Tiết 19. Trai Sông

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀMTiết 19: TRAI SÔNG * Ngành thân mềm: Có thân mềm, không phân đốt, có vỏ cứng bọc ngoài bộ xương ngoài... Hình dạng, cấu tạo: 1.Vỏ trai Câu hỏi: Mài mặt ngoài của

TRƯỜNG THCS TIÊN THUẬN

Sò Ốc sên

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Trai sông

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Tiết 19: TRAI SÔNG

* Ngành thân mềm: Có thân mềm, không phân đốt, có vỏ cứng bọc ngoài (bộ xương ngoài)

* Nội dung bài học gồm 4 phần:

I- Hình dạng, cấu tạo II- Di chuyển

III- Dinh dưỡng IV- Sinh sản

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Tiết 19: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

Trả lời: Sống ở đáy hồ ao, sông

ngòi; bò và ẩn nửa mình trong bùn cát

Câu hỏi: Trai sông sống ở đâu?

1 Vỏ trai

Vòng tăng trưởng vỏ

Hãy quan sát phân biệt

đầu và đuôi của trai

nhau nhờ bản lề phía lưng

- Hai mảnh vỏ gắn với nhau nhờ

có gì?

Bản lề vỏ

2 cơ khép vỏ

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Tiết 19: TRAI SÔNG

I Hình dạng, cấu tạo:

1.Vỏ trai

Câu hỏi: Mài mặt ngoài của

vỏ trai ta thấy mùi khét, Vì sao?

Trả lời: Vì phía ngoài cùng

là lớp chất sừng, nên khi mài nóng cháy chúng có mùi khét

Sản phẩm từ lớp vỏ xà cừ:

Sản phẩm từ ngọc trai:

Câu hỏi: Cơ thể trai có cấu tạo

thế nào? (chia làm mấy phần chính)

- Gồm 3 phần: Phần ngoài, phần giữa, phần trong.

Cấu tạo cơ thể trai

Câu hỏi: Để mở vỏ trai quan

sát bên trong cơ thể, thì phải làm thế nào?

Trả lời: Luồn lưỡi dao qua khe

vỏ, cắt cơ khép vỏ trước và sau Khi cơ bị đứt, vỏ tự mở ra

là áo trai tạo

thành khoang áo - là môi

trường hoạt động dinh

dưỡng (có ống hút nước và

Ống hút nước

Ống thoát nước

- Phần giữa: là hai tấm mang.

- Phần trong: là thân trai, chân

Chân trai Thân trai

Lỗ miệngTấm miệng

- Đầu trai có phát triển không? Tại sao?

- Phần đầu của trai tiêu giảm,

do thích nghi lâu dài với lối

II Di chuyển:

Ống hút nước

Câu hỏi: Trai sông di chuyển

nhanh hay chậm? Trả lời: Trai di chuyển rất

chậm chạp trong bùn, với tốc

Oxi Nước

(Thức ăn, oxi) Thức

- Quá trình lọc thức ăn và hô hấp của trai sông diễn ra ở đâu?

- Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa như thế nào với môi trường nước?

Câu hỏi thảo luận:

- Em có nhận xét gì về kiểu dinh dưỡng của trai?

III Dinh dưỡng

Câu 1: Dòng nước theo ống

hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào miệng và mang trai?

- Thức ăn: Động vật nguyên

sinh và vụn hữu cơ

Trả lời: Thức ăn và ôxi

- Thức ăn của trai là gì?

sinh và vụn hữu cơ.

Câu 2: Quá trình lọc thức ăn

của trai sông diễn ra ở đâu?

Trả lời: Diễn ra ở lỗ miệng

trai nhờ rung động của các lông trên tấm miệng

Lỗ miệng

sinh và vụn hữu cơ.

- Dinh dưỡng kiểu thụ động

Câu 3: Em có nhận xét gì về

kiểu dinh dưỡng của trai?

sinh và vụn hữu cơ.

- Dinh dưỡng kiểu thụ động

- Hô hấp nhờ 2 tấm mang

Câu 4: Quá trình hô hấp

của trai diễn ra ở đâu?Câu 5: Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa như thế nào với môi trường nước?

Trả lời: Ở 2 tấm mang Trả lời: Giúp lọc sạch nước

sinh và vụn hữu cơ.

- Dinh dưỡng kiểu thụ động

- Hô hấp nhờ 2 tấm mang

* Nghiên cứu thông tin Sgk, tìm từ thích hợp điền vào

vị trí tương ứng với các số 1, 2, 3, 4 trong sơ đồ sau?

1

2

3 4

(ở trong mang trai cỏi )

2

3 4

(ở trong mang mẹ )

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Tiết 19: TRAI SÔNG

IV Sinh sản:

Câu hỏi: Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu

trùng trong mang của trai mẹ?

Êu trïng

Trai con (ë bïn)

(ở trong mang mẹ )

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Tiết 19: TRAI SÔNG

IV Sinh sản

Câu hỏi: Em hãy cho biết ý nghĩa giai đoạn ấu trùng bám vào

mang và da cá?

Trả lời: Ấu trùng sống trong mang và da cá được cung cấp

oxi, được bảo vệ và được cá đưa đi xa.

Êu trïng

Trai con (ë bïn)

(ở trong mang mẹ )

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Tiết 19: TRAI SÔNG

IV Sinh sản

Câu hỏi: Tóm lại Trai sinh sản và phát triển như thế nào?

Trả lời: Trai đẻ trứng và phát triển qua giai đoạn ấu trùng.

sinh và vụn hữu cơ.

- Dinh dưỡng kiểu thụ động

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Tiết 19: TRAI SÔNG

* Câu hỏi và bài tập củng cố:

Câu hỏi: Trai tự vệ bằng cách nào? Cấu tạo nào của trai

đảm bảo cách tự vệ đó có hiệu quả

cứng rắn và hai cơ khép vỏ vững chắc nên kẻ thù không thể bửa vỏ ra để ăn được phần mềm của cơ thể chúng

Câu hỏi: Vì sao ở nhiều ao nuôi cá không thả trai mà vẫn

có trai sống trong ao?

6.

Bài tập 2: Những câu dưới đây là đúng hay sai? Viết chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống.

1 Trai xếp vào ngành thân mềm vì có thân mềm không phân đốt.

2 Cơ thể trai gồm 3 phần đầu trai, thân trai và chân trai.

3 Trai di chuyển nhờ chân rìu.

4 Trai lấy thức ăn theo cơ chế thụ động, lọc từ nước hút vào.

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Tiết 19: TRAI SÔNG

* Hướng dẫn về nhà:

- Học bài, trả lời các câu hỏi Sgk / 64.

- Chuẩn bị bài 20: Thực hành quan sát 1 số thân

TIẾT HỌC KẾT THÚC