch lãi su t,ầ ả ấ ề ệ ế ơ ế ấ chi tiêu ngân sách, đi u hành ho t đ ng thề ạ ộ ương m i đ ki m soát nh pạ ể ể ậ siêu, thúc đ y xu t kh u…ẩ ấ ẩ
Trang 7- “Th t” sao cho v n “th ” đắ ẫ ở ược
+ Nhi u doanh nghi p băn khoăn, v i tình hình đang di n ra nh hi n nay,ề ệ ớ ễ ư ệ khi m i th đ u tăng t t giá, giá xăng d u, đi n…, các doanh nghi p sọ ứ ề ừ ỷ ầ ệ ệ ẽ
g p khó khăn c đ u vào l n đ u ra Các chính sách hi n nay đang t pặ ả ầ ẫ ầ ệ ậ trung đ n đ nh kinh t vĩ mô nh ng l i khi n cho doanh nghi p khó phátể ổ ị ế ư ạ ế ệ tri n?ể
* nh h Ả ưở ng c a chính sách t giá đ n các chu kì ho t đ ng ủ ỷ ế ạ ộ kinh doanh trên th tr ị ườ ng ngo i h i ạ ố
Có r t nhi u cách đ nh nghĩa khác nhau v t giá h i đoái, do cách ti pấ ề ị ề ỷ ố ế
c n v n đ khác nhau, đôi khi do cách di n đ t khác nhau T giá h i đoáiậ ấ ề ễ ạ ỷ ố
là giá c a đ ng ti n này đủ ồ ề ược tính theo m t đ ng ti n khác T giá h iộ ồ ề ỷ ố đoái cũng được hi u là t l trao đ i gi a hai đ ng ti n c a hai qu c giaể ỉ ệ ổ ữ ồ ề ủ ố khác nhau T giá h i đoái xu t hi n và phát tri n cùng v i s ra đ i, phátỷ ố ấ ệ ể ớ ự ờ tri n c a thể ủ ương m i qu c t , nó đạ ố ế ược gi i thích b i m t hi n tả ở ộ ệ ượ ng
đ n gi n, hàng hoá không có biên gi i qu c gia trong khi ti n ch đơ ả ớ ố ề ỉ ượ c
ch p nh n trên lãnh thấ ậ ổ qu c gia phát hành ra nó.ố
T giá h i đoái, t c t l trao đ i gi a hai đ ng ti n cao hay th p đỷ ố ứ ỷ ệ ổ ữ ồ ề ấ ựơ c quy t đ nh b i các l c lế ị ở ự ượng th trị ường, cung và c u Cung ngo i t làầ ạ ệ
lượng ngo i t mà th trạ ệ ị ường mu n bán ra đ thu v n i t C u ngo i tố ể ề ộ ệ ầ ạ ệ
là lượng ngo i t mà th trạ ệ ị ường mu n mua vào b ng các đ ng n i t Giáố ằ ồ ộ ệ
c ngo i t , t giá h i đoái cũng đả ạ ệ ỷ ố ược xác đ nh theo quy lu t cung c uị ậ ầ
nh đ i v i các hàng hoá thông thư ố ớ ường Khi cung ngo i t l n h n c uạ ệ ớ ơ ầ ngo i t s làm cho giá ngo i t gi m, t c t giá h i đoái tăng Ngạ ệ ẽ ạ ệ ả ứ ỷ ố ượ c
l i, khi c u ngo i t l n h n cung ngo i t giá ngo i t s tăng, t c tạ ầ ạ ệ ớ ơ ạ ệ ạ ệ ẽ ứ ỷ giá gi m v trí cung ngo i t b ng c u ngo i t xác đ nh tr ng thái cânả ở ị ạ ệ ằ ầ ạ ệ ị ạ
Trang 8b ng, không có áp l c làm cho t giá thay đ i Ta có th hình dung c chằ ự ỷ ổ ể ơ ế hình thành t giá đỷ ược hi u th t khi có s khác nhau v cung và c uể ị ừ ự ề ầ ngo i t Khi cung ngo i t l n h n c u ngo i t , lạ ệ ạ ệ ớ ơ ầ ạ ệ ượng ngo i t mà thạ ệ ị
trường c n bán ra nhi u h n lầ ề ơ ượng ngo i t c n mua vào, khi đó có m tạ ệ ầ ộ
s ngố ười không bán được s s n sàng bán v i m c giá th p h n và làmẽ ẵ ớ ứ ấ ơ cho giá ngo i t trên th trạ ệ ị ường gi m T duy tả ư ương t , khi c u l n h nự ầ ớ ơ cung, m t s ngộ ố ười không mua được ngo i t s n sàng tr giá cao h n vàạ ệ ẵ ả ơ gây s c ép làm giá ngo i t trên th trứ ạ ệ ị ường tăng Khi cung ngo i t b ngạ ệ ằ
c u ngo i t , lầ ạ ệ ượng ngo i t mà th trạ ệ ị ường c n mua đúng b ng lầ ằ ượ ng ngo i t c n bán làm cho giá ngo i t không đ i, th trạ ệ ầ ạ ệ ổ ị ường cân b ng.ằ Chúng ta có th th y, t giá h i đoái trên th trể ấ ỷ ố ị ường luôn thay đ i Có r tổ ấ nhi u nhân t tác đ ng gây ra s bi n đ ng c a t giá h i đoái v i nh ngề ố ộ ự ế ộ ủ ỷ ố ớ ữ
Cán cân thương m i nh hạ ả ưởng đ n t giá h i đoái C n cân thế ỷ ố ấ ương m iạ
c a m t nủ ộ ước là chênh l ch gi a kim ng ch xu t kh u và kim ng chệ ữ ạ ấ ẩ ạ
nh p kh u M t n n kinh t khi xu t kh u hàng hoá và d ch v s thuậ ẩ ộ ề ế ấ ẩ ị ụ ẽ
được ngo i t Đ ti p t c công vi c kinh doanh, các nhà xu t kh u ph iạ ệ ể ế ụ ệ ấ ẩ ả bán ngo i t l y n i t , mua hàng hoá d ch v trong nạ ệ ấ ộ ệ ị ụ ước xu t kh u raấ ẩ
nước ngoài Trên th trị ường cung ngo i t s tăng, làm t giá h i đoáiạ ệ ẽ ỷ ố
gi m Ngả ượ ạc l i, khi nh p kh u hàng hoá d ch v , các nhà nh p kh u c nậ ẩ ị ụ ậ ẩ ầ ngo i t đ thanh toán cho đ i tác và đi mua ngo i t trên th trạ ệ ể ố ạ ệ ị ường Hành đ ng này làm c u ngo i t tăng, t giá h i đoái tăng Tác đ ng c aộ ầ ạ ệ ỷ ố ộ ủ hai hi n tệ ượng trên là ngược chi u trong vi c hình thành t giá h i đoái.ề ệ ỷ ố
T giá h i đoái cu i cùng s tăng hay gi m ph thu c vào m c đ tácỷ ố ố ẽ ả ụ ộ ứ ộ
đ ng m nh y u c a các nhân t , đó chính là cán cân thộ ạ ế ủ ố ương m i N uạ ế
m t nộ ước có th ng d thặ ư ương m i, cung ngo i t l n h n c u ngo i t ,ạ ạ ệ ớ ơ ầ ạ ệ
t giá h i đoái s gi m, đ ng n i t lên giá Khi thâm h t thỷ ố ẽ ả ồ ộ ệ ụ ương m i, tạ ỷ
Trang 9giá h i đoái số ẽ tăng, đ ng n i tồ ộ ệ gi m giá.ả
Đ u t ra nầ ư ước ngoài, cú nh hả ưởng t i t gi h i đo i c dân trongớ ủ ỏ ố ỏ ư
nước dùng ti n mua tài s n nề ả ở ước ngoài, có th là đ u t tr c ti p (xâyể ầ ư ự ế
d ng nhà máy, thành l p các doang nghi p ) hay đ u t gián ti p (muaự ậ ệ ầ ư ế
c phi u, trái phi u ) Nh ng nhà đ u t này mu n th c hi n ho t đ ngổ ế ế ữ ầ ư ố ự ệ ạ ộ kinh doanh trên c n ph i có ngo i t H mua ngo i t trên th trầ ả ạ ệ ọ ạ ệ ị ường,
lu ng v n ngo i t ch y ra nồ ố ạ ệ ả ước ngoài, t giá h i đoái s tăng Ngỷ ố ẽ ượ ạ c l i
m t nộ ước nh n đ u t t nậ ầ ư ừ ước ngoài, lu ng v n ngo i t ch y vào trongồ ố ạ ệ ả
nước, làm cho cung ngo i t tăng, t giá h i đoái gi m Đ u t ra nạ ệ ỷ ố ả ầ ư ướ c ngoài ròng là hi u s gi a lu ng v n ch y ra và lu ng v n ch y vào m tệ ố ữ ồ ố ả ồ ố ả ộ
nước Khi đ u t ra nầ ư ước ngoài ròng dương, lu ng v n ch y vào trongồ ố ả
nước nh h n dòng v n ch y ra nỏ ơ ố ả ước ngoài,t giá h i đoái tăng T giáỷ ố ỷ
h i đoái s gi m trong trố ẽ ả ường h p ngợ ượ ạc l i, đ u t ra nầ ư ước ngoài ròng
âm Theo quy lu t t i u hoá, lu ng v n s ch y đ n n i nào có l i nh t,ậ ố ư ồ ố ẽ ả ế ơ ợ ấ
t c là hi u su t sinh l i cao nh t M t n n kinh t s thu hút đứ ệ ấ ờ ấ ộ ề ế ẽ ược các
lu ng v n đ n đ u t nhi u h n khi nó có môi trồ ố ế ầ ư ề ơ ường đ u t thu n l i,ầ ư ậ ợ
n n chính tr n đ nh, các đ u vào s n có v i giá r , ngu n lao đ ng d iề ị ổ ị ầ ẵ ớ ẻ ồ ộ ồ dào có tay ngh , th trề ị ường tiêu th r ng l n, lãi su t cao và s thôngụ ộ ớ ấ ự thoáng trong chính sách thu hút đ u t nầ ư ước ngoài c a Chính ph ủ ủ
L m phát nh hạ ả ưỏng đ n t giá h i đoái Khi m t nế ỷ ố ộ ước có l m phát, s cạ ứ mua đ ng n i t gi m, v i t giá h i đoái không đ i, hàng hoá d ch vồ ộ ệ ả ớ ỷ ố ổ ị ụ trong nước đ t h n trên th trắ ơ ị ường nứơc ngoài trong khi hàng hoá d ch vị ụ
nước ngoài r h n trên th trẻ ơ ị ường trong nứơc Theo quy lu t cung c u, cậ ầ ư dân trong nướ ẽc s chuy n sang dùng hàng ngo i nhi u h n vì giá r h n,ể ạ ề ơ ẻ ơ
nh p kh u tăng, c u ngo i t tăng, t giá h i đoái tăng Tậ ẩ ầ ạ ệ ỷ ố ương t vì tăngự giá, c dân nư ước ngoài s dùng ít hàng nh p kh u h n Ho t đ ng xu tẽ ậ ẩ ơ ạ ộ ấ
kh u gi m sút, cung ngo i t trên th trẩ ả ạ ệ ị ường gi m, t giá h i đoái tăng.ả ỷ ố
Trang 10Nh v y l m phát nh hư ậ ạ ả ưởng đ n c cung và c u ngo i t theo hế ả ầ ạ ệ ướ ng tăng giá ngo i t , tác đ ng c ng g p làm cho t giá h i đoái tăng nhanhạ ệ ộ ộ ộ ỷ ố
h n Trên th tr òng ti n t , l m phát làm đ ng ti n m t giá, ngơ ị ư ề ệ ạ ồ ề ấ ười dân
s chuy n sang n m gi các tài s n nẽ ể ắ ữ ả ước ngoài nhi u h n, c u ngo i tề ơ ầ ạ ệ gia tăng đ y t giá h i đoái tăng Trong trẩ ỷ ố ường h p các qu c gia đ u cóợ ố ề
l m phát thì nh ng tác đ ng trên s ph thu c vào t l l m phát tạ ữ ộ ẽ ụ ộ ỷ ệ ạ ươ ng
đ i gi a các qu c gia Qu c gia nào có t l l m phát cao h n, đ ng n iố ữ ố ố ỷ ệ ạ ơ ồ ộ
t qu c gia đó s m t giá m t cách tệ ố ẽ ấ ộ ương đ i và t giá h i đoái tăng.ố ỷ ố Nhân t cu i cùng và cũng là nhân t quan tr ng nh t tác đ ng đ n t giáố ố ố ọ ấ ộ ế ỷ
h i đoái đó là tâm lý s đông Ngố ố ười dân, các nhà đ u c , các ngân hàngầ ơ
và các t ch c kinh doanh ngo i t là các tác nhân tr c ti p giao d ch trênổ ứ ạ ệ ự ế ị
th trị ường ngo i h i Ho t đ ng mua bán c a h t o nên cung c u ngo iạ ố ạ ộ ủ ọ ạ ầ ạ
t trên th trệ ị ường Các ho t đ ng đó l i b chi ph i b i y u t tâm lý, cácạ ộ ạ ị ố ở ế ố tin đ n cũng nh các kỳ v ng vào tồ ư ọ ương lai Đi u này gi i thích t i sao,ề ả ạ giá ngo i t hi n t i l i ph n ánh các kỳ v ng c a dân chúng trong tạ ệ ệ ạ ạ ả ọ ủ ươ ng lai N u m i ng òi kỳ v ng r ng t giá h i đoái s tăng trong tế ọ ư ọ ằ ỷ ố ẽ ương lai,
m i ngọ ườ ổi đ xô đi mua ngo i t thì t giá s tăng ngay trong hi n t i;ạ ệ ỷ ẽ ệ ạ
M t khác, giá ngo i t r t nh y c m v i thông tin cũng nh các chínhặ ạ ệ ấ ậ ả ớ ư sách c a chính ph N u có tin đ n r ng Chính ph s h tr xu t kh u,ủ ủ ế ồ ằ ủ ẽ ỗ ợ ấ ẩ
h n ch nh p kh u đ gi m thâm h t thạ ế ậ ẩ ể ả ụ ương m i, m i ngạ ọ ườ ẽ ồ i s đ ng
lo t bán ngo i t và t giá h i đoái s gi m nhanh chóng.ạ ạ ệ ỷ ố ẽ ả Trong th c t , t giá h i đoái b chi ph i đ ng th i b i t t c các y u tự ế ỷ ố ị ố ồ ờ ở ấ ả ế ố trên v i m c đ m nh y u khác nhau c a t ng nhân t , tuỳ vào th i gianớ ứ ộ ạ ế ủ ừ ố ờ
và hoàn c nh nh t đ nh Vi c tách r i và lả ấ ị ệ ờ ượng hoá nh hả ưởng c a t ngủ ừ nhân t là vi c làm không th Các nhân t trên không tách r i mà tácố ệ ể ố ờ
đ ng t ng h p, có th tăng cộ ổ ợ ể ường hay át ch l n nhau, đ n t giá h i đoáiế ẫ ế ỷ ố làm cho t giá h i đoái luôn bi n đ ng không ng ng.ỷ ố ế ộ ừ