TIẾT 19: TRAI SÔNG

Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể phải làm như thế nào?. Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể phải làm như thế nào?. Trả lời: Để mở vỏ trai quan sát bên trong phải luồn lưỡi da

GIÁO VIÊN: NGUYỄN VĂN TOẢN

TỔ SINH HÓA TRƯỜNG THCS MƯỜNG NHÀ

NĂM HỌC: 2010-2011

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

Các nhóm thảo luận

Vỏ Trai có hình dạng như thế nào ?

Vỏ Trai có cấu tạo như thế nào?

- Gồm hai mảnh gắn với nhau

nhờ bản lề ở phía lưng

+ Gồm 3 lớp

- Ngoài: Lớp sừng

- Giữa: Lớp đá vôi

- Trong: Lớp xà cừ óng ánh

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

1 Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể phải làm như thế nào? Trai chết thì mở vỏ, tại sao?

Các nhóm thảo luận các câu hỏi dưới đây.

2 Mài mằt ngoài vỏ trai ngửi thấy có mùi khét? Vì sao?

3 Trai tự vệ bằng cách nào? Nêu đặc điểm cấu tạo của trai phù hợp cách tự vệ đó?

1 Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể phải làm như thế nào? Trai chết thì

mở vỏ, tại sao?

Trả lời: Để mở vỏ trai quan sát bên trong

phải luồn lưỡi dao vào qua khe vỏ cắt cơ khép vỏ trước và cơ khép vỏ sau ở trai Cơ khép vỏ bị cắt, lập tức vỏ trai sẽ mở ra

Điều ấy chứng tỏ sự mở ra là do tính tự

động của trai (do dây chằng bản lề trai có tính đàn hồi cao) Chính vì thế khi trai chết, vỏ thường mở ra.

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

2 Mài mằt ngoài vỏ trai ngửi thấy có mùi khét? Vì sao?

Trả lời: Mài mặt ngoài vỏ thấy có mùi

khét vì phía ngoài là lớp sừng có thành phần giống tổ chức sừng ở các động vật khác nên khi mài nóng cháy, chúng có mùi khét.

Trả lời: - Trai tự vệ bằng cách co chân

khép vỏ Nhờ vỏ cứng rắn và hai cơ khép

vỏ vững chắc nên kẻ thù không thể tách vỏ

ra để ăn phần mềm của chúng.

3 Trai tự vệ bằng cách nào? Nêu đặc điểm cấu tạo của trai phù hợp cách tự vệ đó? Cơ thể trai có cấu tạo như thế nào ?

-Có 2 mảnh vỏ đá vôi che chở bên

ngoài

- Có 3 lớp:

+ Lớp ngoài: áo trai tạo thành

khoang áo, có ống hút và ống thoát

nước

+ Lớp giữa: Tấm mang

+ Lớp trong: Thân trai

- Đầu trai tiêu giảm

- Chân rìu

Ii Di chuyển

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

Quan sát hình, giải thích cơ chế giúp trai di chuyển được trong bùn theo chiều mũi tên ?

- Trai thò chân và vươn dài trong bùn về hướng muốn đi tới để mở đường, sau đó trai co chân đồng thời với việc khép vỏ lại, tạo ra lực đẩy do nước phụt ra ở rãnh phía sau, làm trai tiến về phía trước

-Chân trai hình lưỡi rìu thò ra thụt

vào kết hợp đóng mở vỏ trai -> di

chuyển

Ii Di chuyển

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

IiI Dinh DưỡNG

Thảo luận và trả lời các câu hỏi dưới đây.

1 Nước qua ống hút vào khoang áo đem gì

đến cho miệng và mang trai?

2 Trai lấy mồi ( thường là vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh ) và ôxi chỉ nhờ vào cơ chế lọc

từ nước hút vào, vậy đó là kiểu dinh dưỡng gì ( chủ động hay thụ động ) ?

3 Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa như thế nào với môi trường nước?

Ii Di chuyển

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

IiI Dinh DưỡNG

1 Nước qua ống hút vào khoang áo đem gì đến cho miệng và mang trai?

Trả lời: - Đem thức ăn đến miệng trai và ô xi đến

mang.

Trả lời: - Dinh dưỡng thụ động.

2 Trai lấy mồi ( thường là vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh ) và ô xi chỉ nhờ vào cơ chế lọc

từ nước hút vào, vậy đó là kiểu dinh dưỡng gì ( chủ động hay thụ động ) ?Trả lời: - Trai dinh dưỡng theo kiểu hút nước để

lọc lấy vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh, các

động vật nhỏ khác, góp phần lọc sạch môi trường nước vì cơ thể trai giống như những chiếc máy lọc sống.

3 Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa như thế nào với môi trường nước?

- Thức ăn là động vật nguyên sinh

và vụn hữu cơ

- Ôxi trao đổi qua mang

iV Sinh sản

Ii Di chuyển

2.Cơ thể trai

I Hình dạng, cấu tạo

1.Vỏ trai

IiI Dinh DưỡNG

Thảo luận và trả lời các câu hỏi dưới đây

1 ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang trai mẹ?

2 ý nghĩa của giai đoạn ấu trùng bám vào mang

da cá?

Trả lời:- Để bảo vệ trứng và ấu trùng khỏi bị động

vật khác ăn mất Thêm nữa ở đây rất giàu dưỡng khí và thức ăn.

- ở giai đoạn trưởng thành, trai ít di chuyển Vì thế

ấu trùng có tập tính bám vào mang da cá để di chuyển đến nơi xa Đây là một hình thức thích nghi phát tán nòi giống.

- Trai phân tính

- Trứng phát triển qua giai đoạn

ấu trùng

Trình bày đặc điểm sinh sản của trai sông?

Ghi nhớ: Trai sông là đại diện của ngành thân

mềm Chúng có lối sống chui rúc trong bùn, di chuyển chậm chạp, có 2 mảnh vỏ bằng đá vôi che chở bên ngoài Phần đầu cơ thể trai tiêu giảm nhưng nhờ 2 đôi tấm miệng và 2 đôi tấm mang, trai lấy đư

ợc thức ăn và oxi

a Nổi trên mặt nước như động vật nguyên sinh.

b Sống ở đáy ao, hồ, ẩn nửa mình trong bùn cát

c Sống ở biển

Bài 2: Sử dụng đoạn câu dưới đây trả lời cho câu 1,2

Cơ thể trai có vỏ cứng bằng chất (A) gồm có (B) mảnh

1/ (A)là:

a: Đá vôi b: Kitin c: Cuticun d: Dịch nhờn 2/ (B) là:

a: 1 b: 2 c: 3 d: 4

Bài 3 : Điểm giống nhau giữa giun đất và trai sông là:

a: Cơ thể đối xứng hai bên

b: Đều sống trong môi trường nước

c: Đều sống trong đất ẩm

d: Đều sử dụng thực vật làm thức ăn

- Học bài ,trả lời câu hỏi1,2,3 SGK

- Đọc mục Em có biết

- Nghiên cứu trước bài: Một số thân mềm khác