Bai 15 thủy quyen ( co ban)

Một số sông lớn trên trái đất I Mục tiêu bài học: 1 Về kiến thức: Sau bài học HS cần hiểu rõ : -các vòng tuần hoàn nớc trên trái đất - Những nhân tố ảnh hởng tới tốc độ dòng chảy - Nhữ

Ngày soạn : 3/11/2007 Ngày giảng: 5/11/2007

Tiết: 15 : Thủy quyển Một số nhân tố ảnh hởng tới chế độ nớc sông Một số sông lớn trên trái đất

I) Mục tiêu bài học:

1) Về kiến thức:

Sau bài học HS cần hiểu rõ :

-các vòng tuần hoàn nớc trên trái đất

- Những nhân tố ảnh hởng tới tốc độ dòng chảy

- Những nhân tố ảnh hởng tới chế độ nớc của một con sông

- Một số kiểu sông

2) Về kĩ năng:

- Phân biệt đợc mối quan hệ giữa các nhân tố tự nhiên với chế độ dòng chảy của một con sông

3) Về thái độ hành vi:

Có ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ các hồ chứa nớc

II) Thiết bị dạy học

1) Thầy:

- Giáo án , SGK

- Bản đồ tự nhiên thế giới

- Phóng to H 15 SGK

2) Trò

Học bài cũ, chuẩn bị trớc bài mới

III) Hoạt động dạy và học

1) Kiểm tra bài cũ:Không

2 )Giảng bài mới:

Quá trình luân chuyển nớc trên trái đất diễn ra nh thế nào , chế độ nớc của một con sông chịu ảnh hởng của những nhân tố tự nhiên khác ra sao?

Hoạt động của thầy và trò t Nội dung chính

? Bằng kiến thức đã học em hãy

cho biết thuỷ quyển là gì?

Nớc trên lục địa và đại dơng với

nớc ngầm có quan hệ với nhau

nh thế nào ?  nghiên cứu mục 2

GV yêu cầu HS nghiên cứu kĩ

H15 sơ đồ tuàn hoàn của nớc

( SGK tr 56)

? Dựa vào H 15 hãy trình bày

vòng tuần hoàn lớn của nớc

trên trái đất?

10 I) Thuỷ quyển

1) Khái niệm:

Là lớp nớc trên trái đất gồm : nớc trong các biển và đại dơng, nớc trên lục địa và hơi nớc trong khí quyển

a) Vòng tuần hoàn nhỏ

- Nớc biển bốc hơi tạo thành mây , mây tạo thành ma rơi xuống biển

Ngay tên ao hồ , sông suối nớc

lại vừa chảy vừa bốc hơi vừa

thấm vào đất tạo thành các dòng

chảy ngầm

? Dòng chảy trên mặt và dòng

chảy ngầm sẽ đa nớc về đâu?

Nớc lại về nơi xuất phát ban đầu

và quá trình bốc hơi lại bắt đầu

nh một cỗ máy vĩ đại của thiên

nhiên

? Tại sao nói chế độ ma , băng

tuyết và nớc ngầm lại ảnh hởng

tới chế độ nớc sông?

? Lấy VD về mối quan hệ giữa

chế độ nớc sông và ma?

- Sông Hồng Việt Nam

Mùa lũ ( Tháng 6 đến t 10) gần

trùng khớp với mùa ma ( th 5 , th

10)

- Mùa cạn gần trùng với mùa

khô

VD Sông ôbi, lêna khi mùa xuân

đến nhiệt độ tăng làm băng tuyết

tan , mực nớc sông dâng cao

GV chia lớp thành 6 nhóm

nghiên cứu theo các vấn đề sau

- Sự ảnh hởng của từng nhân tố

đến chế độ nớc sông

- lấy dẫn chứng so sánh: lòng

5

5

b) Vòng tuần hoàn lớn + Nớc biển bốc hơi tạo thành mây, mây gặp gió đa vào sâu trong lục địa ở vùng vĩ

độ thấp , núi thấp mây gặp lạnh tạo thành tuyết

+ Nớc rơi xuống lục địa

- Một phần đợc bốc hơi ngay lên khí quyển

- Một phần thấm qua tầng đá thấm

n-ớc tạo nn-ớc ngầm

- Một phần tạo nớc trên mặt : ao, hồ

II) Một số nhân tố ảnh hỏng tới chế độ nớc sông

1) Chế độ ma , băng tuyêt và nớc ngầm

a) ở miền khí hậu khô nóng , những nơi

địa hình thấp của khu vực khí hậu ôn

đớithuỷ chế sông phụ thuộc vào chế độ ma

b) ở miền khí hậu lạnh, những sông bắt nguồn từ núi cao thuỷ chế sông phụ thuộc vào lợng băng tuyết tan

c) ở những vùng đất đá bị thấm nhiều thì nớc ngầm đóng vai trò đáng kể

2) Địa thế thực vật , hồ đầm

sông dốc với lòng sông thoải,

sông chảy ở miền đá ít thấm nớc

với miền đá thấm nớc mạnh

Nhóm 1 , 2 nghiên cứu địa thế

Nhóm 3,4 thực vật

Nhóm 5,6 hồ đầm

GV yêu cầu đại diện các nhóm

lên trình bày

GV chuẩn kiến thức cho HS

? Dựa vào kiến thức , bản đồ tự

nhiên Việt Nam hãy cho biết vì

sao mực nớc lũ ở các sông ngòi

miền trung thờng lên rất

nhanh?

do có độ dốc cao và sông có

nhiều phụ lu cung cấp nớc vào 1

dòng chảy chính

? Tại sao nói thực vật có vai trò

điều hoà dòng chảy của dông ,

giảm lũ lụt?

- một phần khá lớn nớc ma đợc

giữ lại trên các tán cây

- một phần thấm nhanh dới đất

nhờ rễ cây

- một phần đợc thảm mục giữ lại

tích cực trồng rừng phòng hộ

và bảo vệ rừng đầu nguồn nhằm

giảm thiên tai lũ lụt

? Tác dụng của hồ đầm trong

việc điều hoà chế độ nớc sông?

GV chia lớp thành 6 nhóm

Nhóm 1, 3 nghiên cứu sông Nin

Nhóm 2, 5 nghiên cứu sông

Iênitxây

Nhóm 4, 6 nghiên cứu sông

Amadôn

các nhóm nghiên cứu theo nội

dung GV đã kẻ bảng

GV yêu cầu đại diện các nhóm

lên trình bày

GV chuẩn kiến thức cho HS

bằng bảng chuẩn bị sẵn

4 5

5

4

a)Địa thế

ở miền núi khi có ma ,lũ lên nhanh nớc sông chảy nhanh hơn ở đồng bằng

b) Thực vật Vai trò điều hoà dòng chảy của sông giảm

lũ lụt

c) Hồ đầm

Điều hoà chế độ nớc sông

III) Một số sông lớn trên trái đất

1 ) Sông Nin 2) Sông Amadôn 3) Sông Iênixây

5 Tên sông Nơi bắt

nguồn Cửa sông đổ ra Chảy qua các khu

vực khí hậu nào

Diện tích

lu vực ( km 2)

Chiều dài sông Nguồn cung cấp

nớc

Victoria

Địa trung hải

Xích đại , cận xích

đạo, cận nhiệt châu phi

2.811.000 6685 Ma , nớc

ngầm

Amadôn Dãy

Anđéc

Đại tây

d-ơng

Xích đạo châu phi

7.170.000 6437 Ma , nớc

ngầm Iênitxây Dãy xaian Biển

Cara,Bắc băng dơng

Ôn đới lạnh châu

á

2.580.000 4102 Băng

tuyết , ma

III) Hớng dẫn học và làm bài về nhà: 2’

1 Điền từ thích hợp vào chỗ trống:

nớc sông chảy nhanh hay chậm tuỳ thuộc vào của sông và của lòng sông

2 Câu nào sau đây sai:

a) Sông Nin là sông dài nhất thế giới

b) Amadôn là sông lớn nhất thế giới

c) Mỗi năm sông Vônga đóng băng gần 4 tháng

d) Nguồn cung cấp nớc chủ yếu của sông Iênitxây là nớc ma và nớc ngầm

IV) Phần bổ sung sau bài học:

Trả lời câu hỏi SGK

Chuẩn bị trớc bài mới

Một số sông lớn trên trái đất

Tên

đổ ra

Chảy qua các khu vực khí hậu nào

Diện tích

lu vực

Chiều dài sông (km).

Nguồn cung cấp n-ớc

hải

Xích đạo , cận xích

đạo, cận nhiệt châu phi

2.811.000 6685 Ma ,

n-ớc ngầm

d

ô

n

Dãy

ơng

Xích đạo

ngầm

Iênit

x

â

y

Dãy

BBD

Ôn đới lạnh

ma