Đây là một phương thức giáo dục giúp học sinh hình thành nhiều kỹ năng sống cần thiết để bổ sung các nội dung hoạt động học tập văn hóa trên lớp không đủ thời gian và khó có điều kiện th
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1 Lý do khách quan
Để hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh có thể sử dụng nhiều cách như dạy học , sinh hoạt ngoại khóa, hoạt động tập thể…Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL) ở trường THCS là những hoạt động trải
nghiệm sáng tạo được tổ chức dưới hình thức sinh hoạt tâp thể Đây là một phương thức giáo dục giúp học sinh hình thành nhiều kỹ năng sống cần thiết để
bổ sung các nội dung hoạt động học tập văn hóa trên lớp không đủ thời gian và khó có điều kiện thực hiện được Đây cũng chính là con đường quan trọng để hình thành nhân cách cho học sinh Thông qua HĐGDNGLL học sinh không chỉ nhận thức định hướng đúng đắn cho sự phát triển cá nhân, có kỹ năng giao tiếp, ứng xử một cách chủ động sáng tạo, biết hợp tác biết yêu tập thể, giúp các em giảm căng thẳng trong học tập, tự tin trong giao tiếp từ đó thúc đẩy việc học tập trên lớp đạt kết quả cao Do tính chất đã vượt ra khỏi phạm vi nhà trường hoạt động này còn tạo cơ hội phối hợp tốt giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để phát huy sức mạnh cộng đồng cùng tham gia vào quá trình giáo dục toàn diện cho học sinh
2 Lý do chủ quan
Thực hiện nhiệm vụ của tổng phụ trách trong việc giáo dục rèn luyện đạo đức thông qua tổ chức hoạt động giáo dục truyền thống
Tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí, hỗ trợ hoạt động trong nhà trường Bước đầu hình thành cho học sinh ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần đoàn kết rèn luyện kỹ năng, yêu thương kính trọng mọi người, phấn đấu học tập rèn luyện
để xứng đáng là“ Con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ”
Xuất phát từ tính cấp thiết trên do tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài “Thực trạng và giải pháp hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS”
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
1
Trang 2- Nhằm tổng kết lại thực trạng của HĐGDNGLL trong các năm học trước và
đề ra một số giải pháp thực hiện HĐGDNGLL của trường THCS cho năm học tới
- Củng cố, mở rộng, nâng cao kiến thức đã học trên lớp
- Giúp học sinh rèn luyện phẩm chất đạo đức tốt, hình thành nhân cách, có thái độ đúng đắn, có ý thức tổ chức kỷ luật, hoàn thành tốt nhiệm vụ và có tinh thần trách nhiệm cao góp phần xây dựng tập thể vững mạnh
Qua đó, thấy được hiệu quả công việc mà Tổng phụ trách thực hiện trong năm học
III NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Nhiệm vụ
- Nghiên cứu đối tượng, HĐGDNGLL ở khối lớp
- Điều tra thực trạng HĐGDNGLL ở trường THCS năm học 2017 -2018
- Có những đánh giá bước đầu về HĐGDNGLL Từ đó, đề ra một số giải pháp nhằm làm cho hoạt động này tốt hơn
2 Phương pháp nghiên cứu :
Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng một số phương pháp:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra trắc nghiệm
- Phương pháp trò chuyện phỏng vấn
IV GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU
1.Không gian : Trường THCS
2.Thời gian : Năm học 2017-2018
V ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Sau thời gian nghiên cứu thấy được:
- Những năm đầu mới tổ chức thực hiện HĐGDNGLL chưa được đầu tư nghiên cứu, hình thức đơn giản nội dung chưa sâu, Giáo viên và học sinh chưa quan tâm , chưa đi vào chiều sâu của hoạt động không tạo được sự chú ý tham gia của học sinh
2
Trang 3- Thấy được hạn chế trên tôi đã chú ý quan sát và nghiên cứu để có hình thức nội dung phù hợp nhằm thu hút các em
- Khi bắt đầu tổ chức nghiên cứu thì có sự tham gia một cách tích cực từ phía giáo viên
và học sinh vì có sự dự giờ thường xuyên, nhắc nhở rút kinh nghiệm của ban giám hiệu, tổng phụ trách, giáo viên khác…và các em đã quen dần với cách tổ chức theo một trình tự nhất định
- Tuy nhiên theo nhận định nếu chúng ta không thay đổi hình thức tổ chức cũng như nội dung, thì các em sẽ bắt đầu nhàm chán Do đó, trong quá trình nghiên cứu tôi đã phát hiện ra yêu cầu của học sinh qua điều tra bằng phiếu, cho nên tôi
đã tìm ra được một số giải pháp để đáp ứng nhu cầu của các em Như vậy, nội dung của vấn đề này như thế nào? lịch sử và cơ sở lý luận ra sao? thực trạng và giải pháp như thế nào?
B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI
GIỜ LÊN LỚP
I Cơ sở khoa học
- Củng cố và bổ sung những kiến thức đã học trên lớp, tạo điều kiện thuận lợi cho các em làm quen với các lĩnh vực khác của đời sống xã hội
- Rèn luyện các kỹ năng cơ bản như kỹ năng giao tiếp ,kỹ năng tham gia các hoạt động tập thể, kỹ năng giải quyết các tình huống… trong thực tế cuộc sống
- Có thái độ đúng đắn, có tình cảm tích cực thể hiện sự hứng thú đối với hoạt động, các em cảm thấy phấn khởi khi góp sức lực và khả năng của mình vào hoạt động tập thể
- Chương trình HĐGDNGLL được xây dựng thành các chủ điểm giáo dục mỗi chủ điểm gắn liền ít nhất một ngày lễ lớn
II Cơ sở pháp lý
- Theo Nghị quyết số 40 của Quốc hội về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông
3
Trang 4- Căn cứ vào Luật giáo dục – nhà xuất bản Hà Nội năm 2006 và các tài liệu
có liên quan
Dựa vào phân phối chương trình; đặc điểm tình hình thực tế của nhà trường,của địa phương và của học sinh
CHƯƠNG II THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CỦA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG THCS
I THUẬN LỢI
- Được sự chỉ đạo từ bộ phận chuyên môn Phòng giáo dục và nhà trường
- Được sự quan tâm giúp đỡ của giáo viên chủ nhiệm tổng phụ trách, Ban giám hiệu, Hội phụ huynh học sinh, xã Đoàn, Đảng uỷ ,Uỷ ban
- Tổng phụ trách có chuyên môn, có kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động
- Học sinh rất yêu thích môn hoạt động này
- Đa số các Chi đội trưởng là những học sinh có nhiều năng khiếu và biết cách tổ chức
II KHÓ KHĂN
- Cơ sở vật chất, điều kiện phục vụ,… còn thiếu nên việc phát huy chuyên môn của giáo viên chủ nhiệm, tổng phụ trách còn hạn chế
- Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên thay đổi theo phân công chuyên môn trong năm học
- Giáo viên chủ nhiệm đa số lớn tuổi nên ít có năng khiếu hát, trò chơi kể
chuyện…
- Học sinh đa phần là vùng nông thôn ,hoàn cảnh gia đình khó khăn nên nhiều phụ huynh ít quan tâm đến chương trình hoạt động này
III THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG THCS
Thực trạng của hoạt động giáo dục
a Hoạt động của Ban giám hiệu
4
Trang 5- Hội đồng sư phạm nhà trường cũng xác định được ý nghĩa to lớn của chương trình HĐGDNGLL là nhằm giúp cho học sinh phát triển toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần và gắn học tập với thực hành mỗi chủ điểm là một vấn đề quan trọng để giáo dục đạo đức học sinh
- Mặc dù, đây là một chương trình hoạt động mới, không có xếp loại học lực nhưng việc tổ chức hoạt động này ngày càng đi vào chiều sâu
b Hoạt động của Tổng phụ trách Đội
- Thực hiện nhiệm vụ của tổng phụ trách trong trường THCS
- Thực hiện kế hoạch hoạt động năm học 2017-2018 Trong đó HĐGDNGLL
là một trong những nội dung quan trọng, có ý nghĩa giáo dục truyền thống và hỗ trợ hoạt động của giáo viên chủ nhiệm
- Nội dung của các chủ điểm từng tháng đều có triển khai và tổ chức thực hiện qua nhiều hình thức như : sinh hoạt dưới cờ , hoạt động ngoại khóa , sinh hoạt tập thể …
- Tổ chức các hoạt động ngoài giờ nhằm nâng cao chất lượng học tập, giúp
đỡ học sinh nghèo, tạo sự đoàn kết trong đội viên – học sinh chẳng hạn như:
“Xổ số điểm tốt”, “Tuần học tốt”, “Tháng học tốt”, “Hoa điểm mười”, Đôi bạn cùng tiến và vượt khó học tốt, Tổ chức văn nghệ mừng Đảng Mừng Xuân, trò chơi dân gian, tham quan, giao lưu, làm báo tường, làm thiệp 20/11, sáng tạo khoa học kỹ thuật trong thanh thiếu niên
- Ngoài các hoạt động trên tổng phụ trách còn kết hợp với các ban ngành đoàn thể của trường , địa phương để hoạt động như : thăm gia đình chính sách , nhận và chăm sóc nhà bia tưởng niệm của huyện , kết hợp y tế tuyên truyền bệnh cho học sinh hàng tuần …
- Mỗi chủ điểm đều mang ý nghĩa giáo dục truyền thống đạo đức học sinh, là công việc mà tổng phụ trách phải thực hiện
c Hoạt động của giáo viên chủ nhiệm
- Theo các văn bản chuyên môn của Phòng giáo dục các hướng dẫn về việc thực hiện qui chế chuyên môn và công tác trọng tâm của năm học thì tất cả giáo viên chủ nhiệm lớp đều phải soạn giáo án HĐGDNGLL theo đúng tài liệu của sách giáo viên
5
Trang 6- Vấn đề này trường thực hiện tốt, tất cả các giáo viên chủ nhiệm đều có đầy đủ giáo án
có nội dung và biện pháp thực hiện cụ thể Nhiều giáo viên có ý kiến nếu hoạt động này có tài liệu học tập,tham khảo, có băng nhạc của các bài hát trong sách HĐGDNGLL lớp thì hoạt động sẽ đạt hiệu quả cao hơn
d Hoạt động của học sinh
- Trường THCS TT Mỹ Phước cũng như một số trường khác, việc tổ chức học tập, sinh hoạt cho học sinh nhìn chung có nhiều thuận lợi hơn năm trước từ
đó HĐGDNGLL cũng từng bước được nâng lên
- Nắm được chủ đề chủ điểm và các nội dung của từng tháng nhất là các tháng có tổ chức sinh họat ngoại khóa như : “Đố vui ôn tập”, “Nghe nói chuyện truyền thống”,
“Tham quan về nguồn” , văn nghệ “Mừng Đảng Mừng Xuân” sẽ lồng ghép vào các nội dung hoạt động theo kế hoạch liên ngành…bên cạnh đó, có rất nhiều em yêu cầu
tổ chức các hoạt động này thường xuyên để các em được tiếp cận rèn luyện thêm các
kỹ năng, kiến thức
- Qua thực tế nghiên cứu năm học 2017-2018 HĐGDNGLL Trường THCS
TT Mỹ Phước như sau:
- Ban giám hiệu ,tổng phụ trách Đội , giáo viên chủ nhiệm lớp đều thực hiện tốt vai trò trách nhiệm của mình
- Trong những năm qua trường đã tổ chức tốt và không ngừng phát huy những mặt mạnh Cụ thể hơn, để tổ chức hiệu quả một tiết HĐGDNGLL cần phải có các biện pháp
tổ chức thực hiện hữu hiệu nào đó nhằm nâng cao chất lượng hoạt động
IV.CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1 Chuẩn bị điều kiện cơ sở vật chất
a)Mục đích yêu cầu của kế hoạch
Cần xác định rõ mục đích yêu cầu HĐGDNGLL là gì ? có thể tập trung vào
các vấn đề sau:
- HĐGDNGLL này có ý nghĩa gì ?
- Nội dung cần truyền đạt đến học sinh những gì ?
- Kết quả đạt được sau khi sinh hoạt một chủ điểm ?
- Rút được bài học kinh nghiệm gì ?
6
Trang 7b) Kế hoạch thời gian và địa điểm tổ chức
* Thời gian: Vào thứ bảy hàng tuần
* Địa điểm: Tại trường
c) Dự kiến đối tượng tham gia và thiết kế nội dung
* Đối tượng tham gia:
- Chủ yếu là học sinh đối tượng này giúp ta thành công hay không nếu như giáo viên chủ nhiệm hoặc Tổng phụ trách thiếu sự đầu tư và bồi dưỡng một cách hợp lý
- Cần phải chọn ra một nhóm nòng cốt để phục vụ cho việc thiết kế nội dung chương trình HĐGDNGLL
* Thiết kế nội dung:
- Hàng tháng chúng ta đều có một chủ điểm, mỗi chủ điểm ta tổ chức một hoạt động phù hợp và gần gũi với nội dung của chủ đề đó
- Tổng phụ trách cần chuẩn bị nội dung và những điều kiện cần thiết để tạo thêm không khí vui chơi, giải trí tạo sự hứng thú cho học sinh trong hoạt động
d) Dự trù kinh phí
Muốn học sinh tham gia nhiệt tình sôi nổi ngoài nội dung phong phú, hình thức sinh động thì cần phải có phần thưởng hay tặng phẩm Vì vậy đòi hỏi phải
có kinh phí Có thể dự trù kinh phí cho các phần sau:
Khen thưởng, mua sắm vật dụng, bồi dưỡng, tình huống phát sinh
2 Chuẩn bị điều kiện hỗ trợ
a) Lực lượng hỗ trợ : Ban giám hiệu, Thị Đoàn, giáo viên chủ nhiệm, giáo
viên nhạc và mỹ thuật…
b) Kiểm tra các điều kiện đã chuẩn bị trước khi tiến hành
- Công việc đã có đáp ứng được chưa? học sinh chuẩn bị nội dung đầy đủ chưa?
- Các lực lượng hỗ trợ đã sẵn sàng chưa? Khuyết điểm nào cần khắc phục
- Khâu kiểm tra trước giúp ta tự tin khi tiến hành tổ chức thực hiện
3 Tổ chức thực hiện
a) Phương tiện phục vụ
7
Trang 8- Tận dụng cơ sở vật chất sẵn có ở trường, có thể sáng tạo thêm để sử dụng
- Phương tiện đầy đủ,phù hợp thì buổi sinh hoạt sẽ đạt kết quả cao hơn
b) Chuẩn bị xây dựng triển khai kế hoạch
* Về phương diện hoạt động:
Sưu tầm các bài hát, câu đố, trò chơi, câu chuyện, các câu hỏi cần thiết… cho hoạt động
* Về tổ chức
- Chuẩn bị kế hoạch
- Tập huấn Ban chỉ huy: Lựa chọn đối tượng nòng cốt để phân công công việc và tập huấn kiến thức, kỹ năng sinh hoạt
- Chuẩn bị kinh phí,hoạt động hỗ trợ, phương án thay thế
c) Về bồi dưỡng nội dung sinh hoạt HĐGDNGLL
- Bồi đưỡng theo chủ đề chủ điểm từng tháng về : Kiến thức, kỹ năng, dự đoán tình huống …
- Bồi dưỡng năng khiếu : Văn nghệ, trò chơi…
- Bồi dưỡng lực lượng nòng cốt phù hợp với năng khiếu của từng em
Sau khi đã hoàn chỉnh các bước trên sẽ tiến hành tổ chức hoạt động Bên cạnh đó, cần phải có một số giải pháp nhằm nâng cao hơn hiệu quả HĐGDNGLL của trường
V MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HĐGDNGLL
Ở TRƯỜNG THCS NĂM HỌC 2017-2018
1.Tham mưu với Ban giám hiệu
- Xây dựng kế hoạch sắp xếp phân công giáo viên có nhiều kỹ năng, say mê công tác Đội ,yêu nghề mến trẻ để làm công tác này
- Ban giám hiệu nhà trường xác định lại trách nhiệm chính của hoạt động này thuộc về ai để có sự tổ chức thực hiện và có sự phối hợp tốt
- Tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để hoạt động này đạt kết quả tốt như: tài chính, phương tiện, con người hỗ trợ, tài liệu, băng hình một tiết hoạt động mẫu …
- Tham mưu tốt hơn nữa với chính quyền địa phương ,phòng giáo dục để có
sự chỉ đạo và giúp đỡ kịp thời
8
Trang 9- Có chế độ khen thưởng kịp thời với những giáo viên và học sinh thực hiện tốt hoạt động này
- Trong các hoạt động phải có sự nhận xét, rút kinh nghiệm những ưu khuyết điểm về kế hoạch, về tham gia, thái độ, kết quả, ý nghĩa giáo dục…
- Trang bị thêm sách HĐGDNGLL cho các lớp để học sinh tham khảo
2 Đối với Tổng phụ trách Đội
Tổng phụ trách Đội có vai trò rất lớn trong việc tổ chức thi đua , rèn luyện giáo dục đạo đức học sinh, nâng cao chất lượng học tập trong nhà trường Tuy nhiên, muốn thực hiện tốt hơn điều đó thì tổng phụ trách phải:
- Có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng
- Phải có kế hoạch thật tốt, chi tiết và phù hợp với đặc điểm thực tế của trường và địa phương Cung cấp nhiều tài liệu có liên quan đến hoạt động này cho giáo viên chủ nhiệm
- Kết hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên bộ môn, tham mưu tốt với Ban giám hiệu trong việc xây dựng kế hoạch , biện pháp thực hiện ,thời gian ,địa điểm, hình thức tổ chức các hoạt động…
- Bồi dưỡng Ban chỉ huy đội tạo lực lượng nòng cốt cho hoạt động
3 Đối với Giáo viên chủ nhiệm lớp
- Thực hiện đúng theo phân phối chương trình HĐGDNGLL
- Rèn luyện kỹ năng ca hát, tổ chức một số trò chơi, kể một vài câu chuyện…
- Phải nắm vững những yêu cầu về chương trình HĐGDNGLL, kết hợp chặt chẽ với Ban giám hiệu trong việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện
- Báo cáo kịp thời với Ban giám hiệu những khó khăn của lớp để tìm hướng giải quyết và khắc phục
- Những hoạt động tổ chức phải mang tính chất giáo dục cao
- Trước khi tổ chức hoạt động phải xác định: nó nhằm mục đích gì? có tác dụng giáo dục như thế nào ? xây dựng chương trình và tiến hành ra sao ? kinh phí từ đâu ? ai làm ? làm như thế nào ? nó phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và giới tính của các em hay không ?
4 Đối với học sinh
9
Trang 10- Các hoạt động nào thì giáo viên cũng phải nêu rõ được mục đích yêu cầu, tác dụng ý nghĩa như thế nào? kết quả ra sao ? để các em có chuẩn bị và tham gia tốt hơn Vì đây là chương trình hoạt động không có thi cử và xếp loại học lực
- Tạo mọi điều kiện thuận lợi và phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý để các
em tham gia tốt các hoạt động
- Khen thưởng kịp thời đối với cá nhân và tập thể lớp đạt kết quả tốt trong các hoạt động để động viên khích lệ các em
- Nhân điển hình các tập thể, cá nhân thực hiện tốt hoạt động trong những buổi sinh hoạt dưới cờ, phát thanh măng non, sinh hoạt Chi đội
- Hàng tháng phải có sơ kết, đánh giá rút kinh nghiệm từng học sinh về sự tham gia hoạt động, đồng thời có thể xếp loại đạo đức thông qua hoạt động này
- Nói chung trong HĐGDNGLL phải tăng cường áp dụng các phương pháp hoạt động tập thể, mang tính xã hội, hữu ích; phương pháp giao nhiệm vụ cho mỗi Đội viên ; phương pháp thuyết phục là thuyết phục bằng lời nói và bằng tấm gương; phương pháp thi đua;khen thưởng và khiển trách; phương pháp trò chơi …có như thế thì HĐGDNGLL mới đi vào chiều sâu và chất lượng hoạt động mới được tăng lên
CHƯƠNG III NỘI DUNG NGHIÊN CỨU HĐGDNGLL Ở TRƯỜNG THCS
I MỤC TIÊU GIÁO DỤC CỦA HĐGDNGLL
1 Củng cố, bổ sung những kiến thức đã học trên lớp: tạo điều kiện thuận lợi cho các em làm quen với các lĩnh vực khác của đời sống xã hội, giúp các em liên hệ kiến thức đã học với thực tế cuộc sống
2 Giáo dục truyền thống đạo đức và rèn luyện các kỹ năng cơ bản cần thiết của học sinh THCS như kỹ năng giao tiếp, kĩ năng tham gia các hoạt động tập thể một cách chủ động và có trách nhiệm, kĩ năng giải quyết các tình huống … trong sinh hoạt tập thể nhà trường , gia đình và cộng đồng
3 Giúp học sinh có thái độ đúng đắn, có tình cảm tích cực thể hiện sự hứng thú đối với hoạt động
II MỤC ĐÍCH, NỘI DUNG, CÁCH TIẾN HÀNH CÁC PHƯƠNG PHÁP
ĐÃ ĐỀ RA
10