SKKN Lớp 3

Vai trò của giáo viên trong việc dạy – học môn toán : Phần lớn dựa vào các loạisách giáo khoa, sách giáo viên và xem đó là phương tiện giúp học sinh nhận thức về toán học.. trong những n

Ở bậc Tiểu học môn Toán còn giúp giáo dục các em những kiến thức ban đầu vềthế giới khách quan, đồng thời còn xây dựng một số tính cách, nhân cách của ngườihọc, tính cẩn thận, kiên nhẫn, vượt khó, trung thực, kỹ năng và thói quen làm việc

có kế hoạch, ham tìm tòi học hỏi… vã lại môn Toán nó còn là một môn chính bắtbuộc qua các kỳ thi định kỳ để tuyển chọn học sinh giỏi… Từ những yêu cầu quytắc nắm được và ghi nhớ ở các dạng toán các em đã học rồi sử dụng trong cả cácniên học sau này

Vai trò của giáo viên trong việc dạy – học môn toán : Phần lớn dựa vào các loạisách giáo khoa, sách giáo viên và xem đó là phương tiện giúp học sinh nhận thức

về toán học Trước hết là phải biết đọc, viết được các số tự nhiên, sau đó là thựchiện được các phép tính : Cộng, trừ, nhân, chia và giải được các loại toán trongchương trình toán 3 Nó có tác dụng vào trí nhớ của học sinh, qua đó sẽ phát triểnnhân cách, trí tuệ, tư duy sáng tạo, chủ động tích cực trong học tập.v.v

2/ Do xu hướng từ thực tiễn của trường Tiểu học Mỹ Tú A Xuất phát từ nhậnđịnh cho thấy thiếu sự đồng bộ về giảng dạy đạt kết quả chưa cao Đó chính là một

trong những nguyên nhân cần phải đầu tư vào cách thức và phương án dạy học chocác em một cách hoàn thiện hơn nữa

- Môn Toán còn đảm bảo cho học sinh cung cấp những kiến thức mới lạ cũngnhư các môn khác nó được đề cập một đối tượng gần gủi và gắn bó với cuộc sốnghằng ngày với học sinh, vì thế môn toán lớp 3 thực chất hình thành từ kỹ năng đếnthói quen nhất định, từ đúng đến hay …Thông qua đó đối với học sinh lớp 3 đềuđạt được là lòng mong muốn của mọi người giáo viên chủ nhiệm

- Đôi khi với học sinh lớp 3 có những vấn đề còn nan giải và có thể nói chấtlượng học tập của học sinh nhiều phụ huynh còn nêu : “ Con em tôi đã học qua lớp 2, xem ra thì có giải toán tạm được nhưng các phép tính cộng, trừ, nhân,chia và bài toán khác còn sai quá nhiều …dẫn đến điểm kém” Như thế thì quanhững câu hỏi cộng với sự thắc mắc trên tôi rất nhọc tâm suy nghĩ và tìm cách khắcphục Hơn nữa ở bộ môn này nó chính là nền tảng vững chắc nhất cho các em bướcvào đời… cho nên tôi quyết định đi sâu vào vấn đề để : “ Những giải pháp nângcao chất lượng dạy – học môn toán lớp 3, theo các dạng cơ bản hướng tích cực hóahọc sinh”

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU :

Nghiên cứu những giải pháp áp dụng vào thực tiễn dạy – học nhằm để nâng caochất lượng dạy học môn toán theo hướng tích cực học sinh lớp 3A4

III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU :

1 Đặt ra các giải pháp để nâng cao chất lượng học sinh và thay vào đó áp dụngsao cho đồng bộ nhịp nhàng, cụ thể theo chương trình chuẩn kiến thức kỹ năng hiện

ngành giáo dục, trong đó có sự chấp hành của Ban giám hiệu và chuyên môn

2 Kiểm tra theo dõi thường xuyên theo định kỳ đối với từng học sinh trong lớp,

từ đó có phương hướng sắp xếp điều tiết trong một tiết dạy hoặc một ngày trên lớp

…

IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :

Những giải pháp nâng cao chất lượng dạy – học môn toán lớp 3, theo các dạng

cơ bản nhằm giúp học sinh tích cực hóa hoạt động học tập

B PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÍ LUẬN :

1 Quan điểm về việc dạy học môn toán :

Trên đà phát triển của xã hội và những nhu cầu đòi hỏi phải nâng cao sự nghiệpgiáo dục tài năng trẻ, của các em học sinh nhất thiết phải là :

- Trước hết phải tiếp tục bồi dưỡng và xây dựng đội ngũ giáo viên giảng dạytrong khu vực Như vậy phải tự nghiên cứu cung cấp tài liệu, truy cập thông tin…

Có như thế mới truyền đạt đến người học một cách có khoa học và nắm rõ nội dungtruyền đạt

- Cần cổ động và khích lệ tinh thần tự học, tự sáng tạo, nhằm hướng tới vấn đềdạy học môn toán ở cấp Tiểu học Vì môn toán góp phần xây dựng một số phẩmchất, tính cách như : Cần cù, cẩn thận, trung thực và có thói quen làm việc học tậptốt, từ đó phát triển nhân cách của học sinh

- Luôn luôn tổ chức triển khai các chuyên đề hội thảo trong môi trường Sưphạm, vì các yếu tố toán học… giúp học sinh cho việc chuẩn bị tốt các nội dung cóliên quan ở các lớp trên, nội dung đó là bước đầu thực hiện quan điểm thích hợptrong môn toán

2 Khái niệm về các kỹ năng cơ bản :

1/ Số học :

a/ Phép nhân và phép chia trong phạm vi 1000

- Củng cố và nắm lại nội dung các bảng nhân và bảng chia 2,3,4,5 từ đó lập cácbảng nhân, chia 6,7,8,9 làm tiền đề hoàn thiện các bảng nhân, chia

- Bổ sung thực hành cộng, trừ, nhân, chia không nhớ, có nhớ

- Làm quen và thực hiện phép tính của biểu thức, kết hợp các dạng toán tìm x b/ Giới thiệu các số trong phạm vi 1000

c/ Giới thiệu các số trong phạm vi 100.000

2/ Đại lượng và đo đại lượng :

- Lập bảng và làm quen với các đơn vị đo độ dài …

- Ngày, tháng, năm, thực hành xem lịch …

- Tập sắp xếp lại số liệu theo yêu cầu

5/ Giải bài toán :

- Giải bài toán 2 phép tính, bài toán liên quan rút về đơn vị

* Từ những mảng cơ bản của kỹ năng kiến thức trên giáo viên xem xét và sắpxếp theo trình tự và áp dụng theo bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng là pháp lệnh,nhằm tạo điều kiện để các em thực hiện từ dễ đến khó, thấp đến cao thành thạo vànhanh hơn, qua việc đó các em phát huy được tính tích cực, chủ động, độc lập sángtạo khi tham gia vào học tập, song vẫn mang tính tác dụng cho các em nắm vữngkiến thức của môn toán trong chương trình lớp 3

3/ Mục tiêu dạy học cần đạt của môn toán lớp 3 :

* Để giúp cho việc dạy học, học sinh đạt mục tiêu môn toán giáo viên cần chocác em nắm được :

3.1 Biết đếm đọc viết các số trong phạm vi 100.000, biết so sánh các số từ béđến lớn và ngược lại, thực hiện được bốn phép tính, trong các dạng toán theo sáchgiáo khoa …

Biết tính giá trị của biểu thức, tìm thành phần chưa biết, tìm một trong các phầnbằng nhau Đo và ước lượng các đại lượng, biết thêm về hình chữ nhật, hình vuông

…

Bước đầu vận dụng các kiến thức của môn toán để giải quyết các vấn đề thườnggặp như : đọc và sắp xếp các số liệu, giải bài toán có lời văn, thực hành xác địnhgóc vuông, góc không vuông, bằng ê ke, thực hành đo thời gian, khối lượng, đodung tích và chuyển đổi sử dụng tiền Việt Nam …

* Thông qua các hoạt động dạy học trên giúp học sinh phát triển tính dẻo dai,kiên trì, hình thành các năng lực tư duy (so sánh, lực chọn, phân tích, tổng hợp,trừu tượng hóa …) giàu trí tưởng tượng, tập nhận xét các số thu thập được, diễn đạtgọn rõ, đúng thông tin, cẩn thận, chăm chỉ tự tin và đem lại tiếng cười nhẹ nhàng,hứng thú trong học tập và thực hành … Song song qua các hình này giúp các emnhanh chóng nắm nội dung bài…, ứng dụng điều đã học trong sách vở vào đời sốngnhiều hơn, đúng hơn nữa là rèn luyện nhân cách cho người học

3.2/ Yêu cầu về chuẩn kiến thức môn toán đối với học sinh lớp 3 :

- Đối với học sinh khi học môn toán phải cảm nhận có ý thức, nhanh, hệ thốnglôgíc, nhưng phải đúng theo nội dung chuẩn kiến thức kỹ năng đôi khi có thể vậndụng thêm những nội dung vượt chuẩn nhưng phải dành cho các em khá, giỏi

- Nắm và biết giải được các loại toán 3 theo bố cục phân phối chương trình, tíchhợp các mối quan, tình tiết giữa nội dung này với nội dung khác, sao cho mối quan

hệ kiến thức chặt chẽ, các kiến thức kỹ năng chủ yếu bằng thực hành luyện tập, ôn

tập củng cố thường xuyên Tuy nhiên còn phải biết gọi tên của các phép tính theophạm vi đã được giới hạn …

- Từ đó đúc kết và đánh giá được những điều đã tham hiểu cho chính mình…biết dựa trên hệ thống từng phần yêu cầu… Thể hiện bước đầu khả năng chủ động,sáng tạo, tư duy, ứng dụng trong thực tiển

hạn chế những dụng cụ học tập cần thiết, vở bài tập, sách giáo khoa, chưa nắm bắtthông tin tham hiểu với cuộc sống đô thị, từ đó dẫn đến chưa phù hợp với vùngnông thôn… Tuy vậy bên cạnh các bậc phụ huynh còn hạn chế kiến thức, cộng với

sự quan tâm tốt của con em, khi học ở trường cũng như ở nhà…(Vì còn rất khókhăn trong cuộc sống về kinh tế …)Cho nên việc dạy – học môn toán còn gặpnhững mặt khuyết đối với học sinh lớp 3

2/ Về học sinh :

Qua từng giai đoạn thực hiện nội dung chương trình môn toán trên lớp đã chothấy các em còn sai khá nhiều về kiến thức cũng như thực hành, đặc biệt là sự phânhóa tâm lí, ít tập trung trong giờ học… cảm nhận đơn giản đó dẫn đến thực hiệngiải toán sai theo yêu cầu :

Ví dụ : Tính : ( Trang 5,6 ) Học sinh thực hiện chưa đúng theo đơn vị, chục,trăm dẫn đến

- Giải bài toán bằng 2 phép tính dạng tóm tắt bằng sơ đồ đoạn thẳng

Ví dụ : nêu bài toán rồi giải bài toán theo tóm tắt sau : ( chuẩn kiến thức kỹ năngcần làm )

17 kg

Con :

? kg

Mẹ :

Học sinh chỉ nhìn thấy có một số liệu 17 kg và … dẫn đến giải sai; và một sốloại toán, lập đề toán theo tóm tắt rồi giải như :

4 xe : 8520 viên gạch

3 xe : … viên gạch ?

3/ Về giáo viên :

- Trao đổi rút kinh nghiệm trong công tác dự giờ còn hạn chế

- Chưa chuẩn bị tranh ảnh hoặc trò vui chơi để thu hút học sinh

- Chưa tổ chức các hình thức kiểm tra học sinh

- Chưa quan tâm sâu sắc việc học toán trên lớp hàng ngày

- Chưa liên hệ thống tin với phụ huynh học sinh một cách gần gủi

CHƯƠNG III : NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỀ RA

A KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN TRONG VIỆC THỰC HIỆNMÔN TOÁN

1/ Khái quát ;

Để nâng cao và khắc phục những hiện trạng ở các bậc phụ huynh còn phân vân :

“ Con tôi đã học hết lớp 2 xem ra thì có giải toán tạm được nhưng các phép tínhcộng, trừ, nhân, chia và các bài toán khác còn sai quá nhiều… dẫn đến điểm kém” Nhưng kiến trên giáo dục ngôn ngữ, thể chất, kỹ năng về học toán cho học sinh làmột trong những mặt phát triển về toán học cho các em và môn toán không phải làmột thực thể nhất định mà nó luôn uyển chuyển liền đối với những sắc thái khácnhau theo nhiều dạng, ở học sinh Tiểu học Nam bộ ( như báo chí, sách hướng dẫn

đã nêu) trong đó nói riêng có các em lớp 3

2/ Vai trò của giáo viên trong thực tiễn giảng dạy môn toán :

- Khi nói đến vai trò của người giáo viên trong giảng dạy thì nghĩ đến ngay làngười tổ chức điều hành quá trình dạy học, học sinh là người chủ động chiếm lĩnhkiến thức Giáo viên tổ chức cho tất cả học sinh đều làm việc như nhau và có quyềntrình bày những ý tưởng của mình theo sự tư duy, nhưng đòi hỏi phải mang tínhvừa sức theo từng trình độ, để các em tự dần phát triển trí thức Đương nhiên đôilúc giáo viên trong tiết dạy cũng có thể gợi mở hoặc nêu ví dụ tương tự để các emđộng não rồi phát biểu… Nếu có như thế sẽ gây sự thu hút, hứng thú hấp dẫn,không khí lớp học tưng bừng, tạo điều kiện học tập tốt hơn

- Bên cạnh người giáo viên chủ nhiệm phải xác định được nội dung chương sáchgiáo khoa theo từng thời điểm, tuần, tháng, định kỳ nhằm theo dõi năng lực từngtrình độ học sinh, để tổ chức bồi dưỡng phụ đạo

- Giáo viên phải là người có tác phong sư phạm, trình độ chuẩn… có sự hòađồng, vui vẽ với toàn thể học sinh, để các em thấy được với khẩu hiệu “ Mỗi ngàyđến trường là một niềm vui”

B NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY – HỌC MÔNTOÁN LỚP 3 THEO CÁC DẠNG CƠ BẢN :

* Nhằm để góp phần và tạo điều kiện nâng cao chất lượng dạy học trong giáodục, trong đó có môn toán lớp 3 muốn dạy học đạt hiệu quả Trước hết nghĩ đếnviệc kết hợp giữa thầy – trò có sự đồng bộ, nhất thiết, đương nhiên cũng phải tuânthủ các nguyên tắc giáo dục hiện nay :

- Mục tiêu, kiến thức, luyện tập, các chỉ dẫn theo chuẩn kiến thức, các yêu cầuphải đo đếm được, quan sát được, giải và làm mẫu được

- Cường độ luyện tập, thực hành phải cao: Tức là thực hành càng nhiều càng tốt,một nội dung nên củng cố nhiều lần, nhắc đi nhắc lại, củng cố trở thành kỷ xão,thói quen

- Giáo viên nên lựa chọn và dự tính những chỗ học sinh tập trung giải toán sai,

để sữa chữa …

* Tổ chức tiến hành

1/ Trực quan, đố vui

- Đối với học sinh Tiểu học, hoạt động chủ yếu là từ chơi sang học tập “ Vui để

mà học, học để mà vui” Đòi hỏi các em phải nghiêm túc và không ngừng cố gắng,

do đó chọn phương pháp dạy học cũng phải dựa vào yếu tố tâm lí của học sinh, họcsinh Tiểu học hay chú ý ham thích những cái mới lạ Do đó để giúp học sinh họctập đạt môn toán, nên sử dụng đồ dùng trong tiết giảng dạy nhằm lôi cuốn các emvào học tập, nhưng đôi khi phải đúng nội dung bài

Ví dụ : Khi dạy bài “ Xem đồng hồ” giáo viên có tranh phóng to hoặc đồng hồthật, có đủ màu sắc tạo nên tình huống sư phạm, lôi cuốn các em vào học tập, giaonhiệm vụ nhóm, tổ rõ ràng mang tính vừa sức, công bằng

- Đôi lúc trong tiết học học sinh giảm sự chú ý do kích thích bên ngoài, giáoviên nên trình bày bảng sạch sẽ, gọn gàng, lô gích, …hay tổ chức trò chơi đố vuitrong các bài chẳng hạn

Ví dụ : Bài : Tiền Việt Nam : thực hiện để ống rồi hỏi: trong mỗi chú lợn có baonhiêu tiền ? hay bài 3 (trang 131) ví dụ : Xem tranh rồi trả lời câu hỏi ? để tính giátiền của các đồ vật ? cách khác có thể dùng các bài toán trắc nghiệm ví dụ : Biểuthức 4 + 16 x 5 có giá trị là :

Từ đó học sinh biết điều tiết lời nói hay thực hành khi cần thiết

2/ Nghiên cứu những phương án giúp học sinh nâng cao môn toán lớp 3theo cácdạng cơ bản nhằm giúp học sinh tích cực hóa hoạt động học tập :

* Trong quá trình giảng dạy vẫn còn khá đông các em chưa thực hiện thành thạocác phép tính cộng, trừ Để việc thực hiện kỹ năng cộng trừ, giáo viên cũng phảigiới thiệu cho học sinh cách đặt tính theo cột dọc và ghi kết quả tính, việc làm nàyxây dựng cho học sinh công thức công, trừ và củng cố kiến thức bảng cộng, trừ Qua đó học sinh nắm được các thao tác cộng, trừ và được tiến hành theo các bước Bước 1 : Viết sao cho các số hạng, đơn vị, chục, trăm thẳng cột với nhau

Bước 2 : Cộng trừ nhẫm theo thứ tự từ phải sang trái, kết quả đặt thẳng cột theo

Giáo viên vừa cho học sinh thực hiện, vừa nêu kỹ năng tính chẳng hạn :

Đối với phép nhân : (Cũng hướng dẫn khắc phục như phép cộng và phép trừ), tathực hiện lượt thứ nhất từ hàng đơn vị rồi đến hàng chục …

* Đối với phép chia : Ở lớp 3 số chia có một chữ số phải kết hợp cả 3 phép tính( chia nhẫm, nhân nhẫm, trừ nhẫm ), học sinh còn trừ nhẫm sai nguyên do là ápdụng nhiều phép tính dẫn đến bối rối …v.v…

Như thế các em ở phần trừ trên là rất đễ dàng nhưng đối với trường hợp sau đây

lả rất khó khăn, vì trong phần trừ nhẫm trực tiếp bối rối dẫn đến sai :

- Vì vậy giáo viên hướng dẫn theo quy tắc chia 23 chia 3 được 7, 7 nhân 3 bằng

21, 23 trừ 21, vậy 23 trừ 21 bằng 2 Ở giai đoạn này nếu các em trừ nhẫm chưađược, giáo viên nên cho sắp bài toán trừ nhẫm bên ngoài rồi ghi kết quả vào theoyêu cầu và cứ như thế mà thực hiện để trở thành thói quen Song song có thể tổchức cho cá nhân tự thực hiện bảng con, từ đó có cơ sở nhận xét sữa chữa từng đốitượng kịp thời

- Muốn cho học sinh nắm vững kiến thức toán, phải tạo điều kiện có thời giansuy nghĩ, tư duy ở lớp, hiểu rõ và vận dụng kết hợp giữa hai khâu giảng và luyệntheo nội dung nhiều lần

* Đối với dạng toán tính giá trị của biểu thức : Không có dấu ngoặc và có dấungoặc đơn :

Ví dụ 1 : Không có dấu ngoặc đơn

Với trường hợp này giáo viên cho nêu quy tắc, cách thực hiện trước (Nếu trongbiểu thức có phép cộng, trừ, hoặc nhân, chia thì ta thực hiện phép tính theo thứ tựtrái sang phải ) rồi cho 2 học sinh thực hiện bảng lớp, tập thể giải bảng con

Và tôi cũng áp dụng cách tổ chức phương pháp tương tự trên

Ví dụ 2 : Tính giá trị biểu thức có dấu ngoặc đơn

- Tôi lưu ý cho học sinh thấy, nếu bài toán không có dấu ngoặc đơn kết quảkhác, khi thêm dấu ngoặc đơn vào thì kết quả lại khác đi, cho nên các em khôngđược ghi kết quả tùy tiện

- Từ đó cho 1,2 học sinh nêu qui tắc to trước lớp, rồi cho các em thực hiện vào

vở nháp, tiến hành cho 2 HS lên bảng lớp giải :