SKKN HĐNGLL: TRẦN ĐỨC TUẤN

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp phải thực hiện mục tiêu, nộidung, hình thức, phương pháp phải phù hợp với đặc điểm tâm – sinh lý họcsinh đồng thời hướng cho học sinh tinh thần tham

A - PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

Giáo dục: “Là sự hình thành có mục đích và tổ chức những sức mạnhthể chất và tinh thần của con người, hình thành thế giới quan, bộ mặt đạođức và thị hiếu thẩm mỹ cho con người; với ý nghĩa rộng nhất, khái niệmnày bao hàm cả giáo dưỡng, dạy học và tất cả các yếu tố tạo nên nhữngnét tính cách phẩm hạnh của con người, đáp ứng những nhu cầu của kinhtế xã hội” [ Nguồn giáo dục học đại cương, NXB giáo dục, 1999]

Giáo dục – Đào tạo có vai trò rất lớn trong chiến lược nâng cao dântrí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp công nghiệphóa - hiện đại hóa đất nước Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2020đối với giáo dục phổ thông là:

“ Thực hiện giáo dục toàn diện về đức – trí – thể – mỹ –lao động Cungcấp học vấn phổ thông cơ bản, hệ thốngvà có tính hướng nghiệp, tiếp cậntrình độ các nước phát triển trong khu vực, xây dựng thái độ học tập đúngđắn phương pháp học tập chủ động tích cực, sáng tạo, lòng ham học, hamhiểu biết, năng lực tự học, năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống”.Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng cộng sản Việt Nam đãnhấn mạnh “Trong những năm tới phải phấn đấu quyết liệt để lĩnh vựcnày thực sự phát huy vai trò quốc sách hàng đầu thông qua việc đổi mớitoàn diện giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chấnhưng nền giáo dục Việt Nam”

Trong nhà trường phổ thông nhân cách học sinh được hình thành quahai con đường cơ bản: Con đường dạy học và con đường hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp Như vậy việc giáo dục đạo đức cho học sinh đồng

thời cũng thể hiện rõ qua hai con đường cơ bản là qua các giờ học lên lớpvà các hoạt động ngoài giờ.

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là bộ phận của quá trình giáodục, góp phần cũng cố, mở rộng tri thức, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo pháttriển cảm xúc, tình cảm đạo đức ….giúp học sinh phát triển toàn diện nhâncách Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp phải thực hiện mục tiêu, nộidung, hình thức, phương pháp phải phù hợp với đặc điểm tâm – sinh lý họcsinh đồng thời hướng cho học sinh tinh thần tham gia tự giác, chủ động,tích cực, sáng tạo, xem đây là một hoạt động thực tiễn trong công tác giáodục và đào tạo

Tâm lý học cho thấy lứa tuổi học sinh Tiểu học cho thấy các emthích hoạt động, thích tự lập, muốn bắt chước người lớn và học làm ngườilớn, đây là giai đoạn bước đầu phát triển về thể chất và tâm lý, xung độttâm lý thường xẩy ra những biểu hiện đó đôi khi làm cho người lớn ngỡngàng

Tuy nhiên đằng sau những biểu hiện đó bản chất của các em vẫn làtrẻ con vì vậy ngoài việc giáo dục cho học sinh thông qua các giờ họcchính khóa trên lớp thì hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có một vị trívà ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hoạt động tự giáo dục, tự rèn luyệncủa học sinh

Thực tiễn trong thời gian qua, nhiều trường tiểu học chỉ chú trọngđến việc cung cấp tri thức trong hoạt động dạy học trên lớp mà chưa coitrong việc rèn luyện kỹ năng, đạo đức, phẩm chất cho học sinh trong cáchoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, nhiều trường có quan tâm nhưnghình thức, nội dung hoạt động còn nghèo nàn, chưa thu hút sự tham gia tíchcực tự giác của học sinh, thậm chí có ý kiến cho rằng hoạt động giáo dục

ngoài giờ lên lớp làm mất thì giờ học tập của học sinh, ảnh hưởng đến chấtlượng học tập của các em Mặt khác kinh phí đầu tư cho hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp ở các trường tiều học còn ít, phần lớn là kinh phíđóng góp từ quỹ đội và kinh phí từ một số công tác vận động kế hoạch nhỏcủa các em nên dẫn đến chất lượng và hiệu quả chưa cao Một thực trạngđáng phải quan tâm nữa là hiện nay do chương trình kiến thức trong mộtbuổi học giáo viên phải truyền tải mất rất nhiều thời gian mà vẫn chưa hếtnội dung chương trình dẫn đên không còn thời gian cho hoạt động ngoàigiờ lên lớp mà phải tổ chức riêng biệt một số buổi hoạt động ngoài giờ lênlớp nên không có nhiều thời gian để hoạt động Từ những cơ sở lý luận vàthực tiễn trên, để thấy rõ hơn về vấn đề này với hy vọng có thể góp mộtphần nhỏ vào định hướng điều chỉnh phù hợp với nội dung hoạt động ngoàigiờ lên lớp nên tôi chọn đề tài nghiên cứu về “Một số biện pháp nâng cao

chất lượng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học Hợp Thanh A ”.

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI :

Mục đích nghiên cứu của đề tài này là tìm hiểu thực trạng hoạt độnggiáo dục ngồi giờ lên lớp và đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nângcao chất lượng quản lý các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trườngTiểu học nhằm gióp phần thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý hoạt động ngồigiờ lên lớp của nhà trường trong năm học 2010 – 2011 và các năm học tiếptheo

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU:

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Công tác quản lý của Hiệu trưởng về hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp ở trường Tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu :

Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng quản lý hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng ở trường Tiểu học Hợp Thanh

A – Mỹ Đức

4 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU :

- Nghiên cứu cơ sở lý luận liên quan đến quản lý hoạt động ngoàigiờ lên lớp ở trường Tiểu học

- Nghiên cứu thực trạng của trường Tiểu học Hợp Thanh A về côngtác giáo dục hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm rút ra kinh nghiệm trongcơng tác quản lý

- Đề ra các biện pháp quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trườngTiểu học Hợp Thanh A nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học 2010 –

2011 và các năm học tiếp theo

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI ĐƯỢC VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP SAU :

5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu tài liệu:

Nghiên cứu các văn bản tài liệu…nhằm thu thập những thông tin làm

cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu

5.2 Phương pháp quan sát :

Quan sát việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trườngtiểu học Hợp Thanh A để bổ sung cho đề tài

5.3.Phương pháp điều tra: Xây dựng phiếu khảo sát cho các nhóm đối

PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN

( Dành cho cán bộ quản lý, cán bộ chuyên trách, giáo viên và nhân viên là

38 phiếu )

PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN

( Phiếu trưng cầu ý kiến dành cho học sinh: 248 phiếu)

5.4.Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động :

Nghiên cưú một số mẫu thiết kế các hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp của một số giáo viên chủ nghiệm lớp 5 ở trường tiểu học CâyĐiệp

5.5.Nhóm phương pháp thống kê toán học:

Thống kê phân tích xử lý kết quả điều tra

6 TH ỜI GIAN NGHIÊN CỨU

Từ tháng 9/2010 đến tháng 4/2011

1 Tháng 9/2010: Chọn đối tượng, nội dung nghiên cứu

2 Tháng 10/2010: Nghiên cứu lý luận

3 Tháng 11/2010: Tìm hiểu thực trạng cơng tác quản lý các hoạt động giáo dục ngồi giờ lên lớp

4 Tháng 12/2010: Xây dựng các biện pháp nâng cao chất lượng cơng tác quản lý các hoạt động giáo dục ngồi giờ lên lớp

5 Tháng 1,2,3/2011: Triển khai thực hiện các biện pháp đề xuất thực nghiệm vào cơng tác quản lý các hoạt động giáo dục ngồi giờ lên lớp

6 Tháng 4/2011: Tổng hợp kết quả, rút kinh nghiệm sau thực nghiệm

và hồn thiện các giải pháp nâng cao chất lượng cơng tác chỉ đạo, quản lý các hoạt động giáo dục ngồi giờ lên lớp

7 Tháng 5/2011: Hồn thiện văn bản SKKN

B- PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ SỞ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC QUẢN

LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP

1- SƠ LƯỢC VỀ HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP:

1.1 Vấn đề hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp :

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được đề cập đến trong các vănkiện của Đảng về giáo dục như sau:

Theo “Điều lệ trường tiểu học” ( Ban hành kèm theo Thơng tư số

41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo ) có ghi :

Hoạt động giáo dục ngồi giờ lên lớp bao gồm hoạt động ngoại khố,hoạt động vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hố;hoạt động bảo vệ mơi trường; lao động cơng ích và các hoạt động xã hộikhác

Trong các chiến lược phát triển giáo dục từ 2001-2010 và 2010 - 2020của nước ta một trong các nhóm giải pháp để phát triển giáo dục đối vớigiáo dục phổ thông là “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực

hiện giảm tải có cơ cấu chương trình hợp lý vừa đảm bảo chuẩn kiến thức phổ thông cơ bản, vừa tạo điều kiện để phát triển năng lực của mỗi học sinh, nâng cao năng lực tư duy, kỹ năng thực hành, tính thực tiển, coi trọng kiến thức khoa học xã hội và nhân văn, bổ sung những thành tựu

khoa học và công nghệ hiện đại phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh và và tiếp cận với trình độ giáo dục phổ thông ở các nước phát triển trong khu vực, quan tâm đầy đủ đến giáo dục phẩm chất đạo đức, ý thức công dân, giáo dục sức khỏe và thẩm mỹ cho học sinh”

- Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã nêu “ Phấn đấuxây dựng nền giáo dục hiện đại của dân, do dân, vì dân, đảm bảo côngbằng về cơ hội học tập cho mọi người, tạo điều kiện cho toàn xã hội họctập suốt đời, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước …”Quán triệt quan điểm giáo dục của Đảng và nhà nước ta từ trước đếnnay đã có nhiều công trình nghiên cứu của nhiều tác giả về hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp, một số nghiên cứu lý luận nhằm xây dựng cơsở lý luận về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của một số tác giả như: Đặng Vũ Hoạt, Hà Nhật Thăng, Nguyễn Dục Quang

- Tác giả Hà Nhật Thăng trong nghiên cứu của mình đã đề cập đếnsự cần thiết phải tổ chức các hoạt động giáo dục, phương pháp tổ chức hoạtđộng giáo dục của giáo viên chủ nhiệm lớp Tác giả Nguyễn Dục Quangđã đề cập đến vấn đề đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chứchoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường phổ thông

- Đặc biệt từ năm 2009 đến nay nhiều tác giả đã biên soạn giáo trình,tài liệu về phương pháp thiết kế, tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp như Hà Nhật Thăng, Nguyễn Dục Quang

1.2 Vấn đề quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

- Quản lý việc tổ chức xây dựng kế hoạch hoạt động Muốn xây dựngđược kế hoạch cho hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cần phải làm tốtnhững công việc sau:

+ Điều tra cơ bản khả năng của các lực lượng trong và ngoài nhàtrường có thể tham gia hỗ trợ các hoạt động

+ Căn cứ vào kế hoạch hướng dẫn của cấp trên

+ Dựa vào kết quả điều tra cơ bản để xáx định nhiệm vụ và chỉ tiêu.+ Cần lựa chọn các hoạt động phù hợp

+ Có kế hoạch và lịch hoạt động cụ thể cho từng khối lớp

- Quản lý việc tổ chức thực hiện kế hoạch

+ Thành lập ban chỉ đạo

+ Xác định nhiệm vụ của ban chỉ đạo

+ Phối hợp với các lực lượng quản lý

- Quản lý việc xây dựng đội ngũ làm công tác giáo dục ngoài giờ lênlớp

+ Lựa chọn bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác hoạt động ngoàigiờ lên lớp có kiến thức vững vàng, có năng khiếu và có kinh nghiệmtrong công tác tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp

- Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp + Kiểm tra thường xuyên khâu chuẩn bị, quá trình hoạt động cho đếnkết quả cuối cùng, tổ chức kiểm tra chéo giữa các lớp

+Tổng kết đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm

2 Lý luận về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học: 2.1 Khái niệm về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

2.1.1 Hoạt động giáo dục:

Hoạt động giáo dục bao giờ cũng nhằm vào những đối tượng nhấtđịnh vì hoạt động là quá trình con người thực hiện các mối quan hệ giữacon người với thế giới tự nhiên, với xã hội, với người khác và với chínhbản thân mình

Hoạt động giáo dục nói chung mang tính toàn vẹn, là một quá trìnhvận động và phát triển liên tục, được thực hiện trong sự kết hợp của tất cảcác hoạt động trong nhà trường qua đó học sinh thử nghiệm được các kiếnthức đạo đức, thẩm mỹ, lao động thể chất, hình thành hành vi và thói quen,hành vi tình cảm và niềm tin đúng đắn, tăng cường vốn kinh nghiệm, vốnsống của chính bản thân học sinh, để giúp học sinh bước vào cuộc sống xãhội thuận lợi hơn.

Hoạt động giáo dục theo nghĩa hẹp là hoạt động nhằm mục đích hìnhthành và phát triển các phẩm chất của nhân cách đó có trong hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp

Hoạt động giáo dục là hoạt động có mục đích, có tổ chức chung củathầy và trò, diễn ra trong môi trường và ngoài cộng đồng xã hội Hoạtđộng giáo dục của thầy gắn bó chặt chẽ với hoạt động tự giáo dục của trònhằm hình thành cho học sinh những quan điểm, niềm tin định hướng giátrị, lý tưởng, động cơ, thái độ, kỷ năng kỹ xảo, thói quen đối xử, trong cácquan hệ đạo đức chính trị, thẩm mỹ,… hoạt động của thầy thực hiện haichức năng: truyền thụ tri thức và hướng dẫn, tổ chức giáo dục học sinh Sựtác động có mục đích, có kế hoạch của nhà giáo dục thông qua các phươngtiện thông tin và giao lưu ảnh hưởng đến nhận thức tình cảm ý chí củangười học, người học tích cực hưởng ứng, tự giác hoàn thiện bản thân biếnquá trình giáo dục và quá trình tự giáo dục có mối quan hệ thống nhất biệnchứng với nhau Vai trò chủ đạo của nhà giáo dục là giúp cho quá trình tựgiáo dục, tự rèn luyện của học sinh được tốt hơn, hoạt động tự giáo dục củahọc sinh là sự hưởng ứng tích cực những hướng dẫn lãnh đạo sư phạm củagiáo viên Nếu thiếu một trong hai quá trình này thì hoạt động giáo dục sẽkhông còn đúng nghĩa

2.1.2 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt động được tổ chứcngoài giờ học các bộ môn văn hóa đã có trong thời khóa biểu quy định.Đây là một hoạt động thống nhất hữu cơ với hoạt động dạy học trên lớp, làmột trong hai hoạt động giáo dục cơ bản trong nhà trường thực hiện có tổchức, theo mục tiêu đào tạo nhằm đáp ứng yêu cầu đa dạng của xã hội đốivới sự nghiệp giáo dục Hoạt động ngoài giờ lên lớp do nhà trường tổ chức,quản lý và nhà trường huy động các lực lượng xã hội cùng tham gia Hoạtđộng này được diễn ra trong suốt năm học và cả thời gian nghĩ hè tạo nênquá trình giáo dục khép kín Trong quá trình giáo dục, giữa hoạt động dạytrên lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có sự đan xen với nhau vàđược thực hiện mọi lúc, mọi nơi góp phần phát triển nhân cách toàn diệncho học sinh

Như vậy có thể hiểu mối quan hệ trên theo mô hình sau:

Sơ đồ 1: Mối quan hệ giữa các hoạt động giáo dục với sự phát triển nhân cách học sinh.

2.2 Vị trí, vai trò, mục tiêu, nguyên tắc của hoạt động giáo dục ngoài giờ

lên lớp:

Hoạt động giáo dục trong nhà trường

Hoạt động dạy

Học trên lớp

Hoạt động GDNGLL

Nhân cách học sinh Phát triển toàn diện

2.2.1 Vị trí, vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Trong quá trình giáo dục, ngoài việc hình thành cho học sinh thái độđúng đắn, các hành vi và thói quen tốt, các kỹ năng hoạt động và ứng xửtrong các mối quan hệ xã hội về chính trị, đạo đức vv còn phải tạo cơ sởcho các em bổ sung và hoàn thiện những tri thức đã học trên lớp Hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp còn có vị trí rất quan trọng trong quá trìnhgiáo dục đối với học sinh tiểu học đặc biệt lôi cuốn các em vào các hoạtđộng nhằm phát huy tính tự lập, tính sáng tạo, tinh thần tập thể ý thức tổchức kỹ luật Hoạt động ngoài giờ lên lớp giúp cho nhà giáo dục phát hiệnnăng khiếu của từng học sinh để có kế hoạch bồi dưỡng phát huy năngkhiếu và sử dụng năng khiếu đó vào cuộc sống của các em sau này, thamgia các hoạt động giúp học sinh mở rộng cũng cố, bổ sung kiến thức, cậpnhật được thông tin hiểu biết sâu sắc về thành tựu khoa học, về lịch sử đấtnước, thấy được giá trị truyền thống của dân tộc để các em có thể sẵn sàngcông hiến cho sự nghiệp đất nước Có thể khẳng định hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp, là điều kiện, là môi trường, là giải pháp góp phần thựchiện mục tiêu giáo dục ở bậc tiểu học: Tạo điều kiện để trẻ phát triển cácyếu tố tâm lý, trí lực, thể lực một cách tổng hợp

Tóm lại, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là cầu nối tạo ra mốiquan hệ hai chiều giữa nhà trường và xã hội, thông qua các hoạt độngGDNGLL nhà trường có điều kiện để phát huy vai trò tích cực của mìnhvới đời sống xã hội, mở ra khả năng thuận lợi để gắn học với hành, nhàtrường với xã hội

2.2.2 Mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

*Mục tiêu chung :

Tất cả các hoạt động giáo dục được tổ chức trong nhà trường phổthông đều nhằm thực hiện mục tiêu hình thành và phát triển nhân cáchtoàn diện cho học sinh, giúp học sinh lĩnh hội hệ thống tri thức khoa học vềthế giới, rèn luyện được những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết, phát triển được

tư duy sáng tạo và những phẩm chất tích cực của nhân cách

Mục tiêu cụ thể:

a/

Về kiến thức: Hoạt động ngoài giờ lên lớp giúp cho học sinh:

- Củng cố, bổ sung và hoàn thiện những tri thức đã được học ở trên lớp,ngoài ra còn giúp cho học sinh có những hiểu biết mới về thế giới xungquanh, cộng đồng xã hội

- Biết vận dụng những tri thức đã học đễ giải quyết những vấn đề do đờisống đặt ra

- Định hướng nhận thức, biết tự điều chỉnh hành vi, đạo đức lối sống quađó làm giàu kinh nghiệm sống cho các em

- Có những hiểu biết nhất định về các giá trị truyền thống văn hóa, truyềnthống cách mạng của quê hương, đất nước, tăng thêm hiểu biết về Bác Hồ,đảng, đoàn, đội …

- Có những vấn đề hiểu biết tối thiểu về các vấn đề có tính thời đại nhưchiến tranh, hòa bình hữu nghị, môi trường

b/ Về kỹ năng:

- Rèn kỹ năng giao tiếp, ứng xử có văn hóa, những thói quen tốt trong họctập và lao động

- Kỹ năng tự quản trong đó có kỹ năng tổ chức điều khiển và thực hiệnmột số hoạt động tập thể có hiệu quả, kỹ năng nhận xét đánh giá kết quảhoạt động

- Kỹ năng tự giáo dục, tự điều chỉnh hòa nhập để thực hiện tốt nhữngnhiệm vụ do thầy giáo, cô giáo giao cho.

c/ Về thái độ:

- Tạo cho học sinh sự hứng thú ham muốn hoạt động

- Hình thành cho học sinh niềm tin vào những giá trị mà các em phải vươntới đó là niềm tin vào chế độ XHCN đang đổi mới mà Bác Hồ vả Đảng đãlựa chọn, tin vào tiền đồ của tương lai đất nước từ đó các em có lòng tựhào dân tộc mong muốn làm đẹp thêm truyền thống của trường, lớp, củaquê hương mình, mong muốn trở thành con ngoan trò giỏi

- Bồi dưỡng cho học sinh tình cảm đạo đức trong sáng ( tình thầy trò, tìnhbạn bè, tình yêu quê hương đất nước) qua đó giúp các em biết kính yêu vàquý trọng cái đẹp phân biệt những cái xấu

- Bồi dưỡng cho học sinh lối sống và nếp sống với chuẩn mực đạo đức

- Bồi dưỡng cho học sinh tính tích cực, tính năng động sẵn sàng tham giacác hoạt động xã hội, hoạt động tập thể của trường

- Góp phần giáo dục cho HS tình đoàn kết hữu nghị với thiếu nhi quốc tế

2.2.3 Nguyên tắc của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Nhằm đảm bảo hiệu quả của hoạt động GDNGLL cần thực hiện đúng cácnguyên tắc sau

- Đảm bảo tính mục đích, tính kế hoạch và tính tổ chức

+ Tính mục đích: Xác định mục tiêu, yêu cầu hoạt động giáo dục NGLLcho cả năm học, học kỳ, từng tháng, từng tuần và từng hoạt động

+ Tính kế hoạch: Mọi hoạt động đều cần có kế hoạch, đặc biệt việc thiếtkế kế hoạch phải đảm bảo tính ổn định, tương đối, tính hệ thống và tínhkhả thi

+ Tính tổ chức: Trên cơ sở kế hoạch người quản lý phải định ra cách tổchức chỉ đạo, xây dựng cơ chế phối hợp tổ chức hoạt động đồng bộ và hiệuquả

- Đảm bảo tính tự nguyện, tự giác, tự quản: Đây là nguyên tắc thể hiện đặcđiểm của hoạt động GDNGLL là nguyên tắc chung nhất, quan trọng là hạtnhân để hoạt động GDNGLL có hiệu quả cao

-Đảm bảo tính tập thể: Nguyên tắc này đòi hỏi các hoạt động được tổ chứccho đông đảo HS tham gia, qua đó thực hiện nguyên tắc giáo dục bằng tậpthể và thông qua tập thể

- Có tính đa dạng, phong phú và hiệu quả: Trong hoạt động GDNGLL đảmbảo tính đa dạng, phong phú nhằm tạo sự hứng thú cho các đối tượng HSnhưng phải đảm bảo tính hiệu quả và hiệu quả giáo dục được xem là hàngđầu, chủ yều là hoạt đông giáo dục ngoài giờ lên lớp Tuy nhiên cũng cầnlưu ý phải biết kết hợp hiệu quả giáo dục với các hiệu quả khác như kinhtế, chính trị, xã hội… trong đó lấy hiệu quả giáo dục để điều chỉnh các hiệuquả khác

2.3 Nội dung, hình thức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường

tiểu học.

2.3.1 Nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

-Phản ánh cuộc sống học tập sinh hoạt và rèn luyện của học sinh tiểu học

ở nhà trường, gia đình và cộng đồng

- Những thông tin cập nhật trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội phù hợp với nhận thức của học sinh tiểu học

- Tạo cơ hội để học sinh phát triển các khả năng của mình trong hoạt động NGLL

Những nội dung của hoạt động giáo dục NGLL trong trường tiểu học được thể hiện ở các lọai hình hoạt động sau đây:

• Hoạt động văn hóa nghệ thuật

• Hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao

• Hoạt động thực hành khoa học-kỹ thuật (theo hứng thú)

• Hoạt động lao động công ích

• Hoạt động của đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh

• Các hoạt động mang tính xã hội

2.3.2 Hình thức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Mỗi loại hình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm nhiềuhình thức hoạt động khác nhau Các lọai hình hoạt động giáo dục NGLLcùng với các hình thức hoạt động của chúng được thực hiện chủ yếu quacác hoạt động theo chủ điểm( cùng với ngày cao điểm trong tháng ) tiếtsinh hoạt cuối tuần và tiết sinh hoạt chào cờ đầu tuần Ngoài các conđường nói trên, hoạt động đa dạng, phong phú đầy hấp dẫn của Đội thựcsự là một con đường thực hiện các hoạt động giáo dục NGLL có hiệu quảgiáo dục cao Tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần: là một hoạt động giáo dụcNGLL có tính chất tổng hợp nhằm giáo dục tư tưởng chính trị đạo đức chohọc sinh Nội dung hoạt động của tiết sinh hoạt dưới cờ thường gắn với nộidung hoạt động của chủ điểm giáo dục tháng, ngoài ra có thể có các nộidung hình thức sau:

• Phát động thi đua

• Hoạt động văn hóa, văn nghệ

• Sơ kết thi đua

• Tổ chức lễ kỷ niệm

• Hoạt động giao lưu, liên kết

• Nghe nói chuyện theo chuyên đề văn hóa, xã hội.

Ngày cao điểm trong tháng: Mỗi chủ điểm giáo dục có một ngàyhoạt động cao điểm đây là dịp đễ học sinh thể hiện các kết quả hoạt độngcủa chủ điểm Ngày hoạt động cao điểm tạo cơ hội cho các em mở rộnggiao tiếp trong và ngoài nhà trường, trên cơ sở đó luyện cho các em kỹnăng cơ bản cần thiết

3 LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP:

3.1 Khái niệm về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.

3.1.1 Quản ly ù:

Quản lý là một hoạt động bao trùm mọi mặt đời sống xã hội Bất cứlao động chung nào trên một quy mô nhất định đều có sự chỉ đạo để làmcho hoạt động đó ăn khớp và nhịp nhàng với nhau

Theo từ điển Tiếng Việt của viện ngôn ngữ học: Quản lý là “ Tổchức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định ” [33,tr.800 ]

Tác giả Trần Kiểm định nghĩa: Quản lý là tác động có mục đích đếntập thể người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong suốt quá trìnhlao động Hệ thống quản lý là điều kiện cần thiết của sự vận hành xã hội.Quản lý được quy định bởi tính chất xã hội của lao động, bởi chính quátrình sản xuất “Quá trình quản lý là hoạt động của các chủ thể quản lýthống nhất với nhau trong một cấu trúc nhất định nhằm đạt những mục đíchđề ra của quản lý bằng cách thực hiện những chức năng nhất định và vận

dụng những phương pháp và nguyên tắc quản lý thích hợp [ Nguồn : Giáo trình bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS tập 1 – Ths Chu Mạnh Nguyên, NXB Hà Nội, 2005]

Quản lý phải bao gồm các yếu tố:

- Phải có ít nhất một chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và ítnhất là một đối tượng bị quản lý tiếp nhận trực tiếp các tác động của chủthể quản lý tạo ra và các khách thể khác chịu sự tác động gián tiếp củachủ thể quản lý Tác động có thể chỉ là một lần mà cũng có thể là liên tụcnhiều lần

- Phải có mục tiêu và một quỹ đạo đặt ra cho cả đối tượng và chủ thể đểtạo ra các tác động

- Chủ thể phải thực hiện việc tác động

- Chủ thể là một người, nhiều người, còn đối tượng có thể là một hoặcnhiều người trong tổ chức xã hội

Như vậy, có thể khái quát: Quản lý là một dạng lao động đặc biệt,đó là một quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý (hệ quảnlý) tới khách thể quản lý (hệ bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm chotổ chức vận hành và đạt được mục tiêu đề ra

3.1.2 Quản lý hoạt động giáo dục:

Theo tác giả Nguyễn Gia Quý: “Quản lý giáo dục là sự tác động có

ý thức của củ thể quản lý nhằm đưa ra hoạt động giáo dục tới mục tiêu đãđịnh trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng những quy luật khách quancủa hệ thống giáo dục quốc dân” [23, tr.12]

Như vậy, quản lý hoạt động giáo dục là sự tác động liên tục có tổchức, có định hướng của chủ thể quản lý trong hoạt động giáo dục bằngmột hệ thống luật lệ, chính sách, nguyên tắc, phương pháp, biện pháp cụthể nhằm đạt tới mục đích của hoạt động giáo dục Quản lý hoạt động giáodục là quá trình đạt đến mục tiêu giáo dục của hệ thống giáo dục bằngcách vận dụng các hoạt động kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra

3.1.3 Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giớ lên lớp:

Quá trình sư phạm tổng thể bao gồm hai bộ phận có quan hện biệnchứng với nhau là quá trình dạy học và quá trình giáo dục (nghĩa hẹp).Hoạt động GDNGLL là một bộ phận của quá trình giáo dục trong trườngtiểu học Đó là những hoạt động có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch, cóchương trình, nội dung, phương pháp và phương tiện đặc biệt

Quản lý hoạt động GDNGLL là sự tác động có tổ chức, có kế hoạchcủa chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý trong hoạt động GDNGLL,nhằm đạt đến mục tiêu của hoạt động GDNGLL

3.2 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

3.2.1 Quản lý việc xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Xây dựng kế hoạch chương trình hoạt động GDNGLL ở trường trướchết cần căn cứ vào chương trình hoạt động GDNGLL do bộ Giáo dục vàĐào tạo ban hành Yêu cầu của việc quản lý xây dựng kế hoạch, chươngtrình cần đảm bảo tính khoa học, kế thừa, toàn diện, cụ thể và có trọngtâm theo từng thời gian, không gian, phản ánh mối quan hệ biện chứnggiữa các hoạt động dạy học lên lớp với hoạt động GDNGLL

Trong quản lý xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động GDNGLL

ở trường, chủ thể quản lý cần phải nhận thức được tầm quan trọng của hoạtđộng GDNGLL, từ đó chủ động, thống nhất với các lực lượng giáo dụctrong trường học và lực lượng giáo dục ngoài trường học Đồng thới thunhập thông tin cần thiết để dự báo xu thế phát triển của trường, phân tíchcác điều kiện và khả năng thực hiện như: cơ sở vật chất, tài chính, quỹ thờigian, khả năng, công tác phối hợp với các tổ chức trong trường và các lựclượng khác ngoài trường

Quản lý xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động GDNGLL ởtrường cần đảm bảo tính khả thi, tính phù hợp với điều kiện thực tế củanhà trường đảm bảo tính hài hoà giữa yêu cầu và khả năng tạo sự hoạtđộng vừa sức phù hợp với lứa tuổi HS.

3.2.2 Quản lý việc tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Xuất phát từ quan điểm phát huy tính tích cực chủ động của đối

tượng quản lý, trong tổ chức thực hiện kế hoạch chương trình hoạt độngGDNGLL ở trường cần xem yếu tố tổ chức nhân lực, có tính đến lực lượnggiáo dục trong trường và ngoài trường Từ đó xác định rõ trách nhiệm vàphân công quản lý, huy động phương tiện, cơ sở vật chất kỹ thuật để phụcvụ cho việc quản lý hoạt động GDNGLL đạt hiệu quả cao Bên cạnh đó,trong quản lý tổ chức hoạt động GDNGLL cần xác định các bộ phận cầncó, thiết lập mối quan hệ ngang dọc của bộ phận, xác định chức năng,nhiệm vụ, quyền hạn của từng bộ phận, xây dựng quy chế về “hoạt độngGDNGLL”.Quản lý việc tổ chức thực hiện hoạt động GDNGLL tập trungvào các công việc cụ thể sau:- Quản lý kế hoạch, chương trình và tổ chứccác hình thức hoạt động GDNGLL

- Vận động tổ chức, lực lượng tham gia các hoạt động GDNGLL

- Hướng dẫn quy trình tổ chức hoạt động GDNGLL

- Theo dõi tiến độ thực hiện để có chỉ đạo, uốn nắm kịp thời

- Động viên khích lệ các lực lượng tham gia hoạt động GDNGLL đểđạt hiệu quả cao

3.2.3 Quản lý lực lượng tham gia hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Hoạt động GDNGLL là một bộ phận của quá trình giáo dục Đó là

những hoạt động tập thể được tổ chức ngoài giờ học các môn chính khoá ởtrên lớp Các hoạt động này có tác dụng bổ sung, hỗ trợ cho các hoạt độngdạy học, là con đường gắn liền lý luận và thực tiễn Để cho các hoạt độngGDNGLL đạt hiệu quả cao, Ban giám hiệu, ban chỉ đạo cần có sự phốihợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục khác ngoài nhà trường

* Phối hợp các lực lượng giáo dục trong trường:

- Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm

- Phối hợp với GV chuyên trách (GV bộ môn, Tổng phụ trách…)

- Phối hợp với tổ chức Đoàn TNCS, Đội TNTP

* Phối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường:

- Phối hợp với tổ chức cơ sở Đảng

- Phối hợp với chính quyền, MTTQ và các đoàn thể địa phương

- Phối hợp với hội PHHS, phối hợp với các tổ chức xã hội khác

Sơ đồ 2 Mô hình quản lý lực lượng tham gia hoạt động GDNGLL

Đoàn, Đội TNTP

Hội Đồng

Tư vấn

Tổ Chức khác

Ban đại Diện cha mẹ HS

Kết quả Hiệu trưởng

3.2.4 Quản lý việc kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Kiểm tra là một chức năng cơ bản và quan trọng của quản lý “Lãnhđạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo” Kiểm tra trong quảnlý là một nỗ lực có hệ thống nhằm thực hiện ba chức năng: phát hiện, điềuchỉnh và khuyến khích

Quản lý việc kiểm tra hoạt động GDNGLL là phát hiện những nhântố tích cực hoạt động, phát hiện những mặt mạnh, yếu trong quá trình thựchiện kế hoạch, qua đó mà có cách điều chỉnh, bổ sung, phát huy khích lệnhững nhân tố tích cực, đồng thời cũng mạnh dạn phê phán những mặt hạnchế trong quá trình tổ chức hoạt động GDNGLL

Kiểm tra là để điều chỉnh sai lệch so với mục tiêu và kế hoạch đã đề

ra, cho nên việc quản lý kiểm tra cần đảm bảo các hình thức sau:

- Kiểm tra định kỳ

- Kiểm tra đột xuất

- Kiểm tra tổng kết

- Kiểm tra chuyên đề

Tuỳ theo điều kiện và tính chất công việc mà có thể sử dụng cácphương pháp kiểm tra như sau:

- Quan sát

- Nghiên cứu hồ sơ, tài liệu

- Thống kê và phân tích kết quả

- Phỏng vấn, trắc nghiệm…

Cùng với hoạt động kiểm tra là đánh giá Đánh giá là quá trình hìnhthành những nhận định, phán đoán về kết quả của công việc trên cơ sởnhững thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề

ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điềuchỉnh, nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc Trong quản lý việcđánh giá hoạt động GDNGLL cần dựa vào ba tiêu chí sau: Đánh giá kiếnthức, đánh giá kỹ năng và đánh giá thái độ

Kiểm tra đánh giá là một việc làm thường xuyên trong quản lý hoạtđộng GDNGLL của HS Trong giai đoạn hiện nay, trong nền kinh tế thịtrường vận hành theo định hướng XHCN dưới sự quản lý của nhà nước,những mặt trái của nền kinh tế thị trường đã và đang tác động không nhỏvào giới trẻ đòi hỏi trong quản lý việc kiểm tra đánh giá là một việc làmrất cần thiết trong hoạt động GDNGLL

3.2.5 Quản lý cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ cho hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Cơ sở vật chất nhà trường bao gồm: trường sở, thiết bị dạy học vàgiáo dục, thư viện…

- Trường học: Là nơi tiến hành các hoạt động dạy học – giáo dục,nơi GV và HS học tập, lao động sinh hoạt… đó là khối công trình, sânchơi, bãi tập, vườn trường và cảnh quan bao quanh Đây là một trongnhững yếu tố cấu thành nên cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà trường Trườngsở không chỉ đóng vai trò phương tiện vật trong việc đào tạo, giáo dục HSmà còn phải trở thành một trung tâm văn hoá, tuyên truyền nếp sống vănhoá mới trong mỗi gia đình, trong từng thơn xóm, khu dân cư… tuyên truyềnvà phổ biến khoa học kỹ thuật ở địa phương góp phần thực hiện mục tiêugiáo dục

- Thiết bị dạy học và giáo dục: là tất cả những phương tiện vật chấtcần thiết cho GV và HS tổ chức và tiến hành hợp lý, có hiệu quả quá trìnhgiáo dưỡng và giáo dục ở các môn học, cấp học Đây là một trong nhữngđiều kiện vật chất của nhà trường, thiết bị giáo dục có ý nghĩa to lớn đốivới việc thực hiện mục tiêu, nguyên lý giáo dục của Đảng và Nhà nước.Thiết bị giáo dục phải được coi là một trong các công cụ lao động củangười GV Đồng thời thiết bị giáo dục kích thích hứng thú học tập, trí tòmò và tìm tòi khoa học của HS giúp cho việc phát triển tư duy độc lậpsáng tạo và vịêc phát triển nhân cách của các em.

- Thư viện trường học không chỉ là một bộ phần cơ sở vật chất trọngyếu của nhà trường mà còn là phương tiện cần thiết phục vụ cho giảng dạyvà học tập của nhà trường Thư viện là một trung tâm sinh hoạt văn hoá,tuyên truyền phổ biến khoa học kỹ thuật, thời sự, chính sách, góp phầnnâng cao năng lực giảng dạy của GV và chất lượng học tập của HS; Mởrộng tầm hiểu biết của thầy và trò, xây dựng thói quen tự học, tự nghiêncứu, đồng thời góp phần tích cực vào việc nhận thức tư tưởng chính trị, bồidưỡng đạo đức xây dựng nếp sống văn hoá lành mạnh và tiến bộ, đấutranh chống mọi thứ văn hoá độc hại

Quản lý cơ sở vật chất phương tiện phục vụ cho hoạt động GDNGLLcần tập trung thực hiện tốt bốn chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chứcthực hiện, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CƠNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGỒI GIỜ LÊN LỚP CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC HỢP THANH

A

1 Thực trạng hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường T iểu học

1.1 Sơ lược đôi nét về trường Tiểu học Hợp Thanh A:

Trường Tiểu học Hợp Thanh A thuộc xã Hợp Thanh, huyện Mỹ Đức,Thành phố Hà Nội, trường được thành lập tháng 10 năm 1994 khi mới tách

cơ sở vật chất còn thiếu thốn, quy mô trường lớp nhỏ hẹp với số lượng họcsinh khoảng trên 800 học sinh Trường thuộc vùng khĩ khăn của huyện MỹĐức Nghề nghiệp chính của nhân dân là làm ruộng và buơn bán nhỏ, đờisống nhân dân ở đây thuộc diện khó khăn chiếm đại đa số, số hộ nghèochiếm tỉ lệ cao nên học sinh ở đây không có điều kiện tham gia các hoạtđộng của nhà trường như học sinh ở các địa phương khác, trải qua gần 15năm đến nay nhà trường đã không ngừng phát triển quy mô trường lớp

viên rộng trên 4000 m2 và đã xây dựng được 2 dãy phòng học theo kếtcấu kiên cố, đội ngũ giáo viên cũng được học tập nâng cao trình độ chuyênmôn nghiệp vụ Trình độ chuyên môn đạt trên chuẩn đến năm 2011 là 87

%, đại đa số giáo viên đã qua độ tuổi sinh hoạt Đoàn, Chất lượng giảng dạyđược nâng cao tỷ lệ học sinh giỏi, giáo viên giỏi hàng năm tăng rõ rệt.Nhiều năm liền trường được công nhận danh hiệu trường tiên tiến cấphuyện, đến nay trường đã có chi bộ Đảng có 10 Đảng viên Sau đây làbảng thống kê đội ngũ:

Bảng thống kê đội ngũ CB, GV, CV nhà trường năm học 2010-2011

Cán bộ

quản lý

Giáo viênvăn hĩa

Giáo viên bộmôn

Tổng phụtrách đội Nhân viên Tổng

Bảng thống kê số học sinh năm học 2010 – 2011

ngoài giờ lên lớp nên việc tổ chức các hoạt động chưa mang lại hiệu quảcao Những năm gần đây thực hiện đổi mới chương trình và sách giáokhoa, đội ngũ giáo viên tương đối đủ, theo tinh thần thông tư35/2006/TTLT-BGD&ĐT-BNV ngày 23/08/2006 quy định về định mứcbiên chế cán bộ giáo viên, nhân viên nhà trường đã phân công một giáoviên làm công tác đoàn đội phụ trách các hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp nên hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được từng bước cũng cố và đivào nề nếp nhà trường hàng năm đã tổ chức được các hoạt động mang tínhgiáo dục cao theo từng chủ điểm, theo tháng theo tuần nhằm từng bướcgiáo dục các em thực hiện tốt nề nếp, nội quy của nhà trường và hìnhthành nhân cách cho các em.

Nhà trường đã thực hiện các chủ điểm giáo dục như sau:

* Truyền thống nhà trường  Tháng 9 +10

* Tôn sư trọng đạo  Tháng 11

* Uống nước nhớ nguồn  Tháng 12

* Mừng Đảng mừng xuân  Tháng 1 + 2

* Tiến bước lên đoàn  Tháng 3

* Hòa bình và hữu nghị  Tháng 4

* Bác Hồ kính yêu  Tháng 5

Căn cứ các chủ điểm trên cán bộ chuyên trách đã xây dựng kếhoạch hoạt động để giáo dục ngoài giờ lên lớp

* Nhận xét chung

+Ưu điểm: Ban Giám Hiệu quan tâm chỉ đạo sâu sát, đội ngũ giáo viên trẻ

nhiệt tình nên thuận lợi nhiều trong việc tổ chức các hoạt động ngoài giờlên lớp Tài liệu phục vụ cho hoạt động đội đa dạng và phong phú Có sựchỉ đạo sâu sát từ Trung Ương đến địa phương ngay từ đầu mỗi năm học