Mặc dầu là trờng trọng điểm có chất lợng cao về nuôidỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ nhng vẫn còn tỷ lệ trẻ bị suy dinh d-ỡng, mặc dù nhà trờng cũng nh các giáo viên đã rất chú trọng đến bữa
Trang 1A Phần mở đầu
Ngày nay, trong công cuộc xây dựng đất nớc nói chung vàxây dựng chiến lợc con ngời nói riêng Đảng và Nhà nớc ta rấtquan tâm đến sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
Sự quan tâm đó đã từng bớc đợc thể chế hoá bằng các văn bảnpháp luật, các chỉ thị, các quy định và các quy ớc rất cụ thể:
Luật GD - 2005 của nớc Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt
Nam đã khẳng định “Giáo dục mầm non (GDMN) có nhà trẻ
và mẫu giáo là cấp học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân GDMN thực hiện việc nuôi dỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi”.
Chính vì lẽ đó mà xã hội quan tâm chăm sóc trẻ về mọimặt để đứa trẻ có một nhân cách tốt, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn,hồn nhiên, cơ thể phát triển hài hoà cân đối, đặc biệt là lứatuổi trẻ nhà trẻ Trẻ khỏe mạnh và thông minh là niềm hạnh phúccủa gia đình là sự phồn vinh của đất nớc Muốn trẻ khoẻ mạnh
và thông minh thì vấn đề dinh dỡng phải hợp lý, chăm sóc nuôidỡng phải có khoa học đây là một việc làm không thể thiếu đ-
ợc, là trách nhiệm của gia đình, cộng đồng và toàn xã hội Nếutrẻ bị suy dinh dỡng thì sẽ ảnh hởng đến sự phát triển về thể
Trang 2của mỗi gia đình, của toàn xã hội, ảnh hởng đến nguồn nhânlực trong tơng lai của đất nớc Vì vậy vấn đề chăm sóc nuôi d-ỡng trẻ ở trong trờng Mầm non là một vấn đề hết sức quantrọng Muốn tạo đợc thế hệ trẻ có sức khoẻ tốt, đáp ứng với thời
đại khoa học hiện đại thì chúng ta phải chăm sóc nuôi dỡng trẻtốt, trẻ sẽ khoẻ mạnh và thông minh phát triển toàn diện về mọimặt
Trờng Mầm non là nơi là nơi tập trung đông trẻ, bản thântrẻ còn non nớt, cha chủ động, ý thức đợc đầy đủ về giáo dụcdinh dỡng Mặc dầu là trờng trọng điểm có chất lợng cao về nuôidỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ nhng vẫn còn tỷ lệ trẻ bị suy dinh d-ỡng, mặc dù nhà trờng cũng nh các giáo viên đã rất chú trọng
đến bữa ăn cho trẻ, luôn đảm bảo cung cấp đầy đủ năng lợngtheo nhu cầu cơ thể trẻ và các chất dinh dỡng luôn theo tỷ lệcân đối hợp lý Công tác tuyên truyền giáo dục các bậc cha mẹ
đã đợc thực hiện tơng đối có hiệu quả Tuy nhiên, trong cácbữa ăn ở lớp có nhiều trẻ vẫn còn có cảm giác chán ăn, thích ănthức ăn này, không thích ăn thức ăn kia Mặt khác, một số giáoviên kiến thức về dinh dỡng, kỹ năng tổ chức bữa ăn cho trẻ cònhạn chế
Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp lứa tuổi nhà trẻ 18 - 36tháng, tôi luôn xem công tác nôi dỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ làmột nhiệm vụ vô cùng quan trọng đối với bản thân Nên đứng tr-
Trang 3ớc những vấn đề trên, bản thân tôi thực sự băn khoăn, trăn trởlàm sao trong các bữa ăn hàng ngày của trẻ ở lớp trẻ ăn khôngkiêng khem, trẻ ăn hết suất của mình một cách ngon lành, không
gợng ép Do vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài "Một số biện pháp nâng cao chất lợng tổ chức bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng" làm sáng kiến cải tiến kỹ thuật năm học 2009- 2010.
B phần Nội dung:
1- Cơ sở khoa học:
Từ ngày xa, con ngời đã biết mối quan hệ giữa ăn uống vàsức khoẻ Con ngời là một thực thể sống, nhng sự sống không thểtồn tại đợc nếu con ngời không đợc ăn và uống
Danh y Việt Nam, Tuệ Tĩnh (Thế kỷ XIV) đã từng nói:
“Thức ăn là thuốc, thuốc là thức ăn., khoa học dinh dỡng cho
chúng ta biết: Thức ăn, cỏc chất dinh dưỡng làm vật liệu xõy dựng cơ thể conngời Cỏc vật liệu này phải thường xuyờn đợc đổi mới và thay thế thụng quaquỏ trỡnh hấp thụ và chuyển hoỏ cỏc chất trong cơ thể Ngược lại, khi cơ thểkhụng được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng sẽ khụng thể phỏt triển bỡnhthường và đú là nguyờn nhõn gõy ra bệnh tật như: Suy dinh dưỡng, cũi xương,thiếu mỏu do thiếu sắt
Theo nghiên cứu của Viện dinh dỡng thì ăn uống có sự ảnhhởng rất lớn đến sức khoẻ của trẻ Trẻ được nuụi dưỡng tốt, ăn uống đầy đủ thỡ
Trang 4da dẻ hồng hào, thịt chắc nịch và cõn nặng đảm bảo Sự ăn uống khụng điều độ sẽảnh hưởng đến sự tiờu hoỏ của trẻ Nếu cho trẻ ăn uống khụng khoa học, khụng
cú giờ giấc, thỡ thường gõy ra rối loạn tiờu hoỏ và trẻ cú thể mắc một số bệnh nhưtiờu chãy, cũi xương, khụ mắt do thiếu VitaminA…
Như vậy, vấn đề ăn uống đối với trẻ Mầm non đó được quan tõm từ rấtsớm Tuy nhiờn, cỏc tỏc giả mới chỉ quan tõm đến ảnh hưởng của sự ăn uống vềsức khoẻ và bệnh tật của trẻ Đồng thời cỏc tỏc giả cũng cho rằng: để cú cơ thểphỏt triển tốt, trỏnh được bệnh tật thỡ cần phải đảm bảo một chế độ ăn uống khoahọc, hợp lý và vệ sinh, thức ăn cú hỡnh thức đẹp, mựi vị hấp dẫn thỡ sẽ gõy cảmgiỏc thốm ăn của trẻ Mọi khẩu phần giành cho trẻ em thỡ phải cho ăn cựng mộtlỳc để trẻ quen ăn hết khẩu phần của trẻ
Mọi sự đổi mới trong cấu tạo cơ thể con ngời, nguồn năng ợng cho cơ thể hoạt động, sinh trởng và phát triển đều lấy từcác chất dinh dỡng khác nhau do thức ăn cung cấp qua khẩu phần
l-ăn hằng ngày Do đó, trong đời sống con ngời, dinh dỡng chiếmmột vị trí quan trọng đặc biệt Chế độ dinh dỡng có ảnh hởngquyết định đến sự sinh trởng và phát triển của cơ thể
Tình trạng dinh dỡng tốt của con ngời phụ thuộc vào khẩuphần dinh dỡng thích hợp, phụ thuộc vào kiến thức ăn uống khoahọc các thói quen của mỗi ngời Vì vậy muốn khoẻ mạnh cần đợc
ăn uống hợp lý và đảm bảo vệ sinh
Do đó bữa ăn đối với con ngời rất quan trọng Nếu chúng
ta ăn mà không biết mình đang ăn gì thì rất là nguy hiểm
Trang 5Vì vậy việc tổ chức bữa ăn tại trờng Mầm non vô cùng quantrọng đối với cơ thể trẻ em.
Tổ chức bữa ăn cho trẻ tại nhà trẻ đáp ứng nhu cầu năng ợng tại trờng 708 - 826 Kcal/ ngày, ăn đủ các chất dinh dỡng củatrẻ trong thời gian 10 - 12 tiếng mẹ đi làm xa, trẻ đợc cô giáochăm sóc nuôi dỡng tại trờng
l-Trẻ đợc ăn uống đầy đủ, vui chơi phù hợp với lứa tuổi, đợcchăm sóc giấc ngủ, kích thích trẻ phát triển thông qua giáo dục,trên cơ sở đó phát triển toàn diện cả về thể chất và tinh thần,góp phần nâng cao lợng chăm sóc sức khoẻ
Tổ chức ăn tại nhà trẻ, góp phần giáo dục vệ sinh, dinh dỡng,giúp trẻ rèn luyện kỹ năng thực hành, tự phục vụ thông qua cácbữa ăn và các hoạt động trong ngày
Tổ chức bữa ăn tại nhà trẻ, đảm bảo đợc chế độ ăn của trẻ,
đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm (VS - ATTP)
2- Cơ sở thực tiễn:
Chuyên đề "Nâng cao chất lợng giáo dục dinh dỡng và vệsinh ATTP" đợc ngành triển khai trong nhiều năm qua Trờng MNHoa Mai đã quán triệt và bồi dỡng chuyên đề đến tận đội ngũ.Trong năm học 2009- 2010 Trờng Mầm non Hoa Mai cũng đã chútrọng nhiều đến chuyên đề vệ sinh an toàn thực phẩm và đãphổ biến cụ thể đến từng giáo viên
Trang 6Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp lứa tuổi nhà trẻ 18 - 36tháng, qua quá trình thực hiện tôi thấy có những thuận lợi, khókhăn sau:
1- Thuận lợi:
- Năm học 2009 - 2010 đợc sự quan tâm chỉ đạo sát saocủa Phòng Giáo dục - Đào tạo Lệ Thủy, của BGH nhà trờng vềthực hiện chuyên đề VS - ATTP, bản thân tôi cũng đợc tham giabồi dỡng chuyên đề ở cụm và ở trờng, tôi đã tiếp thu và làm kinhnghiệm cho mình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ
- Nhà trờng tạo mọi điều kiện nâng cao kiến thức, phơngpháp tổ chức bữa ăn cho trẻ và đầu t cơ sở vật chất trang thiết
bị đầy đủ
- Đa số phụ huynh có nhận thức sâu sắc về tầm quantrọng của bữa ăn cho trẻ hàng ngày đầy đủ các chất dinh dỡngnên đã đóng góp tiền ăn cho trẻ phù hợp với giá cả thị trờng hiệnnay
- Bản thân tôi đợc sự kiểm tra dự giờ thờng xuyên của hội
đồng chuyên môn nhà trờng, đợc dự giờ kiến tập, thao giảng Từ
đó đã tích luỹ đợc một số kinh nghiệm trong việc tổ chức bữa
ăn cho trẻ Mặt khác, bản thân vốn yêu nghề mến trẻ, có nhiềukinh nghiệm trong việc chăm sóc giáo dục trẻ và thấy đợc tầmquan trọng của dinh dỡng đối với sức khoẻ trẻ tại trờng là vô cùngquan trọng
Trang 72- Khó khăn:
- Cơ sở vật chất của nhà trờng còn thiếu nh: Phòng ăn chotrẻ cha có, còn ăn chung ở trong lớp học, diện tích của phòng họccòn nhỏ nên việc bố trí nơi ăn của trẻ cha đợc rộng rải, còn chậthẹp
- Kiến thức và kỹ năng thực hành của các giáo viên trong lớpcòn hạn chế
- Nhận thức của phụ huynh trong việc tổ chức bữa ăn chotrẻ cha cao, cha biết kết hợp với cô giáo để chăm sóc bữa ăn chotrẻ đợc tốt
- Trong năm học 2009 - 2010 này tôi đợc phân công dạy lớp
18 - 36 tháng Qua đợt cân đo đầu năm lớp tôi vẫn còn có tỷ lệsuy dinh dỡng cao chiếm 10% Tỷ lệ suy dinh dỡng đó một phầnphụ thuộc vào chế độ ăn của trẻ, nhng mặt khác cũng phụ thuộcvào cách tổ chức bữa ăn cho trẻ hàng ngày tại trờng
3- Điều tra thực tiển:
- Vào đầu năm học 2009 - 2010 qua cân đo theo dõi sứckhoẻ của trẻ bằng biểu đồ phát triển lần 1 tháng 9 năm 2009 chothấy tỷ lệ cân nặng của trẻ ở lớp tôi đạt sức khỏe bình thờng là90%, trẻ suy dinh dỡng vừa là 10% Chiều cao trẻ đạt 93,33%, trẻthấp độ còi 1 chiếm 6,67%
Trang 8- Đa số trẻ còn nhỏ cha tự phục vụ cho mình trong các bữa
ăn hàng ngày mà còn phụ thuộc vào sự chăm sóc của cô giáo
- Một số giáo viên trong lớp mới chuyển từ mẫu giáo xuốngnhà trẻ nên khâu tổ chức hớng dẫn các kỹ năng chăm sóc nuôi d-ỡng, tổ chức bữa ăn cho trẻ còn nhiều lúng túng
Với những kết quả trên, bản thân tôi luôn băn khoăn suynghĩ, tìm tòi ra một số biện pháp phù hợp để từng bớc nhằmnâng cao chất lợng tổ chức bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng tại trờngMầm non
3 Biện pháp thực hiện:
3 1- Luôn tự học tập, bồi dỡng kiến thức, kỹ năng thực hành về dinh dỡng và tổ chức bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng một cách khoa học và hợp lý:
- Luôn học tập và nghiên cứu các văn bản, Chỉ thị và Nghịquyết của cấp trên đề ra về vệ sinh an toàn thực phẩm(VSATTP) nh: Công văn số 9252/BGDĐT ngày 3/8/2008 về việc
đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục.Công văn số 969/UBND-YT ngày 25/12/2008 của Huyện Lệ Thủy
về việc tăng cờng đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm Côngvăn số 661 về việc đảm bảo về vệ sinh an toàn thực phẩm,phòng chống các dịch bệnh về mùa hè và “Quy chế Nuôi dạy trẻ”
để có kế hoạch chăm sóc trẻ tốt hơn
Trang 9- Tham gia tốt các cuộc tập huấn chuyên môn do phòng,cụm liên trờng và nhà trờng tổ chức Trong đó chú trọng vấn
đề kiến thức dinh dỡng, kỹ năng thực hành khâu vệ sinh ănuống cho trẻ và tổ chức bữa ăn cho trẻ phải khoa học và hợp lý
- Thờng xuyên tìm tòi sách báo, nghiên cứu và tìm hiểuthêm về vai trò tầm quan trọng của các chất dinh dỡng đối vớicơ thể trẻ lứa tuổi 18 - 36 tháng
- Tham gia tốt các đợt thao giảng dự giờ bạn đồng nghiệp
để học hỏi thêm kinh nghiệm về tổ chức bữa ăn cho bản thân
- Thờng xuyên tổ chức bữa ăn cho trẻ theo đúng quy trìnhcủa độ tuổi 18 - 36 tháng
3.2 Tham mu với nhà trờng mua sắm đầy đủ cơ sở vật chất.
- Tôi đã tích cực tham mu với nhà trờng để mua sắm đầy
đủ đồ dùng phục vụ cho bữa ăn của trẻ nh: Bát, thìa bằng in óc,bàn nghế đúng quy cách, soong nồi đựng cơm, canh, thức ănmặn riêng, dĩa đựng cơm rơi, khăn, tạp dề, khẩu trang, mũ đủcho cô
- Kết hợp với nhà bếp, tham mu với nhà trờng tu sửa lại hệthống bếp ga, hệ thống nớc, các đồ dùng nh: Dao, thớt, thau,chậu, rá nhựa, cối xay thịt
Trang 103.3 Cho trẻ làm quen với các nhóm thực phẩm và giáo dục trẻ biết về tầm quan trọng của các chất dinh dỡng của các nhóm thực phẩm đó đối với cơ thể trẻ.
- Việc cho trẻ làm quen với các nhóm thực phẩm giàu chấtdinh dỡng rất cần thiết đối với cơ thể trẻ Khi trẻ đã làm quen vàbiết đợc tầm quan trọng của các chất dinh dỡng đó đối với cơthể thì trẻ sẻ hứng thú và thích tìm hiểu về các thực phẩm đó.Vì vậy tôi đã chú trọng đến việc xây dựng môi trờng giáo dụcdinh dỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm ở trong lớp nh: Tìmkiếm các loại tranh ảnh về các loại thực phẩm có nguồn gốc từ
động vật, thực vật; Tranh chuyện về bữa ăn của bé, bữa ăn gia
đình Su tầm, sáng tác các bài thơ, câu đố, trò chơi về cácmón ăn, các loại thực phẩm, các bài hát, bài đồng dao Làm thêmcác đồ dùng, đồ chơi ở các góc nh: Đồ chơi về rau, củ, quả,tranh lô tô dinh dỡng
3.4 Tích cực lồng ghép vào các hoạt động trong ngày và trong các bữa ăn:
Trang 11- Thông qua các hoạt động đó trẻ sẽ biết đợc tên gọi, cácchất dinh dỡng và tác dụng của các thực phẩm chẳng hạn nh:Trong hoạt động làm quen với môi trờng xung quanh qua đề tài
“Làm quen với một số động vật nuôi trong gia đình”
"Làm quen với một số loại quả" thì trẻ sẻ biết đợc các động
vật, các loại quả đó cung cấp nhiều chất đạm, Vitamin giúp chocơ thể khỏe mạnh nh thế nào
- Trong hoạt động tạo hình trẻ đợc làm quen với các loại quảqua: Xâu vòng quả, các con vật, xếp các loại quả, nặn các loạiquả Thông qua đó cô giáo đã giáo dục cho trẻ biết đợc các chấtdinh dỡng Thông qua các bài thơ, câu chuyện, bài hát trẻ cũngbiết đợc về các thực tế và các chất dinh dỡng của các loại thựcphẩm đó
- Mặt khác thông qua các hoạt động đó còn giúp trẻ nhậnbiết các loại thức ăn có sẵn ở địa phơng, giúp trẻ biết lợi íchthức ăn đối với sức khỏe của cơ thể, biết một số bệnh liên quan
đến ăn uống
+ Thông qua các bữa ăn hàng ngày:
- Trong các bữa ăn cô giới thiệu cho trẻ biết món ăn và cácchất dinh dỡng mà trẻ sẽ đợc ăn trong món ăn, các món ăn đó đợcchế biến là nhờ bàn tay khéo léo của các cô nhà bếp bằng việcphối hợp các loại thực phẩm giàu chất dinh dỡng tạo sự hứng thúcho trẻ khi ăn, đặc biệt là các món ăn mới, động viên trẻ ăn ngon,
Trang 12ăn hết suất không kén chọn, kiêng khem mà phải ăn các thức ăn
do cô nhà bếp chế biến theo thực đơn quy định các chất dinhdỡng phù hợp lứa tuổi
- Giáo dục trẻ có nề nếp ăn uống sạch sẽ, văn minh, lịch sựnh: Rửa tay sạch trớc khi ăn, biết mời cô và các bạn ăn cơm, ngồingay ngắn trớc khi ăn, không co chân lên ghế trong khi ăn, ănuống từ tốn, ăn chậm nhai kĩ, không ngậm cơm, biết lấy tay chemiệng, quay chổ khác khi hắt xì hơi, không để thức ăn rơi vãi
ra sàn nhà hoặc bàn, không bốc cơm, thức ăn hoặc xúc thức ăn
từ bát này sang bát khác tránh mất vệ sinh
- Giáo dục trẻ biết ăn uống đúng cách để có lợi cho sức khỏenh: Ăn chín, uống sôi, ăn sạch, uống sạch, ăn chậm nhai kĩ, ănnhiều loại thức ăn khác nhau, ăn uống giúp cho cơ thể khỏemạnh, thông minh, chống lớn mới ngoan và học giỏi
- Cô cần đi đến từng trẻ động viên, nhắc nhỡ, đút cơm,cháo cho những trẻ ăn chậm, trẻ mới ốm dậy, trẻ mới đi học để tạocho trẻ tâm thế thoải mái trong khi ăn, giúp trẻ ăn ngon miệnghết khẩu phần ăn của trẻ
+Thông qua hoạt động vui chơi:
- Thông qua hoạt động vui chơi cũng có thể lòng ghép đợcchuyên đề dinh dỡng chẳng hạn: Thông qua giờ hoạt động gócthì ở đó trẻ đợc chơi nhiều trò chơi mà nổi bật là trò chơi
“Chơi với búp bê” trong trò chơi đó trẻ đợc chơi nấu ăn, cho
Trang 13búp bê ăn, chơi với các loại quả, con vật Thông qua các trò chơi
đó trẻ sẽ biết sử dụng đồ dùng phục vụ việc ăn uống, tạo ra một
số thức ăn, nớc uống đơn giản, hình thành ở trẻ thói quen ănuống tốt và giúp trẻ có thói quen vệ sinh, hành vi văn minh, lao
động tự phục vụ ở trẻ, giáo dục trẻ tinh thần tập thể, đoàn kếgiúp đỡ lẫn nhau trong mọi hoạt động, hình thành kĩ năng sốngcho trẻ
+ Các thời điểm khác trong ngày:
Qua các thời điểm nh: Giờ đón trẻ, trả trẻ, tổ chức cho trẻxem các loại tranh ảnh, chơi lô tô về các món ăn, các loại thựcphẩm, kể tên về các món ăn trẻ đợc ăn ở gia đình
3.5 Phối hợp chặt chẽ với nhà bếp và các nhóm lớp để lựa chọn thực phẩm hợp lý với trẻ.
- Hằng ngày trong bữa ăn của trẻ tôi luôn để ý đến nhữngmón ăn và những món ăn đó có đảm bảo năng lợng phù hợp với trẻnhà trẻ tại trờng đạt: 708 - 826 Kcal/ ngày và đầy đủ các chấtdinh dớng nh: Prôtêin là 13%, Lipít là 35%, Gluxít là 50% không.Mặt khác tôi còn tham khảo, trao đổi với các nhóm, lớp xemnhững món ăn đó nh thế nào có phù hợp với trẻ hay không
Nếu những món ăn đó không phù hợp và cha đảm bảo đợcnăng lợng thì tôi sẽ trao đổi với nhà bếp, BGH nhà trờng để lựachọn thực phẩm phù hợp và cùng với nhà bếp nghiên cứu để xây