Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống a.. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống * Có ở toàn bộ nhóm động vật có xương sống.. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống Bộ phận giao cảm và đối
Trang 2III CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3 Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
* Có ở toàn bộ nhóm động vật có xương sống.
* Cấu tạo: tập trung chủ yếu ở phía lưng, có nguồn gốc từ lá phôi ngoài Gồm 2 phần: thần kinh trung ương (não, tuỷ sống) và thần kinh ngoại biên (dây thần kinh não, dây thần kinh tuỷ, các hạch thần kinh).
Hệ thần kinh dạng ống ở động vật có những
thành phần cấu tạo nào?
Trang 3III CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3 Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
Trang 4ThÇn kinh trung
¬ng
N·o
Tuû
sèng
Trang 5ThÇn kinh ngo¹i biªn
Bao gåm:
D©y thÇn kinh n·o
D©y thÇn kinh tuû
C¸c h¹ch thÇn kinh
Nèi gi÷a trung ¬ng thÇn kinh víi c¬ quan thô c¶m
vµ c¬ quan ph¶n øng
Trang 6III CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3 Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
Bộ phận giao cảm và đối giao cảm có hoạt động đối lập, giúp điều hòa hoạt động của các nội quan, là những hoạt động tự động, không theo ý muốn
Hệ thần kinh vận động:
Hệ thần kinh sinh dưỡng
Điều khiển hoạt động của cơ vân trong
hệ vận động, là những hoạt động có ý thức.
b Chức năng của hệ thần kinh dạng ống
Trung ¬ng phô tr¸ch: Vá n·o, chÊt x¸m tuû sèng
Trung ¬ng phô tr¸ch n»m trong trô n·o vµ ®o¹n cïng tuû
Trang 7Các bộ phận
Trung ương
Ngoại biên
Đối Giao cảm
- Trụ não
- Đoạn cùng tuỷ sống
Hệ thần kinh
Sinh dưỡng Vận động
Giao cảm
Chất xám tuỷ
sống
- Vỏ não
- Chất xám tuỷ sống
- Dây thần kinh não
- Dây thần kinh tuỷ
- Dây thần kinh
- Hạch thần kinh
Hoàn thiện sơ đồ sau:
III CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3 Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
Trang 8Hãy lấy các ví dụ về phản xạ?
Mọi hoạt động của động vật có hệ thần kinh đều được thực hiện nhờ cơ chế phản xạ Phản xạ là thuộc tính cơ bản của mọi cơ thể có hệ thần kinh.
Chạm phải vật nóng Rụt tay lại
Chim, thú thời tiết lạnh Xù lông
Gõ xoong và cho gà ăn nhiều lần
III CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
b) Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
Trong các ví dụ trên, có mấy thành phần tham gia vào
việc thực hiện phản xạ?
Trang 9Các thành phần tham gia thực hiện phản xạ:
- Bộ phận tiếp nhận kích thích
(thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm)
- Bộ phận phân tích và tổng
hợp kích thích (Hệ thần kinh)
- Bộ phận thực hiện phản ứng
(cơ, tuyến ).
Cung phản xạ
III CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
b) Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
Trang 10Cấu tạo của hệ thần kinh có liên quan như thế nào
đến việc thực hiện phản xạ ở động vật?
Động vật có hệ thần kinh càng phức tạp thì số lượng phản
xạ càng nhiều, phản ứng càng chính xác, tiêu phí càng ít năng lượng, hình thức phản ứng càng phong phú, đa dạng
và số lượng nơron tham gia vào cung phản xạ càng nhiều.
Có mấy loại phản xạ, đó là những phản xạ nào?
III CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
Có 2 loại phản xạ: phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
+ Phản xạ không điều kiện: số lượng hạn chế, mang tính bẩm sinh, di truyền, một số tế bào TK tham gia
+ Phản xạ có điều kiện (phản xạ học được): số lượng không hạn chế, được hình thành trong quá trình sống, mang tính mềm dẻo, đảm bảo cho cơ thể thích nghi được với điều kiện sống mới, một số lượng lớn tế bào TK tham gia, đặc biệt có sự tham gia tế bào vỏ não.
b) Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
Trang 11Phản xạ không điều kiện Phản xạ có điều kiện
- Bẩm sinh, có tính chất bền
vững.
- Di truyền, mang tính chủng
loại.
- Số lượng hạn chế.
- Chỉ trả lời những kích thích
tương ứng.
- Trung ương: trụ não, tuỷ
sống.
- Hình thành trong quá trình sống, không bền vững, dễ mất.
- Không di truyền, mang tính cá thể.
- Số lượng không hạn chế.
- Trả lời các kích thích bất kì được kết hợp với kích thích không điều kiện.
- Trung ương: có sự tham gia của vỏ não.
b) Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
Trang 12Ý nghĩa của phản xạ có điều kiện?
Phản xạ có điều kiện (phản xạ học được) có tính mềm dẻo, thích nghi với điều kiện sống giúp cơ thể tồn tại và phát triển được.
Trang 13Giả sử bạn đang đi chơi, bất ngờ gặp một
con chó dại ngay trước mặt.
-Bạn sẽ có phản ứng (hành động) gì?
-Hãy cho biết bộ phận tiếp nhận kích thích,
bộ phận xử lí thông tin và quyết định hành động, bộ phận thực hiển của phản xạ tự vệ khi gặp chó dại
-Hãy ghi lại tất cả những suy nghĩ diễn ra
trong đầu của bạn khi đối phó với chó dại
-Đây là phản xạ không điều kiện hay là phản
xạ có điều kiện? Tại sao?
Trang 14CỦNG CỐ
HỆ TK LƯỚI
TIẾN HOÁ TRONG HỆ THẦN KINH
HỆ TK HẠCH
HỆ TK CHUỖI HỆ TK ỐNG
Trang 15Phản ứng chính xác, mau lẹ, phức tạp.
Cảm ứng bằng sự co rút của chất nguyên sinh
Phản ứng toàn thân,
thiếu chính xác.
Phản ứng định khu, thiếu chính xác.
Phản ứng định khu,
chính xác hơn.
HỆ THẦN KINH CÓ SỰ TẬP TRUNG DẦN
Chưa có hệ thần kinh ở
động vật nguyên sinh
Thần kinh dạng lưới ở
ruột khoang
Thần kinh dạng
chuỗi hạch ở giun
Hệ thần kinh tập trung
thành 3 khối: hạch não,
hạch ngực, hạch bụng(sâu bọ)
Thần kinh dạng ống
Trang 16BÀI TẬP VỀ NHÀ
- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.
- Trình bày hướng tiến hoá trong hệ thần kinh và cảm ứng của động vật?
- Đọc trước bài 28 “Điện thế nghỉ”.