Chú thích: Yêu cầu đọc: Tiết 85: NGẮM TRĂNG Vọng nguyệt Hồ Chí Minh NGẮM TRĂNG Vọng nguyệt Phiên âm Ngục trung vô tửu diệc vô hoa, Đối thư lương tiêu nại nhược hà?. - người tự vấn lò
Trang 1CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ
NGỮ VĂN
LỚP 8D
GV: Phạm Thị Thu Nga
Trang 2nghệ thuật của bài thơ.
Trang 3I Đọc và tìm hiểu chú thích :
a.Tác giả:
- Hồ Chí Minh (1890–1969 ), quê ở Nam
Đàn,Nghệ An
- Bác là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc,
một chiến sĩ cộng sản quốc tế.
- Một nhà văn, nhà thơ lớn của đất
nước,
- Danh nhân văn hóa thế giới.
1.Đọc:
2 Chú thích:
Yêu cầu đọc:
Tiết 85: NGẮM TRĂNG (Vọng nguyệt)
Hồ Chí Minh
NGẮM TRĂNG
(Vọng nguyệt) Phiên âm
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa, Đối thư lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt, Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Dịch thơ
Trong tù không rựơu cũng không hoa, Cảnh đẹp đêm nay khó hửng hờ;
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ, Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
(bản dịch của Nam Trân)
Trang 42.Tác phẩm:
- Sáng tác: từ 8/1942 đến 9/1943 thời
gian Bác bị bắt giam tại Trung Quốc
* Tập thơ Nhật ký trong tù:
- Gồm 133 bài thơ chữ Hán
- Giá trị: tập thơ là viên ngọc
quý trong kho tàng văn học
Việt Nam
* Bài thơ Ngắm trăng.
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt
- Nhân vật trữ tình: người tù CM-Hồ Chí Minh
- Bố cục: 2 phần + Hoàn cảnh ngắm trăng (2
câu thơ đầu) + Cuộc ngắm trăng(2 câu thơ cuối)
- Xuất xứ: là bài thơ thứ 20
trong tập thơ “Nhật ký trong
tù”
Trang 5I Đọc hiểu chú thích :
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
- Thiên nhiên: đêm trăng đẹp
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa, Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
- Là câu nghi vấn, nại nhược hà? - người tự vấn lòng mình, thể hiện sự bối rối, xốn xang, khó kìm nén cảm xúc rất nghệ sĩ của Bác
=> Phong thái ung dung, tình yêu
thiên nhiên của người tù CM.
So sánh câu thơ thứ 2 giữa nguyên tác và bản dịch thơ
có gì khác nhau?
- Con người:
+ mất tự do, thiếu thốn vật chất
+ Tâm trạng: bối rối xốn xang, khó kìm
nén cảm xúc trước đêm trăng đẹp
=> Nhấn mạnh cái không có của Bác
-Điệp từ vô (không), kết hợp từ diệc (cũng)
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ;
- Khó hững hờ: thể hiện tâm trạng bình thản của người tù, nghĩa là một đêm trăng đẹp không thể bỏ qua
Tiết 85: NGẮM TRĂNG (Vọng nguyệt)
Hồ Chí Minh
Trang 62.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên của người tù CM
+ Người và trăng chủ động tìm đến với
nhau như những người bạn tri kỉ
Nghệ thuật đối:
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Nhân / hướng/ song tiền / khán / minh nguyệt Nguyệt / tòng / song khích/ khán / thi gia.
2, Cuộc ngắm trăng: + Chủ thể: Nhân><Nguyệt; minh nguyệt><thi gia+ Hành động: hướng >< tòng; khán><khán
+ Hoàn cảnh: người mất tự do >< trăng tự do Ranh giới ngăn cách chính là song sắt nhà tù
=> thể hiện rõ quan hệ gắn bó, hòa quyện giữa trăng và người: người và trăng chủ động tìm đến với giao hòa cùng nhau, ngắm nhau say đắm
Nghệ thuật nhân hóa: vầng trăng vô tri có hành
động tâm hồn đang ngắm nhà thơ
=> Bác đã có cuộc ngắm trăng trọn vẹn
Trang 7I Đọc hiểu chú thích :
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên của người tù CM
+ Người và trăng chủ động tìm đến với
nhau như những người bạn tri kỉ
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
2, Cuộc ngắm trăng:
=> Bác đã có cuộc ngắm trăng trọn vẹn
Đầu bài thơ là hỉnh ảnh người tù, cuối bài thơ đã trở thành thi gia (nhà thơ) Điều gì đã chuyển hóa 1 người tù thành 1 nhà thơ?
Bởi người tù có tâm hồn rung động, nhạy cảm tinh tế trước vẻ đẹp thiên nhiên, có tình tình yêu
TN sâu sắc Chính tình yêu đó:
- làm cho vầng trăng vô tri trở thành 1 nhân vật đáng yêu, có tâm hồn như con người
- đã xóa đi hình ảnh nhà tù thay vào đó là không gian đầy lãng mạn, chỉ có trăng và người yêu trăng
Cuộc vượt Ngục về tinh thần của Bác
=> Phong thái ung dung,tình yêu
thiên nhiên sâu sắc của thi sĩ, chiến
sĩ Hồ Chí Minh
Tiết 85: NGẮM TRĂNG (Vọng nguyệt)
Hồ Chí Minh
Trang 82.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên của người tù CM
2, Cuộc ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc của thi sĩ, chiến sĩ Hồ
Chí Minh
III Tổng kết:
-Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đặc sắc
- Điệp từ, nghệ thuật đối, nhân hóa …
Trang 9=>
=> phong cách thơ Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa
giữa cổ điển và hiện đại, giữa thi sĩ và chiến sĩ
Lựa chọn các ý cột A tương ứng với nội dung ở cột B để thấy được phong cách thơ Hồ Chí Minh quan bài thơ Ngắm trăng
Cổ điển 1, Phong thái ung dung tự tại, vượt qua mọi hà khắc của nhà tù để có cuộc ngắm trăng trọn vẹn
Hiện đại 2, Một tinh thần thép luôn hướng ra bên ngoài, hướng đến cái đẹp
Chất thi sĩ 3, Đề tài ngắm trăng, Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, cuộc ngắm trăng cần có rượu, hoa Chất chiến sĩ 4, Tâm hồn bối rối xốn xang trước vẻ đẹp đêm
trăng, tình yêu đặc biệt Bác dành cho vầng trăng
Trang 102.Tác phẩm:
II Đọc hiểu văn bản :
1, Hoàn cảnh ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên của người tù CM
2, Cuộc ngắm trăng:
=> Phong thái ung dung,tình yêu thiên
nhiên sâu sắc của thi sĩ, chiến sĩ Hồ
Chí Minh
III Tổng kết:
-Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đặc sắc
- Điệp từ, nghệ thuật đối, nhân hóa …
- Sự kết hợp hài hòa giữa cổ điển- hiện đại; thi sĩ-chiến sĩ
2.Nội dung:
- Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên say đắm và phong thái ung dung của Bác ngay trong hoàn cảnh lao tù tối tăm cực khổ
IV Luyện tập:
Trang 11NHÀ PHÊ BÌNH VĂN HỌC HOÀI THANH NHẬN
XÉT : THƠ CỦA BÁC ĐẦY TRĂNG HÃY SƯU TẦM
MỘT SỐ BÀI THƠ CỦA BÁC VIẾT VỀ TRĂNG MÀ
EM BIẾT.
Trang 12Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt
Lòng theoo vời vợi mảnh trăng thu
Đêm thu (Nhật ký trong tù)
Trước cửa lính canh bồng súng đứng Trên trời trăng lướt giữa làn mây….
Đêm lạnh (Nhật ký trong tù)
…
Khóm chuối trăng soi càng thấy lạnh Nhòm song Bắc đẩu đã nằm ngang
Đi thuyền trên sông Đáy (1949)
Dòng sông lặng ngắt như tờ, Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo
…
Trang 13Tiết 85: NGẮM TRĂNG (Vọng nguyệt)
Hồ Chí Minh