Kieồm tra baứi cuừ : 5 phuựt Em hóy nờu những nhận xột của mỡnh về đặc điểm của một tỏc phẩm văn xuụi?. Giaỷng baứi mụựi: Lụứi vaứo baứi : 2 phuựt Trong học kỡ một, chỳng ta đó học “
Trang 1Ngaứy soaùn:27-8-2008 Laứm vaờn :
Tiết:63
I MUẽCTIEÂU
1 Veà kieỏn thửực: Giuựp hoùc sinh :
- Cú kỹ năng vận dụng cỏc thao tỏc phõn tớch, bỡnh luận, chứng minh, so sỏnh
để làm bài văn nghị luận văn học
2 Veà kú naờng
- Biết cỏch làm bài văn nghị luận
3 Veà thaựi ủoọ:
II CHUAÅN Bề
1.Chuaồn bũ cuỷa giaựo vieõn:
- ẹoà duứng daùy hoùc : Taứi lieọu tham khaỷo: Saựch giaựo vieõn, Thieỏt keỏ baứi giaỷng Ngửừ
vaờn 12
- Phửụng aựn toồ chửực lụựp hoùc : Phaựt vaỏn, dieón giaỷng, gụùi mụỷ, thaỷo luaọn
2 Chuaồn bũ cuỷa hoùc sinh : ẹoùc saựch giaựo khoa, soaùn baứi theo hửụựng daón saựch
giaựo khoa
III HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC
1 OÅn ủũnh tỡnh hỡnh lụựp : (1phuựt) Kieồm tra neà neỏp, sú soỏ, taực phong hoùc sinh.
2 Kieồm tra baứi cuừ : (5 phuựt)
Em hóy nờu những nhận xột của mỡnh về đặc điểm của một tỏc phẩm văn xuụi?
Trả lời: Tỏc phẩm văn xuụi thường cú những đặc điểm riờng thể hiện ở những phương
diện:
+ Cốt truyờn
+ Nhõn vật
+ Những chi tiết, sự kiện, biến cố …
+Cỏch kể chuyện
+ Ngụn ngữ nhõn vật và ngụn ngữ người kể chuyện
3 Giaỷng baứi mụựi:
Lụứi vaứo baứi : (2 phuựt)
Trong học kỡ một, chỳng ta đó học “Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ” Chỳng
ta cũng đó tỡm hiểu những đặc trưng riờng của từng thể loại văn học Mỗi thể loại
cú những đặc điểm riờng đũi hỏi người phõn tớch, bỡnh giảng phải chỳ ý nếu khụng sẽ hoặc lạc đề, hoặc phiến diện , Trong tiết học nầy, chỳng ta sẽ tỡm hiểu cỏch viết bài văn nghị luận về một tỏc phẩm, một đoạn trớch văn xuụi
- Tieỏn trỡnh baứi daùy:
THỜI
GIAN
HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIấN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN THỨC
15’ Hoaùt ủoọng 1 :
Giaựo vieõn hửụựng daón
cho hoùc sinh tỡm
hieồu baứi:
Cho HS lần lượt tỡm
hiểu 2 đề trong SGK
- Nờu cỏc bước khi
Hoaùt ủoọng 1:
(HS đọc SGK và trả
lời câu hỏi trên)
I Khỏi quỏt:
1/ Tỡm hiểu đề và lập dàn ý: a) Đề 1: Phõn tớch truyện ngắn
“Tinh thần thể dục” của
Nguyễn Cụng Hoan
* Tỡm hiểu đề:
- Thao tỏc chớnh: Phõn tớch
- Nội dung: Nội dung, nghệ
thuật và ý nghĩa của truyện
Trang 2tìm hiểu một đề văn?
=>Thể loại (thao tác
chính), nội dung,
nguồn tư liệu
GV định hướng cho
HS lần lựơt tìm hiểu
các bước trong đề
- Để lập một dàn bài
chúng ta cần thực
hiện những bước
nào?
=> Mở bài, thân bài,
kết bài
GV định hướng cho
HS tìm hiểu từng
phần
- Nêu yêu cầu của
phần mở bài?
- Em hãy cho biết
trong phần thân bài
chúng ta cần làm rõ
những vấn đề nào?
=> GV định hướng
cho HS phát hiện:
+ Đặc sắc của cốt
truyện
+ Mâu thuẫn và tính
chất trào phúng
truyện
+ Đặc điểm ngôn ngữ
truyện
=> GV chia nhóm
cho HS thảo luận
từng vấn đề trong
phần thân bài
ngắn “Tinh thần thể dục”
- Tư liệu: Tác phẩm “Tinh thần thể duc” của Nguyễn
Công Hoan
* Lập dàn ý:
- Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn
truyện ngắn “ Tinh thần thể dục” của Nguyễn Công Hoan.
- Thân bài:
+ Đặc sắc của kết cấu truyện: Gồm những cảnh khác
nhau tưởng như rời rạc (cảnh van xin, đút lót, thuê người đi thay, bị áp giải đi xem bóng
đá .), nhưng tất cả đều tập trung biểu hiện chủ đề: bọn quan lại cầm quyền cưỡng bức dân chúng để thực hiện một ý
đồ bịp bơm đen tối
+ Mâu thuẫn và tính chất trào phúng truyện:
@ Việc xem bóng đá vốn
mang tính chất giải trí bỗng thành một tai hoạ giáng xuống người dân
@ Sự tận tuỵ, siêng năng thực
thi lệnh trên của lí trưởng đã gặp phải mọi cách đối phó của người dân khốn khổ
+ Đặc điểm ngôn ngữ truyện:
@ Ngôn ngữ người kể chuyện:
Rất ít lời, mỗi cảnh có khoảng
2 dòng, như muốn để người đọc tự hiểu lấy ý nghĩa
@ Ngôn ngữ các nhân vật: Lời
đối thoại giữa các nhân vật rất
tự nhiên, sinh động, thể hiện đúng thân phận và trình độ của
họ Ngôn ngữ của lí trưởng không mang “ kiểu hành chính” nào cả Qua ngôn ngữ các nhân vật, người đọc có thể hình dung đó là một xã hội hỗn độn
+ Giá trị hiện thực và ý nghĩa phê phán của truyện: Tác giả dùng bút pháp trào phúng để châm biếm trò lừa bịp của chính quyền Nội dung truyện
Trang 3H
oạt động 2
Đối với đề 2 cũng
thức hiện các thao tác
như ở đề 1
Từ việc tìm hiểu 2
đề ở trên GV cho HS
thảo luận để tìm hiểu
những tri thức cơ bản
về cách viết bài nghị
luận về một tác
phẩm, đoạn trích văn
xuơi
Định hướng cho HS
lập dàn bài
H oạt động 2:
khơng phải hồn tồn bịa đặt
Để tách người dân khỏi ảnh hưởng của các phong trào yêu nước, thực dân Pháp đã bày ra các trị thể dục, thể thao (đua
xe đạp, thi bơi lội, đầu bĩng đá ) để đánh lạc hướng Do
đĩ, truyện “cười ra nước mắt” này cĩ ý nghĩa hiện thực, cĩ giá trị châm biếm sâu sắc
- Kết bài: Qua tác phẩm, cần
thấy được mối quan hệ giữa văn học và thời sự; văn học và
sự thức tỉnh xã hội
b) Đề 2:
* Tìm hiểu đề:
- Thao tác chính: So sánh,
giải thích
- Nội dung: Sự khác nhau về
từ ngữ và giọng văn
- Tư liệu: Tác phẩm “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân
và “Hạnh phúc của một tang gia” trích “Số đỏ” của Vũ
Trọng phụng
* Lập dàn ý:
- Mở bài:
- Thân bài:
+ Sự khác nhau về từ ngữ:
@ Tác phẩm “ Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân: dùng
nhiểu từ Hán Việt cố, cách nĩi cổ
=>Dụng nên những cảnh tượng, những con người thời phong kiến suy tàn
@ Trong trích đoạn “Hạnh phúc của một tang gia”: Dùng
nhiều từ, nhiều cách chơi => Để mỉa mai giễu cợt tính chất giả dối, lố lăng, đồi bại của xã hội “thượng lưu” ở thành thị những năm trước cách mạng tháng tám
+ Sự khác nhau về giọng văn:
@ Tác phẩm “ Chữ người tử tù”: Giọng cổ kính trang trọng
=> Nĩi đến con người tài hoa, trọng thiên lương nay chỉ cịn
Trang 4H
oạt động 3:
- Luyện tập, sgk
H oạt động 3:
-Bài tập
là “vang bĩng” của “một thời”
@ Trích đoạn “Hạnh phúc của một tang gia”: Giọng mỉa
mai, giễu cợt
=> Giả dối, lố lăng, đồi bại của xã hội
- Kết bài: Đánh giá chung sự
khác nhau về từ ngữ, giọng văn trong hai văn bản
2/ Đối tượng và nội dung: a) Đối tương: Đa dạng
- Giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm nĩi chung
- Một phương diện, một khía cạnh nội dung hay nghệ thuật
b) Nội dung:
- Giới thiệu tác phẩm hoặc đoạn trích văn xuơi cần nghị luận
- Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật theo định hướng của
đề hoặc một số khía cạnh đặc sắc nhất của tác phẩm, đoạn trích
- Nêu đánh giá chung về tác phẩm, đoạn trích
II Luyện tập:
Nghệ thuật châm biếm, đả
kích trong truyện ngắn “Vi hành” của Nguyễn Ái Quốc
* Mở bài: Giới thiệu khái quát
về truyện ngắn “Vi hành” của
Nguyễn Ái Quốc
* Thân bài:
- Vua bù nhìn Khải Định và bọn mật mật thám Pháp
- Châm biểm đả khích ở các mặt:
+ Biến Khái Định Thành một tên hề
+ Biến Khải Định Thành một
kẻ cĩ hành động lến lút
* Kết bài: Nêu nhận định về
giá trị tư tương và nghệ thuật
của truyện ngắn “Vi hành”
4
Củng cố :
Trang 5- Ra bài tập về nhà: Học sinh về nhàhọc bài, đọc lại tác bài làm bài tập ở sách
giáo khoa
- Chuẩn bị bài : - Xem trước bài mới
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: