Những người bị ảnh hưởng và các cộng đồng địa phương sẽ được thông báo về ngày khóa sổ kiểm kê của từng hợp phần dự án, và bất kỳ ai chuyển tới vùng dự án saungày này sẽ không được quyền
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH
BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NÔNG
NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TỈNH HÀ TĨNH
Trang 2ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NÔNG NGHIỆP
VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TỈNH HÀ TĨNH
DỰ ÁN: KHẮC PHỤC KHẨN CẤP HẬU QUẢ THIÊN TAI TẠI MỘT SỐ
Trang 3MỤC LỤC
1 MÔ TẢ DỰ ÁN 5
1.1 Thông tin chung về dự án 5
1.2 Dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai tại một số tỉnh miền trung – Tiểu dự án tỉnh Hà Tĩnh 5
2 MỤC TIÊU CỦA KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ 7
3 PHẠM VI THU HỒI ĐẤT VÀ TÁI ĐỊNH CƯ (LAR) 9
3.1 Biện pháp giảm thiểu tác động của thu hồi đất và tái định cư 9
3.2 Phạm vi thu hồi đất và tái định cư 9
3.2.1 Số hộ bị ảnh hưởng vĩnh viễn bởi tiểu dự án 9
3.2.2 Ảnh hưởng về đất của tiểu dự án 12
3.2.3 Ảnh hưởng về nhà cửa và vật kiến trúc 14
3.2.4 Ảnh hưởng về cây cối, hoa màu 16
3.2.5 Ảnh hưởng đến tài sản công cộng 18
3.2.6 Ảnh hưởng đến đất công ích 18
3.2.7 Ảnh hưởng về kinh doanh, buôn bán 18
3.2.8 Ảnh hưởng tạm thời trong quá trình thi công 18
3.3 Các dự án có liên quan 18
4 THÔNG TIN KINH TẾ XÃ HỘI 19
4.1 Mục tiêu và phương pháp Khảo sát Kinh tế - xã hội (SES) 19
4.2 Thông tin kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Tĩnh 20
4.3 Thông tin kinh tế xã hội của các huyện tiểu dự án 20
4.4 Thông tin kinh tế xã hội ở các xã thuộc tiểu dự án 22
4.5 Thông tin kinh tế xã hội của các hộ BAH 23
4.6 Vấn đề về giới 26
5 KHUNG CHÍNH SÁCH TÁI ĐỊNH CƯ (RPF) 28
5.1 Chính sách về tái định cư bắt buộc của NHTG 28
5.2 Khung pháp lý của Chính phủ Việt Nam: 29
5.3 So sánh cách tiếp cận chính sách giữa Chính phủ và Ngân hàng Thế giới 31
6 CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ 35
Trang 46.1 Các nguyên tắc tái định cư của dự án 35
6.2 Những chính sách về bồi thường, tái định cư và hỗ trợ của dự án 36
7 TIÊU CHÍ HỢP LỆ VÀ QUYỀN LỢI 48
7.1 Người bị ảnh hưởng (BAH) 48
7.2 Xác định các nhóm hoặc hộ dễ bị tổn thương 48
7.3 Tính hợp lệ 48
7.4 Các trường hợp phát sinh sau ngày khoá sổ 49
8 CHƯƠNG TRÌNH PHỤC HỒI THU NHẬP 50
8.1 Tổng quan 50
8.2 Phân tích nhu cầu 50
8.3 Đánh giá nhu cầu 50
8.4 Chương trình phục hồi thu nhập đề xuất 50
9 THAM GIA VÀ THAM VẤN CỘNG ĐỒNG 54
9.1 Mục tiêu của công bố thông tin, tham vấn cộng đồng và tham gia 54
9.2 Công bố thông tin, tham vấn cộng đồng 54
10 KHIẾU NẠI VÀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 58
10.1 Trách nhiệm giải quyết khiếu nại 58
10.2 Cơ chế giải quyết khiếu nại 58
11 TỔ CHỨC THỰC HIỆN 60
11.1 Khung thể chế 60
11.2 Trách nhiệm của các cơ quan có liên quan 60
12 KẾ HOẠCH THỰC HIỆN 65
12.1 Các hoạt động chính 65
12.2 Kế hoạch thực hiện 65
13 GIÁM SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ 67
13.1 Mục tiêu của Giám sát 67
13.2 Giám sát nội bộ 67
13.3 Giám sát độc lập 68
14 DỰ TOÁN CHI PHÍ VÀ NGÂN SÁCH 71
14.1 Nguồn vốn 71
ii
Trang 514.2 Dự toán và nguồn kinh phí 71 PHỤ LỤC 76
Trang 6DANH MỤC BẢNG
Bảng 1: Các hạng mục công trình của tiểu dự án tỉnh được đầu tư trong giai đoạn 2 8
Bảng 2: Tóm tắt số hộ bị ảnh hưởng của tiểu dự án tỉnh Hà Tĩnh 11
Bảng 3: Bảng tổng hợp mức độ ảnh hưởng thu hồi đất của tiểu dự án tỉnh Hà Tĩnh 13
Bảng 4: Bảng tổng hợp đất sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng 14
Bảng 5: Bảng tổng hợp ảnh hưởng về nhà ở và công trình vật kiến trúc 15
Bảng 6: Tổng hợp thông tin ảnh hưởng cây trồng và hoa màu 17
Bảng 7: Thông tin kinh tế xã hội ở các huyện tiểu dự án 21
Bảng 8: Thông tin kinh tế xã hội ở các xã thuộc tiểu dự án 22
Bảng 9: Thông tin về hộ bị ảnh hưởng tham gia khảo sát 23
Bảng 10: Thông tin trình độ học vấn của người trả lời 24
Bảng 11: Thông tin về nghề nghiệp của người trả lời 24
Bảng 12: Thông tin về tài sản trang thiết bị của hộ gia đình 25
Bảng 13: Thông tin về thu nhập của hộ gia đình 25
Bảng 14: Phân công công việc trong gia đình 26
Bảng 15: Bảng so sánh giữa chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của CPVN và NHTG 32
Bảng 16: Bảng Ma trận quyền lợi 42
Bảng 17: Kinh phí cho việc thực hiện chương trình phục hồi thu nhập 51
Bảng 18: Tiến độ dự kiến thực hiện chương trình phục hồi thu nhập 52
Bảng 19: Tóm tắt thông tin tham vấn cộng đồng trong quá trình chuẩn bị dự án 55
Bảng 20: Kế hoạch thực hiện RAP của tiểu dự án tỉnh Hà Tĩnh 65
Bảng 21: Bảng dự toán bồi thường cho các hạng mục BAH bởi dự án 72
PHỤ LỤC Phụ lục 1: Tờ rơi thông tin dự án 74
Phụ lục 2: Một số biên bản họp tham vấn cộng đồng 74
Phụ lục 3: Mẫu phiếu khảo sát kinh tế xã hội các hộ BAH trong khu vực dự án 74
Phụ lục 4: Hình ảnh hiện trường và tham vấn cộng đồng 74
Phụ lục 5: Khảo sát nhanh giá thay thế 74
iv
Trang 7TỶ GIÁ CHUYỂN ĐỔI
(Tháng 8 năm 2019)Đơn vị – Đồng (VND)
$1.00 = VND 23,300
DANH MỤC VIẾT TẮT
Sở LĐTB-XH Sở Lao động, Thương binh và Xã hội
ENDR Dự án Khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai các tỉnh miền Trung
GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Bộ LĐ-TB-XH Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội
OP Chính sách hoạt động của Ngân hàng thế giới
Trang 8GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ Người bị ảnh hưởng Những cá nhân, hộ gia đình, tổ chức hay cơ sở kinh doanh bị
ảnh hưởng trực tiếp về mặt xã hội và kinh tế bởi việc thu hồi đất
và các tài sản khác một cách bắt buộc do dự án mà Ngân hàngThế giới tài trợ, dẫn đến (i) di dời hoặc mất chỗ ở; (ii) mất tàisản hoặc sự tiếp cận tài sản; hoặc (iii) mất các nguồn thu nhậphay những phương tiện sinh kế, cho dù người bị ảnh hưởng cóphải di chuyển tới nơi khác hay không Ngoài ra, người bị ảnhhưởng là người có sinh kế bị ảnh hưởng một cách tiêu cực bởiviệc hạn chế một cách bắt buộc sự tiếp cận các khu vực đượcchọn hợp pháp và các khu vực được bảo vệ
Ngày khóa sổ kiểm kê Là ngày cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành thông báo
thu hồi đất trước khi thực hiện kiểm đếm chi tiết (Khoản 1, điều
67 Luật đất đai 2013) Những người bị ảnh hưởng và các cộng đồng địa phương sẽ được thông báo về ngày khóa sổ kiểm kê của từng hợp phần dự án, và bất kỳ ai chuyển tới vùng dự án saungày này sẽ không được quyền nhận bồi thường và hỗ trợ từ dự án
Tính hợp lệ Các tiêu chí để được nhận các quyền lợi bồi thường hay hỗ trợ
theo chương trình tái định cư trong dự án
người bị ảnh hưởng tùy thuộc vào loại hình bị ảnh hưởng vàmức độ thiệt hại
Kiểm kê thiệt hại sơ bộ
(IOL) Là quá trình tính toán, xác định tài sản và thu nhập bị ảnh hưởngdo thu hồi đất thực hiện dự án
Tác động dự án Bất kỳ hệ quả nào liên quan trực tiếp tới việc thu hồi đất hoặc
hạn chế việc sử dụng các khu vực được lựa chọn hợp pháp hoặckhu vực được bảo tồn Những người ảnh hưởng trực tiếp bởiviệc thu hồi đất có thể bị mất nhà, đất trồng trọt, chăn nuôi, tàisản, hoạt động kinh doanh, hoặc các phương tiện sinh kế khác.Nói một cách khác, họ có thể mất quyền sở hữu, quyền cư trú,hoặc các quyền sử dụng do thu hồi đất hay hạn chế tiếp cận
Giá thay thế Là thuật ngữ dùng để xác định giá trị đủ để thay thế tài sản bị
mất và trang trải các chi phí giao dịch Đối với những mất mát không dễ định giá hoặc bồi thường bằng tiền như tiếp cận các dịch vụ công cộng, khách hàng, và các nguồn cung cấp; hoặc đánh bắt cá, đồng cỏ chăn nuôi, rừng… việc thiết lập khả năng tiếp cận tới các nguồn lực tương đương và phù hợp về văn hoá
và các cơ hội tạo thu nhập sẽ được thực hiện
Tái định cư Theo thuật ngữ của Ngân hàng Thế Giới trong Chính sách Tái
định cư bắt buộc(OP 4.12), tái định cư bao hàm tất cả nhữngthiệt hại (i) di dời hoặc mất chỗ ở; (ii) mất tài sản hoặc quyềntiếp cận tài sản; hoặc (iii) mất các nguồn thu nhập, phương tiệnsinh kế, dù người bị ảnh hưởng có phải di chuyển đến một vị tríkhác hay không
Người bị ảnh hưởng
nặng
Là tất cả những người bị ảnh hưởng (i) mất từ 20% (đối với hộnghèo và hộ dễ bị tổn thương là 10%) trở lên diện tích đất sảnxuất và tài sản, và/hoặc nguồn thu nhập bị mất do thực hiện Dựán; và/hoặc (ii) phải tái định cư hoặc di dời nhà ở trên phần đất
Trang 9thổ cư còn lại
Các bên liên quan Bất kỳ và tất cả các cá nhân, nhóm, tổ chức, và các định chế có
quan tâm đến dự án, có khả năng bị ảnh hưởng bởi dự án, hoặc
có thể ảnh hưởng đến dự án
Nhóm dễ bị tổn thương Các nhóm đối tượng đặc biệt có khả năng phải chịu tác động
không tương xứng hoặc có nguy cơ bị bần cùng hóa hơn nữa dotác động của tái định cư, bao gồm: (i) phụ nữ làm chủ hộ (không
có chồng, góa hay chồng mất sức lao động) có người phụ thuộc,(ii) người tàn tật (không còn khả năng lao động), người giàkhông nơi nương tựa, (iii) người nghèo theo tiêu chí của BộLĐTB-XH, (iv) người không có đất đai, và (v) người dân tộcthiểu số
Trang 10TÓM TẮT BÁO CÁO
1 Dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai tại một số tỉnh miền Trung được chínhphủ Việt Nam để xuất vay vốn Ngân hàng Thế giới (NHTG) đầu tư tại 5 tỉnh Hà Tĩnh, QuảngNgãi, Bình Định, Phú Yên và Ninh Thuận Mục tiêu cụ thể bao gồm : (i) sửa chữa, khắc phục
và nâng cấp các công trình hạ tầng phục vụ sản xuất nhằm khôi phục sản xuất, bảo vệ an toàntính mạng, tài sản của nhân dân, giảm các rủi ro do thiên tai gây ra và (ii) khắc phục hư hỏngđối với các công trình hạ tầng giao thông để phục vụ việc đi lại của nhân dân, giao thươnghàng hóa, phát triển sản xuất
2 Mục tiêu của Kế hoạch hành đồng tái định cư: Tiểu dự án tỉnh Hà Tĩnh bao gồm
03 hợp phần với tổng số 10 hạng mục công trình được đề xuất Trong đó, 03 hạng mục đã lậpRAP (giai đoạn 1) Báo cáo RAP này sẽ được lập cho 03 công trình đường Trong báo cáoRAP sẽ bao gồm các nội dung: phạm vi thu hồi đất, tài sản trên đất và tái định cư, các nguyêntắc về chính sách bồi thường, quyền lợi và các tiêu chuẩn hợp lệ được bồi thường, tổ chứcthực hiện; giám sát và đánh giá, khing chính sách, sự tham gia và tham vấn cộng đồng, cơ chếgiải quyết khiếu nại
3 Phạm vi và tác động thu hồi đất Việc triển khai thực hiện tiểu dự án trong giai đoạn
2 này sẽ ảnh hưởng đến 257 hộ/tổ chức Trong đó, (i) 250 hộ gia đình BAH về đất ở, đất sảnxuất nông nghiệp, vật kiến trúc và cây cối hoa màu, (ii) 7 UBND xã/ thị trấn bị ảnh hưởngbởi mất đất công ích (đất bằng chưa sử dụng), đất giao thông thủy lợi
4 Theo kết quả IOL (8/2019), tổng diện tích thu hồi đất là 124,248.6 m² Trong đó, diện
tích đất ở bị ảnh hưởng là 1,442.1 m2 (54 hộ); đất trồng cây hàng năm 1,042.4 m2 (27 hộ);7,367.2 m2 đất trồng lúa (115 hộ); 10,620 m2 đất rừng sản xuất (18 hộ); 3,072.0m2 đất vườn(116 hộ); 589.7m2 đất bằng chưa sử dụng do UBND xã Sơn Hòa quản lý; 100,115.4 m2 đấtgiao thông, thủy lợi do ủy ban nhân dân 6 xã/thị trấn quản lý gồm xã Sơn Lộc, Ngọc Sơn,Thạch Đài, Thạch Hương, Đức Bồng, Thị Trấn Vũ Quang Có 108 hộ bị ảnh hưởng vật kiếntrúc, nhà cửa (sân, hiên nhà, hàng rào ) Không có hộ nào bị ảnh hưởng nặng Không có hộphải di dời, tái định cư Không có hộ nào bị ảnh hưởng kinh doanh
5 Có 11 hộ thuộc nhóm dễ bị tổn thương Trong đó, có 9 hộ nghèo, 2 hộ do phụ nữ làmchủ hộ có người phụ thuộc
6 Dự kiến, 238 hộ bị ảnh hưởng về cây cối, hoa màu Có 403 cây trồng bị ảnh hưởng(của 238 hộ) bao gồm 177 cây ăn quả (Mít, Bưởi, Cam, Chuối) 226cây lấy gỗ (Xoan, Keo),khoảng 8,964.5 m2 hoa màu, lúa bị ảnh hưởng bởi các công trình của tiểu dự án
7 Trong quá trình thực hiện dự án, dự kiến khoảng 4,500 m2 đất công ích của Ủy bannhân dân 09 xã/thị trấn quản lý bị ảnh hưởng tạm thời bởi tiểu dự án
8 Các biện pháp giảm thiểu Ban quản lý dự án đã phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn
lập dự án và các chuyên gia Tái định cư nhằm tránh hoặc giảm thiểu phạm vi thu gồi đất ở tất
cả các hạng mục công trình của tiểu dự án Các biện phương pháp giảm thiểu tác động tiêucực của tiểu dự án được tiến hành thông qua nghiên cứu các phương án thiết kế (để phát huytối đa tính hiểu quả đầu từ và hạn chế thấp nhất việc thu hồi đất) Đồng thời, các biện phápgiảm thiểu các tác động tạm thời trong giai đoạn thi công cũng được nghiên cứu và đề xuất
9 Khung chính sách và quyền lợi Chính sách quyền lợi áp dụng cho các hộ BAH bởi
tiểu dự án sẽ tuân theo hướng dẫn của ngân hàng thế giới về tái định cư không tự nguyện(OP/BP 4.12), các luật, quy định của Việt Nam và Khung chính sách Tái định cư (RPF) củatiểu dự án đã được thỏa thuận giữa chính phủ Việt Nam và Ngân hàng Thế giới Các nguyêntắc cơ bản được áp dụng trong quá trình chuẩn bị Kế hoạch hành động Tái định cư là tất cảcác hộ BAH sẽ được đền bù ở mức giá thay thế đi kèm với các biện pháp phục hồi để góp
3
Trang 11phần cải thiện điều kiện sống so với trước khi có dự án hoặc tối thiểu cũng phải bằng với điềukiện sống trước khi thực hiện dự án.
10 Chương trình phục hồi sinh kế Chương trình phục hồi sinh kế là cần thiết để giúp
các hộ BAH nặng, hộ dễ bị tổn thương cải thiện hoặc ít nhất khôi phục thu nhập, sinh kế nhưtrước khi có dự án Bên cạnh đó, hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề sẽ được cung cấp cho ngườiBAH
11 Tổ chức thực hiện Công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư của dự án sẽ nằm dưới
sự quản lý và giám sát của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp vàPhát triển nông thôn tỉnh Hà Tĩnh và do Trung tâm Phát triển Quỹ đất các huyện hoặc Hộiđồng GPMB các huyện triển khai thực hiện Trong quá trình thực hiện, cần có sự phối hợpchặt chẽ giữa các thành viên của Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng của các huyện.Trong quá trình triển khai, các tổ chức thực hiện cần có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quanchức năng, chính quyền thị trấn, xã và cộng đồng dân cư trên địa bàn dự án để đảm bảo côngtác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được thực hiện công khai, minh bạch và đúng tiến độ vàtuân thủ theo RAP đã được phê duyệt
12 Tham vấn và sự tham gia Kế hoạch hành động tái định cư của tiểu dự án được xây
dựng với sự hợp tác chặt chẽ của chính quyền địa phương, đại diện cộng đồng và nhữngngười bị ảnh hưởng Chính quyền tại các thị trấn/xã và đại diện của các hộ BAH đã đượctham vấn thông qua các cuộc họp và tham vấn cộng đồng, điều tra theo phiếu khảo sát đối vớihầu hết các hộ dân trong khu vực bị ảnh hưởng Những thông tin thu được trong quá trìnhtham vấn là cơ sở quan trọng trong việc lập chính sách tái định cư của tiểu dự án gồm cácphương án bồi thường, hỗ trợ và chương trình phục hồi thu nhập
13 Giám sát và đánh giá Kế hoạch hành động tái định cư sẽ được thực hiện dưới sự
giám sát của Ban QLDA Ban QLDA cũng tuyển dụng một đơn vị/ cá nhân giám sát độc lập
để giám sát việc thực hiện Kế hoạch hành động tái định cư
14 Sau khi hoàn thành dự án, Đơn vị giám sát độc lập sẽ đánh giá để xác định xem mụctiêu của chính sách TĐC có đạt được hay không Trong trường hợp kết quả đánh giá cho thấynhững mục tiêu này chưa đạt được thì Ban QLDA sẽ đề xuất các biện pháp tiếp theo làm cơ
sở để Ngân hàng Thế giới tiếp tục giám sát đến khi NHTG thấy phù hợp
15 Khiếu nại và cơ chế giải quyết khiếu nại Để đảm bảo mọi khiếu nại của người dân
bị ảnh hưởng về thu hồi đất, đền bù và tái định cư được giải quyết kịp thời và thỏa đáng, cơchế giải quyết khiếu nại đã được thiết lập trong Kế hoạch hành động tái định cư Tất cảnhững người bị ảnh hưởng có thể đưa ra khiếu nại và thắc mắc bằng văn bản về quyền lợi, giáđền bù, hỗ trợ, khôi phục thu nhập Các khiếu nại sẽ được thông qua 3 cấp độ để được giảiquyết trước khi gửi cho Tòa án Ban QLDA sẽ chỉ định một nhân viên phụ trách giám sát vàtheo dõi các khiếu nại và khiếu nại của người bị ảnh hưởng đến khi giải quyết
16 Kinh phí Dự toán chi phí thực hiện Kế hoạch hành động tái định cư cho các công
trình của tiểu dự án 2.442.255.427 VNĐ (tương ứng 104.817 USD, tỷ giá chuyển đổi23.300 đồng = 1 USD) Kinh phí này bao gồm chi phí bồi thường/hỗ trợ về đất, công trình,tài sản BAH bởi dự án, chương trình phục hồi thu nhập, chi phí quản lý thực hiện và chi phí
dự phòng Dự toán kinh phí này sẽ được lấy từ vốn đối ứng của UBND tỉnh Hà Tĩnh
Trang 121 MÔ TẢ DỰ ÁN
1.1 Thông tin chung về dự án
1. Chính phủ Việt Nam đã nhận được khoản tài trợ từ Ngân hàng Thế giới cho Dự ánKhắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai một số tỉnh Miền Trung bao gồm các tỉnh Hà Tĩnh,Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên và Ninh Thuận (sau đây gọi là Dự án ENDR1) Mục tiêuphát triển của dự án đạt được thông qua tái thiết các cơ sở hạ tầng chủ chốt dựa trên phươngpháp “tái thiết sau thiên tai” chú trọng đến tất cả các giai đoạn của chu kỳ cơ sở hạ tầng, từkhâu thiết kế, thi công, bảo trì và tăng cường năng lực thể chế cho quản lý rủi ro thiên tai vàbiến đổi khí hậu
2. Dự án được thực hiện từ năm 2017 đến năm 2021 với tổng kinh phí là 118 triệu USDgồm 3 hợp phần: 1) Xây dựng tái thiết cơ sở hạ tầng bị hư hỏng do lũ cấp tỉnh; 2) Tăng cườngnăng lực khắc phục hậu quả thiên tai; 3) Quản lý dự án;
3. Các mục tiêu cụ thể của Dự án bao gồm: (i) Tu sửa, cải tạo và nâng cấp hạ tầng sảnxuất (công trình thủy lợi, đê điều, kè sông, kè biển, kênh thủy lợi, cung cấp nước sinh hoạt,etc.) để phục hồi sản xuất, bảo toàn tính mạng và tài sản của người dân địa phương, giảmthiểu các rủi ro gây ra bởi thiên tai; và (ii) khắc phục các tổn hại lên hạ tầng giao thông để tạođiều kiện thuận lợi cho việc đi lại, kinh doanh và phát triển sản xuất của người dân
1.2 Dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai tại một số tỉnh miền trung – Tiểu dự
án tỉnh Hà Tĩnh
4. Dự án Khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai tại một số tỉnh miền Trung – tiểu dự ántỉnh Hà Tĩnh được thực hiện tại các huyện (Nghi Xuân, Can Lộc, Lộc Hà, Hương Sơn, VũQuang, Hương Khê, Thạch Hà, TP Hà Tĩnh, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh), tại tất cả các khu vực bịtác động bởi thiên tai, trong đó tập trung ưu tiên khắc phục các công trình thiết yếu để đảmbảo đời sống, khôi phục sản xuất và đảm bảo giao thông thông suốt
5. Ước tính có khoảng 226.527 người dân sinh sống trên địa bàn các huyện dự án củatỉnh Hà Tĩnh sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ các công trình được tái thiết, phục hồi của Tiểu dự
án Bên cạnh đó, các tổ chức sản xuất nông nghiệp trong vùng cũng sẽ được hưởng lợi từ Tiểu
dự án nhờ các công trình hạ tầng thủy lợi được phục hồi; tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đilại trong vùng dự án nhờ các công trình giao thông được cải thiện Tiểu dự án Hà Tĩnh gồm 3hợp phần:
Hợp phần 1: Xây dựng tái thiết cơ sở hạ tầng bị hư hỏng
Tiểu hợp phần 1.1 Công trình thủy lợi Hợp phần này sẽ tài trợ cho công tác phục
hồi, tái thiết 13,1 km đê sông, sửa chữa, nâng cấp 01 tràn và 02 cống cùng 1,57km đêbao thông qua 05 công trình bao gồm: (1) Khắc phục, sửa chữa cống, tràn trên sông19/5 và tuyến đê bao dài 1,57km; (2) Khắc phục, sửa chữa tuyến đê Hữu nghèn huyệnThạch Hà, L= 3,86km; (3) Khắc phục, sửa chữa, nâng cấp tuyến đê Đồng Môn,L=3,0km; (4) Khôi phục và nâng cấp Cống Khe Trìa, huyện Nghi Xuân;(5) Khôi phục
và nâng cấp tuyến đê Tả Nghèn, huyện Lộc Hà, với chiều dài 6,2km
Tiểu hợp phần 1.2 Công trình giao thông Hợp phần này bao gồm 05 hạng mục
công trình dự kiến nhằm sửa chữa, khôi phục, nâng cấp các tuyến đường giao thông, tusửa làm mới các công trình Cầu, cầu tràn Bao gồm 05 công trình: (1) Cải tạo nâng cấptuyến đường giao thông Sơn Ninh-Sơn Tiến, huyện Hương Sơn với chiều dài 4,78km(từ K0+00 đến K4+780 và tu sửa các công trình trên tuyến; (2) Khắc phục, sửa chữatuyến đường chính vào trung tâm các xã Sơn Lộc, Mỹ Lộc huyện Can Lộc; xã ThạchĐài huyện Thạch Hà; (3) Khôi phục cầu và đường hai đầu cầu Hồng Phúc+ Bầu Láng;(4) Khôi phục, sửa chữa nâng cấp nền và mặt đường tuyến đường tỉnh ĐT.552 đoạn từ
1 Tên Tiếng Anh của Dự án: Vietnam Emergency Natural Disaster Reconstruction Project (Viết tắt là ENDR).
5
Trang 13cầu Chợ Bộng đến thị trấn Vũ Quang: có chiều dài 5,7km và các công trình trên tuyến;(5) Khôi phục, nâng cấp cầu tràn Tân Dừa, Cầu Tràn Mỹ Thuận.
Hợp phần 2: Nâng cao năng lực
6. Mục tiêu của hợp phần 2 này là để tăng cường năng lực thể chế của Chính phủ cả ởcấp Trung ương và cấp tỉnh trong việc ứng phó linh hoạt hơn với các vấn đề thiên tai trongtương lai Hợp phần này sẽ tài trợ cho: (i) đánh giá tính hiệu quả của những nỗ lực giảm nguy
cơ lũ lụt hiện tại ở cấp Trung ương, sử dụng các trận lũ lụt năm 2016 là trường hợp nghiêncứu cơ sở; (ii) xây dựng quy trình theo dõi nhanh tinh giản trong việc chuẩn bị, ưu tiên, huyđộng nguồn tài trợ và thực hiện tái thiết và phục hồi khẩn cấp; và (iii) tăng cường năng lựccủa các cơ quan Quản lý Rủi ro Thiên tai (DRM) thông qua phương pháp đánh giá thiệt hại.Vốn đối ứng sẽ hỗ trợ một phần sự tham gia của cán bộ cấp tỉnh trong các khóa đào tạo và cáccuộc hội thảo được tổ chức thuộc Hợp phần 2
Hợp phần 3: Quản lý Dự án
7. Mục tiêu của dự án là hỗ trợ việc thực hiện dự án có hiệu quả, bao gồm kiểm toán,giám sát, đánh giá giữa kỳ và cuối kỳ, cung cấp thiết bị và hỗ trợ kỹ thuật cho Ban QLDAtrong quá trình triển khai dự án, các dịch vụ tư vấn cá nhân và chi phí vận hành Ban QLDA.Hợp phần này cũng sẽ cung cấp các báo cáo và hỗ trợ quản lý dự án cho các hợp phần khác.Ngoài ra, hợp phần này còn hỗ trợ thể chế và nâng cao năng lực cho quản lý dự án, phối hợp,
rà soát và đánh giá các khía cạnh về kỹ thuật, môi trường và an toàn xã hội cũng như giám sátcông tác đánh giá dự án Hợp phần này cũng tổ chức các hội thảo nâng cao nhận thức cho cáccán bộ quản lý và cộng đồng liên quan đến thiên tai Mặt khác, hợp phần này cũng sẽ hỗ trợngân sách cho cán bộ dự án bao gồm quản lý dự án, kỹ sư xây dựng và chuyên gia trong lĩnhvực quản lý rủi ro thiên tai, tuân thủ theo giám sát, cấp vốn, thầu và các lĩnh vực liên quankhác của Dự án Các nhân sự chủ chốt sẽ được thuê theo Hợp đồng của Dự án
Trang 142 MỤC TIÊU CỦA KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ
2.1 Mục tiêu của Kế hoạch hành động tái định cư
8. Theo Nghị định 16/2016/NĐ-CP ngày 16/3/2016 của Chính phủ về việc quản lý và sửdụng vốn ODA và các khoản vay ưu đãi từ các nhà tài trợ nước ngoài đã quy định về nguyêntắc cơ bản về quản lý và sử dụng vốn ODA là “Tuân thủ các quy định của pháp luật Việt nam
và và điều ước quốc tế về ODA mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên Trongtrường hợp điều ước quốc tế về ODA có quy định khác so với các quy định của pháp luật ViệtNam thì thực hiện theo quy định của điều ước quốc tế đó” Khoản 2 Điều 87 của Luật Đất đai
số 45/2013/QH13 cũng quy định: “Đối với dự án sử dụng vốn vay của các tổ chức quốc tế,nước ngoài mà Nhà nước Việt Nam có cam kết về khung chính sách bồi thường, hỗ trợ, táiđịnh cư thì thực hiện theo khung chính sách đó.”
9. Kế hoạch Hành động Tái định cư cho tiểu dự án tỉnh Hà Tĩnh được xây dựng dựa trênKhung Chính sách Tái định cư (RPF) của dự án được Thủ tướng chính phủ Việt Nam phêduyệt và nhà tài trợ thông qua trước thời điểm đàm phán hiệp định, đảm bảo hài hòa giữachính sách hoạt động của NHTG OP 4.12 và các quy định của CPVN về bồi thường, hỗ trợ vàtái định cư Mục tiêu cơ bản của Kế hoạch hành động tái định cư bao gồm (i) Tái định cưkhông tự nguyện cần được tránh hoặc được giảm đến mức tối thiểu, sau khi đưa ra nhiềuphương án có thể lựa chọn trong quá trình thiết kế kỹ thuật; (ii) Trong trường hợp tái định cưbắt buộc là không thể tránh khỏi, các hoạt động tái định cư cần được quan niệm và thực hiệnnhư những chương trình phát triển bền vững, cung cấp đầy đủ các nguồn lực để cho phépnhững người bị ảnh hưởng bởi dự án có phần hưởng lợi Những người bị ảnh hưởng phảiđược tham vấn đầy đủ và được tham gia vào việc lập kế hoạch và thực hiện các chương trìnhtái định cư.; (iii) Cải thiện hoặc ít nhất khôi phục điều kiện sống của các hộ BAH bằng mứcsống của họ trước khi có dự án
10. Dựa trên các nguyên tắc này, mục tiêu chính của Kế hoạch hành động Tái định cưgồm:
- Đảm bảo xác định đúng và đầy đủ, chính xác các ảnh hưởng, thiệt hại về đất đai, nhà cửa,công trình và các tài sản khác của tất cả cá nhân và tổ chức bị ảnh hưởng
- Xây dựng các tiêu chí, điều kiện và quyền lợi về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
- Đảm bảo chuẩn bị đầy đủ khu tái định cư cho các hộ bị di dời
- Triển khai chương trình phục hồi thu nhập nhằm giảm thiểu đến mức thấp nhất nhữngkhó khăn cho các hộ giai đình trong và sau khi di dời, đảm bảo mục tiêu cuộc sống củacác hộ gia đình sau khi di dời phải được “tốt hơn hoặc ít nhất là bằng” so với trước khithực hiện dự án
- Đảm bảo nguồn kinh phí đầy đủ và kịp thời để thực hiện chi trả bồi thường và hỗ trợ cho
- Thành lập cơ chế tham vấn, tham gia và giám sát cho các hộ BAH
11. Báo cáo RAP được xây dựng trên thiết kế cơ bản của tiểu dự án Kế hoạch Hành độngTái định cư sẽ tiếp tục được cập nhật sau khi hoàn thiện thiết kế chi tiết, khảo sát kiểm đếm
7
Trang 15chi tiết và khảo sát giá thay thế Kế hoạch hành động tái định cư này sẽ là tài liệu hướng dẫncác hoạt động liên quan đế bồi thường và thu hồi đất trong quá trình thực hiện các hạng mụctiểu dự án mà có yêu cầu thu hồi đất, bồi thường, tái định cư
2.2 Phạm vi của Kế hoạch hành động Tái định cư
12. Dự án Khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tại một số tỉnh miền Trung –Tiểu dự án tỉnh
Hà Tĩnh đề xuất 10 hạng mục công trình Trong đó, giai đoạn 18 tháng đầu đã lập RAP cho 3công trình Báo cáo này được lập cho 3 hạng công trình ưu tiên tiếp theo Chi tiết công trìnhthuộc giai đoạn này được trình bày trong bảng sau:
Bảng 1: Các hạng mục công trình của tiểu dự án tỉnh được đầu tư trong giai đoạn 2 T
T
1
Khôi phục và nâng cấp đường liên xã Sơn Ninh, Sơn Tiến
huyện Hương Sơn
Xã Sơn Ninh,
Xã Sơn Hòa, Xã Sơn An
Huyện Hương Sơn
2
Khắc phục, sửa chữa đường vào trung tâm các xã Sơn Lộc,
huyện Can Lộc, xã Thạch Đài huyện Thạch Hà
(Tổng chiều dài các tuyến là 10.342,95 m).
Xã Sơn Lộc, Xã Ngọc Sơn
Huyện Can Lộc
Xã Thạch Đài,
Hương
Huyện Thạch Hà
3 Khôi phục đường tỉnh lộ ĐT.552 đoạn từ cầu chợ Bồng đến
đường mòn Hồ Chí Minh
Xã Đức Bồng, Thị trấn Vũ Quang
Huyện Vũ Quang
(Nguồn: Hồ sơ thiết kế của các hạng mục công trình)
Trang 163 PHẠM VI THU HỒI ĐẤT VÀ TÁI ĐỊNH CƯ (LAR)
3.1 Biện pháp giảm thiểu tác động của thu hồi đất và tái định cư
3.1.1 Mục tiêu
13. Nguyên tắc đầu tiên trong hướng dẫn OP 4.12 của WB là tránh hoặc giảm thiểu cáctác động về thu hồi đất và tái định cư Trong trường hợp việc tái định cư là không thể tránhkhỏi thì cần áp dụng mức bồi thường thoả đáng cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án
3.1.2 Các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực
14. Nhằm giảm thiểu tác động của tiểu dự án đến các hộ gia đình, bao gồm cả các hộ ảnhhưởng trực tiếp và các hộ ảnh hưởng gián tiếp, các biện pháp giảm thiểu đã được thực hiệnnhư sau:
- Ban QLDA Hà Tĩnh đã phối hợp với đơn vị tư vấn thiết kế tiến hành khảo sát, nghiêncứu về vị trí, quy mô của từng công trình để đưa ra các phương án thiết kế tối ưu nhấtnhằm hạn chế tối thiểu mức độ ảnh hưởng thu hồi đất của các hộ gia đình Các phương
án kỹ thuật giảm qui mô thiết kế, bề rộng các tuyến đường Theo đó, đối với các côngtrình về đường, cầu chủ yếu là được xây dựng hoặc cải tạo theo nền hiện trạng để hạnchế mức độ ảnh hưởng đến các hộ dân, diện tích đất BAH chủ yếu là đất giao thông,thủy lợi và đất nông nghiệp
- Trong quá trình chuẩn bị tiểu dự án và xây dựng RAP, Ban QLDA và đơn vị tư vấn Táiđịnh cư đã tổ chức tham vấn với các bên liên quan và các hộ BAH trên địa bàn tiểu dự
án nhằm công khai (i) thông tin về dự án và (ii) các tác động dự kiến do thực hiện dự án,(iii) thông tin về ngày khóa sổ; (iv) tóm tắt cơ chế giải quyết khiếu nại; (v) quyền lợi vàchính sách của dự án Trong các cuộc tham vấn, rất nhiều vấn đề đã được đưa ra traođổi, thảo luận như chính sách bồi, hỗ trợ của dự án, phương án thiết kế dự án, biện phápgiảm thiểu Tất cả người dân đều rất ủng hộ dự án và mong dự án sớm triển khai
- Để giảm thiểu tác động tới các hộ gia đình sống ở hai bên đường trong quá trình thicông, đơn vị tư vấn tái định cư đã tham khảo ý kiến của chính quyền địa phương và các
hộ gia đình sống ở đó để đưa ra các biện pháp giảm thiểu phù hợp với từng địa phương.Theo đó, một số biện pháp giảm thiểu tác động trong quá trình thi công sẽ được áp dụngnhằm giảm thiểu những tác động tiêu cực đến người dân đại phương như thi công từngđoạn, thi công vào thời gian hợp lý
- Thời gian thi công sẽ được thông báo rộng rãi theo quy định cho chính quyền địaphương và các hộ gia đình bị ảnh hưởng, để các hộ BAH có kế hoạch canh tác cho phùhợp
3.2 Phạm vi thu hồi đất và tái định cư
3.2.1 Số hộ bị ảnh hưởng vĩnh viễn bởi tiểu dự án
15. Việc triển khai thực hiện tiểu dự án dự kiến sẽ ảnh hưởng đến 257 hộ/tổ chức Trong
đó, (i) 250 hộ gia đình BAH về đất ở, đất sản xuất nông nghiệp, vật kiến trúc và cây cối hoamàu, (ii) 07 UBND xã/ thị trấn bị ảnh hưởng bởi mất đất công ích (đất bằng chưa sử dụng),đất giao thông thủy lợi Cụ thể như sau:
- 54 hộ BAH về đất ở, không có hộ phải di dời, tái định cư
- 238 hộ BAH bởi đất sản xuất nông nghiệp (bao gồm đất trồng lúa, đất trồng câyhàng năm, đất rừng sản xuất, đất vườn, đất lúa) Tất cả các hộ bị ảnh hưởng nhẹ
9
Trang 17- 07 tổ chức bị ảnh hưởng là 07 UBND xã/ thị trấn ảnh hưởng đất công ích bao gồmđất giao thông, đất thủy lợi; đất bằng chưa sử dụng.
- 108 hộ bị ảnh hưởng vật kiến trúc, nhà cửa Không có hộ phải di dời, tái định cư
- 238 hộ bị ảnh hưởng cây cối, hoa màu
- Không có hộ nào bị ảnh hưởng về kinh doanh
- Có 11 hộ thuộc nhóm dễ bị tổn thương Trong đó, có 9 hộ nghèo, 2 hộ do phụ nữlàm chủ hộ có người phụ thuộc
16. Số hộ bị ảnh hưởng trong RAP này dựa trên kết quả IOL được thực hiện vào tháng8/2019 và dựa trên thiết kế cơ bản của tiểu dự án Kiểm kê tổn thất (IOL) đã được hoàn thànhthông qua tham chiếu đến hồ sơ địa chính/bản đồ của các xã bị ảnh hưởng kết hợp với thiết kế
kỹ thuật cuối cùng (Sử dụng chương trình AutoCAD để chồng hai bản đồ kỹ thuật số bao gồm
hồ sơ/bản đồ địa chính và bản đồ thiết kế kỹ thuật cuối cùng để xác định danh sách các hộ bịảnh hưởng) và xác nhận với cán bộ địa chính xã Dựa trên các thông tin trên, khảo sát IOLđược thực hiện với 100% hộ BAH và kết quả IOL đã được tạo ra từ các phương pháp kết hợp
Trang 18Bảng 2: Tóm tắt số hộ bị ảnh hưởng của tiểu dự án tỉnh Hà Tĩnh
(xã/thị trấn)
Số hộ gia đình BAH
Số hộ ảnh hưởng đất ở
Số hộ bị ảnh hưởng đất sản xuất NN (đất trồng cây hằng năm, đất rừng sản xuất, đất trồng lúa)
Số hộ BAH về VKT, nhà cửa
Số hộ BAH về cây cối, hoa màu
Số hộ thuộc nhóm DBTT
Tổ chức
bị ảnh hưởng
Tổng số
hộ BAH (gồm tổ chức và
hộ gia đình)
1
Khôi phục và
nâng cấp đường
liên xã Sơn Ninh,
Sơn Tiến huyện
Trang 193.2.2 Ảnh hưởng về đất của tiểu dự án
18. Việc triển khai thực hiện các hạng mục công trình của tiểu dự án sẽ ảnh hưởng đến
124.248,6 m² đất của 257 hộ gia đình/tổ chức trên địa bàn xã/thị trấn của tỉnh Hà Tĩnh, trong
đó:
- Diện tích đất ở bị ảnh hưởng là: 1,442.1 m2 (54 hộ)
- Diện tích đất trồng cây hàng năm BAH là: 1,042.4 m2 (27 hộ)
- Diện tích đất trồng lúa BAH là: 7,367.2 m2 (115 hộ)
- Diện tích đất rừng sản xuất BAH là: 10,620 m2 (18 hộ)
- Diện tích đất vườn BAH là: 3,072.0m2 (116 hộ)
- Diện tích đất bằng chưa sử dụng BAH là: 589.7 m2 do Ủy ban nhân dân xã Sơn Hòaquản lý
- Diện tích đất giao thông, thủy lợi BAH là: 100,115.4 m2 do ủy ban nhân dân 6 xã/thịtrấn quản lý gồm xã Sơn Lộc, Ngọc Sơn, Thạch Đài, Thạch Hương, Đức Bồng, ThịTrấn Vũ Quang
19. Mức độ ảnh hưởng thu hồi đất của tiểu dự án được trình bày trong bảng dưới đây:
Trang 20Bảng 3: Bảng tổng hợp mức độ ảnh hưởng thu hồi đất của tiểu dự án tỉnh Hà Tĩnh
Trang 213.2.2.1 Ảnh hưởng về đất ở
20. Có 54 hộ gia đình bị ảnh hưởng vĩnh viễn 1,442.1 m2 một phần đất ở (thuộc hạng mụccông trình khôi phục, nâng cấp đường liên xã Sơn Ninh, Sơn Tiến) Tất cả các hộ bị ảnhhưởng có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở
3.2.2.2 Ảnh hưởng về đất sản xuất nông nghiệp
21. Có 238 hộ gia đình bị ảnh hưởng 22,101.5 m2 đất sản xuất nông nghiệp Trong đó, gồm
1,042.4 m2 đất trồng cây hàng năm (27 hộ); 10,620m2 đất rừng sản xuất (18 hộ); 7,367.2m2 đấtlúa (115 hộ); 3,072.0 m2 đất vườn (116 hộ) Không có hộ nào bị ảnh hưởng nặng Tất cả các hộ
có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Chi tiết tác động ở mỗi hạng mục được trình bày ởbảng 4:
Bảng 4: Bảng tổng hợp đất sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng
TT Hạng mục Xã
Đất nông nghiệp
Tổng Đất trồng
cây hàng năm
Đất rừng sản xuất Đất lúa Đất vườn
Xã Ngọc
Xã Thạch Đài 0 0.00 0 0.00 15 1,020.0 25 500.0 25 1,520.0Xã
Thạch Hương
TT Vũ Quang 0 0.00 3 1,062.00 10 948.2 10 204.00 23 2,214.2
Tổng 27 1,042.4 18 10,620.0 115 7,367.2 116 3,072.0 238 22,101.5
(Nguồn: Khảo sát IOL, tháng 08/2019) Ghi chú: Một hộ có thể bị ảnh hưởng nhiều loại đất
3.2.3 Ảnh hưởng về nhà cửa và vật kiến trúc
22. Có 108 hộ bị ảnh hưởng nhà cửa và vật kiến trúc Cụ thể, 166 m2 mái hiên (19 hộ);986.6mtường rào bằng gạch(108 hộ); 180m2 sân xi măng (38 hộ); 147m2 nhà tạm (ốt) (11 hộ);
15 m2 nhà 1 tầng (nhà cấp IV) của 1 hộ và 1.4m2 nhà 2 tầng (1 hộ) Những hộ bị ảnh hưởng
Trang 22nhà (bị ảnh hưởng cấu trúc nhà như tường, bậc thềm, cột nhà ) Không có hộ nào cần phải didời Cụ thể thông tin về ảnh hưởng tới nhà cửa và vật kiến trúc ở bảng sau:
15
Trang 23Bảng 5: Bảng tổng hợp ảnh hưởng về nhà ở và công trình vật kiến trúc
Nhà tạm (ốt)
Nhà 1 tầng
Nhà 2 tầng
Khắc phục, sửa chữa đường vào
trung tâm các xã Sơn Lộc, huyện
Can Lộc, xã Thạch Đài huyện
(Nguồn: Khảo sát IOL, tháng 08/2019)
Ghi chú: Một số hộ có thể bị nhiều loại ảnh hưởng
Trang 243.2.4 Ảnh hưởng về cây cối, hoa màu
23 Tổng cộng sẽ có 403 cây trồng bao gồm 177 cây ăn quả (Mít, Bưởi, Cam, Chuối) 226
cây lấy gỗ (Xoan, Keo), khoảng 8,964.5 m2 hoa màu, lúa bị ảnh hưởng bởi các công trình củatiểu dự án Dưới đây là bảng tổng hợp khối lượng cây cối và hoa màu BAH bởi dự án:
17
Trang 25Bảng 6: Tổng hợp thông tin ảnh hưởng cây trồng và hoa màu
TT Hạng mục Xã Hộ Cây Hộ Cây Hộ Cây Hộ Cây Hộ Cây Hộ m2 Xoan Mít Bưởi Cam Chuối Hoa màu Hộ Lúa m2 Hộ Cây Keo
1
Khôi phục và nâng cấp đường
liên xã Sơn Ninh, Sơn Tiến
huyện Hương Sơn
2
Khắc phục, sửa chữa đường
vào trung tâm các xã Sơn Lộc,
huyện Can Lộc, xã Thạch Đài
Trang 263.2.5 Ảnh hưởng đến tài sản công cộng
24. Kết quả IOL cho thấy, không có công trình công cộng, công trình tín ngưỡng, tôn giáonào bị ảnh hưởng bởi việc triển khai thực hiện dự án
3.2.6 Ảnh hưởng đến đất công ích
25. Tiểu dự án ảnh hưởng đến 589.7m2 đất bằng chưa sử dụng được quản lý bởi UBND xãSơn Hòa Ngoài ra, 100,115.4 m2 đất giao thông, thủy lợi của 6 UBND xã/thị trấn (xã SơnLộc, Ngọc Sơn, Thạch Đài, Thạch Hương, Đức Bồng, Thị Trấn Vũ Quang) sẽ bị ảnh hưởngbởi dự án Đối với diện tích đất công cộng (đất bằng chưa sử dụng) bị ảnh hưởng, sẽ được hỗtrợ theo quy định hiện hành của UBND tỉnh Hà Tĩnh
3.2.7 Ảnh hưởng về kinh doanh, buôn bán
26. Kết quả khảo sát IOL cho thấy, trong số 250 hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi các côngtrình của tiểu dự án, không có hộ nào bị ảnh hưởng trực tiếp về hoạt động kinh doanh, buônbán do bị thu hồi đất
3.2.8 Ảnh hưởng tạm thời trong quá trình thi công
27. Kết quả khảo sát sơ bộ cho thấy trong quá trình thi công các công trình của tiểu Dự áncũng sẽ gây ảnh hưởng tạm thời đất công ích của 9 xã/thị trấn, với tổng diện tích đất BAHtạm thời ước tính là 4,500 m2
28. Diện tích đất BAH tạm thời trong quá trình thi công chủ yếu dùng để làm điểm tập kếtnguyên vật liệu, làm đường tránh, đường vận chuyển vật liệu trong quá trình thi công Việcbồi thường, hỗ trợ cho phần diện tích đất BAH tạm thời sẽ được nhà thầu chi trả dựa trên mức
độ BAH và thời gian thi công cụ thể của dự án Trong trường hợp có bất kỳ các công trình,vật kiến trúc, cây trồng và cây cối nào khác bị ảnh hưởng bởi các hoạt động xây dựng thì sẽđược bồi thường theo chính sách của tiểu dự án
3.3 Các dự án có liên quan
29. Kết quả sàng lọc cho thấy không có dự án nào đang được triển khai trên địa bàn tỉnh
Hà Tĩnh có liên quan tới Dự án Khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai tại một số tỉnh miềnTrung – Tiểu dự án tỉnh Hà Tĩnh
19
Trang 274 THÔNG TIN KINH TẾ XÃ HỘI
4.1 Mục tiêu và phương pháp Khảo sát Kinh tế - xã hội (SES)
4.1.1 Mục tiêu
30. Điều tra kinh tế xã hội đối với các hộ bị ảnh hưởng giúp hiểu được bối cảnh chung củakhu vực tiểu dự án và tình hình kinh tế xã hội hiện tại của các hộ gia đình BAH Khảo sátkinh tế - xã hội cung cấp các thông tin đầu vào để chuẩn bị các công cụ tái định cư và xâydựng các biện pháp khôi phục sinh kế liên quan đến bối cảnh của các hộ gia đình để đảm bảotính bền vững của các quyền lợi của dự án
31. Cụ thể, Điều tra kinh tế - xã hội (SES) bao gồm những thông tin về a) Đặc điểm nhânkhẩu học, b) Nghề nghiệp, c) Mức sống (thu nhập, chi tiêu), d) Các hộ BAH thuộc nhóm dễ bịtổn thương, e) Tác động của tiểu dự án đối với tài sản của người dân, f) Nhu cầu hỗ trợ ( ýkiến về các biện pháp giảm thiểu) của người dân khi thực hiện tiểu dự án, g) Thu thập ý kiếncủa người dân về việc thực hiện dự án
4.1.2 Phương pháp khảo sát
32. Các phương pháp đã được sử dụng trong quá trình lập Kế hoạch hành động tái định cưbao gồm:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu
33. Đơn vị tư vấn đã tiến hành thu thập, xem xét, nghiên cứu và phân tích/đánh giá các tàiliệu liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của tiểu dự án gồm: (i) Hồ sơ dự án(thuyết minh và bản vẽ thiết kế các hạng mục dự án; khung chính sách tái định cư của tiểu dựán; ); (ii) Các bản đồ giải thửa, trích lục bản đồ và các báo cáo kinh tế - xã hội cấp xã, phiếuthu thập thông tin cấp xã, niên giám thống kê cấp huyện (iii) Các chính sách liên quan đếnviệc bồi thường, hỗ trợ của WB, Chính phủ Việt Nam và UBND tỉnh Hà Tĩnh
Phương pháp nghiên cứu định tính.
34. Các cuộc tham vấn, thảo luận nhóm đã được tổ chức tại các xã thuộc tiểu dự án với sựtham gia của các hộ bị ảnh hưởng, các hộ không bị ảnh hưởng sống gần nơi công trình xâylắp, đại diện chính quyền địa phương Việc tổ chức tham vấn cộng đồng nhằm mục đích thảoluận và tham vấn với cộng đồng, đặc biệt người bị ảnh hưởng về phạm vi và mức độ tác động,quyền được hưởng, tiến độ thực hiện dự kiến, và các thông tin về giải quyết thắc mắc cáckhiếu nại Ngoài ra, việc thảo luận nhóm tập trung sẽ mang lại cơ hội cho hộ bị ảnh hưởnghiểu và chia sẻ ý kiến, nguyện vọng của họ về dự án
35. Khảo sát thực địa tại khu vực dự án để xác định các tác động tiềm ẩn đối với ngườidân địa phương trong suốt quá trình thực hiện dự án
Phương pháp nghiên cứu định lượng
36. Kết quả IOL cho thấy các nhóm dân số sinh sống tập trung, không rải rác, do đó,phương pháp lấy mẫu được áp dụng dựa trên mức độ ảnh hưởng Phương pháp lấy mẫu phântầng được sử dụng với cỡ mẫu: tối thiểu 20% tổng số các hộ BAH trong các xã (nếu tổng số
hộ BAH nhỏ hơn 10 hộ thì khảo sát 100% số hộ BAH), 100% các hộ bị ảnh hưởng nghiêmtrọng và dễ bị tổn thương, và ít nhất 20% các hộ bị ảnh hưởng nhẹ
Trang 2837. Một cuộc khảo sát kinh tế xã hội (SES) cũng đã được tiến hành trong tháng 8-9/2019.
Cụ thể, 70 hộ đã tham gia khảo sát SES (chiếm 28,3% tổng số hộ bị ảnh hưởng)2 bao gồm 59
hộ bị ảnh hưởng nhẹ (59/136 hộ bị ảnh hưởng nhẹ, chiếm 25%) và 11 hộ thuộc nhóm dễ bịtổn thương (100% hộ bị ảnh hưởng dễ bị tổn thương) Mẫu bảng Khảo sát KTXH đối với các
hộ BAH được đính kèm tại phụ lục của Báo cáo này
38. Thống kê tài sản bị ảnh hưởng (IOL) được thực hiện với 100% các hộ bị ảnh hưởng
39. Nhập và xử lý dữ liệu Các thông tin thu thập được từ giám sát thực địa sẽ được xử lýbằng phần mềm SPSS
4.2 Thông tin kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Tĩnh
40. Hà Tĩnh là tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung Bộ, phía Bắc giáp Nghệ An, phía nam giápQuảng Bình, phía Tây giáp Lào, phía đông giáp biển Đông Diện tích đất tự nhiên của tỉnh HàTĩnh là 599.067 ha trong đó đất nông nghiệp 152.219 ha, đất lâm nghiệp 321.957 ha, đấtchuyên dùng 41.688 ha, đất ở 11.804 ha
41. Dân số của tỉnh Hà Tĩnh (2019) là 1,288,866 người với mật độ dân số trung bình là
211 người/km2 Dân số nữ chiếm 50,8% (654,744 người) Dân số thành thị của tỉnh Hà Tĩnh
là 251,968 người (chiếm 19,5%) Lực lượng lao động toàn tỉnh tính đến năm 2017 là khoảng718,439 người (chiếm 56,7%) trong đó lực lượng lao động nữ chiếm 51,58% 135,235 ngườitrong độ tuổi lao động tại thành thị (18,8%) Tỷ lệ thất nghiệp tính khoảng 2,7%, trong đónam giới cao hơn so với nữ giới
42. Tốc độ tăng trường GRDP của Hà Tĩnh đạt 12,78% Thu nhập bình quân đầu ngườimột tháng của toàn tỉnh trung bình là 2.210,6 đồng/người/tháng Trong đó, thu nhập tại thànhthị trung bình là 3,5 triệu/người/tháng và nông thôn là 1,9 triệu/người/tháng Hà Tĩnh là tỉnh
có dân số chủ yếu là người Kinh (chiếm 99%) Các dân tộc Lái, Mường, Chứt, Lào chỉ có vàitrăm hoặc vài chục người, thường sống xen ghép tại một số xã thuộc huyện Hương Khê,Hương Sơn, Vũ Quang 100% hộ gia đình đã sử dụng điện lưới và 99,5% hộ sử dụng nướchợp vệ sinh, trong đó, tỉ lệ này ở thành phố là 100% 47,8% hộ sử dụng hố xí hợp vệ sinh,trong đó tỉ lệ này tại khu vực thành thị (96,4%) cao hơn so với khu vực nông thôn (33,5%)
4.3. Thông tin kinh tế xã hội của các huyện tiểu dự án
43. Các hợp phần tiểu dự án được thực hiện ở 04 huyện, bao gồm Hương Sơn, Can Lộc,Thạch Hà và Vũ Quang Tổng diện tích của 04 huyện là khoảng 239 nghìn ha, trong đó baogồm 143 nghìn ha đất lâm nghiệp (60%), 52 nghìn ha đất nông nghiệp, và 4,1 nghìn ha đất thổ
cư Huyện Hương Sơn có diện tích đất nông nghiệp và đất lâm nghiệp lớn nhất
44. Có 98 xã/thị trấn thuộc 04 huyện/thị trấn với hơn 411 nghìn người Huyện Thạch Hà
là huyện đông dân nhất (135.649 người) Huyện Vũ Quang có dân số thấp nhất (29.548người) Nam chiếm 49% tổng dân số (201.972 người) Dân số thành thị chiếm 10% tổng dân
số tại 04 huyện (trên 41 nghìn người) Tổng số hộ ở 4 huyện là 116.641 hộ, trong đó huyệnThạch Hà và huyện Hương Sơn chiếm phần lớn dân số (hơn 35.000 hộ)
45. Thu nhập trung bình ở 5 huyện vào khoảng 28,9 triệu đồng/người/năm Vũ Quang cóthu nhập bình quân đầu người cao nhất (hơn 29 triệu đồng) Lực lượng lao động ở 4 huyện rấtdồi dào, chiếm khoảng 63,9% tổng dân số, trong đó huyện Vũ Quang có tỷ lệ cao nhất
2 Với độ tin cậy là 95% và tổng số dân là 250 hộ, cỡ mẫu sẽ là 70 hộ gia đình
https://www.surveysystem.com/sscalc.htm
21
Trang 2946. Giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản ở các huyện Vũ Quang và Kỳ Anh chiếm tỷ lệ caonhất (40%), huyện Thạch Hà có tỷ lệ thấp nhất (khoảng 28,3%) Trong lĩnh vực công nghiệp -xây dựng, huyện Thạch Hà có giá trị sản xuất cao nhất (trên 36%) Tỷ lệ này thấp nhất ởhuyện Hương Sơn Đối với giá trị sản xuất trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ - du lịch, tỷ lệcao nhất là ở huyện Hương Sơn và huyện Thạch Hà (lần lượt là 35,3% và 37,8%).
47. Tỷ lệ nghèo đói ở các huyện tiểu dự án là khoảng 11,3% (trên 13 nghìn hộ) Tóm tắttình hình kinh tế xã hội của các huyện được thể hiện như sau:
Bảng 7: Thông tin kinh tế xã hội ở các huyện tiểu dự án
- Khu vực đô thị Người 9.868 13.972 3.990 13.267 41.097
- Khu vực nông thôn Người 125.781 102.70
Số lượng nhân viên
Cơ cấu tổng giá trị sản xuất theo ngành kinh tế
- Nông nghiệp, lâm
Trang 304.4. Thông tin kinh tế xã hội ở các xã thuộc tiểu dự án
48. Tổng diện tích đất trong các xã tiểu dự án là 12.182,7ha, bao gồm 3,02 nghìn ha đấtlâm nghiệp và 5,5 nghìn ha đất nông nghiệp Diện tích đất nông nghiệp tại thị xã Vũ Quangchiếm tỷ lệ cao nhất (hơn 3,7 nghìn ha) và diện tích đất nông nghiệp xã Sơn Hòa ở huyệnHương Sơn chiếm tỷ lệ nhỏ nhất (khoảng 386 ha)
49. Tổng dân số của các xã là khoảng 33,4 nghìn người với 9,431 hộ, trong đó, nam chiếm45,8% tổng dân số (15.352 người) Lực lượng lao động của các xã tiểu dự án là khoảng20.047 người (59,8%)
50. Thu nhập bình quân đầu người của các xã thuộc tiểu dự án xấp xỉ 27,9 triệuđồng/người/năm Thu nhập bình quân đầu người ở thị xã Vũ Quang chiếm tỷ lệ cao nhất(khoảng 34 triệu đồng/người/năm) Nghề nghiệp chính của các hộ trong các khu vực tiểu dự
án là nông nghiệp (trồng lúa, ngô), lâm nghiệp (trồng keo, bạch đàn, tràm, v.v.) Ngoài ra, HàTĩnh hiện có các khu công nghiệp và nhà máy sản xuất, nên số lượng người dân địa phươnglàm việc trong các khu công nghiệp tương đối nhiều Vào thời điểm nông nhàn, người dân(phụ nữ) sẽ đi làm thuê, đàn ông sẽ làm thợ nề, thợ xây để tăng thu nhập hộ gia đình
51. Tổng số hộ nghèo ở các xã thuộc tiểu dự án là 1.111 hộ, chiếm 11,8% tổng số hộ trong
09 xã tiểu dự án, trong đó, xã Sơn Hòa có tỷ lệ nghèo cao nhất là 16,6% (107 hộ) và xã NgọcSơn có tỷ lệ nghèo thấp nhất là 3,5% (33 hộ)
52. 100% dân số trong khu vực tiểu dự án là người Kinh và không có người dân tộc thiểusố
53. Trong khu vực tiểu dự án, tất cả các xã đều có trạm y tế phục vụ nhu cầu của ngườidân 100% hộ gia đình sử dụng điện trong sinh hoạt hàng ngày
54. Nguồn nước chính ở các xã này là nước giếng khoan và giếng đào Chất lượng nướctương đối tốt cho sinh hoạt và sản xuất Tuy nhiên, vào mùa khô, mực nước ngầm thấp nênmột số giếng không cung cấp đủ nước cho sinh hoạt và chăn nuôi Một số địa phương có côngtrình cấp nước tập trung, như xã Ngọc Sơn đã được đầu tư vào các công trình cấp nước tậptrung, nhưng chỉ đáp ứng nhu cầu của 80-90% dân số và phần còn lại vẫn phải sử dụng nướcgiếng khoan hoặc giếng đào Thông tin cụ thể về các xã của tiểu dự án được trình bày trongbảng dưới đây
Bảng 8: Thông tin kinh tế xã hội ở các xã thuộc tiểu dự án
Chỉ số Thạch Đại Hương Thạch Sơn Lộc Ngọc Sơn Ninh Sơn Hòa Sơn Sơn An
Thị trấn Vũ Quang
Đức Bồng
Tổng cộng
Khu vực (Ha) 1.062,6 1.050,0 1.368,3 1.964,9 704,1 386,0 429,9 3.743,0 1.474,0 12.182,7 Đất sản xuất nông
nghiệp 606,5 669,4 698,2 1.189,6 406,4 270,6 338,8 755,9 541,3 5.476,6Đất rừng 38,0 171,9 280,1 315,0 99,1 27,6 15,6 1.683,4 392,6 3.023,2 Đất nuôi trồng thủy
sản 31,8 8,0 16,2 538,0 5,0 0,9 1,3 1.700,0 300,2 2.601,4Đất ở 76,8 141,5 43,4 75,2 166,8 90,6 66,0 40,0 132,8 833,0 Đất chưa sử dụng 55,8 51,0 98,7 53,3 24,9 24,8 2,5 367,0 13,0 691,0 Dân số (người) 4.039 5.162 6.839 2.941 3.515 2.109 2.101 4.019.0 2.768 33.493,0
Số hộ gia đình (hộ) 1.305 1.356 1.465 930 1.047 668 643 1.125 892 9.431
23
Trang 31Chỉ số Thạch
Đại
Thạch Hương
Sơn Lộc
Ngọc Sơn
Sơn Ninh
Sơn Hòa
Sơn An
Thị trấn Vũ Quang
Đức Bồng
Tổng cộng
Quy mô hộ (Người/
- Nam 1.594 2.571 2903 1045 1.722 1.033 1.029 2110 1345 15.352
- Nữ 2.445 2.591 3.936 1.496 1.793 1.076 1.072 1.909 1.423 17.741 Mật độ dân số
Nguồn: Sách thống kê năm (2018), tài liệu thu thập tại các xã.
4.5 Thông tin kinh tế xã hội của các hộ BAH
4.5.1 Quy mô hộ gia đình
55. Theo kết quả khảo sát 70 hộ gia đình Cơ cấu hộ gia đình trung bình khoảng 4.3người/hộ Trong đó, có 47 người trả lời là nam giới (chiếm 67,1%), 23 người là nữ Tổng sốngười trong hộ là 303 người Số người trong độ tuổi lao động là 176 người Trung bình cókhoảng 2,5 người/hộ thuộc độ tuổi lao động Cụ thể, thông tin về hộ bị ảnh hưởng tham giakhảo sát ở bảng sau:
Bảng 9: Thông tin về hộ bị ảnh hưởng tham gia khảo sát
Trang 324.5.2 Tuổi của của người trả lời
56. Theo số liệu khảo sát, có 7,1% người trả lời thuộc độ tuổi từ 26-35 tuổi (5 người);67,1% thuộc độ tuổi từ 36-45 tuổi (47 người); 11,4% người thuộc độ tuổi từ 46-55 tuổi (8người) Có 10 người thuộc độ tuổi từ 55 – 65 (chiếm 14,3%)
4.5.3 Trình độ học vấn
57. Theo kết quả khảo sát kinh tế xã hội, chủ yếu người trả lời có trình độ học vấn trunghọc phổ thông (50%) Có khoảng 30% (21 người) có trình độ học vấn là trung học cơ sở.Không có sự chênh lệch giữa trình độ học vấn giữa nam và nữ Cụ thể thông tin về trình độhọc vấn của người trả lời ở bảng sau:
Bảng 10: Thông tin trình độ học vấn của người trả lời
Bảng 11: Thông tin về nghề nghiệp của người trả lời
(Nguồn: Khảo sát kinh tế xã hội, 8-9/2019)
4.5.5 Tài sản của hộ gia đình
59. Giá trị các loại tài sản của mỗi gia đình phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện kinh tế của
họ Trong khu vực các xã/thị trấn dự án, các hộ BAH có mức sống trung bình chiếm đa số dovậy, các phương tiện sinh hoạt của các hộ chủ yếu là các vật dụng thiết yếu, không có giá trịcao Cụ thể, 95,7% hộ gia đình sở hữu Ti vi, 84,3% hộ gia đình có xe máy/xe đạp điện; 84,3%
hộ có điện thoại di động 91,4% hộ có bếp ga Tình trạng sở hữu đồ dùng của các hộ gia đìnhđược thể hiện trong bảng sau:
25
Trang 33Bảng 12: Thông tin về tài sản trang thiết bị của hộ gia đình
Xe máy/ xe đạp điện 59 84,3Điện thoại cố định 8 11,4Điện thoại di động 59 84,3
(Nguồn: Khảo sát kinh tế xã hội, 8-9/2019)
4.5.6 Thu nhập và chi tiêu của các hộ gia đình
60. Theo kết quả khảo sát kinh tế xã hội, có 9 hộ có mức thu nhập 700.000đồng/người/tháng Khoảng 20% hộ gia đình có mức thu nhập từ dưới 1.000.000đồng/người/tháng Có 34.3% hộ có thu nhập trong khoảng từ 1,5 triệu – 3 triệu/người/tháng
Cụ thể thông tin về thu nhập của hộ gia đình tham gia khảo sát ở bảng sau:
Bảng 13: Thông tin về thu nhập của hộ gia đình
Mức thu nhập (triệu đồng/người/tháng)
(Nguồn: Khảo sát kinh tế xã hội, 8-9/2019)
61. Theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg, ngày 19 tháng 11 năm 2015 của chính phủ vềviệc ban hành chuẩn nghèo đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020 cho thấy trung bình thunhập/người/tháng ở khu vực nông thôn là 700.000 đồng/người/tháng Theo kết quả khảo sát,
có 9 hộ theo tiêu chuẩn nghèo của MOLISA
62. Nhìn chung, mức thu nhập trung bình 1 tháng của cả hộ là khoảng 8,9 triệuđồng/hộ/tháng Như vậy, mức thu nhập trung bình của 1 người/tháng là khoảng 2,05 triệuđồng Mức chi tiêu trung bình của 1 hộ trong tháng là khoảng 5,7 triệu/hộ/tháng, tương ứngvới mức chi tiêu trung bình khoảng 1,3 triệu/người/tháng
4.5.7 Tiếp cận điện nước và các dịch vụ khác
63. Điện: 100% hộ tham gia khảo sát sử dụng điện lưới quốc gia để thắp sáng
64. Cấp nước: Người dân sử dụng nhiều nguồn nước khác nhau trong sinh hoạt hàngngày Tuy nhiên, nguồn nước được người dân sử dụng nhiều nhất ở khu vực dự án là nướcgiếng khoan, giếng đào (67 hộ chiếm 97.1%); Nước máy chiếm 2.9%
65. Nguồn năng lượng sử dụng để đun nấu của hộ gia đình: Các hộ gia đình sử dụng nhiềunguồn năng lượng khác nhau để đun nấu Tuy nhiên, nguồn năng lượng chính vẫn thường
Trang 34được sử dụng là củi (chiếm 57.1%); gas/biogas (28 hộ chiếm 40%) và khoảng 2.9% hộ sửdụng điện
66. Nhà vệ sinh: 57.1% hộ tham gia khảo sát đang sử dụng nhà vệ sinh tự hoại, bán tựhoại; 35.7% hộ đang sử dụng nhà vệ sinh 2 ngăn; 1 ngăn Có 5 hộ, chỉ sử dụng nhà vệ đơngiản (đào hố trong vườn)
67. Thu gom rác thải: 47.1% hộ gia đình sử dụng dịch vụ thu gom rác thải sinh hoạt củachính quyền địa phương; 37 hộ gia đình (52.9%) đốt rác sinh hoạt hàng ngày
4.5.8 Hộ dễ bị tổn thương
68. Trong số 250 hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án, có 11 hộ thuộc nhóm hộ dễ bịtổn thương, bao gồm: 9 hộ nghèo và 2 hộ phụ nữ làm chủ hộ có người phụ thuộc
4.6 Vấn đề về giới
4.6.1 Phân tích về khác biệt giới
69. Qua khảo sát, nam giới và nữ giới trong khu vực dự án đã chia sẻ nhiều công việc liênquan đến nông nghiệp cũng như công việc phi nông nghiệp Đối với hoạt động tạo ra nguồnthu nhập cho gia đinh, 92.9% người tham gia khảo sát trả lời rằng cả 2 giới tham gia Nữ giớithích hợp với công việc buôn bán nhỏ, làm nông nghiệp Nam giới chủ yếu làm những côngviệc nặng nhọc, có thể làm nhiều ngành nghề khác nhau: công nhân, xây dựng,…
70. Đối với hoạt động chăm sóc con cái, 51 người trả lời rằng hoạt động chăm sóc con cái
là của cả 2 vợ chồng Phụ nữ tham gia các các hoạt động họp cộng đồng tại địa phương Đốivới các quyết định trong gia đình, kết quả cho thấy chủ yếu trong các gia đình cả nam-nữtham gia bàn bạc và cùng đưa ra quyết định Đối với các quyết định về chuyển đổi nghềnghiệp, vay vốn làm ăn và đứng tên quyền sở hữu nhà đất và các tài sản khác thì nam giớithường là người đóng vai trò trụ cột và quyết định chính trong gia đình Cụ thể về việc phâncông công việc trong gia đình được thể hiện ở bảng sau:
Bảng 14: Phân công công việc trong gia đình
Nội dung Số lượng Nam Tỷ lệ Số lượng Nữ Tỷ lệ Số lượng Cả hai Tỷ lệ
Hoạt động tạo nguồn thu
Chăm sóc dạy bảo con cái
(học hành, họp phụ
Công việc gia đình (dọn
dẹp, nấu ăn, sửa sang nhà
(Nguồn: Khảo sát kinh tế xã hội, 8-9/2019)
71. Phụ nữ và nam giới đều tham gia rất bình đẳng vào các phong trào, các hoạt độngđược tổ chức tại địa phương Người phụ nữ trên địa bàn dự án có nhận thức khá tốt và thamgia nhiều vào các công việc xã hội và quan hệ xã hội tại địa phương, vị thế của người phụ nữ
đã được thay đổi và nâng lên cao hơn
27
Trang 354.6.2 Tác động từ dự án đối với phụ nữ
72. Tác động tích cực dự kiến đối với phụ nữ Việc triển khai dự án sẽ mang lại những
tác động tích cực cho người dân nói chung và phụ nữ nói riêng Những tác động đó là:
- Cải thiện điều kiện giao thông khu vực;
- Tạo ra các cơ hội mới cho phát triển kinh tế, thương mại và dịch vụ;
- Rút ngắn thời gian đi lại sẽ tạo điều kiện cho phụ nữ và trẻ em dễ dàng tiếp cận giáodục và dịch vụ y tế;
- Tạo việc làm để tăng thu nhập cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ nghèo trong thời gianxây dựng dự án;
- Tạo cơ hội cải thiện vị thế của phụ nữ và tăng cường sự tham gia của họ vào các hoạtđộng cộng đồng;
- Đóng góp gián tiếp vào công cuộc xóa đói giảm nghèo ở các xã/thị trấn
73. Tác động tiêu cực đến giới Bên cạnh những tác động tích cực, dự án cũng có thể ảnh
hưởng tiêu cực đến phụ nữ nói riêng và người dân trong khu vực nói chung Ảnh hưởng tiêucực là việc thu hồi đất sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của các gia đình Trong quá trình thi công,nhà thầu sẽ huy động một lực lượng lao động ngoài địa phương, điều này có thể gây ra nhữngthay đổi về mặt xã hội như các bệnh lây truyền qua đường tình dục, tệ nạn xã hội, lạm dụngphụ nữ và trẻ em Vì thế, cần có các biện pháp giảm thiểu được đề xuất như các chương trìnhphục hồi sinh kế (nếu cần), khuyến khích phụ nữ tham gia Trong quá trình thi công, nhà thầuthi cân cần thực hiện những biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường do bụi, rác thải xâydựng, tiếng ổn, ưu tiên tạo cơ hội việc làm cho phụ nữ, đảm bảo đăng kí tạm trú tạm vắng chocông nhân nhằm giảm thiểu tối đa tác động của dòng lao động tới đời sống của người dân địaphương
- Tham gia tham vấn: (1) khi tiến hành các cuộc khảo sát tại thôn/xã bao gồm khảo sát đo
đạc sơ bộ, khảo sát đo đạt chi tiết, tìm hiểu các nhu cầu và mong muốn của người BAH.Ban tái định cư/PMU sẽ tiến hành các cuộc họp có sự tham gia của phụ nữ Đảm bảo ítnhất 20% người tham gia là phụ nữ
- Tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong việc đo đạc kiểm đếm chi tiết, bồi thường: (1) Phụ nữ được khuyến khích có mặt trong quá trình điều tra kiểm đếm thiệt hại
để đảm bảo tất cả các thông tin ý kiến của họ được thu thập; (2) Khuyến khích phụ nữ cómặt trong lúc chi trả bồi thường để đảm bảo bất kỳ quyết định nào liên quan đến việc sửdụng tiền bồi thường sẽ do cả vợ và chồng quyết định
- Phục hồi sinh kế: (1) Phụ nữ phải được bao gồm vào trong các chương trình phục hồi
thu nhập; (2) ưu tiên tuyển dụng đối tượng phụ nữ và người dễ bị tổn thương bị ảnhhưởng
- Tiêu chuẩn lao động: (1) Phụ nữ được tuyển dụng làm việc cho dự án, nam và nữ phải
nhận được mức thù lao như nhau cho vị trí công việc giống nhau; (2) Đảm bảo các tiệnnghi cơ bản (nhà vệ sinh, nước sạch ) được cung cấp cho cả nhân công nam và nữ trêncông trường; và (3) Lao động là trẻ em không được tuyển dụng bởi các nhà thầu
Trang 365 KHUNG CHÍNH SÁCH TÁI ĐỊNH CƯ (RPF)
75. Khung chính sách tái định cư được lập trên cơ sở tuân theo chính sách của NHTG vềtái định cư bắt buộc (OP4.12) và luật pháp Việt Nam về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư Trong trường hợp xảy ra sự khác biệt giữa điều luật của chính phủ Việt Nam vàchính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của NHTG, các quy định của NHTG sẽ được ưutiên áp dụng
5.1 Chính sách về tái định cư bắt buộc của NHTG
76. Ngân hàng Thế giới nhận định tái định cư không tự nguyện có thể gây ra những khókhăn, bần cùng kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến xã hội nếu không lên kế hoạch vàthực thi các biện pháp phù hợp một cách cẩn trọng Chính sách tái định cư OP4.12 của NHTGquy định về các chính sách an toàn để giải quyết và giảm thiểu các nguy cơ ảnh hưởng vềkinh tế, xã hội và môi trường do tái định cư không tự nguyện gây ra
77. Mục tiêu của chính sách tái định cư bắt buộc của NHTG bao gồm:
(i) Cần cố gắng tránh việc tái định cư bắt buộc nếu có thể hoặc giảm đến mức tối thiểubằng cách đưa ra các biện pháp thay thế trong quá trình thiết kế kỹ thuật
(ii) Trong trường hợp tái định cư bắt buộc là không thể tránh khỏi, các hoạt động tái định
cư cần được thực hiện như những chương trình phát triển bền vững, xem xét lợi íchcủa dự án đối với những người bị ảnh hưởng bằng cách chia sẻ lợi ích của dự án.Những người BAH trực tiếp và gián tiếp cần được tư vấn và tham gia vào quá trình lên
kế hoạch và thực hiện các chương trình tái định cư
(iii) Người BAH cần được hỗ trợ để cải thiện sinh kế và điều kiện sống hoặc ít nhất phụchồi đến mức đó như trước khi có dự án hoặc trước khi bắt đầu triển khai dự án hoặccao hơn
78. Nguyên tắc thực hiện OP 4.12 như sau:
- Đảm bảo các hộ bị di dời và BAH sẽ: (i) được tư vấn miễn phí và đầy đủ về tất cả cáchoạt động của dự án, (ii) tất cả tài sản của hộ BAH bất kể quyền sở hữu đất đai đều sẽđược bồi thường và hỗ trợ, (iii) thực hiện bồi thường ở mức giá thay thế, (iv) sinh kếcủa các hộ BAH phải được cải thiện hoặc duy trì tối thiểu như trước khi có dự án, (v)
có cơ chế giải quyết khiếu nại
- Sử dụng biện pháp có sự tham gia trong quá trình thiết kế và thi công để đảm bảo rằngphương pháp thiết kế và thi công được lồng ghép với nhu cầu của nhóm dân cư, đặcbiệt là nhóm yếu thế
79. Các biện pháp cần thiết để đảm bảo cho việc tái định cư đạt hiệu quả, bao gồm:
- Tham vấn ý kiến những người BAH về phương án bồi thường và hỗ trợ
- Các hộ BAH sẽ được tham gia lập kế hoạch và lựa chọn các phương án
- Đưa ra các phương án lựa chọn cho người BAH về tái định cư và phục hồi (nếu cần)
- Bồi thường đầy đủ cho các thiệt hại do theo giá thay thế
- Khu vực tái định cư cần được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất và dịch vụ (ít nhất phảitương đương với khu vực sinh sống trước đó) (nếu có hộ cần tái định cư)
29
Trang 37- Cung cấp các khoản trợ cấp, khóa đào tạo và hỗ trợ thu nhập để tạo điều kiện thuận lợicho các hoạt động di dời.
- Xác định và giúp đỡ các hộ dễ bị tổn thương và hộ BAH nặng
- Thành lập tổ chức và cấu trúc tổ chức để thực hiện bồi thường và tái định cư
5.2 Khung pháp lý của Chính phủ Việt Nam:
80. Các điều luật và nghị định về thu hồi đất, bồi thường và tái định cư ở Việt Nam và cácquy định của tỉnh/thành phố ở thời điểm chuẩn bị RPF và RAP bao gồm:
- Hiến pháp của nước CHXHCN Việt Nam năm 2013
- Luật Đất đai số 45/2013/QH13 năm 2013, có hiệu lực từ ngày 1/7/2014
- Nghị định 01/2017/NĐ-CP Sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hànhLuật đất đai
- Luật Đầu tư công số 49/2014/QH13, có hiệu lực từ ngày 1/1/2015
- Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của CPVN quy định chi tiết thi hành một
số điều của Luật Đất đai số 45/2013/QH13 năm 2013
- Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về giá đất
- Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất
- Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền thuêđất, thuê mặt nước
- Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Nghị định số 136/2015/NĐ-CP ngày 31/12/2013 của Chính phủ hướng dẫn thi hành một
số điều của Luật Đầu tư công
- Nghị định số 99/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ quy định chi tiết vàhướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở
- Nghị định 16/2016/NĐ-CP ngày 16/3/2016 của Chính phủ và Thông tư số BKHDT ngày 8/8/2016 về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA)
12/2006/TT-và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài
- Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 2/6/2014 của Bộ TNMT quy định về hồ sơ giaođất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất
- Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ TNMT về phương pháp địnhgiá đất; xây dựng, điều chỉnh bảng giá đất; định giá đất cụ thể và tư vấn xác định giáđất
- Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT của Bộ TNMT ngày 30/6/2014 quy định chi tiết vềbồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Thông tư số 332/2016/TT-BTC ngày 26/12/2016 về sửa đổi, bổ sung Thông tư số76/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số45/2014/NĐ-CP về thu tiền sử dụng đất
Trang 3881. Các điều luật, nghị định và quy định liên quan khác:
- Luật xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014 quy định về quyền, nghĩa vụ, tráchnhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và quản lý nhà nước trong hoạt động đầu tư xâydựng
- Nghị định 102/2014/NĐ-CP Về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai
- Nghị định 46/2015/NĐ-CP ngày 12/05/2015 quản lý chất lượng bảo trì công trình xâydựng
- Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 về quản lý dự án đầu tư xây dựng
- Nghị định số 126/2014/NĐ-CP ngày 31/12/2014 về thực hiện luật Hôn nhân Gia đình,quy định tất cả các giấy tờ đăng ký tài sản và quyền sử dụng đất đai phải đứng tên cả hai
vợ chồng
- Nghị định số 11/2010/NĐ-CP ngày 24/2/2010 của Chính phủ quy định về quản lý vàbảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ và Nghị định số 100/2013/NĐ-CP ngày3/9/2013 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 11/2010/NĐ-
CP ngày 24 tháng 02 năm 2010
- Nghị định số 61/2015/NĐ-CP ngày 9/7/2015 của Chính phủ quy định về chính sách hỗtrợ tạo việc làm và Quỹ quốc gia về việc làm
82. Các nghị định liên quan đến bảo vệ và bảo tồn tài sản văn hóa:
- Nghị định số 98/2010/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Di sản vănhóa và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa quy định rằng cáckhu di tích được công nhận là di tích văn hóa và lịch sử cần được giữ nguyên hiện trạngtheo các điều luật hiện hành
83. Các tài liệu liên quan đến cơ chế giải quyết khiếu nại: Luật Khiếu nại số02/2011/QH13 ngày 11/11/2011; Nghị định số 75/2012/NĐ-CP ngày 3/10/2012 quy định chitiết một số điều của Luật Khiếu nại
84. Các quyết định của tỉnh Hà Tĩnh liên quan đến chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư sẽ được áp dụng trong mỗi tiểu dự án cụ thể:
- Quyết định số 94/2014/QĐ-UBND ngày 27 tháng 12 năm 2019 của UBND tỉnh HàTĩnh về việc ban hành bảng giá đất năm 2015 trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh (giai đoạn2015-2019)
- Quyết định số 75/2014/QĐ-UBND ngày 03 tháng 11 năm 2014 của UBND tỉnh HàTĩnh về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàntỉnh Hà Tĩnh
- Quyết định số 34/2018/QĐ-UBND ngày 02 tháng 10 năm 2018 của UBND tỉnh HàTĩnh về việc bổ sung một số điều của quy định chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
- Quyết định 46/2018/QĐ-UBND ngày 27 tháng 11 năm 2018 của UBND tỉnh Hà Tĩnh
về việc điều chỉnh, bổ sung bảng giá đất năm 2015 trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
31
Trang 39- Quyết định 11/2019/QĐ-UBND ngày 20 tháng 1 năm 2019 của UBND tỉnh Hà Tĩnh vềquy định hệ số điều chỉnh giá đất năm 2019 trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
- Quyết định 1/2019/QĐ-UBND ngày 02 tháng 1 năm 2019 của UBND tỉnh Hà Tĩnh vềban hành bộ “đơn giá bồi thường các loại nhà cửa, vật kiến trúc, mồ mả, tàu thuyền,máy móc thiết bị, nông cụ, ngư cụ, cây cối, hoa màu và nuôi trồng thủy hải sản” khi nhànước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
5.3 So sánh cách tiếp cận chính sách giữa Chính phủ và Ngân hàng Thế giới
85. Các chính sách tái định cư và bồi thường được áp dụng cho dự án phải phù hợp vớicác yêu cầu và quy định của NHTG và CPVN Đồng thời, các hộ BAH được bồi thường, táiđịnh cư và phục hồi theo hướng dẫn OP4.12 Với việc ban hành Luật Đất đai số45/2013/QH13 và các Nghị định liên quan nêu trên, các chính sách và thông lệ của Chính phủ
đã trở nên nhất quán hơn với các chính sách an toàn xã hội của NHTG Tuy vậy, các quyđịnh và nguyên tắc được áp dụng trong RPF sẽ thay thế các quy định của các nghị định hiệnhành của Việt Nam cho dù vẫn tồn tại một số khác biệt, như quy định tại Khoản 2, Điều 87trong luật Đất đai năm 2013 và Điều 51 của Nghị định số 16/2016/NĐ-CP về quản lý và sửdụng vốn ODA
86. Có những sự khác biệt giữa luật, chính sách và quy định của Chính phủ Việt Nam liênquan đến thu hồi đất/tái định cư và chính sách hoạt động OP4.12 của NHTG về tái định cưkhông tự nguyện Bảng sau đây sẽ liệt kê những khác biệt chính và đề xuất các biện pháp làmhài hòa những khác biệt này trong tiểu dự án:
Trang 40Bảng 15: Bảng so sánh giữa chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của CPVN và NHTG
Không được đề cập rõ rang Tuy nhiên, có một điều khoản hỗ trợ được UBND tỉnh xem xét để đảm bảo người BAH
có nơi ở cũng như ổn định đời sống và sản xuất (Điều 25 của Nghị định số 47)
Trong trường hợp tiền bồi thường/hỗ trợ không đủ chi trả cho người tái định cư để mua sắm đất đai/căn hộ tái định cư ở mức tối thiểu,
họ sẽ được hỗ trợ về mặt tài chính để mua được đất đai/căn hộ ở mức tối thiểu này (Điều 86.4 Luật Đất đai 2013 và Điều 27 Nghị định
số 47)
Sinh kế và nguồn thu nhập cần được phục hồi tối thiểu ở mức trước khi di dời hoặc trước khi bắt đầu triển khai dự án
sổ kiểm kê sẽ không được bồi thường
b Đất phi nông nghiệp: hỗ trợ tái định
cư sẽ đối với người sử dụng đất
a Bồi thường cho đất bị thu hồi sẽ được thực hiện theo quy định tại Điều 75,77 của Luật Đất đai năm 2013
Khoản 2, Điều 77 của Luật Đất đai 2013 quy định như sau:
b Đối với đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà người sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhưng chưa có Giấy chứng nhận hoặc không đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy
a Hộ BAH sử dụng đất nông nghiệp sau ngày 1/7/2004 và trước ngày khóa sổ của dự án sẽ được phục hồi sinh kế ít nhất 60% giá trị bồi thường ở mức giá thay thế
b Các hộ dân cư có đất ở bất hợp pháp sẽ không được bồi thường về đất đai nhưng sẽ được hỗ trợ tái định cư tương đương 30% giá trị bồi thường cho diện tích đất BAH hoặc các hỗ trợ khác theo quyết định của UBND tỉnh Đối với các hộ dân cư buộc phải di dời
mà không có đất/nhà ở tại xã/phường của dự
án sẽ được cấp đất/căn hộ ở mức cơ bản ở khu tái định cư và họ sẽ phải trả tiền thuế đất; 33