Tác phẩm của Levitan

Người ta đã dùng tới những từ ngữ mà mới nghe qua có cảm giác như hơi quá khích và cường điệu để mô tả lại không khí thời điểm ấy- khi bức tranh của Levitan xuất hiện- báo chí “tranh nha

Là một trong những tác phẩm thành công nhất trong sự

nghiệp hội hoạ của Levitan, được đánh giá là mốc son khẳng định vị trí và tài năng của ông trong giới hoạ sĩ Nga Thậm chí, bức tranh đã tạo ấn tượng tới mức khiến nhiều người vì quá cảm khái mà cho rằng, chỉ nên tính niên đại sáng tác của Levitan từ bức tranh này- “Tu viện yên tĩnh”

“Tu viện yên tĩnh” được Levitan vẽ năm 1890, ý tưởng hình thành khi ông đến thăm thành phố Iurievet- một thành phố

cổ nằm dọc bờ sông Tại đây, những nhà thờ cổ kính, những

hồ nước phẳng lặng, trầm mặc được phủ lên lớp bèo tấm xanh, mà mỗi khi ánh mặt trời chiếu xuống tạo thành những vệt màu xanh biếc… đã có sức hút mãnh liệt với Levitan Mỗi buổi chiều, ông thường ngồi bên bờ lắng nghe tiếng chuông của toà tu viện bên kia hồ- một toàn tu viện với nhiều

truyền thuyết nằm trong rừng, giữa những cây tùng và bách

mà dưới ánh sáng mặt trời, chúng ánh lên thành những

chiếc bóng màu thiên thanh Và trong cái âm thanh văng vẳng của tiếng chuông nguyện ngắn, dần dần đã nảy sinh ý

đồ của bức tranh Trong những bức phác thảo đầu tiên của ông, người ta không thấy dáng vẻ cụ thể của một bức tranh phong cảnh Có lẽ, hình ảnh rõ nét nhất trong những bức phác thảo ấy là hình dáng những chiếc cầu mỏng manh dẫn vào tu viện Bởi đó chính là nét chi tiết mà Levitan thích

nhất

Tuy nhiên, “Tu viện yên tĩnh” lại không được vẽ tại Iurievet,

và cảnh trí mà sau này chúng ta thấy trong bức tranh cũng không phải chỉ ở Iurievet Nó là tổng hợp của nhiều lần quan sát, qua nhiều những bản phác thảo ghi ở nhiều nơi khác nhau của Levitan Với những bức phác thảo mới, ông đã vội

vã trở về Plexo Ông cảm thấy Iurievet vẫn chưa đủ chất liệu

để ông hoàn thành tác phẩm Và những gì Levitan cảm thấy không đủ khi ở Iurievet đã được ông bổ sung bằng những quan sát trên núi Soborernaia Tại đây, ông đã chọn cho bức tranh một bao quát có kiến trúc nhà thờ và tháp chuông

hình nón cổ kính Levitan đã xây dựng bức tranh với lòng say mê và sự nhẫn nại hiếm thấy Và có một điều hầu như chưa bao giờ xảy ra- chính Levitan cũng rất thích bức tranh Sau khi hoàn thành , “Tu viện yên tĩnh” được đưa tới trưng

bày ở triển lãm tranh lưu động năm 1891 và đã gây một ấn tượng lớn tại đây Người ta đã dùng tới những từ ngữ mà mới nghe qua có cảm giác như hơi quá khích và cường điệu

để mô tả lại không khí thời điểm ấy- khi bức tranh của

Levitan xuất hiện- báo chí “tranh nhau” khen ngợi, còn người xem thì khâm phục nó Những người mà chỉ mới đó không lâu “gào lên” rằng đối với nghệ thuật, tài năng của Levitan

đã chấm dứt rồi thì nay, lại bắt đầu “gào lên” rằng tài năng của Levitan chỉ mới bắt đầu Những người mà mới đó không lâu nhận xét khả năng của Levitan không có gì nổi bật hơn đội ngũ chung các hoạ sĩ vẽ tranh phong cảnh Nga, thì nay phán lại rằng Levitan đã để lộ cho người ta thấy tài năng không gì sánh nổi của ông Người ta đã khen, đã ca ngợi “Tu viện yên tĩnh” đến mức có cảm giác bao nhiêu ngôn từ cũng

là không đủ…

Tuy nhiên, là bức tranh gây được tiếng vang nhất, nhưng

“Tu viện yên tĩnh” cũng là bức hoạ gặp nhiều sóng gió nhất Ngay sau khi được đưa ra trưng bày ít lâu thì một người bạn học cùng trường đã tung ra tin Levitan đã vay mượn chủ đề của hắn để làm nên bức tranh tuyệt vời “Tu viện yên tĩnh” Lời vu khống đã ngay lập tức có tác dụng Levitan cảm thấy bực mình, những sự ngờ vực luôn khiến bản thân ông cảm thấy bị tổn thương Là người luôn xây dựng tác phẩm từ

những ấn tượng, tranh phác thảo và ký hoạ, nên thật tức cười nếu Levitan phải dựa vào người bạn- một hoạ sĩ không

có gì nổi bật, lấy cần cù bù tài năng- để lấy cảm hứng cho tranh của ông Tuy nhiên, cuối cùng mọi việc cũng được

phân tỏ Trong khi Levitan có đầy đủ bằng chứng là những tấm ảnh ông chụp tại toà tu viện bên hồ ở Iurievet- nguồn ý tưởng hình thành nên một “Tu viện yên tĩnh”, thì người bạn kia chỉ có duy nhất một bức tranh xám ngoét, với những khu rừng tối sẫm và nổi lên là một cái nhà nhỏ bé, mô típ dòng sông Vonga thì có thể bắt gặp ở rất nhiều bức tranh của

những hoạ sĩ đương thời Và khi người ta đặt hai bức tranh cạnh nhau với ý nghĩ bức tranh xám ngoét kia là ý tưởng cho bức “Tu viện yên tĩnh” đã khiến người ta phải bật cười thành tiếng

Sau này, người xem một lần nữa gặp lại nét vẽ, cách phối

màu và bố cục của “Tu viện yên tĩnh” phảng phất trong bức

“Tiếng chuông chiều” Tuy nhiên, sau hai bức hoạ này,

Levitan đã không bao giờ còn quay lại với những chủ đề

tương tự

Nói đến tranh của Levitan thì cũng nên nhắc đến bức

MùaThu Vàng nổi tiếng của ông

[Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])

Mùa thu trên tranh của Levitan rất đa dạng Không thể tính hết được nhũng ngày thu mà ông vẽ tranh Levitan đã để lại gần 100 bức tranh về mùa thu chưa kể đến những bản phác họa, chúng được tạo nên bằng những hình ảnh quen thuộc

từ thuở ấu thơ_nhũng đụn cỏ khô hiện ra đen thẫm từ dòng sông nhỏ uốn quanh những dòng xóay lá của những cây bạch dương vàng lẻ loi, rơi chậm chạp trong bầu trời còn chưa trở gió, hay như trên 1 nền băng mỏng cơn mưa sụt sùi trên những rừng cây đã đẵn Nhưng ở tất cả những

phong cảnh này bất cứ điều gì cũng diễn tả,truyền đạt tốt hơn hết là nỗi buồn của sự chia ly với những ngày trút

lá,những đám cỏ mục, những tiếng ong rít khẽ dưới mặt trời đầu đông giá lạnh,lờ mờ sưởi ấm cho mặt đất

Bức tranh “mùa thu vàng” của Levitan có lẽ tạo nên 1 ấn tượng thanh thản nhất,đó là sự hòa nhịp 1cách hài hòa

,tuyệt diệu giữa thuốc màu và vải vẽ Tất cả ở bức tranh này dường như biểu diễn 1bài hát bằng làn hơi hội họa thể hiện

sự tiếp xúc nhợt nhạt giữa bầu trời lam,nóng bức mùa

hè;dòng sông phớt xanh,lạnh lẽo của chiều thu sâu thẳm và những thân cây vàng rực hay đỏ thắm với vạt ruộng xanh ngọc bích đằng xa xa

Những sắc màu vàng,đỏ,xanh lơ…đó là “cầu vồng” của quê hương và Levitan cả đời đã tìm đến sự thấu hiểu kết cấu của bản giao hưởng này, và rốt cuộc sự nhận thức của ông đã đạt đến tận cùng.Ông đã tìm ra sự hòa hợp cần thiết và mỗi nét vẽ của ông đã được biểu lộ 1 cách trong sáng, vẹn toàn

và đúng đắn

Tranh phong cảnh của Levitan là chứng minh của những bước chân chúng ta trong cuộc sống trên mặt đất Chúng đã

đi vào đời thường 1 cách nào đó thật dễ cảm nhận biết bao như 1 khu rừng thưa, 1 dòng sông hay 1 con đường.Ngừơi nghệ sỹ đã nối chúng ta gần lại với thiên nhiên bằng vẻ đẹp của chính nó 1 cách mầu nhiệm, đã dạy chúng ta biết đánh giá và giữ gìn khoảnh khắc tuyệt đẹp mà mãi mãi làm say đắm tâm hồn

Sự cuốn hút kỳ diệu của tranh của Levitan là vì chúng rất dung dị và chúng ta dễ dàng nhận biết ở cảnh của bình minh hay hoàng hôn,ở cái mà chúng ta chiêm ngưỡng_mùa xuân với vẻ tươi mát,trong sáng tinh khiết;mùa thu vàng rực,đỏ thắm với âm hưởng của xanh lơ

Levitan đã dựa vào ai trong sự nghiệp sáng tác của mình?Sự khổ hạnh và những thi tứ nổi tiếng của Perova,chất trữ tình sâu đậm của Savrasova và tài năng lỗi lạc của Polenova, tất

cả những sự liên quan tuyệt vời ấy cho người nghệ sỹ đã cùng đem đến cho Levitan tầm hiểu biết rộng rãi, cảm xúc thiết thực của ngừời họa sỹ trong sự nghiệp lao động cao quý của mình

[Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])

Hoa súng (Nenuphars)-1895

Nhiều người quan niệm rằng, đối với một người hoạ sĩ, lời khen quý báu nhất đối với họ, đó là khi tác phẩm của họ được người xem ban tặng cho 3 chữ: “Vẽ như thật” Tuy

nhiên, Levitan lại không nằm trong số đó, ông cho rằng, “vẽ như thật” không chứng minh được bức tranh đó là một tác phẩm nghệ thuật Hay nói một cách khác đi, muốn chứng minh một bức tranh là một tác phẩm nghệ thuật không phải chứng minh bằng cách đó, bởi nghệ thuật không phải là ở đó

Tuy nhiên, nhiều người lại vin vào cớ ấy mà đưa ra lời nhận xét rằng, Levitan không có đủ khả năng tạo nên được một

bức tranh như thế, rằng những lời ông nói về cái gọi là

“quan điểm” thực ra chỉ là một sự bao biện Họ bắt đầu bình phẩm, lên tiếng và quy kết cho ông “tội danh” là quá phóng khoáng và khái quát trong bút pháp Thậm chí, người ta còn công kích và giễu cợt ông bằng cả một bài thơ châm biếm đăng trên tờ “Báo Petecbua” Và hãy xem, Levitan đã đáp trả lại những những người ấy bằng gì

Đó là vào cuộc Triển lãm tranh lưu động năm 1896, Levitan

đã đem tới triển lãm nhiều những bức hoạ khác nhau của ông Nếu như bức “Mùa thu vàng” là một tác phẩm mang tính khái quát cao độ, là sự cô đọng trong tình cảm cũng như những ấn tượng của hoạ sĩ, thì bức “Tháng ba” lại thể hiện sự trong sáng, nhẹ nhàng, với nét vẽ phóng khoáng về một khung cảnh mùa đông tuyết trắng Trong khi đó, bức

“Gió lành” lại miêu tả cả một vùng nước mênh mông xa tắp, với một bầu trời trong xanh, điểm tô những áng mây trắng… Tuy nhiên, trong lần triển lãm đó, bức hoạ tạo được ấn

tượng đặc biệt sâu sắc với người xem lại không phải những bức hoạ trên, mà đó là bức “Hoa súng”- bức hoạ được

Levitan vẽ vào năm 1895

Không giống như những bức tranh khác của Levitan, ấn

tượng ban đầu mà “Hoa súng” tạo ra cho người xem lại là sự phân vân Phân vân không phải vì sự thể hiện trong bức tranh, mà là về “nguồn gốc xuất thân” của người tạo ra bức tranh ấy Hầu như không ai nghĩ được tác giả của bức tranh lại có thể là Levitan- một hoạ sĩ xưa nay vẫn được định hình trong lòng người xem là hoạ sĩ có nét vẽ “quá phóng khoáng

và khái quát” Trong khi đó, “Hoa súng” lại được vẽ với

phong cách hoàn toàn khác Người ta có cảm giác, tác giả của nó phải là một người cầu kỳ, điềm tĩnh… Nhưng cầu kỳ

và điềm tĩnh tới mức nào thì không ai nói được một cách rõ ràng, nhưng chắc chắn- với họ, người ấy với Levitan không thể có sự dính líu nào đến nhau được Tuy nhiên, rõ ràng đó

là một tác phẩm của Levitan, với chữ ký quen thuộc của ông

ở một góc của bức tranh Vậy là, sau sự phân vân, người ta bắt đầu thốt lên những lời khen ngợi: “Những lá cây đẹp như trong mộng tưởng, tưởng chừng như những góc cong cong của nó đã nổi hẳn ra mặt phẳng của tranh Tới nỗi, bạn phải

bước đến bên bức tranh ấy để khẳng định xem, có phải bức tranh này cũng được vẽ trên một mặt phẳng, giống như

những bức tranh khác hay không”, hay “Những lá cây hoa súng được vẽ với một ảo giác tuyệt vời, đến nỗi một vài

người xem vô tình đã sờ hẳn vào tranh Đó quả là một

chuyện bất thường mà chỉ có thể xảy ra với một cây bút đại tài”…

Và- vâng- lần đầu tiên, người ta đã thốt lên trước một bức tranh của Levitan ba chữ- với đầy đủ sự ngưỡng mộ và chân thành- “Vẽ như thật”

Và với Levitan, bấy nhiêu đó thôi cũng là quá đủ Ông đã chứng minh được rằng, ông có thể “vẽ như thật”, ông có dư khả năng để làm việc đó Điều quan trọng là ông có muốn hay không làm công việc đó mà thôi Vì với Levian- từ buổi đầu cầm cây cọ vẽ cho đến khi kết thúc sự nghiệp của mình- ông vẫn giữ nguyên quan niệm về cái gọi là “sự thật” trong tranh: “Tôi không cần những sự thật theo kiểu ghi biên bản Điều quan trọng là bài ca mà tôi gửi gắm trong đó…”

sưu tầm