chuong trinh dia phuong

Bình Định gồm có 11 huyện, thành phố: TP Quy Nhơn và các huyện: Tuy Phước, An Nhơn, Vân Canh, Tây Sơn, Vĩnh Thạnh, Phù Cát, Phù Mỹ, Hoài Nhơn, Hoài Ân và An Lão... DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN

Biên tập chương trình & Chỉ đạo nội dung :

LÊ KYM PHƯƠNG

Giáo viên THCS Ngô Mây

Chöông Trình Ñòa

Phöông

PHAÀN VAÊN

CH ƯƠ NG TRÌNH

CH ƯƠ NG TRÌNH A PH ĐỊ ƯƠ NG

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

Chương trình địa phương

• Danh lam thắng cảnh tiêu biểu:

Hầm Hồ (Tây Sơn); Gành Ráng (Quy Nhơn); Nước suối Hội Vân (Phù Cát);

• Một số lễ hội và thời gian tổ chức:

Kỷ niệm chiến thắng Đống Đa: 5/1 âm lịch; Kỷ niệm ngày sinh Quang Trung: 5/5 âm lịch; Ngày giỗ thường tân của 3 vua (Quang Trung, Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ): 15/11

âm lịch; Kỷ niệm ngày mất nhà yêu nước Mai Xuân Thưởng: 15/4 âm lịch; Kỷ niệm

chiến thắng đèo Nhong (Dương Liễu): 5/1 âm lịch

Là một tỉnh thuộc duyên hải Nam Trung bộ Việt Nam, Bình Ðịnh có tổng diện tích tự nhiên

6.025 km2; dân số trên 1,5 triệu người

Phía bắc Bình Ðịnh giáp tỉnh Quảng Ngãi, phía nam giáp Phú Yên, phía tây giáp Gia Lai, phía đông giáp biển Ðông; cách thủ đô Hà Nội 1.065

km, cách thành phố Hồ Chí Minh 680 km.

Bình Định gồm có 11 huyện, thành phố: TP Quy Nhơn và các huyện: Tuy Phước, An Nhơn, Vân Canh, Tây Sơn, Vĩnh Thạnh, Phù Cát, Phù Mỹ, Hoài Nhơn, Hoài Ân và An Lão

BẢN ĐỒ Tỉnh Bình Định

THIÊN NHIÊN – ĐẤT NƯỚC – CON NGƯỜI

»

Biên tập & Chỉ đạo nội dung :

LÊ KYM

PHƯƠNG

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

VỀ MIỀN ĐẤT VÕ

DANH LAM THẮNG CẢNH

• Khám phá Hải Minh

bán đảo Phương Mai (KV9- phường Hải Cảng) thuộc thành phố Quy Nhơn Đến với Hải Minh bạn sẽ lên thăm tượng Trần Hưng Đạo và biển hiện ra như bức tranh sơn thuỷ hữu tình

DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HÓA

• Điện Tây Sơn: Di tích điện thờ Tây Sơn thuộc khối 1, thị trấn Phú Phong huyện Tây Sơn, cách thành phố Quy Nhơn 40km về hướng Tây Bắc, là nơi thờ 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ, trải qua bao bể dâu vẫn luôn được giữ gìn tôn tạo, thể hiện tấm lòng tự hào, tôn kính, son sắt thủy chung của dân đối với 3 anh em Tây Sơn.

• Điện Tây Sơn tuy nhỏ nhưng trang nghiêm Trước sân rộng có tam quan, tiếp đó là nhà bia ghi công lao của Quang Trung – Nguyễn Huệ Chính điện gồm 3 gian, gian giữa thờ Quang Trung – Nguyễn Huệ, gian bên trái thờ Nguyễn Nhạc, gian bên phải thờ Nguyễn Lữ.

• Điện Tây Sơn được xây dưng trên nền nhà cũ của ba thủ lĩnh Tây Sơn – và cũng chính là từ đường thờ ông bà Hồ Phi Phúc – Nguyễn Thị Đồng,

những người đã sinh ra 3 anh em Tây Sơn, là nơi 3 anh em Tây Sơn cất tiếng khóc chào đời, đã cùng đi qua tuổi ấu thơ cho đến lúc trưởng thành, rồi phất cờ khởi nghĩa trở thành những lãnh tụ kiệt xuất của nông dân và dân tộc vào cuối thế kỷ XVIII Hiện nay, trong khu vườn cũ của gia đình anh

em Tây Sơn, sát bên cạnh điện thờ Tây Sơn vẫn còn lại 2 di tích cực kỳ quý giá, là cây me cổ thụ và giếng nước xưa, tương truyền có từ thời ông

Hồ Phi Phúc.

Điện Tây Sơn

Cây me cổ thụ:

• Hơn 200 tuổi, tương truyền do thân sinh

ba anh em Tây Sơn trồng, nằm ở bên

cạnh điện Tây Sơn cành lá xum xuê che rợp cả một góc vườn, gốc cây có chu vi

tới 3,5m, cây me đã đi vào ký ức dân gian trong một câu ca quen thuộc, trữ tình,

đượm màu lịch sử :

“ Cây Me cũ, bến Trầu xưa Không nên tình nghĩa thì cũng đón đưa cho

trọn niềm

Thành Hoàng Đế

• Hiện nay di tích của thành thuộc địa phận thị trấn Đập Đá và xã Nhơn Hậu huyện An Nhơn.

• Thành Hoàng Đế được triều đại Tây Sơn xây dựng vào năm 1775 trên cơ sở thành Đồ Bàn của Vương quốc Chămpa để lại và được chính thức gọi tên là Thành Hoàng Đế từ năm 1778

• Trong suốt một thời gian dài từ 1776 đến 1793 Thành là đại bản doanh của quân Tây Sơn và sau đó là kinh đô của chính quyền Trung ương Hoàng Đế Thái Đức – Nguyễn Nhạc

Từ đường Bùi Thị Xuân

• Bùi Thị Xuân là một nữ tướng

xuất sắc của vua Quang Trung ,

có tài luyện voi đánh giặc, Bà đã cống hiến hết mình vì sự nghiệp

vẻ vang của phong trào khởi

nghĩa Tây Sơn Bùi Thị Xuân hiện được thờ tại từ đường họ Bùi ở

xã Tây Xuân, huyện Tây Sơn

Lăng Mai Xuân Thưởng

• được xây dựng theo kiểu kiến trúc cổ trên một ngọn đồi bên cạnh quốc lộ 19 thuộc

xã Bình Hòa, huyện Tây Sơn để tưởng

nhớ Mai Xuân Thưởng - nhà yêu nước

và cũng là lãnh tụ xuất sắc của phong trào Cần Vương kháng Pháp tại Bình Định

• Từ trên ngọn đồi này, nơi năm xưa Mai

Xuân Thưởng đã dựng cờ khởi nghĩa,

khách tham quan có thể quan sát thấy các căn cứ kháng Pháp của nghĩa quân như Phú Phong, Tiên Thuận, Linh Đổng,

Hương Sơn

Mộ Đào Tấn :

• Đào Tấn được suy tôn là “Hậu Tổ” của

nghệ thuật tuồng Việt Nam

• Mộ Đào Tấn nằm trên núi Huỳnh Mai

thuộc xã Phước Nghĩa, huyện Tuy Phước, cách thành phố Quy Nhơn khoảng 15km,

là một di tích lịch sử - văn hóa quan trọng

đã được trùng tu tôn tạo trên nguyên gốc, ngày càng thu hút nhiều khách đến tham quan để tri ân người đã có công lao trong việc kế thừa và phát triển nền văn hóa

dân tộc

Tháp Đôi (hay tháp Hưng Thạnh):

• Được xây dựng vào cuối thế kỷ XII, nằm ở phường Đống Đa,

thành phố Quy Nhơn, là một

công trình kiến trúc đẹp và độc

đáo gồm 2 tháp (tháp chính cao 20m, tháp phụ cao khoảng 18m) Tháp Đôi được xếp vào loại đẹp

"độc nhất vô nhị" của nghệ thuật kiến trúc Champa

Tháp Bánh Ít (hay còn gọi là

tháp Bạc):

Tháp Cánh Tiên:

Tháp Phú Lốc (hay còn gọi là

tháp Vàng):

M t S l h i ộ ố ễ ộ

Bình Ñònh

• CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

Lễ hội Đống Đa

• Lễ hội Chợ Gò : Tổ chức vào ngày mùng

1 tết Âm lịch ở thôn Phong Thạnh, thị trấn Tuy Phước, huyện Tuy Phước Bên cạnh phiên chợ được nhóm vào ngay ngày đầu năm Âm lịch với những hoạt động mua

bán không mang tính chất kinh doanh mà chỉ có ý nghĩa cầu lộc, tài may mắn đầu

năm, lễ hội còn tổ chức nhiều trò chơi dân gian như: hát bài chòi, biểu diễn võ thuật thi múa lân, và các trò chơi khác Du

khách về dự hội chợ Gò có dịp mua nhiều món quà mang ý nghĩa hái lộc đầu xuân

• Lễ hội Đèo Nhông : Tổ chức vào mùng 5

tháng giêng Âm lịch hàng năm tại Đèo

Nhông nằm trên trục đường quốc lộ 1

thuộc xã Mỹ Phong và Mỹ Trinh, huyện

Phù Mỹ để kỷ niệm chiến thắng Đèo

Nhông - Dương Liễu (năm 1965) vang dội của lực lượng vũ trang quân khu V và bộ đội địa phương Bình Định, đã góp phần cùng với toàn miền Nam đánh bại hoàn toàn chiến lược chiến tranh đặc biệt của địch, ghi vào lịch sử kháng chiến chống

Mỹ cứu nước một trang sử vàng chối lọi

DU XUÂN CHÙA ÔNG NÚI

• Lễ hội Đống Đa : Đây là lễ hội lớn nhất trong nước để tưởng

nhớ các thủ lĩnh của phong trào Tây Sơn, đặc biệt là người anh hùng áo vải Quang Trung và kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi

-Đống Đa (năm 1789), đánh thắng 29 vạn quân Thanh xâm

lược Lễ hội được tổ chức trọng thể, hoành tráng vào ngày

mùng 5 tháng giêng Âm lịch hàng năm, Ngoài nghi lễ truyền thống, trong lễ hội còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa dân gian như: Biểu diễn võ thuật Tây Sơn, trống trận Tây Sơn, đua thuyền, các trò chơi dân gian, hát tuồng thu hút hàng vạn

người từ khắp mọi miền đất nước tham dự.Lễ hội Chợ Gò : Tổ

chức vào ngày mùng 1 tết Âm lịch ở thôn Phong Thạnh, thị

trấn Tuy Phước, huyện Tuy Phước Bên cạnh phiên chợ được nhóm vào ngay ngày đầu năm Âm lịch với những hoạt động mua bán không mang tính chất kinh doanh mà chỉ có ý nghĩa cầu lộc, tài may mắn đầu năm, lễ hội còn tổ chức nhiều trò

chơi dân gian như: hát bài chòi, biểu diễn võ thuật thi múa lân,

và các trò chơi khác Du khách về dự hội chợ Gò có dịp mua nhiều món quà mang ý nghĩa hái lộc đầu xuân.

Đặc sản quê hương

• Bánh ít lá gai: Về Bình Định, du khách sẽ

được nếm hương vị ngọt lành của bánh ít lá gai, là thứ bánh đơn sơ mộc mạc, rất gần gũi với nguời dân Bình Định Những ngày giỗ kỵ

có thể thiếu cá, thiếu thịt nhưng không thể

thiếu bánh ít lá gai.Và trong phong tục cưới xin, mâm bánh ít lá gai làm lễ hồi dâu còn thể hiện sự đảm đang khéo léo của người phụ

nữ Bánh được làm bằng bột nếp tươi quết nhuyễn với lá gai và đường cát, nhân bánh làm bằng đậu xanh hoặc cơm dừa Bánh ít

đậm đà hương vị quê hương gắn liền với câu

• “Muốn ăn bánh ít lá gai

Lấy chồng Bình Định cho dài đường đi ”

• Bún song thằng : Làm bằng đậu xanh, nổi tiếng vì có

hương vị thơm ngon đặc biệt và có giá trị dinh

dưỡng cao, được sản xuất ở vùng An Thái (Nhơn

Phúc - An Nhơn) Sở dĩ có tên gọi "song thằng" vì khi làm bún người ta thường bắt bún thành từng đôi

một Tương truyền các vua triều Nguyễn thường triệu thợ bún An Thái ra kinh đô Huế làm, nhưng không

thành công, vì không có nước sông Côn, cho nên còn

có tên gọi là bún "sông thần" và gọi chệch đi thành bún song thần.

• Bánh hỏi : Được làm từ bột gạo, là món ăn đặc thù

của Bình Định Bánh hỏi thường được ăn kèm với

thịt heo, bánh tráng và các loại rau thơm, nước mắm, tạo thành món ăn mang đầy đủ hương vị chua, cay,

• ngọt, béo, thơm ngon vô cùng đặc trưng, hấp dẫn.

• Nem Chợ Huyện : Là loại nem được chế biến ở huyện Tuy

Phước, tập trung ở vùng chợ huyện lỵ nên được gọi là nem Chợ Huyện Nem Chợ Huyện nổi tiếng trong cả nước và đã đi vào đời sống của người dân qua câu ca dao:

"Ai về Tuy Phước ăn nem Ghé qua Hưng Thạnh mà xem tháp Chàm"

• Du khách đến Bình Định ai ai cũng muốn thưởng thức miếng

nem Chợ Huyện thơm ngon, vừa chua, vừa cay, vừa ngọt, vừa dai, vừa dòn, cùng với ly rượu Bàu Đá cay nồng, đậm đà và

mang về làm quà cho bạn bè, người thân những chiếc nem

Chợ Huyện đặc trưng hương vị Bình Định.

• Bánh tráng: Là món thường xuyên có mặt trong các bữa ăn

của người dân từ các bữa ăn bình thường đến các buổi tiệc, liên hoan, cưới hỏi Tiếng bẻ rốp rốp, mùi bay thơm thơm

đó là khí vị đặc biệt của ẩm thực Bình Định Bình Định được xem là quê hương của bánh tráng, vì tương truyền rằng bánh tráng là món lương khô chiến lược được ra đời cùng với bước chân thần tốc của đội quân Tây Sơn đánh đuổi ngoại xâm

Bánh tráng có nhiều loại như bánh tráng gạo, bánh tráng mè,

… và nổi bật là bánh tráng nước dừa ở vùng Hoài Nhơn - Bình Định Bánh tráng cũng là món quà đặc trưng của quê hương

Rượu Bầu đá

sản phẩm tiểu thủ công nghiệp

lễ hội cầu ngư

BÌNH ĐỊNH - MỘT VÙNG ĐẤT VÕ

Trang truyền thống : Các loại hình văn hoá dân gian và các hoạt động văn hoá truyền thống

Võ thuật Tây Sơn – Bình Định

KINH T BÌNH NH Ế ĐỊ

Khu Kinh tế Nhơn Hội

• Thành lập ngày 14/6/2005,KKT Nhơn Hội được xây dựng

và phát triển thành khu kinh tế tổng hợp , đa ngành, đa lĩnh vực,có quy chế hoạt động riêng,bao gồm : khu phi

thuế quan,khu công nghiệp,khu cảng biển và dịch vụ

cảng biển ,các khu du lịch , dịch vụ và khu đô thị mới ,

vận hành theo cơ chế ưu đãi đặc biệt,là trung tâm và

đôïng lực phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Bình Định và của khu vực miền Trung.KKT Nhơn Hội đang mở ra nhiều cơ hội đầu tư và kinh doanh cho doanh nghiệp.Đến với khu kinh tế này, các doanh nghiệp có thể đầu tư quy mô lớn vào các ngành kinh tế mũi nhọn và công nghệ cao

GIAO THÔNG : Đường sắt

Cảng biển

Hàng không

DU LỊCH

DANH NHÂN LỊCH SỬ

• Nguyễn Huệ Quang Trung

Nguyễn Hu

Các dân tộc anh em

• Ba na Chăm

Các dân tộc anh em

• Người Hre

Chaân dung v n h c ă ọ

GIỚI THIỆU NHÀ VĂN , NHÀ THƠ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

HÀN MẶC TỬ

YEÁN LAN

CHEÁ LAN VIEÂN

QUÁCH TẤN

MỘNG TUYẾT

XUAÂN DIEÄU

Nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng , Chủ tịch Hội VHNT Bình Định

Nhà thơ Mai Thìn

Trần Lễ , một nhà thơ mù chữ

LÊ BÁ DUY

• Các bút danh khác: Anh Vỹ, Bá Duy, Bá Minh

• - NHÓM LỬA (Tập thơ, Nhà Xuất bản Hội Nhà văn, 2005)

- TỨ TUYỆT TÌNH THI (Tuyển chọn và giới thiệu, Tập 1 & 2 –NXB

• Quan niệm văn chươngTự bạch:

Dạy học là nghề , Thơ văn là nghiệp Sau những giây phút hết mình với nghề, thời gian còn lại tôi dành cho “cái nghiệp” đã đeo đẳng trong tôi từ khi còn đi học Tôi

quan niệm:

người làm Thơ, yêu Thơ, say Thơ và sống chết cũng vì Thơ! Thơ giúp tôi cân bằng trong cuộc sống và hướng tâm hồn mình sống tốt đẹp hơn !

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG



BẢN ĐỒ HUYỆN PHÙ CÁT

Lịch sử hình thành huyện

• Thời trung đại Việt Nam , Phù Cát tức là huyện Phù

Ly thuộc phủ Hoài Nhơn , thừa tuyên Quảng Nam

• Năm 1602 ,Nguyển Hoàng đổi Hoài Nhơn thành

Quy Nhơn Năm 1832 , Phù Ly chia thành huyện

Phù Mỹ và Phù Cát ,lấy sông La Tinh làm ranh giới , tên Phù Cát có từ đó

• Huyện lỵ đầu tiên của Phù Cát ở Xuân Hội sau dời về Hoà Hội (1865), rồi chuyển vào An Hành ( nay là thị trấn Ngô Mây ).

Đặc điểm chung

• Vị trí địa lý: phía bắc giáp huyện Phù Mỹ, phía tây giáp

các huyện Vĩnh Thạnh và Tây Sơn, phía nam giáp các huyện Tuy Phước và An Nhơn, phía đơng giáp biển

Phù Cát:

Tiềm năng và triển vọng

Núi Bà một dãy xanh xanh Vọng Phu còn đó sao anh chưa về

Với ngày xưa, câu ca đó nói lên nỗi lòng của sự chờ đợi Còn bây giờ, có thể xem đó là một sự gọi mời Vì ai chưa một lần đặt chân đến vùng đất Phù Cát thì có cảm giác rằng đây là một vùng cát trắng khô cằn, nhưng đó chỉ

đúng một phần, còn rất nhiều điều hấp dẫn đang tiềm ẩn

Đó là vùng đất của sự giao hòa thế sông, thế núi, vùng đất giao hòa của non nước biển trời và cũng chính từ

vùng đất này đã sản sinh ra truyền thuyết hòn Vọng Phu, sinh ra những địa danh và người con trung dũng kiên

cường

• Phù Cát là huyện đồng bằng ven biển của tỉnh Bình Định, bắc giáp huyện Phù Mỹ,

tây giáp Vĩnh Thạnh và Tây Sơn, nam

giáp An Nhơn và Tuy Phước, đông giáp

biển đông; cách TP Quy Nhơn 35km về

phía bắc

km2 Dân số 186.263 người (tính đến năm 1998); có 18 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 17 xã và 1 thị trấn

• Điều kiện tự nhiên của Phù Cát khá đặc biệt, vừa có đồng bằng, có rừng và có

biển

• Phía bắc và phía nam được bao bọc bởi

2 dòng sông La Tinh và Địa Lưu Giang

thời nguyên sơ của Phù Cát

• Phù Cát có bờ biển dài 32km, có cửa biển

Đề Gi, đầm Nước Ngọt, nhiều bãi ngang, đảo san hô, thềm lục địa rộng… với nhiều loại hải sản quý: tôm, cá, cua, rong câu và cánh đồng muối Đức Phổ (Cát Minh), Ngãi

An (Cát Khánh) cho sản lượng cao

(15.000 tấn/vụ) Đặc biệt chất lượng muối

Đề Gi nức tiếng xa gần

• Phù Cát có nhiều làng nghề thủ công truyền

thống được hình thành từ lâu đời là nón Kiều

nước biết tiếng Rồi võng trân Thái Phú, Thái

vang tiếng nên có câu ca rằng:

Tiện đường ghé lại Cảnh An

Mua thêm chiếc võng cho nàng ru con

• Phù Cát có nguồn khoáng sản rất phong phú Mỏ Ti Tan ở Cát Khánh, Cát Thành, Cát Hải có trữ lượng lớn (1.200.000 tấn), nguồn cát trắng, cao lanh; nước khoáng Hội Vân và Chánh Thắng; đá ong, đá

granite

• Con người Phù Cát thủy chung, nghĩa

(Cát Hải) ngàn năm sừng sững đợi chờ là một ví dụ

Núi) tại Cát Tiến được lập thời Chúa

Nguyễn giữa một vùng thiên nhiên xinh

Hòn Vọng phu trên đỉnh Núi Bà

• Bờ biển Phù Cát có nhiều bãi đẹp như

An Quang, Chánh Oai, Vĩnh Hội… nơi mà trời, biển, rừng phi lao vi vu, rừng dừa

xanh thẳm cùng hòa quyện với cát trắng

và sóng vỗ rì rầm ngày đêm… như vẫy

chào du khách

hấp dẫn cho du lịch và chữa bệnh đang gọi mời các nhà đầu tư

• Từ trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt,

đời sống còn lắm khó khăn nhưng con

đôn hậu, thật thà, cần cù hiếu học và anh hùng

sinh khi chèo thuyền đưa đoàn cán bộ qua sông… Còn rất nhiều tên tuổi lẫy lừng nữa

đã đi vào lịch sử dân tộc như một biểu

tượng sáng chói về chủ nghĩa anh hùng

• Đặc biệt, qua nhiều thời kỳ khác nhau,

nhưng truyền thống hiếu học của người dân Phù Cát vẫn luôn giữ vững và phát huy Đỉnh cao của phong trào hiếu học là

xã Cát Hanh, xã đầu tiên trong cả nước được Tổ chức Giáo dục Văn hóa Liên

Hiệp Quốc (UNESCO) tặng bằng khen và Huy chương vàng mang tên nhà giáo dục Liên Xô Cơ-rup-xcai-a năm 1979