Kiến thức: - HS trình bày được vai trò của giống cây trồng - Phân biệt được các phương pháp chọn tạo giống cây trồng - Nêu được chỉ tiêu đánh giá 1 số giống tốt 2.. Thái độ: - HS có
Trang 1Tuần :4 Ngày Soạn: 24/08/2010
BÀI 10 : VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO
GIỐNG CÂY TRỒNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- HS trình bày được vai trò của giống cây trồng
- Phân biệt được các phương pháp chọn tạo giống cây trồng
- Nêu được chỉ tiêu đánh giá 1 số giống tốt
2 Kỹnăng:
- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích tranh ảnh và phát triển tư duy so sánh
3 Thái độ:
- HS có hứng thú trong học tập, quý trọng bảo vệ giống cây trồng quý hiếm trong sản xuất ở địa phương
II.
CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Đọc thêm giáo trình giống cây trồng-NXB Hà Nội-1997
- Phóng to H11,12,13,14sgk và sưu tầm thêm 1 số tranh ảnh khác để minh hoạ
2 Học sinh
- Đọc trước bài mới và sưu tầm 1 số giống cây trống ở địa phương
III.HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp:7a3……… 7a 4………
2 Kiểm tra bài cũ :
- Hãy nêu các cách bón phân?
- Trình bày cách sử dụng các loại phân bón thông thường?
3 Đặt vấn đề:
- Trong hệ thống các biện pháp kĩ thuật trồng trọt , giống cây trồng chiếm vị trí hàng đầu Phân bón, thuốc trừ sâu …là những thứ cần thiết nhưng không phải là yếu tố trước tiên của hoạt động trồng trọt không có giống cây trồng là không có hoạt động trồng trọt Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu về vai trò của giống trong trồng trọt
4 Tiến trình
Họat động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1 : Vai trò của giống cây trồng
GV: Hiện nay trên thị trường có những loại
gạo không chỉ thơm ngon mà còn rất dẻo HS: taọ ra phẩm chất tốt
Trang 2Vậy giống cây trồng có vai trò như thế nào
?
GV: Haỹ quan sát H 11 nhận xét sự khác
nhau giống mới và giống cũ :
Thay giống cũ bằng giống mới năng suất
cao có tác dụng gì?
Sử dụng giống giống mới ngắn ngày thay
thế cho giống cũ có tác dụng gì?
GV: Sử dụng các giống lúa ngắn ngày như:
R203,Q5, A 20, DH60…có thể gieo trồng 3
vụ trong năm
Sử dụng giống mới có ảnh hưởng gì tới cơ
cấu cây trồng?
GV Cùng với sự xuất hiện của vụ thứ 3 thế
độc canh cây lúa bị phá vỡ hình thành cơ
cấu: Lúa xuân - lúa mùa sớm - cây vụ
đông(cà chua, rau, ngô đông, đậu tương
đông)
GV yêu cầu HS nhắc lại các vai trò
HS quan sát
- Tăng năng suất
- Rút gắn thời gian sinh trửơng -tăng vụ
- Tạo sự đa dạng về cây trồng trên 1 đơn vị diện tích
Hoạt động 2 : Tiêu chí của giống cây trồng tốt
Muốn đánh gía 1 giống cây trồng tốt cần
có những tiêu chí nào sau đây ?
GV cho 1-2 HS đọc 5 tiêu chí ở trong SGK
,suy nghĩ 1’ cho biết:
Vậy tiêu chí nào trong năm tiêu chí trên
chưa phải là giống tôt?
Vì sao tiêu chí năng suất cao lại chưa là
tiêu chí của giống tốt?
GV Qua 1 số năm năng suất phải cao và ổn
định Nếu chỉ cao trong năm đầu vẫn chưa
phải là giống tốt
Theo em hiểu thế nào là sinh trưởng tốt
trong điều kiện khí hậu, đất đai, trình độ
canh tác ở địa phương?
GV: Giống chống chịu bệnh là khả năng
chống lại sâu bệnh sẽ tốt hơn những giống
bình thường
HS trả lời 1-2 HS đọc
HS suy nghĩ và trả lời: tiêu chí 2
HS trả lời: Năng suất cao và ổn định là qua
1 số năm năng suất vẫn sấp sỉ như nhau
- Dù khí hậu ổn đinh hay thay đổi, đất đai mau mỡ hay nghèo nàn cây vẫn sinh trưởng phát triển khá ổn định
Hoạt động 3 : Phương pháp chọn tạo giống cây trồng
Trang 3GV cho HS quan sát H12 trong SGK
Mô tả quy trình sx giống cây băng phương
pháp chọn lọc?
Gv nhận xét
HS quan sát H 13, cho biết:
Điêûm khác của phương pháp lai so với
chọn lọc là gì?
Như thế nào là phương pháp lai?
GV giải thích từ đột biến
Tạo ra đột biến bằng cách nào?
HS quan sát H 14 hãy mô ta ûphương pháp
nuôi cây mô? Vây ở tại địa phương em
thường dùng phương pháp nào ?
HS mô tả quy trình
- Cho lai giống giữa 2 giống tốt đã chọn
Dùng tia anpha hoặc tia gamma và các chất hoá học để tạo tác nhân đột biến
- Là tách lấy mô từ cây sống rồi nuôi cấy trong môi trường đặc biệt -> cây phát triển tốt đem ra trồng
- Phương pháp chọn lọc và pp lai
Hoạt động 4:Vận dung và cung cố
- Gọi 1 HS đọc phần kết ghi nhớ cuối bài
-Vai trò của giống đối với sản xuất như thế nào ?
- Có mấy phương pháp chonï tạo giống?
Hoạt động 5: Huớng dẫn về nhà
- Học bài theo câu hỏi sgk, đọc và chuẩn bị trước bài mới
5.GHI BẢNG
I Vai trò của giống cây trồng
- Tăng chất lượng sản phẩm
- Tăng năng suất
- Tăng vụ
- làm đa dạng cơ cấu cây trồng
II Tiêu chí của giống cây trồng tốt
- Sinh trưởng tốt trong trong điều kiện khí hậu , đất đai và trình độ canh tác của địa phương
- Có chất lượng tốt
- Có năng suất cao và ổn định
- Chống chịu được sâu bệnh
III Phương pháp chọn tạo giống cây trồng
1 Phương pháp chọn lọc
- Là chọn ra những giống cây có đặc tính tốt từ giống khởi đầu và giống địa phương
2 Phương pháp lai
- Là lấy phấn cây bố để thụ phấn cho cây mẹ để tạo ra một cây lai theo mong muốn
Trang 43 Phương pháp gây đột biến
- Là dùng các tác nhân vật ly, hoá học ù để tạo ra những đột biến có lợi trên cây trồng cho con người
4 Phương pháp nuôi cấy mô
- Là tách lấy mô từ cây sống rồi nuôi cấy trong môi trường đặc biệt -> cây phát triển tốt đem ra trồng
IV RÚT KINH NGHIỆM
……….
……….
………
………
………
Tuần:4 Ngày soạn:
Tiết: 8 Ngày dạy:
Trang 5BÀI 11: SẢN XUẤT VÀ BẢO QUẢN GIỐNG
CÂY TRỒNG
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
_ Hiểu được quy trình sản xuất giống cây trồng
_ Biết cách bảo quản hạt giống
2 Kỹ năng:
_ Biết cách giâm cành, chiết cành, ghép cành
_ Biết cách bảo quản hạt giống
_ Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích và hoạt động nhóm
3 Thái độ:
Có ý thức bảo vệ giống cây trồng nhất là giống quý, đặc sản
III PHƯƠNG TIỆN:
1 Giáo viên:
_ Sơ đồ 3, hình 15, 16, 17 SGK phóng to
_ Chuẩn bị phiếu học tập
2 Học sinh:
Xem trước bài 11
IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1.Ổ định: 7a3………7a4………
2, Kiểm tra bài cũ:
_ Giống cây trồng có vai trò như thế nào trong trồng trọt?
_ Có mấy phương pháp chọn tạo giống cây trồng? Thế nào là phương pháp tạo giống bằng phương pháp chọn lọc? Thế nào là phương pháp tạo giống bằng phương pháp gây đột biến?
3 Đặt vấn đề:
Để có giống tốt dùng trong sản xuất thì ta phải biết cách sản xuất và bảo quản Vậy làm sao để sản xuất giống tốt và bảo quản nó? Đó là nội dung của bài học hôm nay
4.Tiến trình
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Sản xuất giống cây trồng
_ Giáo viên hỏi:
+ Sản xuất giống cây trồng nhằm mục đích
gì?
I Sản xuất giống cây trồng:
1 Sản xuất giống cây trồng bằng hạt: _ Học sinh trả lời:
à Sản xuất giống cây trồng nhằm mục đích tạo ra nhiều hạt giống, cây con phục vụ gieo trồng
Trang 6_ Yêu cầu học sinh quan sát sơ đồ 3 và cho
biết:
+ Tại sao phải phục tráng giống?
+ Quy trình sản xuất giống bằng hạt được
tiến hành trong mấy năm? Nội dung công
việc của từng năm là gì?
Giáo viên giảng giải cho học sinh thế nào
là giống nguyên chủng, siêu nguyên
chủng
+ Giống nguyên chủng là giống có chất
lượng cao được nhân ra từ giống siêu
nguyên chủng
+ Giống siêu nguyên chủng có số lượng ít
nhưng chất lượng cao
_ Giáo viên chốt lại kiến thức, ghi bảng
_ Yêu cầu học sinh chia nhóm, quan sát
hình 15,16,17 và thảo luận câu hỏi:
+ Hãy cho biết đặc điểm của các phương
pháp giâm cành, chiết cành, ghép mắt
_ Học sinh quan sát và trả lời:
à Trong quá trình gieo trồng do những nguyên nhân khác nhau mà nhiều đặc tính tốt của giống dần mất đi Do đó cần phải phục tráng những đặc tính tốt của giống
à Có 4 năm:
+ Năm thứ 1: gieo hạt đã phục tráng và chọn cây có
đặc tính tốt
+ Năm thứ 2: Hạt của mỗi cây tốt gieo thành từng dòng Lấy hạt của các dòng tốt nhất hợp lại thành giống siêu nguyên chủng
+ Năm thứ 3: Từ giống siêu nguyên chủng nhân thành giống nguyên chủng
+ Năm thứ 4: Từ giống nguyên chủng nhân thành giống sản xuất đại trà
_ Học sinh lắng nghe
Hạt giống đã phục tráng đem gieo thành từng dòng Lấy hạt của các dòng tốt nhất hợp lại thành giống siêu nguyên chủng rồi nhân lên thành giống nguyên chủng Sau đó đem giống nguyên chủng ra sản xuất đại trà
2 Sản xuất giống cây trồng bằng nhân giống vô tính:
_ Học sinh thảo luận nhóm
_ Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác bổ sung
_ Yêu cầu phải nêu được:
+ Giâm cành: từ cây mẹ cắt một đoạn đem giâm sau một thời gian cây ra rể
+ Chiết cành; bốc 1 khoanh vỏ trên cành, bó đất lại Sau một thời gian ra rể thì cắt rời khỏi cây mẹ và đem trồng
+ Ghép mắt: là lấy mắt cuả cây này ghép vào cây khác
_ Học sinh trả lời:
Trang 7_ Giáo viên nhận xét, bổ sung và hỏi:
+ Tại sao khi giâm cành người ta phải cắt
bớt lại?
+ Tại sao khi chiết cành người ta phải dùng
nilông bó kín bầu đất lại?
_ Giáo viên chốt lại kiến thức, ghi bảng
à Để giảm bớt cường độ thoát hơi nước giữ cho hom giống không bị héo
à Để giữ ẩm cho đất bó bầu và hạn chế sự xâm nhập của sâu bệnh
_ Học sinh ghi bài
Hoạt động 2: bảo quản hạt giống cây trồng
_ Yêu cầu học sinh đọc mục II và hỏi:
+ Tại sao phải bảo quản hạt giống cây
trồng?
+ Tại sao hạt giống đem bảo quản phải
khô?
+ Tại sao hạt giống đem bảo quản phải
sạch, không lẫn tạp chất?
+ Hạt giống thường có thể bảo quản ở đâu?
_ Giáo viên chốt lại kiến thức, ghi bảng
II Bảo quản hạt giống cây trồng:
_ Học sinh đọc và trả lời:
à Nếu như không bảo quản thì chất lượng hạt sẽ giảm và có thể mất khả năng nẩy mầm
à Để hạn chế sự hô hấp của hạt
à Nếu lẫn tạp chất thì chất lượng giống sẽ kém và các loại côn trùng sẽ dễ xâm nhập hơn
à Hạt giống có thể bảo quản trong chum, vại, bao, túi khí hoặc trong các kho đông lạnh
_ Học sinh ghi bài
Có hạt giống tốt phải biết cách bảo quản tốt thì mới duy trì được chất lượng của hạt Hạt giống có thể bảo quản trong chum, vại, bao, túi khí hoặc trong các kho đông lạnh
Hoạt động 3:Vận dụng và cung cố
- Gäi 2 HS ®ọc phần ghi nhớ SGK và trả lời câu hỏi SGK
.1 Ghép thứ tự của các câu từ 1 -3 với các câu từ a - c cho phù hợp:
Hình thức Cách tiến hành
1 Giâm cành
2 Chiết cành
3 Ghép mắt
a) Lấy mắt ghép, ghép vào một cây khác
b) Lấy một đoạn cành cắt rời từ thân mẹ, đem giâm vào đất cát sau đó từ cành giâm mọc thành rể
c) Bốc một khoanh vỏ của cành, bó đất lại Khi cành ra rể thì đem trồng xuống đất
2 Sản xuất giống cây trồng bằng hạt được áp dụng đối với:
a Cây ngũ cốc C.Cây lấy hạt
Trang 8b Cây họ đậu d.Cả 3 câu a,b,c.
3 Trong trồng trọt hạt để làm giống phải:
a Khô, sạch, không lẫn tạp chất c Không bị sâu bệnh
b Tỉ lệ hạt lép thấp d Cả 3 câu
Đáp án:
1 a – 3, c – 2, b – 1
Hoạt động 4:Híng dÉn vỊ nhµ
- Về nhà học bài và trả lời câu hỏi
- VỊ nhµ häc bµi vµ t×m hiĨu néi dung bµi 12
5.GHI BẢNG
I/ S ả n xu ấ t gi ố ng CT
- Nhằm mục đích tạo ra nhiều hạt giống , cây con giống phục vụ gieo trồng
1 Sx cây tr ồ ng b ằ ng h ạ t
- Hạt giống đã phục tráng và duy trì à chọn cây cĩ đặc tính tốt à lấy hạt gieo thành dịng à lấy hạt của dịng tốt nhất hợp lại thành giống siêu nguyên chủng à nhân ra thành hạt giống nguyên chủng à sx đại trà
2 S ả n xu ấ t gi ố ng CT b ằ ngnhân gi ố ng vơ tính
Giâm cành : từ một đoạn cành cắt rời thân mẹ đem giâm vào cát ẩm à ra rễ
Ghép mắt : lấy mắt ghép ( or cành ghép ) ghép vào 1 cây khác
Chiết cành : bĩc một khoanh vỏ của cành à bĩ đất à cành ra rễ cắt đem đi trồng
II/ B ả o qu ả n h ạ t gi ố ng CT :
- Hạt giống : phải khơ , khơng lẫn tạp , khơng bị sâu bệnh …
- Nơi cất giữ : đảm bảo t0 , độ ẩm thấp , kín , khơng để chim chuột xâm nhập
- Thường xuyên kiểm tra
IV:RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………