Bài 21. Ngắm trăng (Vọng nguyệt)

- Thi nhân xưa khi gặp cảnh trăng đẹp thường lấy rượu ra uống trước hoa để thưởng trăng.. Còn Bác thì ngắm trăng trong hoàn cảnh đặc biệt : ngắm trong tù... 2/ Hai câu cuối :

Trang 1

TRƯỜNG THCS SƠN ĐỊNH

GIÁO VIÊN : NGỌC HÂN

8

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Đọc thuộc lòng bài thơ Tức cảnh Pác Bó của Bác Hồ.

- Nêu nội dung chính của bài thơ.

- So sánh thú lâm tuyền giữa Nguyễn Trãi và Bác Hồ̀ có gì giống nhau và khác nhau ?

Trang 3

Bài 21

Trang 4

I/ Giới thiệu :

1/ Tác giả :

- Hồ Chí Minh ( 1890 – 1969 ), quê ở Nam Đàn, Nghệ An

- Bác là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, một nhà văn, nhà thơ lớn của đất nước, một chiến sĩ cộng sản

quốc tế, một Danh nhân văn hóa thế giới.

Trang 9

2/ Tác phẩm :

Hai bài thơ này trích trong tập thơ

Nhật kí trong tù ( gồm 133 bài thơ chữ Hán ) được Bác sáng tác trong thời gian Người bị bắt giam và giải qua hơn 30 nhà lao của 13 huyện thuộc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc suốt 14 tháng ( từ tháng 8/1942 – 9/1943 ).

3/ Thể loại : Thơ thất ngôn tứ tuyệt

Trang 13

A/ Bài Ngắm trăng ( Vọng nguyệt )

II/ Đọc – Hiểu văn bản :

Trang 17

Tìm hiểu 2 câu thơ đầu.

Trang 18

1/ Hai câu đầu :

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa

Đối thử lương tiêu nại nhược hà ?

( Trong tù không rượu cũng không hoa Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ )

Trang 22

- Thi nhân xưa khi gặp cảnh trăng đẹp thường lấy rượu ra uống trước hoa để thưởng trăng Còn Bác thì ngắm trăng trong hoàn cảnh đặc biệt : ngắm trong

tù

- Trước cảnh trăng đẹp quá, Bác khao

khát được ngắm trăng một cách trọn vẹn nên lấy làm tiếc vì không có rượu và hoa để thưởng trăng

Trang 23

Tìm hiểu 2 câu thơ cuối.

Trang 24

2/ Hai câu cuối :

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt Nguyệt tòng song khích khán thi gia

( Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ )

Trang 25

Với phép nhân hóa, đối lập và điệp ngữ, trăng đã trở thành người bạn thân thiết của Bác Cả hai đã vượt qua song sắt nhà tù để chủ động tìm đến với nhau, chiêm ngưỡng nhau.

Trang 26

Qua bài thơ, ta thấy Bác là người như thế

nào ?

Trang 27

3/ Qua bài thơ, ta thấy Bác vừa là người rất yêu thiên nhiên, vừa là người chiến sĩ với chất thép sáng ngời, một phong thái ung dung tự tại, vượt lên trên sự khắc nghiệt của nhà tù.

Trang 28

4/ Nhà phê bình văn học Hoài Thanh nhận xét : Thơ của Bác đầy trăng Hãy sưu tầm một số bài thơ của Bác viết về trăng mà em biết :

Trang 29

5/ Ý nghĩa văn bản :

Tác phẩm thể hiện sự tôn vinh cái đẹp của tự nhiên, của tâm hồn con người bất chấp hoàn cảnh ngục tù.

III/ Tổng kết : GN/ 38

Trang 30

B/ Bài Đi đường ( Tẩu lộ )

Trang 32

1/ Hai câu đầu :

Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,

Trùng san chi ngoại hựu trùng san ( Đi đường mới biết gian lao,

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng )

Trang 33

- Câu đầu ( khai ) : Nói về nỗi gian lao của người đi đường Chỉ có ai đã trải qua mới thấu hiểu đầy đủ và thấm thía nỗi gian lao đó.

- Câu thứ hai ( thừa ) : Nói đến gian lao chồng chất gian lao, vừa đi hết lớp núi này đến lớp núi khác.

Trang 34

2/ Hai câu cuối :

Vạn lí dư đồ cố miện gian.

( Núi cao lên đến tận cùng,

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non )

Trang 35

- Câu thứ ba ( chuyển ) : Mọi gian lao đã kết thúc, người đi đường đã lên đến đỉnh cao nhất.

- Câu thứ tư ( hợp ) : Niềm vui sướng, phần thưởng quí giá cho con người đã vượt qua gian lao, nay trở thành người khách ngắm nhìn phong cảnh đẹp.

Trang 36

5/ Ý nghĩa văn bản :

Bài thơ viết về việc đi đường gian lao,

từ đó nêu lên triết lí về bài học đường đời, đường cách mạng : vượt qua gian lao sẽ tới thắng lợi vẻ vang.

III/ Tổng kết : GN/ 38

Trang 37

CỦNG CỐ

Bài thơ có mấy lớp nghĩa? Đó là những nghĩa nào ? Hãy nêu rõ những

nghĩa đó ?

Trang 38

Bài thơ có hai lớp nghĩa : nghĩa đen, nghĩa bóng.

- Nghĩa đen : nói về việc đi đường núi vất vả.

- Nghĩa bóng : ngụ ý nói về con đường cách mạng, đường đời.

Trang 39

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Bài thơ đơn thuần tả và kể chuyện đi đường.

Bài thơ trích trong tập Nhật kí trong tù. D

Bài thơ vừa có nghĩa đen, vừa có nghĩa bóng C

Nguyên bản bài thơ viết theo thể tứ tuyệt B

Đ

Ý nào không đúng về bài thơ Đi đường ?

A

Trang 40

DẶN DÒ

- Về học thuộc lòng phiên âm và dịch thơ hai bài thơ Ngắm trăng và Đi đường

- Nắm nội dung chính của hai bài thơ.

- Tìm đọc một bài thơ chữ Hán của Bác viết

về việc rèn luyện đạo đức cách mạng trong tập thơ Nhật kí trong tù.

- Về soạn bài Chiếu dời đô ( Thiên đô chiếu ) Đọc kĩ văn bản và trả lời các câu hỏi trong

SGK/ 51.

Định dạng
Số trang	40
Dung lượng	5,84 MB