NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAMHỌC VIỆN NGÂN HÀNG Bộ môn: Tư tưởng Hồ Chí Minh BÀI TẬP LỚN Chủ đề: Phân tích nội dung công tác xây dựng Đảng về tư tưởng – lí luận, chính trị và tổ chứ
Trang 1NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
HỌC VIỆN NGÂN HÀNG
Bộ môn: Tư tưởng Hồ Chí Minh
BÀI TẬP LỚN
Chủ đề: Phân tích nội dung công tác xây dựng Đảng về tư tưởng – lí
luận, chính trị và tổ chức trong tư tưởng Hồ Chí Minh? Ý nghĩa của tư tưởng đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay
Nhóm sinh viên: Nhóm 03 Lớp: Tư tưởng Hồ Chí Minh – nhóm 15
Trang 2Lời mở đầu
Là người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành một sự quan tâm đặc biệt cho công tác xây dựng Đảng Với Người, xây dựng Đảng trước hết là nhằm nâng cao sức mạnh chiến đấu, năng lực và trí tuệ Đảng làm cho Đảng ta luôn xứng đáng với vai trò
"một Đảng cầm quyền", luôn "xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân", "một lòng một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc" Với Người, xây dựng Đảng là làm cho Đảng ta ngày càng trở nên trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng lẫn tổ chức để luôn là chỗ dựa niềm tin vững chắc cho toàn thể nhân dân.Chính vì lẽ đó chúng em chọn đề tài “ Phân tích nội dung công tác xây dựng Đảng về tư tưởng lý luận, chính trị và tổ chức trong
tư tưởng Hồ Chí Minh? Ý nghĩa của tư tưởng đó đối với công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay” để hiểu rõ hơn
Trang 3A ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu trong công tác xây dựng đảng bao gồm xây đảng về tư tương, lí luận, về chính trị và xây dựng đảng về tổ chức
B PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
I Phương pháp nghiên cứu
1 Cơ sở phương pháp luận
Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - LÊNIN
và các quan điểm có giá trị về mặt phương pháp luận của Hồ Chí Minh, dưới đây là một số nguyên tắc mà nhóm chúng em làm khi nghiên cứu tư tưởng lý luận, chính trị và tổ chức trong tư tưởng Hồ Chí Minh
a Quan điểm thực tiễn và nguyên tắc lý luận gắn với thực tiễn Khi nghiên cứu, nhóm chúng em đứng trên lập trường quan điểm của Hồ Chí Minh Nhận thấy xuất pháp từ một nước thuộc địa nửa phong kiến, kinh tế nông nghiệp lạc hậu, việc ra đời của Đảng nếu chỉ kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phòng trào yêu nước thì chưa
đủ, Hồ Chí Minh đã bổ sung thêm yếu tố phong trào yêu nước
b Quan điểm lịch sử, cụ thể Khi huấn luyện cho cán bộ cách mạng năm 1925-1927, Hồ Chí Minh khẳng định :” Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu,
ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” Nếu không có lý luận cách mạng ấy thì Đảng ấy cũng chỉ là một tập hợp ngẫu nhiên của các cá nhân, thiếu thống nhất , không có sức mạnh nên sớm muộn cũng tan rã
Trang 4c Quan điểm toàn diện, hệ thống Quan điểm trên đã thể hiện rõ
sự gắn bó chặt chẽ giữa hai mặt ở Hồ Chí Minh Một mặt,nắm vững chủ nghĩa Mác-Lênin, coi đó là kim chỉ nam dẫn dắt cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi, mặt khác luôn xuất phát từ thực tiễn cách mạng Việt Nam để vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, hơn nữa còn bổ sung và phát triển quan điểm đó một cách đúng đắn
+ Phù hợp với một nước thuộc địa nửa phòng kiến khi giai cấp công nhân có số lượng còn nhỏ bé, trong khi đó, phòng trào yêu nước đã có bề dày lịch sử và luôn luôn sống động
+ Có ý nghĩa chỉ đạo về chính sách đại đoàn kết dân tộc của Đảng ta
d Kết hợp nghiên cứu tác phẩm với thực tiễn chỉ đạo cách mạng Việt Nam Trong tác phẩm Đường cách mệnh ( 1927), Hồ Chí Minh đã đặt vấn đề:”Cách mệnh trước hét phải có cái gì? Trước hết phải có Đảng cách mệnh để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và với sản giai cấp mọi nơi Theo Hồ Chí Minh, sức mạnh to lớn của nhân dân chỉ pháp huy được khi được tập hợp, đoàn kết và được lãnh đạo bởi Đảng Cộng Sản Việt Nam
2, Các phương pháp cụ thể
+ Phương pháp lịch sử: nghiên cứu công tác xây dựng Đảng về
tư tưởng lý luận , chính trị và tổ chức trong tư tưởng Hồ Chí Minh theo quá trình phát sinh - tồn tại và phát triển
+ Phương pháp logic : nghiên cứu một cách tổng thể về xây dựng Đảng Cộng Sản Việt Nam nhằm tìm ra bản chất vốn có của Đảng Cộng Sản và khái quát thành lý luận
Trang 5Để hiểu rõ hơn về từng phương pháp cũng như các nguyên tắc
cụ thể mời cô và các bạn đón xem ở phần nội dung
C KẾT CẤU:
- Lời mở đầu
A Đối tượng nghiên cứu
B Phương pháp nghiên cứu
C Kết cấu
D Nội dung
I Phân tích nội dung công tác xây dựng Đảng trong tư tưởng Hồ Chí Minh
1 Xây dựng Đảng về tư tưởng, lí luận
2 Xây dựng Đảng về chính trị
3 Xây dựng Đảng về tổ chức
II Ý nghĩa của công tác xây dựng Đảng hiện nay
1 Hiện trạng công tác xây dựng
2 Ý nghĩa của côn tác xây dựng Đảng
III Giải pháp trong cuộc xâu dựng Đảng trong thực tiễn hiện nay về
khâu tổ chức cán bộ
E Kết luận
Trang 6D NỘI DUNG:
I Phân tích nội dung công tác xây dựng Đảng trong tư
tưởng Hồ Chí Minh
1 Xây dựng Đảng về tư tưởng, lí luận
a) Định nghĩa lí luận
Theo Hồ Chí Minh “Lí luận là toàn bộ những kinh nghiệm của con loài người Đồng thời nó cũng là toàn bộ những tri thức về thế giới tự nhiên và xã hội tích lũy lại trong quá khứ”
b) Vai trò của lý luận đối với việc xây dựng Đảng như thế nào?
Lý luận là một phạm trù có vai trò rất quan trọng đối với thực tiễn Nó luôn theo sau để hỗ trợ cho thực tiễn Nó góp phần làm biến đổi thực tiễn thông qua hoạt động của con người.Lý luận có khả năng lãnh đạo quần chúng đi lên dựa trên những kinh nghiệm hay những tri thức thực tế và khoa học mà những cán bộ hay những người đi trước tích lũy lại được V.I.Lênin khẳng định:
“Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng” Ngoài vai trò lãnh đạo quần chúng của nhân dân ra thì
lý luận còn có thể dự đoán được tương lai của xã hội để từ đó chúng ta có thể đưa ra những hướng khắc phục và những giải pháp kịp thời Thật vậy, chúng ta nhìn thấy được điều đấy không đâu xa
mà ngay chính vị lãnh tụ của dân tộc chúng ta Bác dựa vào lí luận
để phán đoán những sự kiện lịch sử sẽ diễn ra trong tương lai Cụ thể như : trong một bức thư gửi cụ Phan Chu Trinh thì Bác đã dự đoán chiễn tranh thế giới thứ nhất sẽ nổ ra, năm 1924, trong bài
"Đông Dương và Thái Bình Dương", Hồ Chí Minh đã dự báo về
nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh thế giới thứ hai và tiên
đoán: "Thế nào rồi cũng có ngày nước Nga cách mạng phải đọ
sức với chủ nghĩa tư bản" 15 năm sau, 1939, lịch sử đã chứng
minh điều Bác nói đã trở thành sự thật Nhờ có lý luận khoa học
mà hoạt động của con người nên chủ động, tự giác, hạn chế tình
Trang 7trạng mò mẫm, tự phát Đánh giá vai trò và ý nghĩa lớn lao của lý luận đối với thực tiễn, Hồ Chí Minh chỉ ra rằng: "Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mặt mà đi" ,
"Làm mà không có lý luận thì không khác gì đi mò trong đêm tối, vừa chậm chạp vừa hay vấp váp" Như vậy có thể thấy được rằng
lý luận rất cần thiết đối với việc phát triển của Đảng và Nhà Nước
c)Nội dung xây dựng Đảng về tư tưởng và lý luận.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh về vai trò của lý luận đối với sự phát triển và phồn thịnh của đất nước Đặc biệt là mang lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin vào để áp dụng Người cho rằng lý luận của chủ nghĩa này được xem như là một kim chỉ nam giúp những cán bộ hay những người lãnh đạo có thể áp dụng vào đó để phát triển và lãnh đạo đất nước một cách tốt nhất
Tuy nhiên việc học tập và vận dụng chủ nghĩa Mác Lênin, Chủ tịch
Hồ Chí Minh cũng lưu ý những điểm sau đây:
-Việc học tập, nghiên cứu, tuyên truyền chủ nghĩa Mác Lênin
phải luôn phù hợp với từng đối tượng
-Vận dụng chủ nghĩa Mác Lêninm phải phù hợp với từng hoàn cảnh
-Chú ý học tập kế thừa những kinh nghiệm tốt của các Đảng cộng sản khác, đồng thời đảng ta phải tổng kết những kinh nghiệm của mình để bổ sung cho chủ nghĩa Mác Lênin
-Tăng cường đấu tranh để bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác Lênin
Xã hội ngày càng phát triển, nảy sinh ra những vấn đề mới về
“ diễn biến hòa bình “ cũng như việc tranh chấp lãnh thổ đã tạo ra những thách thức đối với việc xây dựng đảng về tư tưởng và lý
Trang 8luận Chính Việt Nam chúng ta cũng là một nạn nhân trong việc tranh chấp lãnh thổ Cụ thể là tranh chấp hai quần đảo Hoàng Sa
và Trường Sa với Trung Quốc Nhắc đến Trung Quốc không ai không biết đến đây là một đất nước giàu có và có lợi thế hơn hẳn đối với Việt Nam chúng ta Có thể nói đây là thời gian khó khăn đối với Đất nước Việt Nam Trên đây chỉ là một trong những ví dụ nhỏ về những vấn đề nảy ra đối với Việt Nam làm ảnh hưởng đến công tác xây dựng Đảng
Vậy trước những khó khăn đấy thì chúng ta nên có những biện pháp gì đối với công tác tư tưởng , lí luận:
- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đề cao tinh thần và trách nhiệm chính trị
- Tiếp tục tăng cường sự bổ sung, vận dụng và sáng tạo những tư tưởng lí luận mới phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam Đồng thời luôn biết tiếp thu những lý kuận, tư tưởng giá trị của các nền văn hóa nhân loại góp phần làm đa dạng và phong phú thêm trong việc xây dựng Đảng
- Tăng cường việc giáo dục, tuyên truyền lý luận cho quần chúng nhân dân
- Trau dồi và nâng cao kiến thức lý luận cho các cán bộ chuyên trách những vấn đề tư tưởng , lý luận
- Mạnh mẽ phản bác, chống lại những thành phần phản động xuyên tạc lý luận đạo đức Tránh việc làm nhân dân nghĩ sai trái về tư tưởng lý luận
- Công tác tư tưởng lý luận phải bám sát với việc phát triển kinh tế-xã hội, bám sát an ninh quốc phòng để có thể thuận tiện hơn trong việc giải quyết những vấn đề khó khăn của đất nước
2.Xây dựng Đảng về chính trị:
Trang 9- Xây dựng đường lối chính trị: đây là vấn đề cốt tử, là yếu tố quan trọng nhất trong sự tồn tại và phát triển của Đảng Theo tư tưởng HCM, xây dựng đường lối chính trị cần phải:
+ Đường lối cách mạng cần phải khoa học, đúng đắn Xây dựng đường lối chính trị đúng đắn là nhiệm vụ bao trùm nhất trong công tác xây dựng đường lối cách mạng + Đường lối chính trị dựa trên học thuyết Mác - Lênin vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụ thể của nước ta, đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn cách mạng Việt Nam, phù hợp với xu thế của thời đại Coi chủ nghĩa Mác - Lênin là vũ khí lý luận, là nền tảng tư tưởng chính trị, trung thành và vận dụng sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin là nội dung then chốt trong công tác xây dựng Đảng, trong suốt những năm tháng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên của Đảng phải ra sức học tập chủ nghĩa Mác - Lênin Người nói: "Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta
Theo tư tưởng HCM, để xây dựng đường lối chính trị đúng đắn, Đảng phải thật sự tiên phong dũng cảm, phải có một bản lĩnh chính trị vững vàng, “chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo” trong mọi hoàn cảnh khó khăn, mọi giai đoạn của cách mạng ->Xây phải đi đôi với chống Người cảnh báo nguy cơ sai lầm về đường lối chính trị gây hậu quả nghiêm trọng đối với vận mệnh của Tổ quốc, sinh mệnh chính trị của hàng triệu đảng viên và nhân dân lao động Vì vậy, phải tránh nguy cơ sai lầm về đường lối chính trị và thói quan liêu, xa dân Hai điều đó sẽ dẫn tới thất bại của Đảng
- Bảo vệ chính trị: Xây dựng luôn đi đôi với bảo vệ Xây dựng chính quyền đi đôi với bảo vệ chính quyền là một trong những nội dung tư tưởng quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về quy luật
Trang 10dựng nước đi đôi với giữ nước
- Xây dựng và thực hiện nghị quyết Trong công tác phải cứng rắn về nguyên tắc và đường lối chiến lược, mềm dẻo về sách lược, linh hoạt về biện pháp đấu tranh, vừa
có khả năng tập hợp huy động toàn dân, vừa tranh thủ được sự đồng tình ủng hộ của các lực lượng cách mạng và tiến bộ trên thế giới, tạo thành một sức mạnh lồng hợp
- Xây dựng và phát triển hệ tư tưởng chính trị, củng cố lập trường chính trị, nâng cao bản lĩnh chính trị +Xây dựng Đảng về chính trị, là làm đường lối chính trị của Đảng phải thấm sâu vào mọi cán hộ, đảng viên và nhân dân, làm cho mọi người nắm vững đường lối của Đảng tạo ra sự nhất trí cao trong Đảng và đồng thuận trong xã hội vượt qua mọi khó khăn, phức tạp Biến nghị quyết của Đảng thành hiện thực.Để làm được điều đó, Đảng phải có những hình thức tuyên truyền , phổ biến đường lối chính trị đến các giai cấp và toàn thể nhân dân: thường xuyên giáo dục đường lối, chính sách của Đảng, cập nhật thông tin thời sự cho các cán bộ, đảng viên để họ luôn kiên định lập trường, giữ vững bản lĩnh chính trị trong mọi hoàn cảnh Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, xây dựng Đảng về chính trị được biểu hiện ở mục đích và lập trường của một Đảng cách mạng Người luôn căn dặn chúng ta không bao giờ được quên rằng, mục đích cuối cùng của Đảng là tiến lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Lập trường kiên định của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Mục tiêu đó, lập trường đó của Đảng là mục tiêu, là lập trường của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của toàn thể dân tộc Nếu rời bỏ mục tiêu đó, lập trường
đó, Đảng sẽ rơi vào tả khuynh hoặc hữu khuynh, dao động và không sớm thì muộn, sẽ xa rời chủ nghĩa Mác - Lênin, xa rời lý
Trang 11Trong công tác xây dựng đảng, xây dựng về chính trị, đưa ra những đường lối, phương hướng, phương pháp là bước đi tiên quyết và vô cùng quan trọng với sự phát triển và tồn tại của Đảng Với những tiền đề là chủ nghĩa Mác Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh được vận dụng triệt để và phụ hợp với điều kiện của Việt Nam, trong suốt gần 90 năm qua, Đảng ta luôn là tấm gương mẫu mực trong xây dựng đường lối cách mạng, là con tàu chính trị vững vàng chưa khi nào rơi vào sai lầm tả khuynh hoặc hữu khuynh về mặt đường lối
3 Xây dựng Đảng về tổ chức:
Về hệ thống tổ chức của Đảng, Hồ Chí Minh khẳng định sức
mạnh của Đảng bắt nguồn từ tổ chức Hệ thống tổ chức của Đảng
từ Trung ương đến cơ sở phải thật chặt chẽ, có tính kỷ luật cao Sức mạnh các tổ chức liên quan chặt chẽ với nhau; mỗi cấp độ tổ chức có chức năng, nhiệm vụ riêng
Trong hệ thống tổ chức đảng, Hồ Chí Minh rất coi trọng vai
trò của chi bộ Chi bộ là tổ chức hạt nhân, quyết định chất lượng lãnh đạo của Đảng; là môi trường tu dưỡng, rèn luyện và cũng là nơi giám sát đảng viên Chi bộ có vai trò quan trọng trong việc gắn kết giữa Đảng với quần chúng nhân dân
Về công tác cán bộ, Người luôn quan tâm xây dựng, rèn
luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên có đức, có tài Hồ Chí Minh nhận thức rất rõ vị trí, vai trò của người cán bộ trong sự nghiệp cách mạng Theo Người: “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt ra chính sách đúng Vì vậy, cán bộ là cái gốc của mọi công việc Vì vậy, huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”.“Cất nhắc cán bộ, không nên làm như “giã gạo” Nghĩa
là trước khi cất nhắc không xem xét kỹ Khi cất nhắc rồi không