Bài 21. Ngắm trăng (Vọng nguyệt)

- Thi nhân xưa khi gặp cảnh trăng đẹp thường lấy rượu ra uống trước hoa để thưởng trăng.. Còn Bác thì ngắm trăng trong hoàn cảnh đặc biệt : ngắm trong tù... -Tâm trạng bối rối,

Trang 1

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Đọc thuộc lòng bài thơ Tức cảnh Pác Bó của Bác Hồ.

- Nêu nội dung chính của bài thơ.

Trang 2

I/ Đọc- tìm hiểu chung 1/ Tác giả :

- Hồ Chí Minh ( 1890 – 1969 ), quê ở Nam Đàn, Nghệ An

- Bác là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, một nhà văn, nhà thơ lớn của đất nước, một chiến sĩ cộng sản

quốc tế, một Danh nhân văn hóa thế giới.

Trang 7

2/ Tác phẩm :

Hai bài thơ này trích trong tập thơ

Nhật kí trong tù ( gồm 133 bài thơ chữ Hán ) được Bác sáng tác trong thời gian Người bị bắt giam và giải qua hơn 30 nhà lao của 13 huyện thuộc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc suốt 14 tháng ( từ tháng 8/1942 – 9/1943 ).

Trang 12

1/ Hai câu đầu :

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa

Đối thử lương tiêu nại nhược hà ?

( Trong tù không rượu cũng không hoa Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ )

Trang 14

-Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ của Bác?

Trang 15

-> Điệp từ “ không” diễn tả thực chất cuộc sống thiếu thốn,cực khổ của người tù.

Trang 16

- Theo em tại sao Bác không tả những thiếu thốn khác mà chỉ nhắc đến rượu và hoa?

Trang 17

- Thi nhân xưa khi gặp cảnh trăng đẹp thường lấy rượu ra uống trước hoa để thưởng trăng Còn Bác thì ngắm trăng trong hoàn cảnh đặc biệt : ngắm trong

tù

- Trước cảnh trăng đẹp quá, Bác khao

khát được ngắm trăng một cách trọn vẹn nên lấy làm tiếc vì không có rượu và hoa để thưởng trăng

Trang 18

? Trước cảnh đẹp của đêm trăng, tâm trạng của bác như thế nào?

Trang 19

-Tâm trạng bối rối,xốn xang của Bác –

người thi sĩ trước vẻ đẹp sững sờ của đêm trăng.

=> Thể hiện tâm hồn tự do, phong thái ung dung , lạc quan,chất nghệ sĩ của Bác.

Trang 20

Tìm hiểu 2 câu thơ cuối.

Trang 21

2/ Hai câu cuối :

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt Nguyệt tòng song khích khán thi gia

( Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ )

Trang 22

Với phép nhân hóa, đối lập và điệp ngữ, trăng đã trở thành người bạn thân thiết của Bác Cả hai đã vượt qua song sắt nhà tù để chủ động tìm đến với nhau, chiêm ngưỡng nhau.

Trang 23

Qua bài thơ, ta thấy Bác là người như thế

nào ?

Trang 24

3/ Qua bài thơ, ta thấy Bác vừa là người rất yêu thiên nhiên, vừa là người chiến sĩ với chất thép sáng ngời, một phong thái ung dung tự tại, vượt lên trên sự khắc nghiệt của nhà tù.

Trang 25

* Nhà phê bình văn học Hoài Thanh nhận xét : Thơ của Bác đầy trăng Hãy sưu tầm một số bài thơ của Bác viết về trăng mà em biết :

Trang 26

* Ý nghĩa văn bản :

Tác phẩm thể hiện sự tôn vinh cái đẹp của tự nhiên, của tâm hồn con người bất chấp hoàn cảnh ngục tù.

III/ Tổng kết : GN/ 38

Trang 27

B/ Bài Đi đường ( Tẩu lộ )

Trang 29

1/ Hai câu đầu :

Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,

Trùng san chi ngoại hựu trùng san ( Đi đường mới biết gian lao,

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng )

Trang 30

- Câu đầu ( khai ) : Nói về nỗi gian lao của người đi đường Chỉ có ai đã trải qua mới thấu hiểu đầy đủ và thấm thía nỗi gian lao đó.

- Câu thứ hai ( thừa ) : Nói đến gian lao chồng chất gian lao, vừa đi hết lớp núi này đến lớp núi khác.

Trang 31

2/ Hai câu cuối :

Trùng san đăng đáo cao phong hậu,

Vạn lí dư đồ cố miện gian.

( Núi cao lên đến tận cùng,

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non )

Trang 32

- Câu thứ ba ( chuyển ) : Mọi gian lao đã kết thúc, người đi đường đã lên đến đỉnh cao nhất.

phần thưởng quí giá cho con người đã vượt qua gian lao, nay trở thành người khách ngắm nhìn phong cảnh đẹp.

Trang 33

* Ý nghĩa văn bản :

Bài thơ viết về việc đi đường gian lao,

từ đó nêu lên triết lí về bài học đường đời, đường cách mạng : vượt qua gian lao sẽ tới thắng lợi vẻ vang.

III/ Tổng kết : GN/ 38

Trang 34

CỦNG CỐ

Bài thơ có mấy lớp nghĩa?

Đó là những nghĩa nào ? Hãy nêu rõ những

nghĩa đó ?

Trang 35

Bài thơ có hai lớp nghĩa : nghĩa đen, nghĩa bóng.

- Nghĩa đen : nói về việc đi đường núi vất vả.

- Nghĩa bóng : ngụ ý nói về con đường cách mạng, đường đời.

Trang 36

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Bài thơ đơn thuần tả và kể chuyện đi đường.

Bài thơ trích trong tập Nhật kí trong tù. D

Bài thơ vừa có nghĩa đen, vừa có nghĩa bóng C

Nguyên bản bài thơ viết theo thể tứ tuyệt B

Đ

Ý nào không đúng về bài thơ Đi đường ?

A

Định dạng
Số trang	36
Dung lượng	5,63 MB