Kế toán tiền và các khoản phải thu

Kế toán tiền và các khoản phải thu

CHƯƠNG 2

K TOÁN TI N VÀ CÁC KHO N PH I THU Ế Ề Ả Ả

K toán ti n: ế ề

 Khái ni m v ti nệ ề ề

 Ki m soát n i b đ i v i ti nể ộ ộ ố ớ ề

 K toán thu chi ti nế ề

 Trình bày thông tin trên BCTC

K toán các kho n n ph i thu: ế ả ợ ả

 Nh ng v n đ chung v N ph i thuữ ấ ề ề ợ ả

 Ki m soát n i b đ i v i các kho n ể ộ ộ ố ớ ả

n ph i thuợ ả

 K toán các kho n ph i thuế ả ả

 Đánh giá các kho n n ph i thuả ợ ả

 Trình bày thông tin trên BCTC

- Là tài s n có tính thanh kho n cao nh t, ả ả ấ

- Là trung gian c a vi c trao đ i ủ ệ ổ

- Và là c s cho vi c đo l ơ ở ệ ườ ng và k toán t t c các kho n ế ấ ả ả

m c khác ụ

KẾ TOÁN TIỀN  PHÂN LO I Ạ

Phân lo i ạ

Theo n i qu n ơ ả lý

Ki M SOÁT N I B Ể Ộ Ộ

Đ c đi m: ặ ể

 Ti n là lo i tài s n chuy n đ i d dàng sang các lo i tài s n khác ề ạ ả ể ổ ễ ạ ả

 D dàng trong vi c v n chuy n, c t gi u và có s ham mu n cao ễ ệ ậ ể ấ ấ ự ố

 Liên quan đ n ph n l n các giao d ch kinh t c a DN ế ầ ớ ị ế ủ

 Ti n là m t tài s n r t nh y c m nên kh năng x y ra gian l n, ề ộ ả ấ ạ ả ả ả ậ

bi n th , và s d ng không đúng m c đích cao Ngoài ra, còn có ể ủ ử ụ ụ

th x y ra sai sót trong quá trình th c hi n và ghi chép KT ể ả ự ệ

Vi c thi t k m t h th ng KSNB h u hi u đ i v i ti n nh m b o v kh i ệ ế ế ộ ệ ố ữ ệ ố ớ ề ằ ả ệ ỏ

s m t mát và đ m b o tính chính xác c a s li u k toán là m t yêu c u ự ấ ả ả ủ ố ệ ế ộ ầ quan tr ng đ i v i m i DN ọ ố ớ ỗ

KẾ TOÁN TIỀN  YÊU C U C A KI M SOÁT N I B Ầ Ủ Ể Ộ Ộ

Thu đ ủ Thu đ ủ

KSNB

KẾ TOÁN TIỀN  CÁC NGUYÊN T C C A KSNB Ắ Ủ

Nhân viên ph i có đ kh năng và liêm chính ả ủ ả

Áp d ng nguyên t c phân chia trách nhi m ụ ắ ệ

T p trung đ u m i thu ậ ầ ố

Ghi chép k p th i và đ y đ s thu ị ờ ầ ủ ố

Hoàn thi n h th ng s sách theo dõi ti n ệ ệ ố ổ ề

N p ngay s ti n thu vào qu hay ngân hàng ộ ố ề ỹ

Khuy n khích ng ế ườ i n p ti n l y biên lai thu ti n ộ ề ấ ề

Th c hi n t i đa kho n chi qua ngân hàng ự ệ ố ả

L p k ho ch thu chi ti n cho t ng năm, tháng ậ ế ạ ề ừ

Đ i chi u s li u gi a s sách và th c t ố ế ố ệ ữ ổ ự ế

KẾ TOÁN TIỀN  CÁC NGUYÊN T C C A K TOÁN TI N Ắ Ủ Ế Ề

Ch s d ng m t đ n v ti n t th ng nh t là đ ng Vi t Nam (VND) đ ỉ ử ụ ộ ơ ị ề ệ ố ấ ồ ệ ể ghi s và l p BCTC (tr khi đ ổ ậ ừ ượ c s d ng m t đ n v ti n t KT khác) ử ụ ộ ơ ị ề ệ

Đ i v i ngo i t ph i quy đ i ra VNĐ đ ghi s Ph n nguyên t đ ố ớ ạ ệ ả ổ ể ổ ầ ệ ượ c theo dõi chi ti t trên TK007- Ngo i t các lo i ế ạ ệ ạ

Đ i v i vàng, b c, kim khí quý, đá quý ch ph n nh vào nhóm Tài ố ớ ạ ỉ ả ả kho n ti n đ i v i DN không chuyên kinh doanh vàng b c, đá quý Và ả ề ố ớ ạ

ph i đ ả ượ c theo dõi chi ti t theo t ng lo i, tr ng l ế ừ ạ ọ ượ ng, quy cách, ph m ẩ

ch t ấ

Khi tính giá xu t c a ngo i t , vàng, b c, kim khí quý, đá quý: KT áp ấ ủ ạ ệ ạ

d ng m t trong 4 pp: FIFO, LIFO, BQGQ, TTĐD ụ ộ

Cu i niên đ k toán s s c a các tài kho n v n b ng ti n có g c ố ộ ế ố ư ủ ả ố ằ ề ố ngo i t ph i đ ạ ệ ả ượ c đánh giá l i theo t giá giao d ch bình quân trên th ạ ỷ ị ị

tr ườ ng ngo i t liên ngân hàng ạ ệ

CH NG T H CH TOÁN Ứ Ừ Ạ

- Phi u thu; Phi u chi ế ế

- Phi u xu t, phi u nh p kho vàng, b c, đá quý ế ấ ế ậ ạ

- Biên lai thu ti n; B ng kê vàng, b c, đá quý ề ả ạ

Chi thanh toán

Chi tr vay ng n h n, dài h n ả ắ ạ ạ

Chi TM ký qu , ký c ỹ ượ c

Ki m kê phát hi n thi u ể ệ ế

KẾ TOÁN TIỀN TẠI QUỸ VÀNG B C, ĐÁ QUÝ Ạ

511,131….

635/515 Thu ti n bán hàng… ề Chi thanh toán

CH NG T H CH TOÁN Ứ Ừ Ạ

- Gi y báo N , Gi y báo Có ấ ợ ấ

- B ng sao kê Ngân hàng kèm theo ch ng t g c: y nhi m thu, ả ứ ừ ố Ủ ệ

y nhi m chi, Séc chuy n kho n, Séc b o chi…

Lai tiên g i TT ̃ ̀ ử

Khach hang tra n ́ ̀ ̉ ợ

KẾ TOÁN TIỀN ĐANG CHUYỂN NGUYÊN T C H CH TOÁN Ắ Ạ

DN ph n nh vào tài kho n này nh ng n i dung sau: ả ả ả ữ ộ

331,333,627…

113 111

đ ượ c gi y báo ấ

Nh n đ ậ ượ c gi y báo Có ấ

Nh n gi y báo N ậ ấ ợ

H CH TOÁN Ạ

TỔNG QUAN VỀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ THU T NG Ậ Ữ

VAS 10 - nh h Ả ưở ng c a vi c thay đ i t giá h i đoái ủ ệ ổ ỷ ố

Ngo i t : ạ ệ Là đ n v ti n t khác v i đ n v ti n t k toán c a m t DN ơ ị ề ệ ớ ơ ị ề ệ ế ủ ộ

T giá h i đoái: ỷ ố Là t giá trao đ i gi a 2 đ n v ti n t ỷ ổ ữ ơ ị ề ệ

Chênh l ch t giá h i đoái: ệ ỷ ố Là chênh l ch phát sinh t vi c trao đ i ệ ừ ệ ổ

th c t ho c quy đ i c a cùng m t s l ự ế ặ ổ ủ ộ ố ượ ng ngo i t sang đ n v ti n t ạ ệ ơ ị ề ệ

k toán theo các t giá h i đoái khác nhau ế ỷ ố

T giá h i đoái cu i kỳ: ỷ ố ố Là t giá s d ng t i ngày l p BCĐKT ỷ ử ụ ạ ậ

Các kho n m c ti n t : ả ụ ề ệ Là ti n và các kho n t ề ả ươ ng đ ươ ng ti n hi n ề ệ có; các kho n ph i thu; ho c n ph i tr b ng m t l ả ả ặ ợ ả ả ằ ộ ượ ng ti n c đ nh ề ố ị

ho c có th xác đ nh đ ặ ể ị ượ c.

Các kho n m c phi ti n t : ả ụ ề ệ Là các kho n m c không ph i là kho n ả ụ ả ả

m c ti n t ụ ề ệ

TỔNG QUAN VỀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ CÁC TR ƯỜ NG H P PHÁT SINH CLTGHĐ Ợ

1

Chênh l ch do ệ mua, bán, trao

đ i, thanh toán ổ các nghi p v ệ ụ

b ng ngo i t ằ ạ ệ trong kỳ ( CLTG đã th c ự

hi n) ệ

2

Chênh l ch do ệ đánh giá giá l i ạ các kho n m c ả ụ

ti n t có g c ề ệ ố ngo i t t i ạ ệ ạ ngày l p BCĐKT ậ

cu i năm tài ố chính

CLTG ch a th c ư ự

hi n) ệ

3

Chênh l ch do ệ chuy n đ i ể ổ BCTC c a ho t ủ ạ

đ ng n ộ ở ướ c ngoài

TỔNG QUAN VỀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ NGUYÊN T C GHI NH N Ắ Ậ

Nhóm tài kho n ti n t ả ề ệ

Ti n (Ngo i t ) ề ạ ệ Thu ()

TGTT t i ạ ngày giao

Đ ng th i theo dõi chi ti t nguyên t trên TK ồ ờ ế ệ 007

TỔNG QUAN VỀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ NGUYÊN T C GHI NH N Ắ Ậ

Nhóm tài kho n ti n t ả ề ệ

TK ph i thu ả

Ph i thu ả ()

TGTT t i ạ ngày giao

TỔNG QUAN VỀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ NGUYÊN T C GHI NH N Ắ Ậ

TK ph i tr ả ả

Ph i tr ả ả ()

TGTT t i ạ ngày giao

d ch ị

)

Th c tr ự ả ()

TGTT trên

s KT ổ

Đ ng th i theo dõi chi ti t nguyên t ồ ờ ế ệ

Nhóm tài kho n ti n t ả ề ệ

TỔNG QUAN VỀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ NGUYÊN T C GHI NH N Ắ Ậ

Nhóm tài kho n phi ti n t ả ề ệ

TK phi ti n t ề ệ

TGTT t i ạ ngày giao

TỔNG QUAN VỀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ TÀI KHO N S D NG Ả Ử Ụ

TK 413 – Chênh l ch t giá h i đoái ệ ỷ ố

+ TK 4131 – CLTGHĐ đánh giá l i cu i năm tài chính ạ ố + TK 4132 – CLTGHĐ trong giai đo n đ u t xây ạ ầ ư

d ng c b n ự ơ ả (tr ướ c khi đi vào ho t đ ng) ạ ộ

TỔNG QUAN VỀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ TÀI KHO N S D NG Ả Ử Ụ

Kho n CL làm gi m NV đ u kỳ ả ả ầ

Chênh l ch t giá phát sinh trong kỳ ệ ỷ

K t chuy n chênh l ch t giá (Lãi t ế ể ệ ỷ ỷ

giá)

Kho n CL làm tăng NV đ u kỳ ả ầ

Chênh l ch t giá phát sinh trong kỳ ệ ỷ

K t chuy n chênh l ch t giá (L t ế ể ệ ỷ ỗ ỷ giá)

DN không đ ượ c đánh giá l i các kho n m c ti n t có ạ ả ụ ề ệ

g c ngo i t t i ngày l p BCĐKT n u các kho n m c này ố ạ ệ ạ ậ ế ả ụ

đã đ ượ c s d ng các công c tài chính đ d phòng r i ro ử ụ ụ ể ự ủ

K TOÁN CÁC GIAO D CH B NG NGO I T Ế Ị Ằ Ạ Ệ

TỔNG QUAN VỀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ

THU – CHI B NG NGO I T Ằ Ạ Ệ

152,153 , 211,641… 1112/1122

K TOÁN CÁC GIAO D CH B NG NGO I T Ế Ị Ằ Ạ Ệ

1562 VAT hàng NK

CP nh p hàng ậ

K TOÁN CÁC GIAO D CH B NG NGO I T Ế Ị Ằ Ạ Ệ

CCLTG

K TOÁN ĐGL S D CÁC TK CÓ G C NT CU I KỲ Ế Ố Ư Ố Ố

1112,1122.1132, 121,131,136,138…

4131/4132

311,331,315,341,342… CLTG tăng n u TG BQLNH > TG ghi s ế ổ

CLTG tăng n u TG BQLNH < TG ghi s ế ổ

CLTG gi m n u TG BQLNH < TG ghi ả ế sổ

CLTG gi m n u TG BQLNH > TG ghi ả ế sổ

chuy n ể Phân bổ

L u chuy n ti n t ư ể ề ừ

hđ ng đ u t ộ ầ ư

L u chuy n ti n t ư ề ề ừ

hđ ng tài chính ộ

kho n ph i thu c a nhà n ả ả ủ ướ c

ph i thu t các cá nhân trong đ n v v ti n t m ng ả ừ ơ ị ề ề ạ ứ

ti n b i th ề ồ ườ ng…

 Đây là m t ph n tài s n c a DN, do DN ki m soát và s thu ộ ầ ả ủ ể ẽ

đ ượ ợ c l i ích kinh t trong t ế ươ ng lai.

Kho n ng tr ả ứ ướ c cho ng ườ i bán

Thanh toán theo ti n đ k ho ch h p đ ng xây d ng… ế ộ ế ạ ợ ồ ự

KI M SOÁT N I B Ể Ộ Ộ

Đ thi t l p m t h th ng ể ế ậ ộ ệ ố KSNB đ i v i các kho n ố ớ ả n ph i ợ ả thu yêu c u DN c n ph i thi t l p m t h th ng ầ ầ ả ế ậ ộ ệ ố KSNB h u hi u đ i ữ ệ ố

v i ớ chu trình bán hàng , b i các nguyên nhân sau đây: ở

DN có kh năng không thu h i đ ả ồ ượ c các kho n n c a khách hàng: ả ợ ủ

Báo cáo tài chính có kh năng không ph n nh đúng các kho n ả ả ả ả

NPT khách hàng:

Bán ch u cho KH không có kh năng thanh toán ị ả

S sách không theo dõi chi ti t d n đ n th t thoát công n … ổ ế ẫ ế ấ ợ

Nh m l n trong vi c theo dõi chi tiêt đ i v i t ng KH… ầ ẫ ệ ố ớ ừ

6 Theo dõi thanh toán

7 Xét duy t hàng bán b tr l i, hay gi m giá hàng bán ệ ị ả ạ ả

8 Cho phép xóa s các kho n n không thu h i đ ổ ả ợ ồ ượ c

KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI THU NGUYÊN T C H CH TOÁN Ắ Ạ

CH NG T H CH TOÁN Ứ Ừ Ạ

- Hóa đ n GTGT; Hóa đ n thông th ơ ơ ườ ng

- Phi u thu; Phi u chi ế ế

- Gi y báo N , Có c a Ngân hàng ấ ợ ủ

- Biên b n bù tr công n … ả ừ ợ

TÀI KHO N S D NG Ả Ử Ụ

TK 131 – Ph i thu khách hàng ả

(lãi tr góp) ả

N khó đòi x lý xóa s ợ ử ổ

(ghi N 004) ợ

PHẢI THU KHÁC TÀI KHO N S D NG Ả Ử Ụ

- Giá tr tài s n thi u ch a xác đ nh đị ả ế ư ị ược nguyên nhân, ch x lý ờ ử (TK 1381)

-Giá tr TS thi u x lý b t b i thị ế ử ắ ồ ường,

-Các kho n cho mả ượ ạn t m th i không l y lãiờ ấ

-Các kho n chi hả ộ

-Các kho n ti n lãi, c t c, l i nhu n đả ề ổ ứ ợ ậ ược chia ph i thu t hđ ng TCả ừ ộ

TK 1388

K TOÁN D PHÒNG PH I THU KHÓ ĐÒI Ế Ự Ả

Là d phòng ph n giá tr t n th t c a các kho n n ph i thu quá h n thanh ự ầ ị ổ ấ ủ ả ợ ả ạ toán, n ph i thu ch a quá h n thanh toán nh ng có th không thu h i đ ợ ả ư ạ ư ể ồ ượ c

do khách hàng không có kh năng thanh toán vì m t s nguyên nhân sau: ả ộ ố

- Khách hàng lâm vào tình tr ng phá s n ho c đang làm th t c gi i th ạ ả ặ ủ ụ ả ể

K TOÁN D PHÒNG PH I THU KHÓ ĐÒI Ế Ự Ả

Ph ươ ng pháp l p d phòng ậ ự

(Thông t 228/2009/TT- BTC ngày ư 27/2/2009 - H ướ ng d n ch đ trích l p và s ẫ ế ộ ậ ử

d ng các kho n d phòng gi m giá HTK, các kho n t n th t ĐTTC, n khó đòi và ụ ả ự ả ả ổ ấ ợ

b o hành s n ph m, HH,công trình XL t i DN) ả ả ẩ ạ (Thu ) ế

M c trích l p d phòng n ph i thu ứ ậ ự ợ ả quá h n ạ

T ừ 3 tháng đ n d ế ướ 1 năm i 30% giá trị

T ừ 1 năm đ n d ế ướ 2 năm i 50% giá tr ị

T ừ 2 năm đ n d ế ướ 3 năm i 70% giá trị

- Các kho n n quá h n t ả ợ ạ ừ 3 năm tr lên xem nh không có kh năng thu h i ở ư ả ồ

- Đ i v i nh ng kho n n ph i thu ch a quá h n thanh toán nh ng có kh ố ớ ữ ả ợ ả ư ạ ư ả năng không thu h i đ ồ ượ c( có các d u hi u trên) thì DN d ki n m c t n th t ấ ệ ự ế ứ ổ ấ

đ trích l p DP ể ậ

Hoàn nh p d phòng s chênh l ch th a ậ ự ố ệ ừ

Thu h i đ ồ ượ c kho n n đã xóa s ả ợ ổ

Đ ng th i ghi gi m 004 ồ ờ ả