bai 15 thuy quyen.(du gio - tot)

Nh vậy: Các dòng chảy ngầm và trên mặt cuối cùng lại đ a n ớc về với biển và đại d ơng... ở miền ôn đới lạnh và các sông bắt nguồn từ núi cao, thuỷ chế sông còn phụ thuộc vào tuyết, băn

THUỶ QUYỂN MỘT SỐ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI CHẾ ĐỘ NƯỚC SÔNG MỘT SỐ SÔNG LỚN TRÊN

TRÁI ĐẤT

BÀI 15

I thủ quyĨn

1 Kh¸i niƯm

Thủy quyển

 Nước trên lục địa(sông suối,

ao, hồ, nước ngầm, băng tuyết)

 Nước trong các biển, đại dương

 Hơi nước trong khí quyển.

• - N ớc trên lục địa và biển, đại d ơng với n ớc ngầm, hơi n ớc trong khí quyển có quan hệ với nhau nh thé nào? chúng ta sang phần 2

2 Vßng tuÇn hoµn cña n íc trªn Tr¸i

§Êt

H y tr×nh bµy c¸c ·y tr×nh bµy c¸c

vßng tuÇn hoµn cña

n íc trªn Tr¸i §Êt

trên

mặt

Vậy có mấy loại

vòng tuần hoàn?

Nước ngầm

a, Vßng tuÇn hoµn nhá

• N íc biÓn bèc h¬i cao t¹o thµnh m©y vµ m a l¹i r¬i xuèng biÓn.

VÒNG TUẦN HOÀN NHỎ

b, Vòng tuần hoàn lớn

- N ớc biển bốc hơi lên cao, tạo thành mây, mây đ

ợc gió đ a vào sâu trong lục địa rồi gặp lạnh tạo thành m a (dạng n ớc, tuyết rơi)

- N ớc rơi xuống lục địa:

+ 1 phần đ ợc bốc hơi ngay lên khí quyển

+ 1 phần thấm qua các tầng đá thấm n ớc để tạo

thành n ớc ngầm

+ 1 phần tạo thành n ớc trên mặt nh : ao, hồ, sông, suối,

Nh vậy: Các dòng chảy ngầm và trên mặt

cuối cùng lại đ a n ớc về với biển và đại d ơng.

Nguyên nhân: do nguồn tiếp n ớc chủ yếu của các sông này là n ớc m a.

- VD Sông Hồng và Sông Amazôn+ Mùa lũ trùng khớp với mùa m a

+ Mùa cạn trùng khớp với mùa khô (ít m a)

b ở miền ôn đới lạnh và các sông bắt nguồn từ núi cao, thuỷ chế sông còn phụ thuộc vào tuyết, băng tan

- VD: sông Ô-bi, sông I-ê-nit-xây, Lêna khi mùa xuân đến làm tuyết băng tan, làm mực n ớc sông tăng cao

SÔNG I-Ê-NÍT-X ©y

S«ng I-ª-nit-x©y

Sông Amazôn mùa cạn

Sông Amazôn mùa mưa

Nước sông phụ thuộc vào chế độ mưa

SÔNG AMAZÔN

S«ng Amad«n

Địa thế : quy định tốc độ dòng chảy

Sông H ơng Huế ( s đồng bằng)– Huế ( s đồng bằng)

Sông miền núi

Hình 3

Dựa vào kiến thức

đã học và bản đồ tự

nhiên Việt Nam, em

hãy cho biết vì sao

mực nước lũ ở các

sông ngòi miền

Trung nước ta

thường lên rất

nhanh?

Do sông ngòi miền trung:+ Có độ dốc cao, khi có m

a n ớc chảy nhanh về lòng sông

+ Sông Miền Trung th ờng ngắn, dốc, sông lại có dạng hợp lũ, có nhiều phụ l u cấp n ớc vào 1 dòng chính nên khi có

m a n ớc lũ ở miền trung

th ờng lên rất nhanh

Vì sao mực n ớc lũ ở miền Trung n ớc ta th ờng

lên rất nhanh?

Khi m a rơi xuống đất:

Sau cơn mưa trong rừng nhiệt đới

Trªn c¸c l u vùc s«ng, Rõng phßng hé ® îc trång ë ®©u? V× sao?

c Hồ, đầm

- Điều hoà chế độ n ớc sông.

Tại sao hồ,

đầm lại có vai trò điều hoà chế độ

Tại sao lũ của đồng bằng Sông Cửu Long lên chậm hơn so với các sông khác?

III MỘT SỐ SÔNG LỚN TRÊN TRÁI ĐẤT

• Dựa vào tập bản đồ thế giới và các châu lục, đọc

SGK, thảo luận và hoàn thành phiếu học tập:

Sông Nơi

bắt nguồn

Hướng âỷry Diện tích

lưu vực(km2)

Chiều dài(km)

Khu vực khí hậu

Nguồn cung cấp nước

chính

Nhóm 1, 2: Tìm hiểu về Sông Nin?

Nhóm 3, 4: Tìm hiểu về Sông Amazôn?

Nhóm 5, 6: Tìm hiểu về Sông Iênitxây?

vào sơ đồ sau.

SÔNG NIN - MÓN QUÀ CỦA TẠO HOÁ

SÔNG AMAZÔN

SÔNG I-Ê-NÍT-X ©y

1 Soâng Nin

1 Sông Nin

Sông Nơi bắt

nguồn

Diện tích lưu

vực(km2)

Chiều dài (km)

Khu vực khí hậu

Nguồn cung cấp nước chính Nin Hồ

Victoria

2.881.000 6685 Khu vực

xích đạo, cận xích đạo, cận nhiệt

Mưa và nước ngầm

2 Sông Amazôn

Sông Nơi

bắt nguồn

Diện tích lưu vực (km2)

Chiều dài (km)

Khu vực khí hậu

Nguồn cung cấp nước chính A-ma-

zôn

Dãy Anđét

7.170.0 00

6437 Khu

vực xích đạo

Mưa, nước ngầm và băng tuyết tan

3 Sông Iênitxây

Sông Nơi bắt

nguồn

Diện tích lưu vực (km2)

Chiều dài (km)

Khu vực khi hậu

Nguồn cung cấp nước chính I-ê-nit-

xây

Dãy Xaian

2.580.00

0

4102 Khu

vực ôn đới lạnh

Băng, tuyết tan

Câu hỏi và bài tập

• 1/ Hãy giải thích vì sao mực n ớc lũ ở các sông ngòi miền trung n ớc ta th ờng lên rất nhanh

• 2/ Kể tên các hệ thống sông lớn ở n ớc ta Các sông ngòi n ớc ta có chế độ n ớc nh thế nào? Vì sao

Câu hỏi trắc nghiệm

1 N ớc bốc hơi từ đại d ơng đ ợc gió thổi vào lục

địa ng ng tụ tạo thành n ớc và tuyết rơi xuống bề mặt Trái Đất, sau đó lai chảy về đại d ơng, lại tiếp tục bốc hơi … Đó là: Đó là:

a/Vòng tuần hoàn lớn

b/ Vòng tuần hoàn nhỏ

c/Vòng tuần hoàn cả lớn và nhỏ

d/ Vòng khép kín

Câu hỏi trắc nghiệm

2 N ớc sông chảy nhanh hay chậm phụ thuộc vào :

a/ Độ dốc của lòng sông

b/ Độ dốc của đáy sông

c/ Độ dốc của mặt n ớc ở nguồn sông

d/ Độ dốc của mặt n ớc ở cửa sông

C©u hái vµ bµi tËp

1 Hãy chứng minh lượng nước trên

trái đất không thay đổi?

2 Những nhân tố ảnh hưởng đến chế

độ nước sông là gì? Nhân tố nào có vai trò quan trọng nhất? Vì sao?