slide bài giảng thêm trạng ngữ cho câu

Ví dụ: Xác định trạng ngữ trong các câu sau: a “ Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.. Xác định vị trí trạng ngữ trong các c

Trang 2

thành phần chính của câu )

2 Công dụng của trạng ngữ:

3 Tách trạng ngữ thành câu riêng (HS tự đọc và

tự làm BT)

Trang 3

I ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG NGỮ:

1 Ví dụ: Xác định trạng ngữ trong các câu sau:

a) “ Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang Tre ăn

ở với người, đời đời, kiếp kiếp…

Tre với người như thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ

“ văn minh”, “ khai hoá” của thực dân cũng không làm

ra được một tấc sắt Tre vẫn còn phải vất vả mãi với

người Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.”

b) Vì mải chơi, em quên chưa làm bài tập

c) Để xứng đáng là cháu ngoan bác Hồ, chúng ta phải học tập và rèn luyện thật tốt.

d) Bằng giọng nói dịu dàng, chị ấy mời chúng tôi vào nhà.

Trang 4

Các trạng ngữ vừa tìm được

bổ sung nội dung gì cho câu?

2 Nhận xét: Các nội dung mà trạng ngữ bổ sung cho câu

a) Dưới bóng tre xanh

đã từ lâu đời đời đời, kiếp kiếp

từ nghìn đời nay

b) Vì mải chơi

c) Để xứng đáng là cháu ngoan bác Hồ

d) Bằng giọng nói dịu dàng

Bổ sung thông tin về nơi chốn

bổ sung thông tin về thời gian

bổ sung thông tin về mục đích

Bổ sung thông tin về nguyên nhân

bổ sung thông tin về cách thức

 Trạng ngữ bổ sung thông tin về thời gian, nơi chốn, mục đích nguyên nhân, phương tiện, cách thức cho nòng cốt câu.

Trang 5

Xác định vị trí trạng ngữ trong các câu ở ví dụ (a)?

a) “ Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang ->

Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp… ->

Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.”

>

đầu câu cuối câu

giữa câu

 Vị trí của trạng ngữ khá linh hoạt có thể đứng ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu.

Trang 6

Có thể chuyển các câu trên sang những vị trí nào trong câu?

a) Dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời , người dân cày Việt

Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang

Người dân cày Việt Nam, dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời , dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang

Người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang, dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời

b) Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp …

Đời đời, kiếp kiếp tre ăn ở với người

Tre đời đời, kiếp kiếp ăn ở với người

c) Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay , xay nắm thóc.

Từ nghìn đời nay , cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc

Cối xay tre nặng nề quay xay nắm thóc từ nghìn đời nay

Trang 7

Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một

quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết

Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và

vị ngữ được phân cách với nhau như thế nào khi nói, khi viết?

Trang 8

gi÷a TN víi CN-VN thường cã mét qu·ng nghØ khi nãi hoÆc mét dÊu phÈy khi viÕt.

2 Ghi nhớ:

Trang 10

II CÔNG DỤNG CỦA TRẠNG NGỮ:

Trang 11

 Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:

Xác định trạng ngữ trong ví dụ và cho biết nó bổ sung cho câu nội dung gì?

a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].

(2) Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ

độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột

(Vũ Bằng)

b) Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun.

Trang 12

(2) Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ

(Vũ Bằng)

a) (2) Chỉ thời gian.

Trang 13

(Vũ Bằng)

Trang 14

(Vũ Bằng)

Trang 15

(3) Chỉ thời gian.

(4) Chỉ địa điểm (5) Chỉ thời gian, địa điểm

(2) Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí , vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ

(Vũ Bằng)

Trang 16

Trong các câu văn trên, ta có thể lược bỏ trạng ngữ được không? Vì sao?

(Vũ Bằng)

Trang 17

Không nên lược bỏ, vì:

- Trạng ngữ bổ sung cho câu những thông tin cần thiết.

- Nội dung câu thiếu chính xác nếu không có thông tin ở trạng ngữ, (câu b ).

(2) Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí , vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con

ve mới lột

(Vũ Bằng)

b) Về mùa đông , lá bàng đỏ như màu đồng hun.

Trang 18

1 Nội dung:

- Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu.

- Làm cho nội dung của câu được đầy đủ, chính xác.

II CÔNG DỤNG CỦA TRẠNG NGỮ:

Trang 19

1 Trong đoạn 2 của ngữ liệu, trạng ngữ có tác dụng gì giữa các câu văn?

2 Trạng ngữ có tác dụng gì giữa 2 đoạn văn?

3 Về hình thức, trạng ngữ có công dụng gì?

Trang 20

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.

Ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc, hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.

Ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…

(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)

Trang 21

Kết hợp những bài này lại , ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.

Trang 22

Kết hợp những bài này lại , ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.

Ở loại bài thứ nhất , người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc, hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.

Trang 23

Kết hợp những bài này lại , ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự họa rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.

Ở loại bài thứ hai , ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc,

từ Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…

3 Các trạng ngữ có vai trò gì trong việc thể hiện trình tự lập luận của bài văn?

Trang 24

2 Hình thức:

- Nối kết các câu, các đoạn.

- Làm cho đoạn văn, bài văn mạch lạc.

Trang 25

Trạng ngữ ở cuối câu có thể tách thành câu riêng, để:

Trang 26

IV Luyện tập

Hãy cho biết trong câu nào cụm từ mùa xuân làm trạng ngữ Trong những câu còn lại cụm từ mùa xuân đóng vai trò gì? a) Mùa xuân của tôi- mùa xuân của Bắc Việt, mùa xuân của

Hà Nội- là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có

tiếng nhạn kêu trong đêm xanh.

Cụm từ mùa xuân làm chủ ngữ và vị ngữ trong câu

b) Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít

Cụm từ mùa xuân làm trạng ngữ trong câu

c) Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân

Cụm từ mùa xuân làm phụ ngữ trong cụm động từ

d) Mùa xuân! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có sự thay đổi kì diệu

Cụm từ mùa xuân là câu đặc biệt

Bài tập 1/39,40:

Trang 27

Bài tập 1/47: Nêu công dụng của trạng ngữ trong các đoạn trích sau đây:

a) Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức

chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.

Ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc,

từ Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…

Trang 28

Bài tập 1/47: Nêu công dụng của trạng ngữ trong các đoạn trích sau đây:

a) Kết hợp những bài này lại , ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.

Ở loại bài thứ hai , ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ

Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…

Bổ sung thông tin tình huống, liên kết các luận cứ trong mạch lập luận của bài văn. Rõ ràng, dễ hiểu.

Trang 29

b) Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì .[ ] Lúc còn học phổ thông, Lu-I Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp

(Theo Trái tim có điều kì diệu)

Trang 30

b) Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì [ ] Lúc còn học phổ thông, Lu-I Pa- xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp

Trang 31

Trang 32

Trang 33

Trang 34

Trang 35

Bổ sung thông tin tình huống, liên kết các luận cứ trong mạch lập luận của bài văn. Rõ ràng, dễ hiểu.

Trang 38

Trong các câu văn trên, ta có thể lược bỏ trạng ngữ được không? Vì sao?

(Vũ Bằng)

Định dạng
Số trang	38
Dung lượng	726,5 KB