GA Địa 7 Năm 2010- 2011

Mục tiêu của bài học Qua tiết thực hành, củng cố cho HS: - Khái niệm mật độ dân số và sự phân bố dân số không đồng đều trên thế giới.. Mục tiêu của bài học Sau bài học, HS cần: - Xác

Trang 1

Ngày soạn:… /……./ 2010 Tuần: 01

Ngày dạy:… /……./ 2010 Tiết: 01

Phần I: THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MễI TRƯỜNG

Baứi 1: DAÂN SOÁ

I Mục tiêu bài học:

Sau bài học học sinh cần:

- Có những hiểu biết căn bản về: dân số và tháp tuổi; dân số là nguồn lao động của một địa ph ơng;tình hình nguyên nhân của sự gia tăng dân số, hậu quả của bùng nổ dân số đối với các nớc đang phát triển

- Hiểu và nhận xét đợc sự gia tăng dân số và bùng nổ dân số qua các biểu đồ dân số Mặt khác rènluyện kĩ năng đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số và tháp tuổi

-Giaựo duùc HS yự thửực veà sửù gia taờng daõn soỏ

II Phơng tiện dạy- học:

1 Giaựo vieõn: Giaựo aựn, sgk

- Biểu đồ gia tăng dân số thế giới từ công nguyên đến năm 2050 (phóng to từ SGK)

- Biểu đồ gia tăng dân số địa phơng nếu có

- Tranh vẽ 3 dạng tháp tuổi (neỏu coự)

2 Hoùc sinh: Baứi mụựi, sgk

III Tiến trình dạy- học:

1 ổn định lớp: Kieồm tra sổ soỏ

2 Kieồm tra baứi cuừ: khoõng

Hoạt động 1: HS làm việc cá nhân tìm hiểu làm thế nào để biết đợc

dân số của một địa phơng và cách thể hiện số dân (10’)

Phửụng phaựp: Quan saựt, vaỏn ủaựp, gụùi mụỷ

CH: Bằng cách nào để biết dân số của một địa phơng?

CH: Trong điều tra dân số ngời ta cho biết đợc điều gì?

CH: Dân số thờng đợc thể hiện ra sao?

GV cho HS đọc và phân tích tháp tuổi

CH: Quan sát 2 hình tháp tuổi ở hình 1.1 cho biết:

+ Trong tổng số trẻ em từ khi mới sinh ra cho đến 4 tuổi ở mỗi tháp, ớc

tính có bao nhiêu bé trai, bao nhiêu bé gái?

+ Hình dạng của 2 tháp tuổi khác nhau nh thế nào? tháp tuổi có hình

dạng nh thế nào thì tỉ lệ ngời trong độ tuổi lao động cao?

GV hớng dẫn học sinh cách đọc và nhận xét tháp tuổi

HS: Số bé trai(bên trái) và bé gái( phải) của tháp tuổi thứ nhất đều khoảng

5,5 triệu.ở tháp tuổi thứ 2, có khoảng 4,5 triệu bé trai, gần 5 triệu bé gái

+ Nhận xét: Tháp tuổi thứ nhất có đáy tháp rộng, thân tháp thon dần, đỉnh

tháp nhọn (coự soỏ ngửụứi trong ủoọ tuoồi lao ủoọng ớt hụn)=>Tháp tuổi có cơ cấu

dân số trẻ

Thaựp tuoồi thửự hai đáy tháp thu hẹp lại, thân tháp phình rộng ra (số ngời trong

độ tuổi lao động nhiều hơn ở tháp tuổi thứ nhất)=> Tháp tuổi có cơ cấu dân

số giaứ

CH: Từ 2 tháp tuổi, cho biết tháp tuổi cho biết những thông tin gì?

* Liên hệ: ? Theo em các nớc phát triển, các nớc đang phát triển có tháp dân

số tơng ứng với tháp nào mà chúng ta đã tìm hiểu

Hoạt động 2: Tỡm hieồu sửù gia taờng daõn số thế giới tăng nhanh trong thế

kỉ XIX và thế kỉ XX (13’)

Phửụng phaựp: Trửùc quan, vaỏn ủaựp, giaỷi thớch.

HS tìm hiểu các thuật ngữ Tỉ lệ sinh, Tỉ lệ tử, Gia tăng dân số tự nhiên, Gia

- Dân số thờng đợc bieồu hiệnbằng tháp tuổi

- Tháp tuổi cho biết toồng soỏ sốnam - nữ, ủoọ tuoồi, nguoàn laoủoọng cuỷa moọt ủũa phửụng, moọtnửụực

2 Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ XIX và thế kỉ XX

Tr ường THPT Điền Hải GV: NGUYỄN TRỌNG QUYỀN 1

Trang 2

HS làm việc với biểu đồ H1.2 tìm hiểu tình hình tăng dân số thế giới

CH: Quan sát H1.2, nhận xét về tình hình tăng dân số thế giới từ đầu thế kỉ

XX? Vì sao dân số thế giới có sự tăng vọt nh vậy

* Liên hệ daõn soỏ Vieọt Nam taờng nhanh so vụựi trửụực kia, do kinh teỏ phaựt

trieồn

GV tổng kết tình hình gia tăng dân số thế giới và giải thích lí do dân số tăng

chậm vào những năm đầu công nguyên: Do thieõn tai, chieỏn tranh, dũch

beọnh Tăng nhanh trong 2 thế kỉ gần đây do cuoọc CMKHKT phaựt trieồn

Hoạt động 3 : Tỡm hieồu nguyeõn nhaõn, haọu quaỷ cuỷa sửù buứng noồ daõn so ỏ

( 13’)

GV: Cho HS đọc và phân tích biểu đồ H1.3 và H1.4

CH: Quan sát H1.3 và H1.4, so sánh 2 biểu đồ về tỉ lệ gia tăng dân số tự

nhiên của các nớc phát triển và các nớc đang phát triển từ năm 1800 đến năm

2000 dới đây cho biết: Trong giai đoạn 1950->2000 nhóm nớc nào có TLGT

dân số cao hơn? tại sao?

GV dẫn dắt HS quan sát bản đồ 1.3 và 1.4 để tự rút ra đợc nhận xét:

Gia tăng dân số ở 2 nhóm nớc

+ Các nớc phát triển:

Tỉ lệ sinh tăng đầu thế kỉ XIX sau giảm mạnh.

Sự gia tăng dân số trải qua 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1(1970 -1950) tăng nhanh

Giai đoạn 2(sau 1950 - 2000) giảm nhanh

+ Các nớc đang phát triển :Tỉ lệ sinh giữ ổn định ở mức cao trong trong 1 thời

gian dài trong cả hai thế kỉ XIX và XX, đã sụt giảm nhanh chóng từ sau 1950

nhng còn ở mức cao.Trong khi đó, tỉ lệ tử lại giảm rất nhanh đẩy các nớc đang

phát triển vào bùng nổ dân số khi đời sống và điều kiện y tế đợc cải thiện

=> Sự gia tăng dân số không đồng đều trên thế giới: dân số đang sụt giảm ở

các nớc phát triển và bùng nổ ở các nớc đang phát triển

GV giải thích thế nào là "bùng nổ dân số" và yêu cầu HS đọc trên biểu đồ

xem tỉ lệ sinh năm 2000 ở các nớc đang phát triển và phát triển là bao nhiêu

GV cho HS biết từ khoảng năm 1950 thế giới bớc vào bùng nổ dân số

CH :HS quan sát TLS trên các biểu đồ 1.3 và 1950 tìm ra nguyên nhân

bùng nổ dân số ?

CH: Đối với các nớc có nền kinh tế còn đang phát triển mà tỉ lệ sinh quá cao

thì hậu quả sẽ nh thế nào?

HS : - Kìm hãm sự phát triển kinh tế

- Đời sống chậm cải thiện

- Tác động tiêu cực đến tài nguyên, môi trờng

* Liên hệ với thực tiễn đất nớc Việt Nam

CH: Theo các em cần có những biện pháp nào để hạn chế và chấm dứt bùng

nổ dân số?

HS : - Thực hiện chính sách dân số

- Phát triển kinh tế xã hội => nâng cao nhận thức của ngời dân

* Liên hệ với thực tiễn Việt Nam : Thửùc hieọn KHHGẹ

- Dân số thế giới tăng nhanhtrong hai theỏ kổ gaàn ủaõy, nhụứnhửừng tiến bộ trong các lĩnh vựckinh tế, xã hội và y tế

- Các chính sách dân số và pháttriển kinh tế-xã hội đã góp phầnhạ thấp tỉ lệ gia tăng dân số ởnhiều nớc

4 Kiển tra, đỏnh giỏ.

? Tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì của dân số ? Bùng nổ dân số xảy ra khi nào? nêunguyên nhân hậu quả và phơng hớng giải quyết

5 Dặn dò: Về nhà HS: - Học bài cũ + làm bài tập 2

- Nghiên cứu trớc bài mới Tiết 2, bài 2: Sự phân bố các dân c Các chủng tộc trên thể giới

IV Ruựt kinh nghieọm:

Trang 3

Ngày soạn:… /……./ 2010 Tuần: 01

Ngày dạy:… /……./ 2010 Tiết: 02

Bài 2: Sệẽ PHAÂN BOÁ DAÂN Cệ CAÙC CHUÛNG TOÄC TREÂN THEÁ GIễÙI

I Mục tiêu của bài học

Sau bài học, HS cần:

- Biết đợc sự phân bố dân c không đồng đều và những vùng đông dân trên thế giới Đồng thời nhận biết

sự khác nhau và sự phân bố của 3 chủng tộc chính trên thế giới

- Rèn luyện kĩ năng đọc bản đồ phân bố dân c, rèn luyện kĩ năng nhận biết đợc 3 chủng tộc chính trênthế giới qua ảnh và trên thực tế

II Phơng tiện dạy học

- Bản đồ phân bố dân c thế giới

- Bản đồ tự nhiên thế giới

- Tranh ảnh về các chủng tộc trên thế giới

III Tiến trình dạy học

2 Kieồm tra baứi cuừ:

CH: 1.Tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì của dân số (2ủ)

2 Bùng nổ dân số thế giới xảy ra khi nào? Nêu nguyên nhân, hậu quả, ph ơng hớng giải quyết.(7ủ)

TL: 1.Thaựp tuoồi cho bieỏt toồng soỏ nam, nửừ 2ủ

2 Buứng noồ daõn soỏ xaỷy ra khi tổ leọ gia taờng tửù nhieõn 2,1% trụỷ leõn1ủ

- Nguyeõn nhaõn: Tổ leọ sinh cao 2ủ

-Haọu quaỷ: Kèm haừm phaựt trieồn kinh teỏ 2ủ

- Bieọn phaựp: Thửùc hieọn chớnh saựch daõn soỏ 2ủ

Trang 4

3 Baứi mụựi:

Loài ngời xuất hiện trên Trái Đất cách đây hàng triệu năm Ngày nay con ngời đã sinh sống ở hầukhắp mọi nơi trên Trái Đất với 3 chủng tộc chính Có nơi dân c tập trung đông, nhng cũng nhiều nơi rất thavắng ngời Điều đó phụ thuộc vào điều kiện sống và khả năng cải tạo tự nhiên của con ngời Bài học hômnay của chúng ta là: Tiết 2 bài 2: Sự phân bố dân c các chủng tộc trên thế giới

Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu sửù phaõn boỏ daõn cử chaõu AÙ

Phửụng phaựp: Trửùc quan, vaỏn ủaựp, giaỷi thớch

GV gọi một HS đọc thuật ngữ " Mật độ dân số" trang 187

GV yêu cầu HS nghiên cứu và làm bài tập 2, GV cùng HS khái

+ Hai khu vực có mật độ dân số cao nhất?

GV hớng dẫn HS cách khai thác trên lợc đồ các thông tin cần thiết:

+ mỗi chấm đỏ = 500000 ngời

+ nơi có:chấm đỏ dày: đông dân

+ chấm đỏ ít hoặc không: tha ngời

GV treo bản đồ tự nhiên thế giới, HS lên bảng vừa trả lời vừa chỉ

trên bản đồ về sự phân bố dân c trên thế giới

CH thảo luận lớp : Sự phân bố dân c trên thế giới có mối quan hệ

với các đặc điểm tự nhiên không? Giải thích

HS thảo luận,sau đó GV cùng HS đi đến các nhận xét về sự phân

bố dân c trên thế giới và nguyên nhân của sự phân bố đó

+ Những khu vực đông dân là nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi, kinh

tế phát triển nh:

Những thung lũng và đồng bằng của các con sông lớn nh Hoàng

Hà, Sông ấn - Hằng, sông Nin

Những khu vực có nền kinh tế phát triển của các châu lục: Tây Âu

va Trung Âu, Đông Bắc Hoa Kì, Đông Nam Braxin, Tây Phi

+ Những khu vực tha dân do ĐKTN không thuận lợi cho sự sống và

sự phát triển của con ngời: các hoang mạc, vùng cực và gần cực, vùng

núi cao

CH: Em có nhận xét về sự phân bố dân c trên thế giới nh thế nào?

GV chốt lại: Ngày nay với phơng tiện giao thông và kỉ thuật hiện

đại, con ngời có thể sinh sống ở bất kì nơi nào trên Trái Đất

Hoaùt ủoọng 2: Tỡm hieồu ủaởc ủieồm caực chuỷng toọc treõn theỏ giụựi

Phửụng phaựp: Quan saựt, vaỏn ủaựp, gụùi mụỷ

GV yêu cầu HS đọc thuật ngữ: "chủng tộc" trang 186

CH: Em hãy cho biết cách nhận biết sự khác nhau giữa các chủng

tộc

CH thaỷo luaọn Quan sát hình 2.2 và nghiên cứu SGK hãy cho

biết sự khác nhau về hình thái bên ngoài và sự phân bố dân c của 3

chủng tộc chính trên thế giới

GV hớng dẫn HS dựa vào cách nhận biết các chủng tộc trên thế

giới để rút ra đặc điểm khác nhau về hình thái bên ngoài của 3 chủng

tộc

Nhoựm 1: Chuỷng toọc Moõn-goõ-loõ-ớt.

Nhoựm 2: Chuỷng toọc Neõ-groõ-ớt

Nhoựm 3: Chuỷng toọc ễ-roõ-peõ-oõ-ớt

GV cho caực nhoựm trỡnh baứy keỏt quaỷ, nhoựm khaực boồ sung GV

chuaồn xaực kieỏn thửực theo baỷng phuù

2 Các chủng tộc

Trang 5

GV sử dụng bảng phụ: Đặc điểm hình thái bên ngoài và sự phân bố

dân c của 3 chủng tộc trên thế giới

GV nhấn mạnh tình hình sự phân bố dân c hiện nay của 3 chủng

tộc: Ngày nay 3 chủng tộc đã chung sống, làm việc ở tất cả các châu

lục và quốc gia trên thế giới

Lieõn heọ : VN da vaứng treõn TG, tuy khaực maứu da, nhửng coự

sửù ủoaứn keỏt giửừa caực daõn toọc -> yự thửực ủoaứn keỏt

-Chuỷng toọc Moõn-goõ-loõ-ớt: Da vaứng,toực ủen vaứ daứi, maột ủen, muừi thaỏp(Chaõu AÙ)

-Chuỷng toọc Neõ-groõ-ớt: Da ủen, toựcủen, ngaộn vaứ xoaờn, maột ủe vaứ to,muừi thaỏp vaứ roọng, moõi daứy(chaõuPhi)

-Chuỷng toọc ụ-roõ-peõ-oõ-ớt:Da traộng,toực vaứng hoaởc naõu, maột xanh hoaởcnaõu, muừi cao vaứ heùp, moõi moỷng(chaõu Aõu)

4 Củng cố:

? Dân c trên thế giới thờng sinh sống chủ yếu những khu vực nào? tại sao?

? Căn cứ vào đâu mà ngời ta chia dân c thế giới ra thành các chủng tộc? Các chủng tộc nàysinh sống chủ yếu ở đâu

5 Dặn dò:

HS về nhà: - Học bài cũ + làm bài tập số 2( trang 9-sgk)

- Nghiên cứu trớc bài mới: Tiết 3, bài 3 - Quần c Đô thị hoá

+ Tỡm hieồu caựch sinh soỏng cuỷa quaàn cử noõng thoõn vaứ quaàn cử ủoõ thũ Caực sieõu ủoõthũ treõn theỏ giụựi

Ký duyệt:

Ngày……thỏng… n ăm 2010.

Trang 6

Ngày soạn:… /……./ 2010 Tuần: 02Ngày dạy:… /……./ 2010 Tiết: 03

Bài 3: QUAÀN Cệ ẹOÂ THề HOAÙ

- Nắm đợc những đặc điểm cơ bản của quần c nông thôn và quần c đô thị

- Biết đợc vài nét về sự lịch sử phát triển đô thị và sự hình thành các siêu đô thị

- Nhận biết đợc quần c đô thị hay quần c nông thôn qua ảnh chụp hoặc trên thực tế

- Nhận biết đợc sự phân bố của các siêu đô thị đông dân nhất trên thế giới

-Giaựo duùc HS yự thửực baỷo veọ moõi trửụứng, pheõ phaựn haứnh vi aỷnh hửụỷng xaỏu ủeỏn moõi trửụứng

II Phơng tiện dạy- học

1.Giaựo vieõn: Giaựo aựn, sgk

- Bản đồ phân bố dân c thế giới có thể hiện các đô thị

- Tranh ảnh về các đô thị ở Việt nam hoặc thế giới

2.Hoùc sinh: Baứi mụựi, sgk

CH: Sự phân bố dân c trên thế giới nh thế nào? Neõu ủaởc ủieồm hỡnh thaựi beõn ngoaứi cuỷa 3 chuỷngtoọc?(8ủ)

TL: Phaõn boỏ khoõng ủoàng ủeàu 3,5ủ

-Chuỷng toọc Moõn-goõ-loõ-ớt: Da vaứng, 1,5ủ

-Chuỷng toọc Neõ-groõ-ớt: Da ủen, 1,5ủ

-Chuỷng toọc ụ-roõ-peõ-oõ-ớt: Da traộng, 1,5ủ

3 Bài mới:

Trớc đây con ngời sống hoàn toàn lệ thuộc vào thiên nhiên Sau đó, con ngời đã biết sống tụ tập,quây quần bên nhau để tạo nên sức mạnh và chế ngự thiên nhiên Trải qua một lịch sử phát triển lâu dài cáclàng mạc và các đô thị dần hình thành trên bề mặt Trái Đất và hiện nay hình thành các quần c khác nhau,

một phần là do sự ảnh hởng của quá trình đô thị hoá Cụ thể các vấn đề này nh thế nào Tiết 3 bài 3: Quần

c Đô thị hoá sẽ giới thiệu cho chúng ta.

Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu sửù khaực nhau gửừa quaàn cử noõng thoõn vaứ

quaàn cử ủoõ thũ

Phửụng phaựp: Quan saựt, vaỏn ủaựp, so saựnh

GV yêu cầu một HS đọc thuật ngữ " quần c " trang 188

CH: Quan sát hai ảnh dới đây và dựa vào sự hiểu biết của mình, em hãy

cho biết mật độ dân số, nhà cửa, đờng xá ở nông thôn và thành thị khác

nhau nh thế nào?

HS trả lời, GV mô tả lại sự khác nhau đó:

CH: Sự khác nhau giữa quang cảnh nông thôn và quang cảnh đô thị

( H3.1 và H3.2)

HS: * H3.1: Nhà cửa nằm giữa ruộng đồng phân tán => mật độ dân số

thấp

* H3.2: Nhà cửa tập trung gồm các kiểu nhà ống, nhà cao tầng san

sát nhau tạo thành phố xá => mật độ dân số cao

? Em hãy cho biết sự khác nhau về hoạt động kinh tế giữa hai kiểu quần

tế chủ yếu là sản xuất nông

Trang 7

HS trả lời

GV cùng HS tổng hợp so sánh sự khác nhau và rút ra đặc điểm của hai

kiểu quần c

GV sử dụng bảng phụ

GV liên hệ với các kiểu quần c ở Việt Nam ễÛ ủũa phửụng emm ủang

sing soỏng, gia ủỡng em ủang cử truự thuoọc kieồu quaàn cử naứo?

GV nhấn mạnh: Xu thế là ngày càng có nhiều ngời sống trong các đô

thị

Hoaùt ủoọng 2: Tỡm hieồu quựa trỡnh ủoõ thũ hoaự Caực sieõu ủoõ thi treõn

theỏ giụựi

GV cho HS đọc trong SGK đoạn "Các đô thị đã xuất hiện trên thế

giới"

CH: Đô thị xuất hiện trên Trái Đất vào thời kì nào?

HS trả lời, GV diễn giảng thêm

CH: Đô thị phát triển mạnh nhất khi nào?

HS trả lời, GV chuẩn xác

GV khái quát: Quá trình phát triển đô thị gắn liền với quá trình phát

triển thơng nghiệp, thủ công nghiệp và công nghiệp

CH: Xu hớng dân số thế giới sống trong các đô thị nh thế nào?

HS trả lời, GV chuẩn xác

CH: Quan sát H3.3, cho biết:

+ Có bao nhiêu siêu đô thị trên thế giới có từ 8 triệu dân trở lên

+ Châu lục nào có nhiều siêu đô thị có từ 8 triệu dân trở lên

+ Đọc tên các siêu đô thị có từ 8 triệu dân trở lên ở châu á

+ Tìm trên lợc đồ số siêu đô thị có từ 8 triệu dân trở lên ở các nớc phát

triển và đang phát triển Qua đó em có nhận xét gì?

HS: + Các nớc đang phát triển: chiếm 16/ 23 đô thị

+ Châu á có 12/ 23 đô thị

+ Các nớc đang phát triển ở Châu á 10/ 23 đô thị

GV cho HS đọc phần "Năm 1950 đang phát triển " để kết lại ý này.

CH: Daõn soỏ taờng nhanh ụỷ caực ủoõ thũ, sieõu ủoõ thũ gaõy ra haọu quaỷ

nghieõm troùng cho vaỏn ủeà gỡ cuỷa xaừ hoọi?

HS: ẹể lại nhiều hậu quả cho môi trờng, cho sức khoẻ con ngời, gd, an

là công nghiệp và dịch vụ

2 Đô thị hoá Các siêu đô thị

* Quá trình phát triển đô thị hoá

- Đô thị xuất hiện rất sớm trongthời Cổ Đại: Trung Quốc, ấn Độ,

Ai Cập, Hi Lạp, La Mã là lúc

đã có trao đổi hàng hoá

- Đô thị phát triển mạnh vào thế

kỉ XIX, là lúc công nghiệp pháttriển

- Ngaỳ nay, số ngời sống trongcác đô thị đã chiếm khoảng mộtnửa dân số thế giới và có xu thếngày càng tăng

? Nêu sự khác nhau cơ bản giữa quần c đô thị và quần c nông thôn.

? ẹoùc teõn vaứ xaực ủinh caực sieõu ủoõ thũ treõn theỏ giụựi

5 Dặn dò:

HS về nhà: - Học bài cũ + làm bài tập số 2

- Nghiên cứu trớc bài mới: Tiết 4, bài 4 - Thực hành

Phân tích lợc đồ dân số và tháp tuổi

Ngày soạn:… /……./ 2010 Tuần: 02

Ngày dạy:… /……./ 2010 Tiết: 04

Bài 4: Thực hành PHAÂN TÍCH LệễẽC ẹOÀ DAÂN SOÁ VAỉ THAÙP TUOÅI

Qua tiết thực hành, củng cố cho HS:

- Khái niệm mật độ dân số và sự phân bố dân số không đồng đều trên thế giới

- Các khái niệm đô thị, siêu đô thị và sự phân bố các siêu đô thị ở châu á

- Củng cố và nâng cao thêm một bớc các kỉ năng sau:

+ Nhận biết một số cách thể hiện mật độ dân số, phân bố dân c và các đô thị trên lợc đồ dân số

+ Đọc và khai thác các thông tin trên lợc đồ dân số

+ Đọc sự biến đổi kết cấu dân số theo độ tuổi một địa phơng qua tháp tuổi, nhận dạng tháp tuổi

Trang 8

Qua các bài tập thực hành, HS đợc củng cố kiến thức, kĩ năng đã học của toàn chơng và biết vậndụng vào việc tìm hiểu thực tế dân số châu á, dân số một số địa phơng.

-Giaựo duùc HS uỷng hoọ chớnh saựch daõn soỏ

CH: Nêu những đặc điểm khác nhau cơ bản giữa quần c đô thị và quần c nông thôn? Xaực ủũnh

caực sieõu ủoõ thũ treõn baỷn ủoà (8ủ)

TL: -Quần c đô thị maọt ủoọ daõn soỏ thửụứng thaỏp 2ủ

- Quần c nông thôn maọt ủoọ daõn soỏ raỏt cao 2ủ

-Xaực ủũnh treõn baỷn ủoà caực sieõu ủoõ thũ 4ủ

Kiểm tra sự chuẩn bị bài thực hành của HS.

3 Bài mới:

Số lợng ngời trên Trái Đất không ngừng tăng lên và tăng nhanh trong thế kỉ XX và có sự phân bốdân c không đều; trong đó châu á là khu vực có dân số đông nhất và phân bố không đều giữa các khu vực.Xét về phạm vi lãnh thổ nhỏ hơn thì Việt Nam là một quốc gia đông dân và có sự phân bố dân c cũngkhông đều Bài thực hành hôm nay chúng ta sẽ xem xét các vấn đề trên : Bài 4, Thực hành : Phân tích l ợc

đồ dân số và tháp tuổi

Trang 9

Hoaùt ủoọng 1: GV yêu cầu một HS xác định yêu cầu bài

thực hành

Hoaùt ủoọng 2: Thửùc haứnh : HS hoạt động cá nhân

GV yêu cầu HS nghiên cứu và trả lời các câu hỏi ở bài

tập 1

GV hớng dẫn HS đọc lần lợt theo trình tự sau:

+ Đọc tên lợc đồ

+ Đọc bản chú giải trong lợc đồ

+ Tìm màu có mật độ dân số cao nhất trong bản chú

giải Đọc tên những huyện hay thị xã có mật độ dân số cao

nhất

+ Tìm màu có mật độ dân số thấp nhất trong bản chú

giải Đọc tên những huyện có mật độ dân số thấp nhất

GV yêu cầu HS nghiên cứu và làm bài tập 2

GV hớng dẫn HS tiến hành phân tích so sánh hai tháp tuổi

theo trình tự:

+ So sánh nhóm dới tuổi lao động ở tháp tuổi năm 1989

và 1999 để thấy sự thay đổi

+ So sánh nhóm tuổi lao động ở tháp tuổi năm 1989 và

1999 để thấy nhóm tuổi này ở tháp nào cao hơn? Nói lên điều

GV yêu cầu HS nghiên cứu và trả lời các câu hỏi ở bài

tập 3

GV hớng dẫn HS làm bài tập 3: Lặp lại đúng tiến trình nh ở

bài tập 1 và GV dẫn dắt HS từng bớc:

+ Đọc tên lợc đồ

+ Đọc các kí hiệu trong bản chú giải để hiểu ý nghĩa và

giá trị của chấm trên lợc đồ

+ Tìm trên lợc những nơi tập trung các chấm nhỏ

(500.000 ngời dày đặc), đặc điểm này nói lên điều gì về

MĐDS? Các chấm nhỏ này phân bố ở khu vực nào?

+ Tìm trên lợc đồ những nơi có chấm tròn (các siêu đô

thị) từ đây xác định nơi phân bố

GV yêu cầu HS đối chiếu lợc đồ H.4.4 và H.2.1, H.3.3 để

thấy rõ hơn sự phân bố dân c và các đô thị ở châu á

I Yêu cầu bài thực hành

- Đọc lợc đồ mật độ dân số của tỉnh TháiBình (năm 2000)

- Phân tích và so sánh tháp tuổi của TP HồChí Minh năm 1989 và 1999

-Hỡnh daựng thaựp tuoồi 1999 thay ủoồi:

+ Chaõn thaựp heùp + Thaõn thaựp phỡnh ra => Soỏ ngửụứi trong ủoọ tuoồi lao ủoọngnhieàu => Daõn soỏ giaứ

=> Sau 10 năm, dân số TP HCM đã "già đi"

- Cơ cấu dân số theo độ tuổi ( nhóm tuổi)+ Nhóm tuổi tăng về tỉ lệ là 15-19 tuổi( thântháp phình rộng ra)

+ Nhóm tuổi giảm về tỉ lệ là 0-14 tuổi ( đáytháp thu hẹp)

4 Củng cố, đánh giá:

- GV kết luận đánh giá kết quả làm việc của HS

5 Dặn dò:

HS về nhà: - Hoàn thành bài thực hành vào vở

- Nghiên cứu trớc bài mới: Tiết 5 Bài 5: Đới nóng Môi trờng xích đạo ẩm

Ký duyệt:

Ngày……thỏng… năm 2010.

Trang 10

Ngày soạn:… /……./ 2010 Tuần: 03

Ngày dạy:… /……./ 2010 Tiết: 05

Phaàn hai: CAÙC MOÂI TRệễỉNG ẹềA LÍ Chơng I: Môi trờng đới nóng Hoạt động kinh tế của con ngời đới nóng.

Bài 5: ẹễÙI NOÙNG MOÂI TRệễỉNG XÍCH ẹAẽO AÅM

Sau bài học, HS cần:

- Xác định đợc vị trí đới nóng trên thế giới và các kiểu môi trờng trong đới nóng

- Trình bày đợc đặc điểm của môi trờng xích đạo ẩm( nhiệt độ và lợng ma cao quanh năm, có rừngrậm thờng xanh quanh năm)

- Đọc đợc biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của môi trờng xích đạo ẩm và sơ đồ lát cắt rừng rậm xích

đạo xanh quanh năm

- Nhận biết đợc môi trờng xích đạo ẩm qua một số đoạn văn miêu tả và một số ảnh chụp

-Giaựo duùc HS yự thửực giửừ gỡn baỷo veọ moõi trửụứng, pheõ phaựn nhửừng haứnh vi laứm aỷnh hửụỷng xaỏuủeỏn MT

- Bản đồ khí hậu thế giới hay bản đồ các miền tự nhiên thế giới

- Tranh ảnh rừng rậm xanh quanh năm và rừng sác (rừng ngập mặn)

Trang 11

- Phóng to các biểu đồ, lợc đồ trong SGK.

3 Bài mới:

Trên thế giới có 3 môi trờng địa lí đợc phân bố thành 5 vành đai bao quanhTrái Đất: 1 đai môi trờng

đới nóng, 2 đai môi trờng đới ôn hoà và 2 đai môi trờng đới lạnh

GV hớng dẫn HS đọc lợc đồ 5.1 để nhận biết một cách dễ dàng hơn

GV giới thiệu tổng quát về đới nóng nhằm khêu gợi sự chú ý của HS vào bài học : Tiết 5 - Bài 5:

Đới nóng Môi trờng xích đạo ẩm

Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu vớ trớ ủũa lớ, khớ haọu, ủoõng- thửùc vaọt ụỷ

ủụựi noựng

Phửụng phaựp: Trửùc quan, vaỏn ủaựp, so saựnh

CH: Quan sát lợc đồ H.5.1, em hãy xác định vị trí đới nóng

GV hớng dẫn HS dựa vào 2 đờng vĩ tuyến 300B và 300N hay 2

CH: Dựa vào H.5.1, nêu tên các kiểu môi trờng của đới nóng?

HS: Các kiểu môi trờng đới nóng: 4 kieồu

Hoaùt ủoọng 2: Tỡm hieồu ủaởc ủieồm tửù nhieõn cuỷa moõi trửụứng

ủụựi noựng

Phửụng phaựp: Trửùc quan, vaỏ ủaựp, giaỷi thớch

GV cho HS biết: môi trờng hoang mạc có cả ở đới nóng và

đới ôn hoà nên sẽ học riêng

CH: Xác định vị trí của môi trờng xích đạo ẩm trên hình 5.1

GV xác định vị trí của Xin-ga-po trên lợc đồ

CH: Quan sát biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của Xin-ga-po (vĩ

độ 10B) và nhận xét:

+ Đờng biểu diễn trung bình các tháng trong năm cho thấy

nhiệt độ của Xin-ga-po có đặc điểm gì?

+ Lợng ma cả năm khoảng bao nhiêu? Sự phân bố lợng ma

trong năm khoảng ra sao? Sự chênh lệch giữa lợng ma tháng thấp

nhất và tháng cao nhất khoảng bao nhiêu milimét?

GV dẫn dắt cho HS rút ra nhận xét về đặc điểm cơ bản khí hậu

xích đạo ẩm qua biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của Xin-ga-po

CH: Dựa vào sự phân tích biểu đồ khí hậu của Xin-ga-po và

SGK nêu tính chất khí hậu môi trờng xích đạo ẩm

Lieõn heọ: Vieọt Nam naốm trong ủụựi noựng … -> thuaọn lụùi

cho troàng troùt …

- Gió: + Tín phong Đông Bắc + Tín phong Đông Nam

- Giới thực, động vật đa dạng và phongphú

II Môi trờng xích đạo ẩm

1 Khí hậu

-Naốm khoaỷng tửứ 50B ủeỏn 50N

-Noựng aồm quanh naờm, nhieọt ủoọ trungbỡnh tửứ 250C-280C

-Bieõn ủoọ nhieọt trung bỡnh naờm thaỏp:30C

- Ma nhiều quanh năm, trung bình từ

1500 - 2500 mm

2 Rừng rậm xanh quanh năm

Trang 12

Phửụng phaựp: quan saựt, vaỏn ủaựp

CH: Quan sát ảnh và hình vẽ lát cắt rừng rậm xanh quanh

năm, cho biết: Rừng có mấy tầng chính? Tại sao rừng ở đây lại có

nhiều tầng?

CH:Giới thực vật, động vật ở đây nh thế nào?

Lieõn heọ gd: Vieọt Nam naốm trong ủụựi noựng … Coự rửứng nhieọt

ủụựi -> baỷo veọ rửứng ……

- Naộng noựng, mửa nhieàuquanh naờm,taùo ủieàu kieọn thuaọn lụùi cho rửứng raọmxanh quanh naờm phaựt trieồn

- Rừng rậm rạp xanh quanh năm moùcthaứnh nhiều tầng raọm raùp cao tụựi40m-50m

- Có nhiều loài chim thú sinh sống.-Vuứng cửỷa soõng ven bieồn coự rửứngngaọp maởn

4 Củng cố :

Neõu ủaởc ủieồm khớ haọu cuỷa moõi trửụứng xớch ủaùo aồm?

GV yêu cầu HS làm bài tập 3, 4 SGK

5 Dặn dò:

HS về nhà: - Học bài cũ

- Nghiên cứu trớc bài mới: Tiết 6, bài 6 Môi trờng nhiệt đới

Trang 13

Ngày soạn:… /……./ 2010 Tuần: 03

Ngày dạy:… /……./ 2010 Tiết: 06

Bài 6: MOÂI TRệễỉNG NHIEÄT ẹễÙI

- Nắm đợc đặc điểm của môi trờng nhiệt đới (nóng quanh năm và có thời kì khô hạn) và lợng mathay đổi : càng về gần chí tuyến càng giảm dần và thời kì khô hạn càng kéo dài)

- Nhận biết đợc cảnh quan đặc trng của môi trờng nhiệt đới là xa van hay đồng cỏ cao nhiệt đới

- Củng cố và rèn luyện kĩ năng đọc biểu đồ nhiệt độ và lợng ma cho HS

- Củng cố kĩ năng nhận biết môi trờng địa lí cho HS qua ảnh chụp

-Giaựo duùc HS yự thửực giửừ gỡn baỷo veọ tửù nhieõn

- Bản đồ khí hậu thế giới

- Biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của môi trờng nhiệt đới

- ảnh Xa van hay trảng cỏ nhiệt đới và các động vật trên Xa van Châu Phi, Ô- xtrây-li-a

CH:1 Xaực ủũnh giụựi haùn ủụựi noựng treõn baỷn ủoà Neõu teõn caực kieồu moõi trửụứng ủụựi noựng? (4ủ)

2 Neõu ủaởc ủieồm cụ baỷn cuỷa ủụựi noựng? (4ủ)

TL: 1 Xaực ủũnh duựng giụựi haùn 2ủ

- Neõu teõn ủửụùc 4 moõi trửụứng 2ủ

2 Khớ haọu : 2ủ

-Rửứng raọm xanh quanh naờm 2ủ

3 Baứi mụựi:

Khí hậu môi trờng nhiệt đới so với môi trờng xích đạo ẩm có gì khác nhau? Các đặc điểm

tự nhiên khác ở đây nh thế nào? Để trả lời câu hỏi đó ta tìm hiểu: T6, Bài 6 : Môi trờng nhiệt đới

Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu ủaởc ủieồm khớ haọu nhieõt ủụựi

Phửụng phaựp: Trửùc quan, vaỏn ủaựp, so saựnh

CH: Xác định vị trí của môi trờng nhiệt đới trên H.5.1

GV yêu cầu HS xác định vị trí của các điểm Ma-la-can(Xu - đăng) và

Gia-mê-na(Sát)

( Ma-la-can(Xu - đăng) : 90B, Gia-mê-na(Sát) : 120B )

CH: Quan sát các biểu đồ dới đây, nhận xét về sự thay đổi nhiệt độ và

lợng ma trong năm của khí hậu nhiệt đới

HS trả lời, kết quả cần đạt: * Nhận xét biểu đồ:

+ Đờng nhiệt độ: dao động mạnh từ 220C đến 340C và có 2 lần tăng

cao trong năm vào khoảng tháng 3- 4 và tháng 9-10 (các tháng có Mặt

trời đi qua thiên đỉnh)

+ Các cột ma chênh lệch nhau từ Omm đến 250mm giữa các tháng

có ma và các tháng khô hạn, lợng ma giảm dần về phía 2 chí tuyến và

thời kì khô hạn cũng tăng lên(từ tháng 8-9)

Từ đó GV yêu cầu HS rút ra nhận xét về đặc điểm khí hậu nhiệt đới và

những khác biệt so với khí hậu xích đạo ẩm GV bổ sung, chuẩn kiến

thức

*Lieõn heọ gd: Vieọt Nam nam naốm trong ủụựi noựng-> thuaọn lụùi cho vieọc

saỷn xuaỏt, sinh hoaùt

Chuyeồn yự: ẹaởc ủieồm khớ haọu nhieọt ủụựi coự aỷnh hửụỷng vaứ chi phoỏi tụựi

thieõn nhieõn vaứ moõi trửụứng nhieọt ủụựi ra sao -> muùc 2

1 Khí hậu

-Từ khoảng vĩ tuyến 50 đến đờng chítuyến ở cả hai bán cầu

- Nhiệt độ trung bình năm đều trên

220C vaứ trong naờm có hai lần nhiệt

2 Các đặc điểm khác của môi

tr-Tr ường THPT Điền Hải GV: NGUYỄN TRỌNG QUYỀN 13

Trang 14

Hoaùt ủoọng 2: Tỡm hieồu ủaởc ủieồm tửù nhieõn cuỷa moõi trửụứng nhieọt

ủụựi

CH: So sánh Xa van ở Kê-ni-a và Xa van ở Cộng Hoà Trung Phi vào

mùa ma thông qua H.6.3 và H.6.4, em có nhận xét gì?

(Xa van ở Kê-ni-a ít ma hơn và khô hạn hơn Cộng Hoà Trung Phi, nên

cây cối ít hơn, cỏ cũng không xanh tốt bằng, coự rửứng haứnh lang)

GV: Giaỷi thớch “rửứng haứnh lang” laứ rửứng moùc hai beõn bụứ suoỏi

GV kết luận: ở MTNĐ, lợng ma và thời gian khô hạn có ảnh hởng

đến thực vật, đến con ngời và thiên nhiên Xa van hay đồng cỏ cao nhiệt

đới là thảm thực vật tiêu biểu của môi trờng nhiệt đới

GV: Từ sự thay đổi lợng ma trong năm theo mùa ở Môi trơng nhiệt đới

theo em:

Nhoựm 1: Cây cối biến đổi nh thế nào trong một năm? Cây cối sẽ thay

đổi nh thế nào trong khi chúng ta đi từ xích đạo về 2 chí tuyến?

Nhoựm 2: Mực nớc sông thay đổi nh thế nào trong một năm?

+Đất đai sẽ nh thế nào khi ma tập trung vào một mùa?

Nhoựm 3: Tại sao khí hậu nhiệt đới có 2 mùa ma và khô hạn rõ rệt lại

là một trong những khu vực đông dân trên thế giới?

HS: Coự ủaỏt ủai, khớ haọu thớch hụùp

Nhoựm 4: Tại sao diện tích xa van đang ngày càng đợc mở rộng?

(do lợng ma ít và do xa van, cây bụi bị phá đi để làm nơng rẫy, lấy củi )

GV goùi caực nhoựm HS trả lời, nhoựm khaực boồ sung GV chuẩn kiến

thức

Lieõn heọ: Hieõn nay rửứng VN bũ taứn phaự nhieàu, aỷnh hửụỷng ủeỏn thieõn

nhieõn: Luừ luùt, haùn haựn , Moõi trửụứng oõ nhieóm

VD: Rửứng Buứ Gia Maọp Ngoaứi coứn nguyeõn, nhửng ụỷ trong ủaừ bũ khai

thaực raỏt nhieàu

ờng

- Thiên nhiên thay đổi theo mùa:

+ Thực vật: Mùa ma: tốt tơi, mùakhô: úa vàng

+ Càng về gần 2 chí tuyến thửùc vaọtcàng nghèo nàn khô cằn: Rừng thasang đồng cỏ cao (xa van) vaứ cuoỏicuứng laứ nửỷa hoang maùc

+ Sông ngòi có 2 mùa nớc: mùa lũ

và mùa cạn

+ Đất Fe ra lít đỏ vàng ủeó bũ xoựimoứn, rửỷa troõi neỏu khoõng ủửụùc caõycoỏi che phuỷ vaứ canh taực hụùp lớ

- Khí hậu thích hợp với nhiều loạicây lơng thực và cây nông nghiệp => ẹaõy laứkhu vực đông dân củathế giới

- Diện tích xa van và nửa hoang mạcngày càng mở rộng

4 Củng cố:

HS làm bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Hãy điền vào chỗ trống từ thích hợp: Môi trờng nhiệt đới nằm ở khoảng từ vĩ tuyến

đến ở cả 2 bán cầu

Câu 2: Điền Đ vào ô trống ý em cho là đúng Đặc điểm của môi trờng nhiệt đới là:

 Thiên nhiên thay đổi theo mùa rõ rệt (có một mùa ma và một mùa khô

Trang 15

Bài 7: MOÂI TRệễỉNG NHIEÄT ẹễÙI GIOÙ MUỉA Mục tiêu của bài học

- Hiểu đợc môi trờng nhiệt đới gió mùa là môi trờng đặc sắc và đa dạng ở đới nóng

- Rèn luyện cho HS kĩ năng đọc bản đồ, ảnh địa lí, biểu đồ nhiệt độ và lợng ma, nhận biết khí hậunhiệt đới gió mùa qua biểu đồ

-Giaựo duùc HS yự thửực baỷo veọ taứi nguyeõn, moõi trửụứng

- Bản đồ khí hậu Việt Nam

- Biểu đồ khí hậu châu á hoặc thế giới

- Các tranh ảnh về các loại cảnh quan nhiệt đới gió mùa ở nớc ta(nếu có)

Trang 16

CH: 1.Nêu đặc điểm của khí hậu nhiệt đới.(4ủ)

2 Từ sự thay đổi l ợng ma trong năm theo mùa ở môi trờng nhiệt đới theo em thiên nhiên ở

đây có sự thay đổi nh thế nào? (4ủ)

TL: 1 Nhieọt ủoọ TB naờm> 220C 1ủ

- Lửụùng mửa: TB naờm 500-1500mm 1ủ

- Caứng gaàn 2 chớ tuyeỏn bieõn ủoọ nhieọt tronh naờm cao, 2ủ

2 Thửùc vaọt thay ủoồi theo muứa 2ủ

- Soõng coự 2 muứa nửụực 1ủ

- ẹaỏt feralớt 1ủ

3 Bài mới:

Trong đới nóng, có một khu vực tuy cùng vĩ độ với các môi trờng nhiệt đới và hoang mạc nhngthiên nhiên có nhiều nét đặc sắc đó là vùng nhiệt đới gió mùa Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu nét

đặc sắc của môi trờng nhiệt đới gió mùa qua bài: Tiết 7- Bài 7: Môi trờng nhiệt đới gió mùa

1 Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu ủaởc ủieồm khớ haọu nhieọt ủụựi gioự muứa

Phửụng phaựp:Trửùc quan, vaỏn ủaựp, giaỷi thớch

CH: Xác định vị trí của môi trờng nhiệt đới gió mùa trên hình 5.1

GV: nét đặc sắc của môi trờng nhiệt đới gió mùa đợc thể hiện ở khí hậu,

điển hình ở Nam á, Đông Nam á

CH: Quan sát các H7.1 và H7.2, nhận xét về hớng gió thổi vào mùa hạ và

mùa đông ở khu vực Nam á và Đông Nam á Giải thích tại sao các khu vực

này lại có sự chênh lệch lớn giữa mùa đông và mùa hạ?

HS: + Vào mùa hạ: gió thổi từ (C ấn Độ Dơng, C.Thái Bình Dơng tới T

luùc ủũa) đem theo không khí mát mẻ của biển và gây ma lớn cho đất liền

+ Vào mùa đông: Thổi từ lục địa châu á ra( C.Xibia-> T.ẹaùi

Dửụng), đem theo không khí khô và lạnh, ít gây ma

GV hớng dẫn HS đọc kí hiệu và hiểu kí hiệu trong 2 lợc đồ

HS nhận xét và bổ sung; GV chuẩn kiến thức

CH: Quan sát các biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của Hà Nội và Mum-bai

(ấn Độ) qua đó nêu nhận xét nhiệt độ lợng ma trong năm của khí hậu nhiệt

đới gió mùa Diễn biến nhiệt độ trong năm ở Hà Nội có gì khác ở Mum-bai?

HS: Haứ Noọi: Coự muứa ủoõng laùnh, Mum bai noựng quanh naờm

+ 2 ủũa ủieồm coự lửụng mửa lụựn> 1500mm, muứa ủoõng Haứ Noọi mửa

nhieàu hụn Mum bai

Thảo luận lớp:

CH: Cho biết biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của khí hậu nhiệt đới và khí

hậu nhiệt đới gió mùa có sự khác nhau nh thế nào?

HS: Khí hậu nhiệt đới: có thời kì khô hạn kéo dài không có ma, lợng ma

trung bình ít hơn 1500mm còn khí hậu nhiệt đới gió mùa có lợng ma trung

bình nhiều hơn 1500mm và không có thời kì khô hạn kéo dài

CH: Liên hệ với khí hậu Việt Nam em hãy lấy ví dụ chứng minh sự diễn

biến thất thờng của khí hậu nhiệt đới gió mùa?

GV chứng minh thời tiết của khí hậu nhiệt đới gió mùa có sự diễn biến

thất thờng

Hoaùt ủoọng 2: Tỡm hieồu ủaởc ủieồm tửù nhieõn cuỷa moõi trửụứng nhieọt ủụựi

gioự muứa

Phửụng phaựp:

CH: Nhận xét về sự thay đổi của cảnh sắc thiên nhiên qua 2 ảnh H.7.5

và H.7.6 veà muứa mửa, muứa khoõ thay ủoồi nhử theỏ naứo?

HS: Vào mùa ma: rừng cây cao su lá xanh tơi mợt mà còn vào mùa khô:

lá rụng đầy, cây khô lá vàng

GV cùng HS khẳng định: Qua H.7.5 và H.7.6 cho thấy sự thay đổi của

thiên nhiên môi trờng nhiệt đới gió mùa theo thời gian (theo mùa)

CH: Về thời gian, cảnh sắc thiên nhiên thay đổi theo mùa, còn về không

1 Khí hậu

- Nam á và Đông Nam á là cáckhu vực điển hình của môi trờngnhiệt đới gió mùa

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa có 2ủaởc ủieồm noồi baọt laứ nhiệt độ vaứlợng ma thay đổi theo mùa gió

- Nhiệt độ trung bình năm > 200CBiên độ nhiệt độ năm khoảng 80C

- Lợng ma trung bình hàng năm

>1500mm, muứa khoõ ngaộn, coựlửụùng mửa nhoỷ

- Thời tiết diễn biến thất thờng

2 Các đặc điểm của môi trờng

- Môi trờng nhiệt đới gió mùa làmôi trờng đa dạng và phong phú

- Thiên nhiên nhiệt đới gió mùabiến đổi theo không gian tuỳthuộc vào lợng ma và sự phân bốlợng ma trong năm, với các cảnhquan: rừng ma xích đạo, rừngnhiệt đới gió mùa, rừng ngập

Trang 17

gian thì theo các em cảnh sắc thiên nhiên có thay đổi từ nơi này đến nơi

khác không?

HS: Coự tuyứ thuoọc vaứo lửụùng mửa vaứ phaõn boỏ lửụùng mửa trong naờm

maứ coự caỷnh quan khaực nhau:

CH lieõn heọ: Có sự khác nhau về thiên nhiên giữa nơi ma nhiều và nơi

ma ít không? Giữa miền Bắc và miền Nam nớc ta không?

CH: Với đặc điểm về khí hậu nh vậy, theo em môi trờng nhiệt đới gió

mùa có thuận lợi gì ?

Lieõn heọ:VN coự khớ haọu NẹGM thuaọn lụùi troàng caõy coõng nghieọp, noõng

nghieọp -> baỷo veọ ủaỏt, coứn phaỷi baỷo veọ rửứng

mặn, đồng cỏ cao nhiệt đới

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa thíchhợp cho việc trồng cây lơng thực(đặc biệt là lúa nớc) và cây côngnghiệp

- ẹaõy laứ nhửừng nụi sụựm taọptrung ủoõng daõn treõn theỏ giụựi

4 Củng cố :

? Nêu đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa

? Nhịp điệu mùa đã ảnh hởng tới thiên nhiên của môi trờng nhiệt đới gió mùa nh thế nào?

5 Dặn dò :

HS về nhà: - Học bài cũ

- Nghiên cứu trớc bài mới: Tiết 8, bài 8 Các hình thức canh tác trong nông nghiệp ở

đới nóng

IV Ruựt kinh nghieọm :

Trang 18

Bài 8: CAÙC HèNH THệÙC CANH TAÙC TRONG NOÂNG NGHIEÄP ễÛ ẹễÙI NOÙNG

- Nắm đợc các hình thức canh tác trong nông nghiệp: làm nơng rẫy, thâm canh lúa nớc, sản xuấttheo quy mô lớn

- Nắm đợc mối quan hệ giữa canh tác lúa nớc và dân c

- Nâng cao kĩ năng phân tích ảnh địa lí và lợc đồ địa lí

- Rèn luyện cho HS kĩ năng lập sơ đồ các mối quan hệ

-Giaựo duùc HS uỷng hoọ caực hỡnh thửực canh taực trong noõng nghieọp coự aỷnh hửụỷng tớch cửùc tụựi moõitrửụứng, pheõ phaựn caực hỡnh thửực aỷnh hửụỷng xaỏu ủeỏn moõi trửụứng Tuyeõn truyeàn giuựp ủụừ moùi ngửụứi xungquanh hieồu ủửụùc aỷnh hửụỷng cuỷa caực hỡnh thửực canh taực trong noõng nghieọp ủeỏn moõi trửụứng

- Bản đồ dân c và bản đồ nông nghiệp châu á hoặc Đông Nam á

- ảnh 3 hình thức canh tác trong nông nghiệp ở đới nóng

- ảnh về thâm canh lúa nớc

2 Kieồm tra baứi cuừ: Kiểm tra 15 phút.

Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu ủaởc ủieồm cuỷa hỡnh thửực laứm nửụng

raóy ụỷ ủụựi noựng

Phửụng phaựp: Quaqn saựt, vaỏn ủaựp, so saựnh

CH: Quan sát H.8.1, H.8.2, nêu một số biểu hiện cho thấy sự

lạc hậu của hình thức sản xuất nơng rẫy

HS: + H.8.1: Đốt rừng làm rẫy- Phá một vạt rừng hay xa van

có giá trị cao hơn để làm nơng rẫy trồng cây lơng thực(khoai) ít có

giá trị hơn

+ H.8.2: Rẫy khoai sọ trên xa van châu Phi Dụng cụ sản xuất

cầm tay thô sơ)

CH: Với hình thức canh tác này, theo em năng suất cây trồng

nh thế nào? Tài nguyên, môi trờng sẽ ra sao?

HS trả lời, GV chuẩn kiến thức

CH: Theo em hình thức làm nơng rẫy phát triển ở địa hình

nào?

GV nhấn mạnh: Làm nơng rẫy là một hình thức canh tác lạc hậu;

tác động tiêu cực đến tài nguyên, môi trờng nhất là ở địa hình

vùng núi

* Lieõn heọ ủũa phửụng: Laứm nửụng raóy troàng Ngoõ, khoai -> deó

xoựi moứn

Hoaùt ủoọng 2: Tỡm hieồu hỡnh thửực làm ruộng, thâm canh lúa

nớc ụỷ ủụựi noựng

Phửụng phaựp: Quan saựt, vaỏ ủaựp, giaỷi thớch

GV gọi 1 HS đọc đoạn đầu mục 2:"Trong khu vực thâm

canh lúa nớc"

1 Làm nơng rẫy.

- Làm nơng rẫy là hình thức canh tác nôngnghiệp lâu đời nhất của xã hội loại ngời

- Hình thức canh tác lạc hậu, năng suấtthấp, gây ra hậu quả xấu cho đất trồng

- ảnh hởng tới tài nguyên, môi trờng :diện tích rừng, xa van bị thu hẹp nhanhchóng

2 Làm ruộng, thâm canh lúa nớc.

-ẹieàu kieọn ủeồ thaõm canh luựa nửụực: Khớhaọu nhieọt ủụựi gioự muứa, chuỷ ủoọng tửụựi

Trang 19

*Thaỷo luaọn nhoựm:

Nhoựm 1: Dựa vào H8.4 và thông tin SGK, hãy cho biết để

phát triển lúa nớc cần những điều kiện gì?

HS trả lời => kết quả cần đạt :

* điều kiện thuận lợi

- Điều kiện tự nhiên

+ Khí hậu nhiệt đới gió mùa: nắng nhiều, ma nhiều =>

nguồn nhiệt ẩm dồi dào cho nên chủ động tới tiêu

+ Sông ngòi dày đặc

+ Đất phù sa rộng lớn màu mở

- Điều kiện xã hội: nguồn lao động dồi dào

Nhoựm 2: Tại sao nói ruộng bậc thang (H.8.6) và đồng ruộng

có bờ vùng, bờ thửa là cách khai thác nông nghiệp có hiệu quả và

góp phần bảo vệ môi trờng

HS : Có tác dụng giữ nớc để đáp ứng nhu cầu tăng trởng của

cây lúa nớc, chống xói mòn, rửa trôi đất màu

GV giải thích thêm tại sao khu vực nhiệt đới gió mùa Nam á

và Đông Nam á lại thuận lợi cho canh tác lúa nớc( diện tích đất

phù sa, hệ thống các con sông lớn, khí hậu)

CH : Quan sát H 8.4 và so sánh H 4.4, em có nhận xét gì?

HS: Những vùng trồng lúa nớc ở châu á cũng là những vùng

đông dân nhất châu á , thâm canh lúa nớc cần nhiều lao động

nh-ng cây lúa nớc lại đợc trồnh-ng nhiều vụ, có thể nuôi sốnh-ng nhiều nh-

ng-ời

Nhoựm 3: Em hãy cho biết tác dụng của việc thâm canh lúa

n-ớc?

Nhoựm 4: Việc áp dụng khoa học kĩ thuật và chính sách nông

nghiệp đúng đắn ở đới nóng đã đem lại hiệu quả nh thế nào?

GV goùi caực nhoựm trỡnh baứy, nhoựm khaực boồ sung GV chuaồn

xaực kieỏn thửực

* GV lấy ví dụ:

+ Trớc năm 1950 ấn độ có thời kì trở thành “trung tâm chết

đói” của thời đại, sau đó ấn độ đã thực hiện cuộc cách mạng xanh

trong nông nghiệp và đã giải quyết đợc vấn đề lơng thực

+ Nạn đói năm 1945 ở Việt Nam đã làm chết 2 triệu ngời,

nhng hiện nay Việt Nam trở thành nớc xuất khẩu gạo đứng thứ 2

thế giới

+ Trớc đây Thái Lan cũng là nớc thiếu lơng thực, nay Thái

Lan trở thành nớc xuất khẩu gạo đứng thứ 1 thế giới

Hoaùt ủoọng 3: Tỡm hieồu hỡng thửực canh taực theo quy moõ lụựn

ụỷ ủụựi noựng

Phửụng phaựp: Quan saựt, vaỏn ủaựp, nhaọn xeựt

GV mô tả vài nét về ảnh 8.5 SGK

CH: Qua ảnh 8.5, hãy phân tích và rút ra nhận xét

HS: Có diện tích canh tác rộng lớn, ủửụùc tổ chức khoa học

hơn( các hàng điều thẳng tắp trong từng lô đất), nhiều máy

móc(hệ thống đờng xá), các khâu sản xuất đợc hoàn thiện

(trồng-> thu hoạch-(trồng-> chế biến đều sử dụng máy móc)

+Về sản phẩm làm ra nhiều hơn có giá trị cao, tính chất

hàng hoá lớn( xuất khẩu))

GV chốt lại phần u điểm của hình thức sản xuất trên

GV giaỷi thớch thuaọt ngửừ:

+ “Trang traùi”: Saỷn xuaỏt noõng nghieọp vụựi dieọn tớch lụựn,

troàng troùt, chaờn nuoõi ủeồ xuaỏt khaồu, ủaựp ửựng nguyeõn lieọu cho

nhaứ maựy cheỏ bieỏn noõng saỷn

+ “ẹoàn ủieàn”: Saỷn xuaỏt noõng nghieọp theo quy moõ lụựn (haứng

traờm, nghỡn ha) sửỷ duùng cụ giụựi hoaự, nhieàu maựy moực thay theỏ

ngửụứi vaứ suực vaọt caứy, bửứa

CH: Đồn điền, trang trại cho thu hoạch nhiều nông sản Tại sao

tieõu, lao ủoọng doài daứo …

-Taực duùng: Taờng vuù, taờng naờng suaỏt,taờng saỷn lửụng Taùo ủieàu kieọn cho chaờnnuoõi phaựt trieồn

- Việc áp dụng khoa học kĩ thuật và chínhsách nông nghiệp đúng đắn đã giúp chonhiều nớc thoát khỏi nạn đói Moọt soỏ nửụựcủaừ xuất lửụng thửùc ( VN, Thaựi Lan)

3 Sản xuất nông sản hàng hoá theo quy mô lớn

- Laứ hỡnh thửực canh taực theo quy moõ lụựn

- Tạo ra khối lợng nông sản, hàng hoá cógiá trị cao, đáp ứng nhu cầu thị trờng trong

và ngoài nớc

Trang 20

ngời ta không lập nhiều đồn điền?

HS trả lời -> rút ra đợc phần hạn chế của hình thức này

+ Đòi hỏi diện tích rộng lớn, nhiều vốn, nhiều máy móc, kĩ

thuật canh tác khoa học, phụ thuộc vào thị trờng tiêu thụ

Lieõn heọ: ẹũa phửụng em ủang saỷn xuaỏt theo hỡnh thửực naứo?

(laứm ruoọng )

? Em coự dửù ủũnh gỡ (ửụực mụ) ủeồ ủaồy maùnh saỷn xuaỏt noõng

nghieọp ụỷ ủũa phửụng mỡnh?

- Laứm baứi taọp 2 (trang 28-sgk)

5 Dặn dò: HS về nhà: Học bài cũ Laứm laùi baứi taọp 3 (trang 29-sgk)

- Nghiên cứu trớc bài mới: Tiết 9, bài 9 - Hoạt động sản xuất nông nghiệp ở đới nóng

Kiểm tra 15 phút.

ẹeà baứi:

Caõu 1: Neõu ủaởc ủieồm noồi baọt cuỷa khớ haọu nhieọt ủụựi vaứ nhieọt ủụựi gioự muứa? (7ủ)

Caõu 2: Neõu ủaởc ủieồm khaực nhau cụ baỷn giửừa quaàn cử noõng thoõn vaứ quaàn cử ủoõ thũ? (3ủ)

ẹaựp aựn vaứ bieồu ủieồm:

Caõu 1:

* Khớ haọu nhieọt ủụựi

- Nhiệt độ trung bình năm đều trên 220C vaứ trong naờm có hai lần nhiệt độ tăng cao (1ủ)

- Lợng ma trung bình năm từ 500->1500mm, mửa taọp trung vaứo moọt muứa (1ủ)

-Càng gần 2 chí tuyến, bieõn ủoọ nhieọt trong naờm lụựn daàn, lợng ma trung bình giaỷm daàn,thời kì khôhạn càng kéo dài (1.5ủ)

* Khớ haọu nhieọt ủụựi gioự muứa: Có 2 ủaởc ủieồm noồi baọt laứ nhiệt độ vaứ lợng ma thay đổi theo mùa

gió (1ủ)

-Nhiệt độ trung bình năm > 200C

-Biên độ nhiệt độ năm khoảng 80C (1ủ)

- Lợng ma trung bình hàng năm >1500mm, muứa khoõ ngaộn, coự lửụùng mửa nhoỷ (1ủ)

- Thời tiết diễn biến thất thờng (0.5ủ)

Trang 21

THOÁNG KEÂ BAỉI KIEÅM TRA 15’- SOÁ 1

Bài 9: HOAẽT ẹOÄNG SAÛN XUAÁT NOÂNG NGHIEÄP ễÛ ẹễÙI NOÙNG

- Nắm đợc các mối quan hệ giữa khí hậu vơí nông nghiệp, đất trồng; giữa khai thác đất với bảo vệ

đất Đồng thời biết đợc sự phân bố của các cây trồng và vật nuôi ở đới nóng

- Luyện tập cách mô tả hiện tợng địa lí qua tranh ảnh liên hoàn và củng cố thêm kĩ năng đọc ảnh địa

lí Mặt khác rèn luyện kĩ năng phán đoán các mối quan hệ địa lí

-Giaựo duùc HS yự thửực baỷo veọ taứi nguyeõn, moõi trửụứng

- ảnh về xói mòn đất đai trên các sờn núi, về cây cao lơng

2 Kieồm tra baứi cuừ: 5’

CH: Hãy nêu sự khác nhau của các hình thức canh tác nông nghiệp ở đới nóng.(9ủ)

TL: -Laứm nửụng raóy: 3ủ

-Laứm ruoọng baọc thang: 3ủ

-Saỷn xuaỏt haứng hoaự theo quy moõ lụựn: 3ủ

3 Bài mới:

Khí hậu có vai trò rất quan trọng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp ở đới nóng Đặc điểm khí hậu

ở đới nóng là nắng nóng quanh năm và ma nhiều, m tập trung vào chiều tối hay theo mùa.Những điều kiệnnày tạo thuận lợi cho cây trồng tăng trởng quanh năm nhng đất dễ xói mòn, cuốn trôi hết lớp đất màu trênmặt đất và sinh ra nhiều dịch bệnh, côn trùng có hại cây trồng, vật nuôi Bài học hôm nay chúng ta là : Tiết

9 - Bài 9: Hoạt động sản xuất nông nghiệp ở đới nóng

Ký duyệt:

Trang 22

Hoạt động dạy học của GV vaứ HS Nội dung

Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu nhửừng thuaọn lụùi, khoự khaờn vaứ bieọ phaựp khaộc

phuùc cuỷa saỷn xuaỏt noõng nghieọp ụỷ ủụựi noựng

Phửụng phaựp: Vaỏn ủaựp

GV yêu cầu HS nhắc lại đặc điểm khí hậu môi trờng xích đạo ẩm, nhiệt đới,

nhiệt đới gió mùa Từ đây rút ra đặc điểm chung và đặc điểm riêng về khí hậu

của từng môi trờng

GV nhấn mạnh: môi trờng đới nóng khí hậu phân hoá đa dạng làm cho hoạt

động nông nghiệp ở đây có sự khác nhau giữa các môi trờng

Nhoựm 1: Với đặc điểm khí hậu nh vậy, theo em môi trờng xích đạo ẩm ,

moõi trửụứng nhieọt ủụựi vaứ nhieọt ủụựi gioự muứa có ảnh hởng đối với cây trồng và

mùa vụ ra sao?

Nhoựm 2: Quan sát H9.1 và H9.2, nêu nguyên nhân dẫn đến sự xói mòn đất ở

môi trờng xích đạo ẩm

GV sử dụng các câu hỏi nhỏ gợi mở:

+ Lớp mùn ở đới nóng thờng không dày, nếu đất có độ dốc cao và ma

nhiều quanh năm thì điều gì xẩy ra với lớp mùn này?(rửỷa troõi)

+ Nếu rừng cây trên vùng đồi núi ở đới nóng bị chặt phá hết và ma nhiều

nh thế thì điều gì xẩy ra? (xoựi moứn)

Nhoựm 3: Tìm ví dụ để thấy ảnh hởng của khí hậu nhiệt đới và khí hậu nhiệt

đới gió mùa đến sản xuất nông nghiệp

Nhoựm 4: Để khắc phục những bất lợi do khí hậu gây ra cho môi trờng nhiệt

đới và môi trờng nhiệt đới gió mùa, theo em cần có những giải pháp nào?

GV cho caực nhoựm trỡnh baứy keỏt quaỷ, nhoựm khaực boồ sung.GV chuẩn kiến

thức

*Lieõn heọ giaựo duùc: Rửứng bũ khai phaự caùn kieọt -> Baỷo veọ rửứng

Hoaùt ủoọng 2: Tỡm hieồu caực saỷn phaồm noõng nghieọp chuỷ yeỏu ụỷ ủụựi noựng

Phửụng phaựp: Vaỏn ủaựp, giaỷi thớch

CH: Nghiên cứu SGK, em hãy cho biết các loại cây lơng thực và sự phân bố

các loại cây đó ở đới nóng

GV: Cho HS bieỏt caõy cao lửụng( luựa mieỏn, bo bo)

CH: Tại sao các vùng trồng lúa nớc lại thờng trùng với những vùng đông dân

bậc nhất trên thế giới?

HS: Caàn nhieàu lao ủoọng, troàng ủửụùc nhieàu vuù, nuoõi soỏng ủửụùc nhieàu ngửụứi

GV yêu cầu HS nêu tên các loại cây công nghiệp đợc trồng nhiều ở nớc ta.

GV: ẹoự laứ caõy coõng nghieọp troàng phoồ bieỏn ụỷ ủụớ noựng coự giaự trũ xuaỏt khaồu

cao

CH: Xaực ủũnh vũ trớ caực nửụực vaứ khu vửùc saỷn xuaỏt nhieàu caõy coõng nghieọp

treõn “Baỷn ủoà Noõng nghieọp theỏ giụựi”

Khi HS trả lời GV ghi lên bảng

GV gọi 1 HS đọc đoạn " chăn nuôi ở đới nóng đông dân c "

CH: Cho biết trâu,bò, cừu, dê ở đới nóng đợc chăn nuôi ở đâu? Vì sao?

CH:Vì sao lợn đợc nuôi nhiều ở đồng bằng?

GV kết luận: Các cây trồng chủ yếu là lúa nớc, các loại ngũ cốc khác và nhiều

cây công nghiệp nhiệt đới có giá trị xuất khẩu cao Chăn nuôi cha phát triển bằng

trồng trọt

1 Đặc điểm sản xuất nông nghiệp

- Môi trờng đới nóng khíhậu phân hoá đa dạng làmcho hoạt động nông nghiệp

ở đây có sự khác nhau giữacác môi trờng

a.Thuaọn lụùi:

- Môi trờng xích đạo ẩmviệc trồng trọt đợc tiến hànhquanh năm, có thể gối vụ,xen canh nhiều loại cây -Moõi trửụứng nhieọt ủụựi gioựmuứa chuỷ ủoọng boỏ trớ muứavuù vaứ lửùa choùn caõy troàng,vaọt nuoõi phuứ hụùp

b Khoự khaờn:

- Khớ haọu noựng, aồm, manhiều hoặc ma tập trungtheo mùa, đất dễ bị rửa trôi,xói mòn

-Vuứng nhieọt ủụựi hoang maùcủang mụỷ roọng

c Bieọn phaựp khaỏc phuùc:

- Lúa nớc là cây lơng thựcquan trọng nhất ở vùng nhiệt

đới gió mùa

- Các loại ngủ cốc khác vàcác cây công nghiệp nhiệt

đới có giá trị xuất khẩu cao

- Chăn nuôi cha phát triểnbằng trồng trọt

4 Củng cố:

GV yêu cầu HS làm bài tập 3 SGK

- Rửứng raọm neỏu bũ chaởt haù laứm nửụng raóy, nửụực mửa seừ cuoỏn troõi lụựp ủaỏt maứu

- Neỏu khoõng coự caõy coỏi che phuỷ ủaỏt seừ tieỏp tuùc bũ xoựi moứn, caõy coỏi khoõng moùc ủửụùc

Trang 23

Ngày soạn:… /……./ 2010 Tuần: 05

Ngày dạy:… /……./ 2010 Tiết: 10

Bài 10: DAÂN SOÁ VAỉ SệÙC EÙP DAÂN SOÁ TễÙI TAỉI NGUYEÂN, MOÂI TRệễỉNG ễÛ ẹễÙI NOÙNG

- Biết đợc đới nóng vừa đông dân vừa có sự bùng nổ dân số trong khi nền kinh tế còn đang trongquá trình phát triển Vì thế tạo sức ép đến chất lợng cuộc sống, tài nguyên, môi trờng và các biện pháp dân

số kế hoạch hoá gia đình

- Luyện tập cách đọc, phân tích biểu đồ và sơ đồ về các mối quan hệ và bớc đầu luyện tập cáchphân tích các số liệu thống kê

- Nhận thức đợc vai trò của công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình và ý thức đợc sự cần thiết phải

có quy mô gia đình hợp lí

-Giaựo duùc HS yự thửực veà sửù taờng daõn soỏ

- Biểu đồ về mối quan hệ giữa dân số và lơng thực ở châu Phi từ năm 1975 đến 1990

- Bảng số liệu tơng quan dân số và diện tích rừng ở khu vực Đông Nam á

- Sơ đồ mối quan hệ giữa dân số với tài nguyên và môi trờng

CH: Hãy trình bày những thuận lợi, khó khăn và biện pháp khắc phục đối với sản xuất nôngnghiệp của môi trờng xích đạo ẩm (8ủ)

TL: - Thuaọn lụùi: 3ủ

- Khoự khaờn: 3ủ

- Bieọn phaựp: 2ủ

3 Bài mới:

Đới nóng tập trung gần một nửa dân số thế giới nhng kinh tế còn chậm phát triển Dân c tăng nhanh

và tập trung quá đông vào một số khu vực đã dẫn tới những vấn đề lớn về tài nguyên và môi tr ờng ở đớinóng Việc giải quyết mối quan hệ giữa dân c và môi trờng ở đây phải gắn chặt với sự phát triển kinh tế-xãhội Tại sao lại thế, chúng ta vào bài mới tìm hiểu: Tiết 10 - Bài 10: Dân số và sức ép dân số tới tài nguyênmôi trờng đới nóng

Hoạt động 1: Tìm hiểu về đặc điểm dân số ở đới nóng

Phửụng phaựp: Trửùc quan, vaỏn ủaựp

GV yêu cầu HS quan sát H 2.1(bài 2), thảo luận lớp theo các câu hỏi sau:

CH: Đới nóng chiếm bao nhiêu phần trăm dân số ở đới nóng?

CH: Những khu vực nào ở đới nóng có dân c tập trung đông?

CH: Cho biết đặc điểm gia tăng dân số ở đới nóng có ảnh hởng gì tới kinh tế và

đời sống?

HS: + Kinh teỏ chaọm phaựt trieồn -> ngheứo, ủoựi …

CH: Dân số ở đới nóng chiếm gần 50% nhân loại nhng lại chỉ tập trung sinh

sống trong 4 khu vực ấy, thì sẽ có tác động đến tài nguyên, môi trờng nh thế nào?

HS:Tài nguyên, môi trờng nhanh chóng bị cạn kiệt môi trờng rừng biển bị suy

thoáI, ủaỏt troàng xuoỏng caỏp tác động xấu đến nhiều mặt

Lieõn heọ giaựo duùc: TNTN caùn kieọt Baỷo veọ MT ủaỏt, rửứng …

1 Dân số

- Dân số đông chiếm gần50% dân số thế giới

- Dân tập trung đông ở:

Đông Nam á, Nam á,Tây Phi, Đông NamBraxin

- Dân số ở đới nóng tăngnhanh dẫn đến bùng nổdân số gây ra những hậuquả nghiêm trọng đối vớiviệc phát triển kinh tế ,ủụứi soỏng vaứ taứi nguyeõn,

Trang 24

CH: Mối quan tâm hàng đầu về dân số của các quốc gia đới nóng là gì?

HS trả lời, GV chuẩn kuến thức

GV nhấn mạnh: Hiện nay việc kiểm soát tỉ lệ gia tăng dân số đang là một

trong những mối quan tâm hàng đầu của các quốc gia ở đới nóng

HS thảo luận về vấn đề hậu quả của dân số đông, gia tăng dân số nhanh tới đời

sống, tài nguyên và môi trờng ở đới nóng theo dàn ý sau:

+ Tài nguyên (đất, khoáng sản, rừng),+ Bình quân lơng thực theo đầu ngời

+ Ô nhiễm môi trờng, + Biện pháp giải quyết

GV gợi ý HS về cách phân tích biểu đồ: Mối quan hệ giữa dân số với lơng thực

của châu Phi từ năm 1975 đến 1990, có 3 đại lợng và lấy mốc 1975 quy thành

+ So sánh sự gia tăng của lơng thực với gia tăng dân số tự nhiên nói lên điều

gì? ( Cả 2 đều tăng nhng sản lợng lơng thực không tăng kịp với đà gia tăng dân số )

Nhoựm 2: Bình quân lơng thực đầu ngời thay đổi nh thế nào? (Bình quân lơng

thực đầu ngời giảm từ 100% xuống 80% )

+ Nguyên nhân làm cho bình quân lơng thực sụt giảm? (Do dân số tăng nhanh

+ Diện tích rừng có xu hớng nh thế nào? ( Diện tích rừng giảm từ 240.2

xuống còn 208.6 triệu ha)

+ Mối tơng quan giữa dân số và diện tích rừng ? ( Dân số càng tăng thì diện

tích rừng càng giảm)

+ Nguyên nhân làm giảm diện tích rừng? (Dân số tăng thì việc khai thác tài

nguyên rừng cũng tăng mục đích là phá rừng lấy đất canh tác hoặc xây nhà máy,

lấy củi, than gỗ )

? Aỷnh hửụỷng ủeỏn taứi nguyeõn, moõi trửụứng nhử theỏ naứo? ( ủaỏt troàng, rửứng,

khoaựng saỷn)

Nhoựm 4: Neõu moọt vaứi daón chửựng ủeồ thaỏy roừ sửù khai thaực rửứng quaự mửực seừ coự

taực ủoọng xaỏu ủeỏn moõi trửụứng?

? ẹeồ giaỷm bụựt sửực eựp tụựi taứi nguyeõn, moõi trửụứng caàn phaỷi coự bieọn phaựp gỡ?

GV goùi ủaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy keỏt quỷa, nhoựm khaực boồ sung GV chuaồn xaực

kieỏn thửực

GV nhấn mạnh: nhằm đáp ứng nhu cầu số dân ngày càng đông, tài nguyên môi

tr-ờng đợc khai thác với tốc độ ngày càng nhanh

moõi trửụứng

- Hiện nay việc kiểm soát

tỉ lệ gia tăng dân số đang

là một trong những mốiquan tâm hàng đầu củacác quốc gia ở đới nóng

2 Sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trờng

* AÛnh hửụỷng tụựi chaỏt lửụùng cuoọc soỏng:

- Bỡnh quaõn lửụng thửùcủaàu ngửụứi giaỷm

- Coự nhieàu khu nhaứ oồchuoọt, thieỏu tieọn nghi.-Nhieàu ngửụứi thieỏu nửụựcsaùch duứng

* AÛnh hửụỷng tụựi taứi nguyeõn:

- Diện tích rừng ngàycàng thu hẹp

- Đất bạc màu

- Khoáng sản nhanhchóng bị cạn kiệt

* Aỷnh hửụỷng tụựi moõi trửụứng:

- Môi trờng bị ô nhiễm( đặc biệt nớc sạch vànguồn nớc ngầm bị cạnkiệt)

? Trình bày đặc điểm dân số của đới nóng

? Nêu những hậu quả của dân số đông, gia tăng dân số nhanh tới tài nguyên, môi tr ờng vàbiện pháp giải quyết

5 Dặn dò:

- Học bài cũ + làm bài tập 1,2

- Nghiên cứu trớc bài mới: Tiết 11, bài 11: Di dân và sự bùng nổ đô thị ở đới nóng

Trang 25

Ngày soạn: 18/ 9 / 2010 Tuần: 06Ngày dạy: 20/ 9 / 2010 Tiết: 11

Bài 11 DI DAÂN VAỉ Sệẽ BUỉNG NOÅ ẹOÂ THề ễÛ ẹễÙI NOÙNG

- Nắm đợc nguyên nhân của di dân và đô thị hoá ở đới nóng

- Biết đợc nguyên nhân hình thành và những vấn đề đang đợc đặt ra cho các đô thị, siêu đô thị ở đớinóng

- Bớc đầu luyện tập cách phân tích các sự vật hiện tợng địa lí(nguyên nhân di dân)

- Củng cố đợc kĩ năng đọc và phân tích ảnh địa lí, lợc đồ địa lí và biểu đồ hình cột

-Giaựo duùc HS yự thửực hieọn tửụùng di daõn tửù do laứm taờng daõn soỏ ủoõ thũ quaự nhanh daón ủeỏn nhửừnghaọu quaỷ naởng neà cho moõi trửụứng

Trang 26

- Bản đồ phân bố dân c và đô thị thế giới

- Các ảnh su tập về hậu quả của đô thị hoá ở đới nóng

- Các ảnh về các đô thị hiện đại ở Đông Nam á đã đợc đô thị hoá có kế hoạch

CH: 1 Trình bày đặc điểm dân số ở đới nóng (5ủ)

2 Nêu những hậu quả của dân số đông, gia tăng nhanh tới tài nguyên, môi trờng ở đớinóng Biện pháp khắc phục (4ủ)

TL: 1 - Dân số đông chiếm gần 50% dân số thế giới 1ủ

- Dân tập trung đông ở: Đông Nam á, Nam á, Tây Phi, Đông Nam Braxin 1ủ

- Dân số ở đới nóng tăng nhanh dẫn đến bùng nổ dân số gây ra những hậu quả …1,5ủ

- Hiện nay việc kiểm soát tỉ lệ gia tăng dân số đang là một trong những mối quan tâm … 1,5ủ

2 * Haọu quaỷ: …1ủ

* AÛnh hửụỷng tụựi taứi nguyeõn:…1,5ủ

* Aỷnh hửụỷng tụựi moõi trửụứng: 1,5ủ

3 Bài mới:

Đời sống khó khăn làm xuất hiện các luồng di dân Sự di dân đã thúc đẩy quá trình đô thị hoá diễn

ra rất nhanh Đô thị hoá tự phát đang đặt ra nhiều vấn đề về KT-XH và môi trờng ở đới nóng Bài học hômnay của chúng ta là: Tiết 11 - Bài 11: Di dân và sự bùng nổ đô thị ở đới nóng

Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên nhân và ảnh hởng của sự di dân ở đới

nóng

Phửụng phaựp: Vaỏn ủaựp, giaỷi thớch

CH: Em hãy trình bày lại đặc điểm dân số ở đới nóng?

GV yeõu caàu HS đọc thuật ngữ "di dân" (trang 186 )

HS đọc đoạn "Di dân ở các nớc Tây Nam á"

CH: Tại sao nói bức tranh di dân ở đới nóng lại rất đa dạng và phức tạp?

HS: + ẹa daùng: Coự nhieàu nguyeõn nhaõn khaực nhau

CH: Tìm và nêu các nguyên nhân của di dân ở đới nóng?

HS: + Tieõu cửùc: ẹoựi ngheứo, thieỏu vieọc laứm, chieỏn tranh, xung ủoọt toọc

ngửụứi, thieõn tai, haùn haựn

+ Tớch cửùc: Coự toồ chửực xaõy dửùng caực khu coõng nghieọp

GV phân tích đặc điểm di dân ở đới nóng, GV lấy ví dụ( liên hệ với thực

tiễn)

CH:: ảnh hởng của di dân do nguyên nhân tiêu cực ?

HS đọc đoạn "Tuy nhiên nhiều nớc KT-XH"

CH: Hãy nêu những biện pháp tích cực của di dân có kế hoạch tác động tốt

đến sự phát triển KT-XH

CH: Vậy với những biện pháp tích cực của di dân có kế hoạch thì các nớc ở

đới nóng có thể giải quyết đợc những vấn đề gì?

Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên nhân hình thành và những vấn đề đang đợc

đặt ra cho các đô thị, siêu đô thị ở đới nóng

Phửụng phaựp: Trửùc quan, vaỏn ủaỏp

GV goùi HS đọc thuật ngữ "Đô thị hoá"(Tr 187-sgk)

CH: Nghiên cứu SGK, em hãy cho biết tình hình đô thị hoá ở đới nóng dieón

ra nhử theỏ naứo?

1 Sự di dân

- Di dân ở các nớc ở đới nóngdiễn ra do nhiều nguyên nhânkhác nhau( nguyên nhân tiêucực và nguyên nhân tích cực)

- Di dân ở nhiều nớc thuộc đớinóng làm cho dân số đô thịtăng nhanh, tạo sức ép lớn đốivới vấn đê việc làm và môi tr-ờng đô thị

- Những cuộc di dân có tổchức, có kế hoạch tác động tíchcực đến sự phát triển KT-XHcủa nhiều nớc

2 Đô thị hoá

- Đới nóng là nơi có tốc độ đôthị hoá cao

Trang 27

GV sử dụng số liệu ở bài tập 3(chuyển sang bảng số liệu thống kê)

CH: Em coự nhaọn xeựt tổ leọ daõn ủoõ thũ naờm 1950 vaứ 2000 moọt soỏ chaõu luùc?

GV giới thiệu nội dung trong các H11.1, H11.2

CH: Em hãy mô tả 2 bức tranh ở H 11.1 và H 11.2

+ ảnh 11.1: Thành phố Xin-ga-po phát triển có kế hoạch nay trở thành một

trong những thành phố hiện đại và sạch nhất thế giới

+ ảnh 11.2: Một khu ổ chuột ở một thành phố của ấn độ, đợc hình thành tự

phát trong quá trình ĐTH do di dân tự do

CH: Qua 2 bức ảnh đó em hãy cho biết sự khác nhau giữa đô thị hoá tự phát

LHGD:VN quaự trỡnh ẹTH gaộn lieàn qt CNH ủaỏt nửụực vaứ CNH noõng

thoõn -> Baỷo veọ MT

- Tỉ lệ dân thành thị tăng nhanh

và số siêu đô thị ngày càngnhiều

- Đô thị hoá tự phát gaõy oõnhieóm môi trờng, huyỷ hoaùicaỷnh quan, uứn taộc giao thoõng,teọ naùn xaừ hoọi, thaỏt nghieọp

*Giải pháp:

+ Gắn liền ĐTH với phát triểnKT-XH

+ Gắn liền ĐTH với phân bốlại dân c

4 Củng cố:

? Nêu những nguyên nhân dẫn đến các làn sóng di dân ở đới nóng

? Đánh dấu X vào ô trống mà ý em cho là đúng nhất

Châu lục có tốc độ tăng tỉ lệ dân đô thị cao nhất thế giới

 Châu á  Châu âu  Châu Phi  Châu Mĩ  Nam Mĩ

5 Dặn dò:

- Học bài cũ

- Nghiên cứu trớc bài mới:T iết 12, bài 12: Thực hành- Nhận xét đặc điểm môi trờng đới nóng

Trang 28

Ngày soạn: 18/ 9/ 2010 Tuần: 06

Ngày dạy: 22/ 9/ 2010 Tiết: 12

Bài 12 Thực hành NHAÄN XEÙT ẹAậC ẹIEÅM MOÂI TRệễỉNG ẹễÙI NOÙNG

Qua các bài tập, HS cần có các kiến thức:

- Về các kiểu khí hậu xích đạo ẩm, nhiệt đới và nhiệt đới gió mùa

- Về đặc điểm của các kiểu môi trờng ở đới nóng

- Rèn luyện các kĩ năng đã học, củng cố và nâng cao thêm 1 bớc các kĩ năng sau:

+ Kĩ năng nhận biết các kiểu môi trờng của đới nóng qua ảnh địa lí, qua biểu đồ nhiệt độ và lợng a

m-+ Kĩ năng phân tích mối quan hệ giữa chế độ ma với chế độ sông ngòi, giữa khí hậu và môi trờng.-Giaựo duùc HS yự thửực baỷo veọ moõi trửụứng, pheõ phaựn nhửừng hoaùt ủoọng laứm aỷnh hửụỷnh xaỏu ủeỏnmoõi trửụứng

- Các tranh ảnh trong SGK

CH: 1.Nêu Neõu nhửừng nguyeõn nhaõn daón ủeỏn laứn soựng di daõn ụỷ ủụựi noựng? Bieọn phaựp khaộc

phuùc? (5ủ)

2 ẹoõ thũ hoaự tửù phaựt coự taực ủoọng ủeỏn moõi trửụứng nhử theỏ naứo? Bieọn phaựp khaộc phuùc? (4ủ)

TL: 1.* Nguyeõn nhaõn + Tớch cửùc: Coự toồ chửực xaõy dửùng caực khu coõng nghieọp 1,5ủ

+ Tieõu cửùc: ẹoựi ngheứo, thieỏu vieọc laứm, chieỏn tranh, xung ủoọt toọc ngửụứi, thieõn tai 1,5ủ

* Bieọn phaựp:Di dân có tổ chức, có kế hoạch tác động tích cực đến sự phát triển KT-XH của

Trang 29

+ Gắn liền ĐTH với phân bố lại dân c 1ủ

3 Bài mới:

GV xác định yêu cầu bài thực hành

Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu caực moõi trửụứng phuứ hụùp vụựi

aỷnh

Phửụng phaựp: Tửùc quan, ủaứm thoaùi, gụùi mụỷ

CH: Có 3 ảnh về các kiểu môi trờng đới nóng, xác

định từng ảnh thuộc kiểu môi trờng nào?

GV hớng dẫn HS xác định theo các bớc sau:

+ ảnh chụp gì?

+ Chủ đề của ảnh phù hợp với đặc điểm của môi

tr-ờng nào ở đới nóng?

+ Xác định tên của môi trờng trong ảnh?

*Thaỷo luaọn nhoựm:

Nhoựm 1: Aỷnh A

Nhoựm 2,3: Aỷnh B

Nhoựm 4: Aỷnh C

GV oùi ủaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy, caực nhoựm khaực boồ

sung GV chuaồn xaực kieỏn thửực

Hoaùt ủoọng 2: Xaực ủũnh bieồu ủoà nhieọt ủoọ, lửụùng

mửa phuứ hụùp vụựi aỷnh xa van

Phửụng phaựp: Trửùc quan, nhaọn xeựt, giaỷi thớch.

GV yêu cầu HS xem ảnh:

CH: ảnh chụp gì? ( Xa van đồng cỏ cao có cây và đàn

trâu rừng )

CH: Xác định tên của môi trờng trong ảnh?( Môi

tr-ờng nhiệt đới )

GV gọi HS nhắc lại đặc điểm của môi trờng nhiệt đới

GV hửụựng daón HS ủối chiếu với 3 biểu đồ nhiệt độ

và lợng ma A, B, C để chọn biểu đồ phù hợp với ảnh Xa

van theo phơng pháp loại trừ

CH:Vậy xác định biểu đồ B hay C? Tại sao?

Hoaùt ủoọng 3: Saộp xeỏp lửụùng mửa vaứ lửụùng nửụực

soõng phuứ hụùp:

Phửụng phaựp: Trửùc quan, giaỷi thớch, nhaọn xeựt

GV yêu cầu HS ôn lại mối quan hệ giữa lợng ma và

chế độ nớc trên các con sông

(+ Ma quanh năm nên sông đầy nớc quanh năm

+ Khí hậu có mùa ma thì sông có mùa lũ

+ Khí hậu có mùa khô thì sông có mùa cạn)

CH: Quan sát 3 biểu đồ A, B, C; cho nhận xét về chế

độ ma trong năm

CH: Quan sát 2 biểu đồ sông X và Y, cho nhận xét về

chế độ nớc đợc biểu hiện nh thế nào?

Hoaùt ủoọng 4: Phaõn tớch bieồu ủoà nhieọt ủoọ, lửụùng

mửa phuứ hụùp ủụựi noựng

Phửụng phaựp: Trửùc quan, phaõn tớch, giaỷi thớch

CH:Quan sát 3 biểu đồ ma với 2 biểu đồ nớc sông:

+ Tìm mối quan hệ giữa chúng

+ Sắp xếp hình thành từng đôi một và loại bỏ biểu

đồ ma không phù hợp

CH : Nhắc lại đặc điểm nhiệt độ và lợng ma với trị số

đặc trng của các kiểu khí hậu ở đới nóng.( Nóng quanh

năm nhiệt độ trung bình > 20 C, nhiệt đới có 2 lần nhiệt

độ tăng cao Ma quanh năm xích đạo ẩm; theo mùa

- ảnh B: Công viên quốc gia Sê-nê-gát(Tan-da-ni-a)

Xa van đồng cỏ cao => môi trờng nhiệt đới

- Biểu đồ A: nóng đều quanh năm và tháng nào

cũng có ma -> môi trờng xích đạo ẩm => không

đúng

- Biểu đồ B: nóng quanh năm và có 2 lần nhiệt độ

tăng cao, ma theo mùa và có 1 thời kì khô hạn tới 6tháng -> môi trờng nhiệt đới

- Biểu đồ C: nóng quanh năm và có 2 lần nhiệt độ

tăng cao, ma theo mùa và có 1 thời kì khô hạn tới 7tháng -> môi trờng nhiệt đới

*Biểu đồ B là phù hợp nhất vì B ma nhiều, phù hợp với Xa van có nhiều cây hơn biểu đồ C.

Bài tập 3:

- Chế độ ma trong năm:

Biểu đồ A: ma quanh năm.

Biểu đồ B: có thời kì khô hạn kéo dài.

Biểu đồ C: ma tập trung theo mùa.

Biểu đồ A: Có nhiều tháng nhiệt độ xuống thấp

<150C vào mùa hạ là mùa ma -> loại bỏ

Biểu đồ B: Nóng quanh năm > 200C có 2 lần nhiệt

độ tăng cao trong năm Ma nhiều vào mùa hạ-> phù hợp

Biểu đồ C: Nhiệt độ tháng cao nhất trong năm

không quá 200C Mùa đông ấm áp không xuống dới

50C Ma quanh năm -> loại bỏ

Biểu đồ D: Có mùa đông lạnh < -50C -> loại bỏ

Biểu đồ E: Có mùa hạ nóng >250C, mùa đông mát <

=> Biểu đồ B thuoọc môi trờng đới nóng

Trang 30

ma từng biểu đồ, bằng phơng pháp loại trừ dần các biểu

đồ không phù hợp

? Tìm hiểu và phân tích biểu đồ khí hậu B

* Lieõn heọ gd: VN naốm trong MT nhieọt ủụựi gioự muứa

thớch hụùp phaựt trieồn noõng nghieọp

4 Kiểm tra, đỏnh giỏ:

-GV nhận xét đánh giá giờ học.

- GV cho điểm thởng hoặc điểm phạt đối với từng đối tợng HS

5.Hướng dẫn, dặn dò:

- Học bài cũ

- Ôn tập từ tiết 1 đến 11 => Tiết 13 Ôn tập (GV phát đề cơng ôn tập cho HS)

\

Ký duyệt:

Ngày 20 thỏng 9 năm 2010.

Trang 31

Ngày soạn:24/ 9/ 2010 Tuần: 07

Ngày dạy: 16/ 9/ 2010 Tiết: 13

OÂN TAÄP KIEÅM TRA

Sau bài ôn tập, HS cần:

- Hệ thống các kiến thức và kĩ năng đã học

+ Hiểu và trình bày đợc đặc điểm dân số, sự phân bố dân c và các chủng tộc trên thế giới

+ Hiểu và trình bày đợc các kiểu quần c và các siêu đô thị lớn trên thế giới

+ Hiểu và trình bày đợc các đặc điểm tự nhiên, đặc điểm kinh tế(nông nghiệp), đặc điểm dân c - xã hội ở đới nóng

+ Củng cố các kĩ năng phân tích lợc đồ bản đồ, biểu đồ

+ Phát triển kĩ năng xác lập mối liên hệ địa lí giữa các yếu tố dân số với tài nguyên môi trờng

+ Giaựo duùc HS yự thửực veà sửù taờng daõn soỏ vaứ baỷo veọ MT

1 Giaựo vieõn: Giaựo aựn.

- Bản đồ các kiểu môi trờng địa lí

- Bản đồ phân bố dân c, mật độ dân số và đô thị lớn trên thế giới

- Một số tranh ảnh của các môi trờng thuộc đới nóng

2 Hoùc sinh: Baứi cuừ

CH: Neõu ủaởc ủieồm khớ haọu moõi trửụứng xớch ủaùo aồm vaứ moõi trửụứng nhieọt ủụựi gioự muứa?(9ủ) TL: * Moõi trửụứng xớch ủaùo aồm: Noựng quanh naờm 1,5ủ

-Mửa nhieàu quanh naờm 1,5ủ

* Moõi trửụứng nhieọt ủụựi gioự muứa: Coự 2 ủaởc ủieồm noồi baọt 1,5ủ

- Nhieọt ủoọ TB naờm> 200C 1,5ủ

- Lửụùng mửa TB > 1000mm 1,5ủ

- Thụứi tieỏt thaỏt thửụứng 1,5ủ

2 Bài mới:

Nhoựm 1:Em hãy cho biết dân số thế giới

hiện nay nhử thế nào?

? Quan sát lửợc đồ 2.1, hãy cho biết những

khu vực tập trung đông dân Tại sao?

Nhoựm 2: Quan sát lửợc đồ H.3.3 hoặc biểu

đồ dân cử sự phân bố dân cử và các đô thị

lớn trên thế giới em hãy nêu tên các siêu đô

thị > 8 triệu ngửời ở Châu Mĩ, Châu Phi,

Châu Âu, Châu á?

Nhoựm 3: Quan sát lửợc đồ H.4.2 hãy nhận

xét về sự phân bố dân cử và các đô thị lớn

ở Châu á?

Nhoựm 4: Hãy điền những thông tin cần

thiết vào bảng sau để thấy rõ sự khác nhau

cơ bản giữa 2 loại hình quần cử chính trên

thế giới? (Baỷng 1)

I Daõn soỏ theỏ giụựi

1 Daõn soỏ: - Dân số thế giới tăng nhanh trong hai theỏ kổ gaàn ủaõy,

nhụứ nhửừng tiến bộ trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội và y tế

2 Phaõn boỏ: -Daõn cử phaõn boỏ khoõng ủoàng ủeàu treõn theỏ giụựi

3 Quaàn cử:

(Baỷng 1)

Loại hình Mật độ DS Hoạt động kinh tế chủ yếu

Quần cử nông thôn Thaỏp Noõng- laõm- nghử nghieọpQuần cử đô thị Cao Coõng nghieọp, dũch vuù

II Moõi trửụứng ủụựi noựng

1 Caực moõi trửụứng (Baỷng 2) a.MT xích đạo ẩm

Trang 32

Nhoựm 5: Dựa vào các kiến thức đã học hãy

điền vào các thông tin cần thiết vào bảng

sau: (Baỷng 2)

Nhoựm 6: Hoàn thành bảng sau (Baỷng 3)

Nhoựm 7: Cho biết đặc điểm của dân số ở

đới nóng?

Xác lập sơ đồ mối quan hệ giữa dân số tới

tự nhiên, môi trờng và biện pháp khắc phục

Nhoựm 8: Vì sao lại nói: Bức tranh di dân ở

đới nóng đa dạng và phức tạp? Quá trình đô

thị hoá ở đới nóng diễn ra nh thế nào? cho

biết tác động của quá trình đô thị hoá tự

phát ở đới nón g đối với môi trờng ở đây

GV goùi ủaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy, caực

nhoựm khaực boồ sung GV chuaồn xaực kieỏn

thửực

Lieõn heọ dieọn tớch rửứng bũ giaỷm suựt

do -> Baỷo veọ rửứng, troàng rửứng

* ẹặc điểm khaực

c MT nhiệt đới gió mùa

* Khớ haọu

* ẹặc điểm khaực

2 hỡnh thửực canh taực (Baỷng 3)

a Laứm nửụng raóy

b Laứm ruoọng, thaõm canh luựa nửụực

c Saỷn xuaỏt haứng hoaự theo quy moõ lụựn

3 Daõn soỏ

- Chieỏm 50% daõn soỏ theỏ giụựi

* AÛnh hửụỷng tụựi taứi nguyeõn:

- Diện tích rừng ngày càng thu hẹp

- Đất bạc màu

- Khoáng sản nhanh chóng bị cạn kiệt

* Aỷnh hửụỷng tụựi moõi trửụứng:

- Môi trờng bị ô nhiễm, đặc biệt nớc sạch và nguồn nớc ngầm bịcạn kiệt

-Di daõn ủa daùng: Coự nhieàu nguyeõn nhaõn khaực nhau

- Đới nóng là nơi có tốc độ đô thị hoá cao

- Đô thị hoá tự phát gaõy oõ nhieóm môi trờng, huyỷ hoaùi caỷnh quan,uứn taộc giao thoõng, teọ naùn xaừ hoọi, thaỏt nghieọp

- Chuẩn bị tiết tới kiểm tra 1 tiết

IV Phuù luùc:

Nhoựm 4: Hãy điền những thông tin cần thiết vào bảng sau để thấy rõ sự khác nhau cơ bản giữa 2 loại hình

Các kiểu môi trờng ở đới nóng đặc điểm khí hậu đặc điểm khác

Môi trửờng xích đạo ẩm

Môi trửờng nhiệt đới

Môi trửờng nhiệt đới gió mùa

Nhoựm 6: Hoàn thành bảng sau.

Tác động đến TNMT, KT-XH

Làm nửơng rẫy

Thâm canh lúa nửớc

Sản xuất hàng hoá theo

Trang 33

quy mô lớn

Ngày soạn:25/ 9/ 2010 Tuần: 07Ngày dạy;27/ 9/ 2010 Tiết: 14

Kiểm tra 1 tiết

I Mục tiêu kiểm tra

Nhằm kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS, rút ra những sai lệch trong quá trình học tập để kịpthời bổ sung, uốn nắn

Giaựo duùc HS tớnh trung thửùc trong kieồm tra, thi cửỷ

II Chuẩn bị

Trang 34

1 Giáo viên: Đề kiểm tra

2 Học sinh: Ôn tập tốt, bút viết

III hoạt động trên lớp

1 ổn định lớp: Kieồm tra sổ soỏ:

2 Kieồm tra baứi cuừ: Khoõng

MA TRA N HAI CHIE U ẹềA 7- 45 SO 1 ÄN HAI CHIEÀU ẹềA 7- 45’ SOÁ 1 ÀU ẹềA 7- 45’ SOÁ 1 ’ SOÁ 1 Á 1

CHUÛ ẹEÀ

ủieồm

3 Kiểm tra - Phát đề kiểm tra

- HS làm bài, GV giám sát HS làm bài

4 Cuỷng coỏ: GV thu bài, nhận xét thái độ, ý thức làm bài của HS.

5 Daởn doứ: - Veà nhaứ xem laùi baứi laứm cuỷa mỡnh - Chuaồn bũ baứi13: Moõi trửụứng ủụựi oõn hoaứ so saựnh coự gỡ khaực so vụựi ủụựi noựng ẹEÀ BAỉI

I/ PHAÀN TRAẫC NGHIEÄM: (5 ủieồm)

Caõu 1: Khoanh troứn vaứo yự traỷ lụứi ủuựng nhaỏt (3ủ)

1.1:Hai khu vửùc coự maọt ủoọ daõn soỏ cao nhaỏt theỏ giụựi laứ:

A.ẹoõng AÙ vaứ Nam AÙ B ẹoõng AÙ vaứ ẹoõng Nam AÙ C ẹoõng AÙ vaứ Baộc AÙ

1.2: Hỡnh thửực canh taực naứo sau ủaõy ụỷ vuứng ủoài nuựi coự haùi cho vieọc baỷo veọ moõi trửụứng ủụựi noựng:

A Laứm ruoọng baọc thang B.Laứm raóy C Troàng troùt theo ủửụứng ủoàng mửực

1.3: Moõi trửụứng nhieọt ủụựi phaõn boỏ chuỷ yeỏu trong giụựi haùn cuỷa caực vú tuyeỏn:

A 5 0 B ủeỏn 5 0 N B 5 0 B ủeỏn chớ tuyeỏn cuỷa hai baựn caàu C 30 0 B ủeỏn 30 0 N

1.4: Vieọt Nam naốm ụỷ moõi trửụứng naứo?

A Xớch ủaùo aồm B Nhieọt ủụựi C Nhieọt ủụựi gioự muứa

1.5: Hai khu vửùc nhieọt ủụựi gioự muứa ủieồn hỡnh cuỷa theỏ giụựi laứ:

A ẹoõng Nam AÙ vaứ ẹoõng AÙ B ẹoõng AÙ vaứ Nam AÙ C ẹoõng Nam AÙvaứ Nam AÙ

1.6: Rửứng raọm thửụứng xanh quanh naờm laứ loaùi rửứng chớnh thuoọc:

A Moõi trửụứng xớch ủaùo aồm B Moõi trửụứng nhieọt ủụựi C Moõi trửụứng nhieọt ủụựi gioự muứa

Caõu 2: Haừy ủieàn tửứ vaứo choó troỏng nhửừng cuùm tửứ coứn thieỏu ủeồ coự caõu traỷ lụứi ủuựng (1ủ)

Khớ haọu nhieọt ủụựi gioự muứa coự 2 ủaởc ủieồm noồi baọt laứ vaứ thay ủoồitheo vaứ dieón bieỏn thaỏt thửụứng

Caõu 3: Hoaứn thaứnh sụ ủoà thaõm canh luựa nửụực (1ủ)

Taờng saỷn lửụùng

Thaõm canhluựa nửụực

Trang 35

Chủ động tưới tiêu Nguồn lao động dồi dào

II/ PHẦN TRẮC NGHIỆM: (5điểm)

Câu 4 Nêu đặc điểm của dân số đới nóng?(4đ)

Câu 5: Cho biết hậu quả của sự gia tăng dân số nhanh tới tài nguyên và môi trường như thế nào? (1đ)

ĐÁP ÁN Môn Địa Lý 7-45’ Bài số 1 I/ PHẦN TRẮC NGHIỆM:

Câu 1:Khoanh tròn vào ý đúng nhất: (3đ) Mỗi ý đúng 0,5đ

1.1-A 1.2-B 1.3- B 1.4-C 1.5- C 1.6-A

Câu 2: Hãy điền từ vào chỗ trống ( ) các từ thích hợp (1đ) Mỗi ý đúng 0,25đ

1 Nhiệt độ 2 Lượng mưa 3 Mùa gió 4 Thời tiết

Câu 3: Hoàn thành sơ đồ thâm canh lúa nước (1đ)

II/ PHẦN TỰ LUẬN: (5 đ)

Câu 4: (4 đ) -Dân số chiếm gần 50% dân số thế giới (1đ)

-Dân tập trung đông 4 khu vực: Đông Nam Á, Nam Á, Tây Phi, Đông Nam Bra-xin (1đ)

-Dân số ở đới nóng tăng nhanh dẫn đến bùng nổ dân số gây ra những hậu quả nghiêm trọng đốivới việc phát triển kinh tế, đời sống và tài nguyên, môi trường (1đ)

- Hiện nay việc kiểm soát sự gia tăng dân số đang là một trong những mối quan tâm hàng đầucủa các quốc gia ở đới nóng (1đ)

Câu 5: + Ảnh hưởngtới tài nguyên: Đất bạc màu, cạn kiệt khoáng sản, diện tích rừng giảm nhanh 0,5đ

+ Ảnh hưởng đến môi trường: Môi trường bị ô nhiễm, đặc biệt là ô nhiễm nguồn nước, môi truờng bị tàn phá 0,5đ

MA TRẬN HAI CHIỀU ĐỊA 7- 45’ SỐ 1

THO NG KE BÀI KIE M TRA 45 - SO 1 ÁNG KÊ BÀI KIỂM TRA 45’- SỐ 1 Â BÀI KIỂM TRA 45’- SỐ 1 ÅM TRA 45’- SỐ 1 ’- SỐ 1 ÁNG KÊ BÀI KIỂM TRA 45’- SỐ 1

Trang 36

Ngày soạn: 04/ 10/ 2010 Tuần: 08

Ngày dạy: 04/ 10/ 2010 Tiết: 15

Chơng II: Môi trờng đới ôn hòa, hoạt động kinh tế của con ngời ở đới ôn hòa

Baứi 13: Môi trờng đới ôn hòa

- Nắm đợc 2 đặc điểm cơ bản của môi trờng đới ôn hòa

+ Tính chất trung gian của khí hậu với thời tiết thất thờng

+ Tính đa dạng của thiên nhiên theo thời gian và không gian

- Hiểu và phân biệt đợc sự khác biệt giữa các kiểu khí hậu của đới oõn hoà qua biểu đồ nhiệt độ và ợng ma

l Thấy đợc sự thay đổi của nhiệt độ lợng ma có ảnh hởng đến sự phân bố các kiểu rừng ở đới ônhòa

- Tiếp tục củng cố thêm về kĩ năng đọc, phân tích ảnh và bản đồ địa lí, bồi dỡng kĩ năng nhận biếtcác biểu khí hậu ôn đới qua các biểu đồ và qua ảnh

Ký duyệt:

Trang 37

-Giaựo duùc HS baỷo veọ taứi nguyeõn moõi trửụứng.

- Bản đồ cảnh quan thế giới hoặc bản đồ địa lí tự nhiên thế giới (nếu có)

- Bản đồ thế giới có các dòng biển (nếu có)

- ảnh 4 mùa ở đới ôn hòa

- Lợc đồ các loại gió trên thế giới

3 Bài mới:

Đới ôn hòa chiếm một nửa diện tích nổi trên Trái Đất Với vị trí trung gian môi trờng đới ôn hòa có những nét khác biệt với các môi trờng khác và hết sức đa dạng Cụ thể ra sao chúng ta sẽ tìm hiểu ở: chơng II Môi trờng đới ôn hòa Hoạt động kinh tế của con ngời ở đới ôn hòa Tiết 15- Môi trờng đới ôn hòa.

Hoaùt ủoọng 1: Xaực ủũnh vũ trớ ủụựi oõn hoaứ

Phửụng phaựp: Trửùc quan, so saựnh

CH: HS quan saựt baỷn ủoà “caực MT ủũa lớ” vaứ lợc đồ 13.1- sgk Xác định vị trí

đới ôn hòa? ( giữa chí tuyến và vòng cực Bắc ở cả 2 bán cầu)

CH: So sánh phần đất đai đới ôn hòa ở BBC và NBC?

Hoaùt ủoọng 2: Phaõn tớch baỷng soỏ lieọu ruựt ra ủaởc ủieồm chung cuỷa khớ haọu

ủụựi oõn hoaứ

Phửụng phaựp: Trửùc quan, vaỏ ủaựp, phaõn tớch

CH: Phân tích bảng số liệu, chứng minh tính chất trung gian của khí hậu đới ôn

hòa

HS: Mang tính chất trung gian

+ Nhiệt độ: không nóng bằng đới nóng và không lạnh bằng đới lạnh

+ Lợng ma: không nhiều nh đới nóng và không ít nh đới lạnh

CH: Quan sát lợc đồ hình 13.1, cho biết nguyên nhân gây ra tính thất thờng của

thời tiết đới ôn hòa?

HS trả lời, GV giải thích các kí hiệu mũi tên (gió Tây, dòng biển nóng và khối

không khí nóng, khối khí lạnh) và nguyên nhân gây ra tính thất thờng của thời

* Nguyên nhân do nằm ở vị trí trung gian giữa: hải dơng - lục địa (Khối khí ẩm ớt

hải dơng và khối khí lạnh lục địa), đới nóng và đới lạnh (khối khí cực lục địa lạnh,

khối khí chí tuyến nóng khô)

Hoaùt ủoọng 3: Sự phân hóa của môi trờng ụỷ ủụựi oõn hoaứ

Phửụng phaựp: Trửùc quan, vaỏ ủaựp, so saựnh

GV sử dụng bảng phụ để giới thiệu thời gian từng mùa, thời tiết từng mùa, sự

biến đổi cây có từng mùa

GV cho HS quan sát hình 13.1

CH: Nêu tên và xác định vị trí của các kiểu môi trờng ở đới ôn hòa

CH: Nêu vai trò của dòng biển nóng và gió tây ôn đới với khí hậu ở đới ôn hòa

HS: Db noựng, gioự T mamg KK aỏm, aồm vaứo MT ven bụứ, neõn coự KH haỷi

dửụng

CH: ở đại lục châu á, từ phía tây sang phía đông có các kiểu môi trờng? Từ

Bắc xuống Nam có các kiểu môi trờng nào?

? ở Bắc Mĩ, từ Tây sang đông có các kiểu môi trờng nào? Từ Bắc xuống Nam

có các kiểu môi trờng nào?

CH: Thửùc vaọt thay ủoồi nhử theỏ naứo tửứ T sang ẹ, tửứ B xuoỏng N? Vỡ sao?

HS: Tuyứ vaứo vũ trớ vụựi bieồn

* ẹụựi oõn hoaứ:

-ẹụựi oõn hoaứ naốm tửứ chớtuyeỏn ủeỏn voứng cửùc hai baựncaàu

-Phaàn lụựn dieọn tớch ủaỏt noồinaốm ụỷ baựn caàu Baộc

1 Khí hậu

- Khí hậu mang tính chất

trung gian giữa đới nóng và

- Thiên nhiên thay đổi từTây sang Đông: Rửứng laựroọng, rửứng hoón giao, rửứnglaự kim

Trang 38

* Từ tây sang đông

+ Bụứ T luùc ủũa coự MT oõn ủụựi haỷi dửụng

+ Càng vào sâu trong đất liền

*Từ Bắc xuống Nam

+ Vĩ độ cao: mùa đông lạnh và kéo dài, mùa hạ ngắn => rừng lá kim ->

rừng hỗn giao -> thảo nguyên

+ Gần chí tuyến

CH thaỷo luaọn:

Quan sát 3 biểu đồ nhiệt độ và lợng ma H13.2, 13.3, 13.4 (trang 44), quan sát

các ảnh 13.2, 13.3, 13.4 tơng ứng neõu ủaởc ủieồm caực kieồu khớ haọu theo yự sau:

+ Nhieọt ủoọ: Muứa ủoõng, muứa haù? Nhieọt ủoọ trung bỡnh naờm?

+ Lửụùng mửa: Muứa ủoõng, muứa haù?

=> ẹaởc ủieồm chung cuỷa khớ haọu ủoự? -> Thửùc vaọt cuỷa loaùi khớ haọu?

Nhoựm 1: Môi trờng ôn đới Hải dơng.

Nhoựm 2: Môi trờng ôn đới lục địa.

Nhoựm 3,4: Môi trờng địa trung hải.

GV goùi ủaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy keỏt quaỷ, caực nhoựm khaực boồ sung GV chuaồn

xaực kieỏn thửực

- Thiên nhiên thay đổi từBắc xuống Nam: Rửứng laựkim, rửứng hoón giao, thaỷonguyeõn, rửứng caõy buùi gai

+Khớ haọu oõn ủụựi haỷi dửụng:Muứa ủoõng aỏm,muứa

haù maựt Mửa quanh naờm,nhieàu vaứo thu ủoõng

+ Khớ haọu oõn ủụựi luùc ủũa:Muứa ủoõng laùnh, mửa ớt.

Muứa haù maựt, mửa nhieàu

+ Khớ haọu ủũa trung haỷi:Muứa ủoõng maựt, mửa

nhieàu Muứa haù noựng, mửaớt

4 Củng cố: BTTN Khoanh tròn đáp án ý em cho là đúng:

1 Đặc điểm khí hậu đới ôn hòa là:

a Mang tính chất trung gian giữa khí hậu đới nóng và đới lạnh c Thời tiết thay đổi thất ờng

b Thiên nhiên thay đổi theo 4 mùa: xuân, hạ, thu , đông d Cả 3 đều đúng

2 Kiểu khí hậu chiếm phần lớn diện tích ở đới ôn hòa là:

c ôn đới lục địa d Hàn đới

5 Dặn dò: - HS về nhà học bài cũ

- Nghiên cứu trớc bài mới: Tiết 16 - Hoạt động nông nghiệp ở đới ôn hòa

IV Phụ lục * Bảng phụ: Các mùa trong năm ở đới ôn hòa

Thời tiết Trời lạnh, tuyết rơi Nắng ấm, tuyết tan Nắng nóng, ma nhiều Trời mát lạnh và khô

Cây cỏ Cây trồng tăng trởng chậm,trơ cành (trừ cây lá kim) Cây nảy lộc ra hoa Quả chín Lá khô vàng, rụng lá

V Ruựt kinh nghieọm:

Tiêu đề	Dân số
Người hướng dẫn	GV: Nguyễn Trọng Quyền
Trường học	Trường THPT Điền Hải
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010-2011
Thành phố	Điền Hải

Định dạng
Số trang	76
Dung lượng	896,5 KB