- Có những hiểu biết về những sự kiện lịch sử quan trọng trong tiến trình chủ nghĩa xã hội ở các nước, về phong trào giảiphóng dân tộc và của các nước tư bản chủ yếu.. - Hiểu đựợc sự phá
Trang 1PHẦN MỘT MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THCS
I Vị trí môn lịch sử ở trường THCS:
- Môn lịch sử ở trường THCS nhằm giúp học sinh nắm những kiến thức cơ bản, cần thiết về kịch sử thế giới và lịch sửdân tộc, làm cơ sở bước đầu cho việc hình thànhthế giố quan khoa học, giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, truyền thống dântộc cho học sinh, tạo cho học sinh có các năng lực tư duy, hành động và thía độ ứng xử đúng đắn trong đời sống xã hội
- Chương trình lịch sử ở ttrường THCS góp phần hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, giáo dục lứa tuổi học sinh trung học cơ
sở, mà người dân tọc Việt Nam nào cũng biết lịch sử dân tộc
- Giáo viên được đào tạo chính quy, đã có vài năm trong nghề, nên thuận lợi cho việc giảng dạy và soạn gảng
- Có sách giáo khoa tương đối đầy đủ cho học sinh
- Phụ huynh có sự quan tâm và tạo điều kiện tốt cho con đến trường
2 Khó khăn:
Với chương trình học hiện nay, phương pháp dạy và học của một bộ phận lớn vẫn mang tính từ chương, nặng về thi cử.Cuộc vận động đổi mới phương pháp vẫn là mục tiêu từng bước phải kiên trì thực hiện
- Điểm đầu vào chưa được cải thiện từ kết quả các năm học trước (Đặc biệt ở Khối 6), chưa tạo đà và niềm tin trong thầy
cô giáo và học sinh
- Nhận thức về nhiệm vụ và trách nhiệm của một số ít giáo viên, nhân viên chưa đầy đủ dẫn đến thiếu đồng bộ trong côngviệc
- Hoàn cảnh gia đình học sinh, môi trường xã hội quanh trường vẫn còn nhiều điều chưa thuận lợi cho việc giáo dục Điềukiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu của chương trình mới
- Một số học sinh không xác định được mục đích và không có động cơ học tập, kiến thức của các em không đồng đều,nhất là học sinh mới vào lớp 6
Trang 2- Một số học sinh nhà xa trường, địa bàn đi lại khó khăn ở một số thôn của xã.
- Theo chương trình giảng dạy phương pháp mới, yêu cầu phải có đồ dùng dạy học, nhưng hiện nay nhà trường nhận vềchỉ phục vụ giảng dạy không tới 1/3 số tiết
- Chưa có phòng truyền thống bộ môn
- Học sinh còn thiếu tài liệu tham khảo
- Học sinh là đồng bào dân tộc thiểu số, vì vậy tiếp cận voái thầy cô giáo còn hạn chế về ngôn ngữ, cũng như giao tiếphàng ngày
III Mục tiêu môn lịch sử ở trường THCS:
- Bước đầu hình thành các kĩ năng cần thiết trong học tập môn lịch sử
- Hình thành năng lực, kĩ năng phát hiện, đề xuất và giải quyết các vấn đề về sử học như: Điều tra, thu thập, xử lí thôngtin, nêu dự kiến giải quyết các vấn đề, thực hiện dự kiến thông báo thông tin và kết quả giải quết các vấn đề
- Biết sử dụng kiến thức đã họ để tiếp thu kiến thức mới
3 Về giáo dục:
- Giáo dục học sinh lòng yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc, trân trọng di sản văn hoá - líchử trong sự nghiệpdựng nước và giữ nước, tin vào con đường phát triển của xã hội
- Trân trọng sự đống góp của các dân tộc, các nền văn hoá trên thế giới và có tinh thần quốc tế đúng đắn
- Có niềm tin vào sự phát triển từ thấp đến cao
- Bước đầu hình thành phẩm chất của người công dân, có thái độ tích cực đối với xã hội, vì cộnh đồng, yêu lao động, sốngnhân ái, có pháp luật và tuân theo pháp luật
4 Đảm bảo yêu cầu chất lượng phổ cập và hướng phát triển bồi dưỡng năng khiếu cho học sinh:
Chương trình lịch sử trung học cơ sở xây được xây dựng trên cơ sở nguyên tắc phân kì: lịch sử Việt Nam và lịch sử thếgiới, đồng thời cấu tạo theo khuôn khổ của từng lớp và phân phối chương trònh để học sinh nắm bắt kiến thức chất lượng hơn
Trang 3PHẦN HAI KẾ HOẠCH CỤ THỂ CÁC KHỐI LỚP
- Nắm được những nét chính về quá trình phát triển của lịch sử thế giới từ sau Chiến tranh thế giới thứ Hai đến nay
- Có những hiểu biết về những sự kiện lịch sử quan trọng trong tiến trình chủ nghĩa xã hội ở các nước, về phong trào giảiphóng dân tộc và của các nước tư bản chủ yếu
- Nắm được quá trình của lịch sử dân tộc từ sau Chiến tranh thế giới thứ Nhất đến nay
- Hiểu đựợc sự phát triển của phong trào cách mạng và sự hình thành Đảng cộng sản Việt Nam, về các phong trào giảiphóng dân tộc ở nước ta trong những năm 1930 - 1945; về hai cuộc kháng chiến chống Mĩ và Pháp; Về công cuộc xây dựng chủnghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa của nhân dân ta
- Hiểu được vau trò to lớn của Đảng cộng sản Việt Nam và công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cách mạng nước ta.Nắm được nguyên nhân và ý nghĩa của Cánh mạng tháng Tám năm 1945, thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống Pháp vàchống Mĩ trong công cuộc đấu tranh và xây dựng đất nước của nhân dân ta
- Nhận thức bước đầu về tính qui luật của sự phát triển lịch sử, vai trò của sự phát triển sản xuất trong đời sống xã hội, vaitrò của nhân dân và cá nhân trong lịch sử
- Về lịch sử địa phương: Học sinh có những hiểu biết cơ bản về những sự kiện của lịch sử địa phương gắn liền với lịch sửdân tộc từ năm 1919 đến nay
2 Tư tưởng, tình cảm, thái độ:
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu quê hương đất nước, gắn liền với tin yêu chủ nghĩa xã hội, lòng tự hào dân tộc và trântrọng đối với những di sản lịch sử trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc
Trang 4- Trân trọng các dân tộc, các nền văn hoá trên thế giới, có tinh thần quốc tế chân chính, yêu chuộng hoà bình, hữu nghịgiữa các dân tộc.
- Có niềm tin về sự phát triển của lịch sử nhân loại và lịch sử dân tộc
- Bước đầu hình thành những phẩm chất của người công dân, có thái độ tích cự vì xã hội, vì cộng đồng, yêu lao động, sốngnhân ái, có niềm tin, có ý thức kỉ luật và tuân theo pháp luật
- Có ý thức tạo ra một số thiết bị, đồ dùng học tập cần thiết cho việc học tập bọ môn
- Hình thành ý thức kĩ năng sưu tầm các sử liệu nhất là nguồn sử liệu lịch sử đại phương
- Rèn luyện các kĩ năng đặc trưng bộ môn: Phân tích, tổng hợp, đối chiếu, so sánh, đánh giá các sự kiện, các nhaan vật lịch
sử Từ đó rút ra kết luận, bài học kinh nghiệm vàp thực tế cuộc sống
III Nội dung chương trình:
Theo cấu tạo chương trình chúng ta cần chú ý đến các mối lien hệ giữa lịch sử thế giới với lịch sử Việt Nam, tính toán toàndiện sự phát triển lịch swr trên các lĩnh vực đời sống xã hội, đến mối liên hệ giữa lịch sử với các môn có liên quan đặc biệt làChủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mối liên hệ giữa quá khứ với hiện tại và triển vọng phát triển tương lai hợp quiluật của xã hội laòi người và dân tộc
Nhì chung, so với chương trình cũ, chương trình mới của lớp 9 có bổ sung nhiều nội dung, những thành tựu về khoa họcmới được nghiên cứu hơn, trên cơ sở kế thừa những nội dung của sách giáo khoa cũ Do đó cần nắm vững những kiến thức cơbản của từng phần, từng chương để bảo đảm mục tiêu, kế hoạch dạy học, kết hợp với đổi mới phương pháp dạy học, phù hợpvới đặc trưng môn học Nội dung chương trình cụ thể như sau:
PHẦN MỘT: LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Chương I: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giưới thứ Hai
1 Liên Xô và các nước Đông Âu từ năm 1945 đến giữa những năm 70 của TKXX
Liên Xô Khôi phục kinh tế sau chiến tranh(1945 - 1950) Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH (1945 đến giữanhững năm 70 của TKXX)
Cấc nước Đông Âu: Sự thành lập nhà nước dân chủ nhân dân, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội từ năm 1945 đến giữanhững năm 70 của TKXX
Chủ nghĩa xã hội trở thành hệ thống
Trang 52 Liên Xô và các nước Đông Âu từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của TKXX.
Sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô Viết (từ nửa sau những năm 70 đến đầu những năm 90 của TKXX)
Cuộc khủng hoảng của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu
Chương II: Các nước Á, Phi, Mĩ - la tinh từ năm 1945 đến nay
1 Quá trình tan rã của hệ thống thuộc địa
Khía quát quá trình tan rã của hệ thống thuộc địa (qua cá c giai đoạn: từ năm 1945 đến giữa những năm 60; từ những năm
60 đến giữa những năm70; từ nửa sau những năm 70 đến đầu những năm 90 của TKXX)
2 Các nước châu Á: Tình hình chung; Trung Quốc
3 Các nước Đông Nam Á
4 Các nước châu Phi: Tình hình chung; Nam Phi
5 Các nước Mĩ - Latinh: Tình hình chung; Cu Ba
Chương III: Mĩ, Nhật Bản, Tây Âu từ năm 1945 đến nay:
Tình hình kinh tế, chính trih, xã hội, chính sách đối ngoại các nước Mĩ, Nhật Bản, Tây Âu
Sự liên kết khu vực Tây Âu
Chưowng IV: Quan hệ quốc tế từ năm 1945 đến nay:
Sự hình thành trật tự thế giới mới sau chiến tranh Sự thành lập liên hợp quốc "Chiến tranh lạnh" Thế giới sau chiến tranhlạnh
Chương V: Cánh mạng khoa học kỹ thuật từ năm 1945 đến nay:
Những thành tựu chủ yếu của cánh mạng khoa học kỹ thuật
Ý nghĩa và tác động của cánh mạng khoa học kỹ thuật
Tổng kết: Những nội dung chính đã học về lịch sử thế giới từ năm 1945 đến nay
Các xu thế phát triển của thế giới ngày nay
PHẦN HAI: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NAY
Chương I: Việt Nam trong những năm 1919 - 1930:
1 Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất: Những biến đổi trong đời sống kinh tế, chính trị, xã hội, văn hoá, giáo dụcnước ta sau chiến tranh thế giới thứ nhất
2 Phong trào cách mạng Việt nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất: Ảnh hưởng của Cánh mạng tháng Mười Nga và phongtrào cách nmạng thế giới; Phong trào dân chủ công khai và phong trào công nhân (1919 - 1926)
3 Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài Ảnh hưởng của những hoạt động đó đối với cách mạng Việt Nam
Trang 64 Cách mạng Việt Nam trước khi Đảng cộng sản ra đời: Bước phát triển mới của phong trào cách mạng Việt nam, sự rađời và hoạt độnh của Tân Việt cách mạng Đảng và Việt Nam Quốc dân Đảng với cuộc khởi nghĩa Yên Bái, sự ra đời của ba tổchức cộng sản trong nhưzng năm 1929.
Chương II: Việt Nam trong những năm 1930 - 1939:
1 Đảng cộng sản Việt Nam ra đời (3/2/1930) : Hội nghị thành lập Đảng, Luận cương chính trị năm 1930, ý nghĩa lịch sửcủa việc thành lập Đảng
2 Phong trào cách mạng Việt Nam trong những năm 1930 - 1935: Việt Nam trong thời kì khủng hoảng kinh tế thế giới(1929 - 1933), phong trào cách mạng 1930 - 1931 với đỉnh cao Xô Viết Nghệ - Tĩnh, cuộc đấu tranh phục hồi lực lượng cáchmạng, ý nghĩ của phong trào cách mạng 1930 - 1931
3 Cuộc vận động dân chủ trong những năm 1936 - 1939, các hình thức hoạt động, kết quả và ý nghĩa
Chương III Cuộc vận động Cách mạng tháng Tám:
1 Việt Nam trong những năm 1939 - 1941: Tình hình thế giới và Đông Dương, những cuộc nổi dậy đầu tiên
2 Cao trào Cáh mạng tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945: hồ Chí Minh về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng khángNhật cứu nước tiến tới Tổng khởi nghĩa giành chính quyền
3 Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 và sự thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hoà,,nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩalịch sử của Cách mạng tháng Tám
Chương IV: Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám đến toàn quốc kháng chiến:
1 Cuộc đấu tranh boả vệ và xây dựng chính quyề dân chủ nhân dân: Diệt giặc đói, giặc dốt và giải quyết khó khăn về tàichính
2 Nhân dân Nam Bộ kháng chiến chống thực dân Pháp trở lại xâm lược, đấu tranh chống quân Tưởng và bọn phản cáchmạng Hiệp định sơ bộ ngày 6/3/1946 và Tạm ước 14/9/1946
Chương V: Việt Nam từ cuối năm 1946 đến năm 1954:
1 Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946 - 1950)
2 Bước phát triển mới của cuộc khấng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1950 1953); Chiến dịch Biên giới Thu đông 1950, kết quả và ý nghĩa
-3 Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược kết thúc (1953 - 1954): Kế hoạch quân sự Na Va của Pháp - Mĩ cuộctiến công chiến lược Đông - Xuân 1953 - 1954 và chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ; Hiệp định Giơnevơ về việc lập lại hoà bình
ở Đông Dương Ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp
Chương VI: Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1975:
1 Xây dựng chủ nghĩa xã họi ở miền Bắc và đấu tranh chống đế quốc Mĩ, chính quyền Sài Gòn ở miền Nam; Tình hìnhnước ta sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, nhiệm vụ của cách mạng hai miền
Trang 72 Cả nước trực tiếp đấu tranh chống Mĩ cứu nước (1965 - 1973).
3 Hoàn thành giải phóng miền Nam thống nhất đất nước(1973 - 1975): Miền Bắc khôi phục và phát triển kinh tế, xây dựngCHXH, dốc sức chi viện cho miền Nam
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân năm 1975: Diễn biến và kết quả
Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước (1954 - 1975)
Chương VII: Việt Nam trong những năm 1975 đến năm 2000:
1 Việt Nam trong những năm đầu sau đại thắng mùa xuân 1975:
Tình hình hai miền Nam - Bắc sau đại thắng mùa xuân 1975, khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh
tế, văn hoá ở hai miền đất nước
Hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước (1975 - 1976)
2 Việt nam xây dựng đất nước, đấu tranh bảo vệ Tổ quốc (1976 - 1985): Việt Nam 10 nnăm đi lên CNXH (1976 - 1980);Đấu tranh bảo vệ Tổ quốc (1975 - 1979)
3 Việt Nam trên con đường đổi mới đi lên CNXH (1986 đến năm 2000): Đường lối đổi mới của Đảng thành tựu ViệtNam sau 15 năm thực hiện đường lối đổi mới
IV Nội dung và phương pháp giảng dạy lịch sử 9:
RÚT KINH NGHIỆM
TKXX
- Những thành tựu to lớn của nhândân Liên Xô trong công cuộc hàngắn các vết thương chiến tranh,khôi phục nền kinh tế và sau đótiếp tục xây dựng cơ sở vật chất, kỹthuật của chủ nghĩa xã hội
- Những thắng lợi có ý nghĩa lịch
sử của nhân dân các nước Đông Âusau 1945: Giành thắng lợi trongcuộc cách mạng giải phóng dân
Bản đồ Liên Xô vàcác nước Đông Âu(hoặc châu Âu)
Một số tranh ảnh tiêubiểu về Liên Xô, cácnước Đông Âu tronggiai đoạn từ sau năm
1945 đến năm 1970
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đáp
Trang 8tộc, thiết lập chế độ dõn chủ nhõndõn, tiến hành xõy dựng chủ nghĩa
xó hội
- Sự hỡnh thành hệ thế XHCN thếgiới
BÀI 2 LIấN Xễ VÀ CÁC NƯỚC ĐễNG ÂU TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN ĐầU NHỮNG NĂM 90 CỦA TKXX
Giỳp học sinh nắm được những nộtchớnh của quỏ trỡnh khủng hoảng
và tan ró của chế độ XHCN ở Liờn
Xụ và cỏc nước Đụng Âu
Tranh ảnh về sự tan
ró của Liờn Xụ vàcỏc nước XHCNĐụng Âu
Tranh ảnh về một sốnhà lónh đạo Liờn
Xụ và cỏc nướcĐụng Âu
Trực quanMiờu tảGiảng giảiNờu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đỏp
BÀI 3 QUÁ TRèNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHểNG DÂN TỘC VÀ SỰ TAN
RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
Quỏ trỡnh phỏt triển của phong tràogiải phúng dõn tộc và sự tan ró của
hệ thống thuộc địa ở Chõu Á, châuPhi và Mĩ La Tinh Những diễnbiến chủ yếu, những thắng lợi tolớn và khó khăn trong công cuộcxây dựng đất nớc ở các nớc này
Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ
- Tranh ảnh về cỏcnước Á, Phi, Mĩ -latinh từ sau chiếntranh thế giới thứ haiđến nay
Bản đồ treo tường : chõu Á, Phi, Mĩ – latinh
BÀI 4 CÁC NƯỚC CHÂU Á
- Khỏi quỏt tỡnh hỡnh cỏc nướcchõu Á sau chiến tranh thế giới thứ
2 Sự ra đời của cỏc nước CHNDTrung Hoa Cỏc giai đoạn phỏttriển của nước CHNDTrung Hoa
từ sau năm 1949 đến nay
Bản đồ chõu Á
và bản đồ TrungQuốc (nếu cú)
BÀI 5 - Tỡnh hỡnh Đụng Nam Á trước và
sau 1945
Bản đồ thế giới, lược
đồ cỏc nước ĐNÁMột số tranh ảnh về
Trang 9VI 6 CÁC NƯỚC ĐễNG
NAM Á - Sự ra đời của Hiệp hội cỏc nước
Đụng Nam Á - ASEAN và vai tròcủa nó đối với sự phát triển của cácnớc trong khu vực
cỏc nước ĐNÁ như:
VN, Lào, Campuchia,
Trực quanMiờu tảGiảng giảiNờu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đỏp
BÀI 6 CÁC NƯỚC CHÂU PHI
- Tỡnh hỡnh chung của cỏc nướcchõu Phi sau chiến tranh thế giớithứ hai: cuộc đấu tranh giành độclập và sự phỏt triển kinh tế - xó hộicủa cỏc nước chõu Phi
- Cuộc đấu tranh xoỏ bỏ chế độphõn biệt chủng tộc ở Cộng hoàNam Phi
Bản đồ thế giới, bản
đồ chõu Phi Nếukhụng cú, GV cú thểphúng to lược đồchõu Phi trong SGKMột số tranh ảnh vềchõu Phi (nếu cú)
VIII 8
BÀI 7 CÁC NƯỚC
- Giỏo dục tinh thần đoàn kết vàủng hộ phong trào cỏch mạng củacỏc nước Mĩ La Tinh
Bản đồ thế giới vàlược đồ khu vực MĩLa-tinh
Những tài liệu về Latinh
Mĩ-IX 9 KIỂM TRA MỘT TIẾT
Qua giờ kiểm tra nhằm đỏnh giỏhọc sinh về mụn lịch sử ở cỏc bài
đó học Giỳp học sinh biết đỏnhgiỏ, phõn tớch sự kiện lịch sử Giỏodục học sinh ý thức tự giỏc làmbài, biết vận dụng kiến thức đó họcvào bài làm
Trang 10X 10
BÀI 8 NƯỚC MĨ
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai,kinh tế Mĩ có bước phát triển nhảyvọt, trong hệ thống các nước tưbản
- Trong thời kỳ này nước Mĩ thựchiện chính sách đối nội phản động,đối ngoại bành trướng với mưu đồ
bá chủ thế giới, nhưng trong hơnnửa thế kỷ qua, Mĩ đã vấp phảinhiều thất bại nặng nề
- Bản đồ thế giới vàbản đồ nước Mĩ
- Một số tranh ảnh vềcác loại máy bay của
BÀI 9 NƯỚC NHẬT
- Nhật bản là nước phát xít bại trận,kinh tế Nhật bị tàn phá nặng nề
Sau chiến tranh thế giới thứ hai Nhật Bản đã thực hiện những cảicách dân chủ và phát triển kinh tế
-Nhật Bản đã vươn lên nhanh chóngtrở thành siêu cường quốc, đứngthứ 2 thế giới
-Bản đồ Nhật Bản(hoặc bản đồ châu Á)
- Một số tranh ảnh vềđất nước Nhật Bản
XII 12
BÀI 10 CÁC NƯỚC TÂY ÂU
Những nét khái quát nhất của cácnước Tây Âu từ sau chiến tranh thếgiới thứ hai đến nay Xu thế liênkết giữa các nước trong khu vựcđang phát triển trên thế giới, Tây
Âu là những nước đi đâu thực hiện
xu thế này
Bản đồ chính trị châuÂu
XIII 13
BÀI 11 TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN
Trang 11TRANH chức Liên hợp quốc, tình trạng
“Chiến tranh lạnh”, những hiện
tượng mới và các xu thế phát triển của thế giới ngày nay
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đáp
XIV 14
BÀI 12 NHỮNG THÀNH TỰU CHỦ YẾU VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA CUỘC CÁCH MẠNG KH-KT SAU CHIẾN THANH THẾ GIỚ THỨ
HAI
Nguồn gốc, những thành tựu chủyếu, ý nghĩa lịch sử và tác độngcủa cuộc cách mạng khoa học - kỹthuật lần thứ hai của loài người
Một số tranh ảnh về các thành tựu khoa học kĩ thuật
TÔNG KẾT LỊCH SỬ THẾ GIỚI
- Củng cố những kiến thức đã học
về lịch sử thế giới hiện đại từ sauchiến tranh thế giới thứ hai đến nay(2000)
- Học sinh nắm được những nét nổibật và cũng là nội dung chủ yếu, lànhững nhân tố chi phối sự hìnhthành thế giới từ sau năm 1945
-Học sinh thấy được những xu thếphát triển hiện nay của thế giới, khiloài người bước vào thế kỷ XXI
Bản đồ thế giớiMáy đèn chiếuMột số hình ảnh, tưliệu ở các bài trước vàmột số tư liệu khácSách giáo khoa và sách giáo viên
XVI 16
BÀI 14 VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ
NHẤT
- Nguyên nhân, nội dung, đặc điểmcủa chương trình khai thác thuộcđịa lần thứ 2 của Thực dân Pháp ởViệt Nam
- Những thủ đoạn của Pháp vềchính trị, văn hóa, giáo dục phục
vụ cho chương trình khai thác
Bản đồ Việt Nam
kí hiệu các nguồn lợicủa tư bản thực dânPháp ở Việt Namtrong cuộc khai tháclần thứ 2
Trang 12- Sự phõn húa giai cấp và thỏi độcủa cỏc giai cấp.
Trực quanMiờu tảGiảng giảiNờu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đỏp
XVII 17
BÀI 15 PHONG TRÀO CÁCH MẠNG VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT(1919-
1925)
- Cỏch mạng thỏng Mười Nga 1917thành cụng và sự tồn tại vững chắccủa Nhà nước Xụ Viết đầu tiờn,phong trào cỏch mạng thế giới đóảnh hưởng thuận lợi đến phongtrào giải phúng dõn tộc ở ViệtNam
- Nột chớnh trong phong trào đấutranh của tư sản dõn tộc, tiểu tư sản
và phong trào cụng nhõn Việt Nam
từ 1919 đến 1925
Phúng to lược
đồ “ nguồn lợi của tưbản Phỏp ở Việt Namtrong cuộckhaithỏclần thứ 2”Sưu tầmmột số tranh ảnh, tàiliệu về chớnh sỏch caitrị của thực dõn Phỏp
XVIII 18 KIỂM TRA HỌC Kè I
- Qua giờ kiểm tra giỳp học sinhđỏnh giỏ kiến thức lịch sử ở học kỳI
- Giỳp học sinh đỏnh giỏ, so sỏnh,phõn tớch cỏc sự kiện lịch sử
- Giỏo dục học sinh tự giỏc khi làmbài, vận dụng kiến thức vào bài học
HỌC Kè II
BÀI 16 NHỮNG HOẠT ĐỘNG CỦA NGUYỄN ÁI QUỐC Ở NƯỚC NGOÀI TRONG NHỮNG NĂM
1919 - 1925
- Những hoạt động của Nguyễn ÁiQuốc sau chiến tranh thế giới thứnhất ở Pháp - Liên Xô - TrungQuốc (1911-1920)
- Sau gần 10 năm bôn ba hải ngoạiNgời đã tìm thấy chân lý cứu nớcsau đó Ngời tích cực chuẩn bị sự ra
đời của Đảng cộng sản Việt Nam
Ảnh Nguyễn Ái Quốctại Đại hội Tua
Những tài liệu vềhoạt động củaNguyễn Ái Quốc
Trang 13- Hiểu đợc chủ trơng và hoạt độngcủa hội Việt Nam cách mạng thanhniên.
Trực quanMiờu tảGiảng giảiNờu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đỏp
Phúng to lược đồ “cuộc khởi nghĩa YờnBỏi( 1930)”, sử dụngảnh Trụ sở chi bộcộng
sản đầu tiờn nhà số5Đ phố Hàm Long,HN
Sưu tầm chõn dung cỏc nhõn vật lịch sư
XXI 22
BÀI 18 ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI
- Hoàn cảnh lịch sử, nội dung chủyếu, ý nghĩa lịch sử của Hội nghịthành lập Đảng
- Nội dung chớnh của luận cươngchớnh trị thỏng 10/1930
Tranh ảnh lịch sử :chõn dung Nguyễn ÁiQuốc năm 1930, Chõn dung Trần Phỳ
XXII 23
BÀI 19 PHONG TRÀO CÁCH MẠNG VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1930-1935
- Nguyờn nhõn, diễn biến, ý nghĩacủa phong trào cỏch mạng1930-
1931 mà đỉnh cao là Xụ Viết Nghệ Tĩnh Học sinh hiểu “Tại sao
-Xụ Viết - Nghệ Tĩnh là chớnhquyền kiểu mới ?”
- Quỏ trỡnh hồi phục lực lượngcỏch mạng (1931-1935)
Lược đồ phongtrào cụng nhõn , nụngdõn 1930-1931 và XụViết Nghệ Tĩnh
Lược đồ hành chớnh Việt Nam
BÀI 20 ởng trực tiếp đối với phong trào
cỏch mạng Việt Nam trong nhữngnăm 1936-1939
Ảnh “ Cuộc mớt tinh
ở Khu Đấu xảo ( HàNội)”
Trang 14XXII 24 CUỘC VẬN ĐỘNG
DÂN CHỦ TRONG NHỮNG NĂM 1936-
1939
- Chủ trương của Đảng và phongtrào đấu tranh công khai thời kỳ1936-1939
Sưu tầm một số sách,báo tiến bộ thời kìnày ( nếu có điềukiện)
Những tài liệu vềphong trào đấu tranhđòi tự do, dân chủtrong những năm1936-1939
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đáp
XXIII 25
BÀI 21 VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939-
1945
- Sau khi chiến tranh thế giới thứhai bùng nổ, Nhật vào ĐôngDương, Pháp - Nhật cấu kết vớinhau để thống trị và bóc lột ĐôngDương, làm cho nhân dân ta vôcùng khốn khổ
- Những nét chính về diễn biến của
3 cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam
Kỳ và Đô Lương, ý nghĩa lịch sửcủa 3 cuộc khởi nghĩa
Lược đồ ba cuộc nổidậy
Các tài liệu về ách ápbức của Pháp – Nhậtđối với nhân dân ta
và cuộc nổi dậy :khởi nghĩa Bắc Sơn,khởi nghĩa Nam Kỳ,binh biến Đô Lương
- Hoàn cảnh dẫn tới việc Đảng tachủ trương thành lập Mặt trận ViệtMinh và sự phát triển của lực lượngcách mạng sau khi Việt Minh thànhlập
- Những chủ trương của Đảng saukhi Nhật đảo chính Pháp và diễnbiến của cao trào kháng Nhật, tiếntới tổng khởi nghĩa tháng 8/1945
Bức ảnh “Đội ViệtNma tuyên truyềngiải phóng quân”
Lược đồ “Khu giảiphóng Việt Bắc”
Các tài liệu về hoạt động của Chủ tịch HồChí Minh ở Pác Bó
BÀI 23
- Nhật tuyên bố đầu hàng, tình hìnhthế giới có lợi cho ta Chủ tịch Hồ
Lược đồ: Tổng khởinghĩa tháng Tám năm
Trang 15XXIV 28
TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM
1945 VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ
Chí Minh quyết định phát độngtổng khởi nghĩa giành chính quyền
Cuộc tổng khởi nghĩa diễn ranhanh chóng trong toàn quốc
Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà
ra đời
- Ý nghÜa lÞch sö vµ nguyªn nh©nth¾ng lîi cña c¸ch m¹ng th¸ng 8
1945
Ảnh: Cuộc mít tinhtại Nhà hát lớn HàNội (19-8-1945)
Ảnh: Chủ tịch Hồ ChíMinh đọc Tuyênngôn Độc lập (2-9-1945)
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đáp
- Tình hình nước ta sau cách mạngtháng tám
- Dưới sự lãnh đạo của Đảng và HồChủ Tịch chúng ta đã phát huythắng lợi, khắc phục khó khăn giữvững và củng cố chính quyền nhândân
- Sách lược chống ngoại xâm vànội phản để bảo vệ chính quyền
Sử dụng tranh ảnhtrong SGK khi giảngbài trên lớp Đọc tàiliệu tham khảo trongSGV Tổ chức cho
HS tự sưu tầm tranhảnh cho nội dung bàihọc
XXVI 31&
32
BÀI 25 NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP(1946-1950)
- Nguyên nhân dẫn tới cuộc khángchiến chống thực dân Pháp bùng
nổ (19/12/1946)
- Nội dung của đường lối khángchiến chống Pháp Đó là đường lốicủa cuộc chiến tranh nhân dân
- Những thắng lợi mở đầu có ýnghĩa chiến lược của quân và dân
ta trên các mặt trận
Sử dụng tranh ảnh, lược đồ trong SGK, bản đồ treo tường
“Chiến dịch Việt Bắc thu – đông năm 1947” Đọc tài liệu tham khảo trong SGV
- Từ chiến dịch biên giới 1950 trở
đi cuộc kháng chiến bước sang giai
Sử dụng tranh ảnh, biểu bảng, lược đồ
Trang 16đoạn mới Ta chủ động phản cụngđịch trờn khắp cỏc địa bàn quantrọng.
- Thời kỳ này cuộc khỏng chiếngiành được thắng lợi toàn diện
- Đế quốc Mĩ can thiệp sõu hơnvào cuộc chiến tranh Đụng Dương
- Phỏp, Mĩ õm mưu giành lại quyềnchủ động trờn chiến trường BắcBộ
trong SGK khi giảng bài trờn lớp., bản đồ “Chiến dịch Biờn giới thu – đụng 1950”
Đọc thờm tài liệu tham khảo trong SGV Tổ chức cho
HS sưu tầm tranh ảnh
Trực quanMiờu tảGiảng giảiNờu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đỏp
- Kế họach Na-Va (5/1953)
- Chủ trơng chiến lợc của ta trongchiến cuộc Đông - Xuân 1953-
1954 nhằm phá tan kế hoạch
Na-Va, giành thắng lợi quân sự quyết
định đó là chiến thắng lịch sử ĐiệnBiên Phủ
- Giải giáp kết thúc chiến tranh ở
Đông Dơng bằng hiệp định Ne-Vơ (7/1954)
Giơ-Sử dụng tranh ảnh,lược đồ trong SGKkhi giảng bài trờnlớp., bản đồ “ Chiếndịch Điện Biờn Phủ”
Đọc thờm tài liệutham khảo trongSGV Tổ chức cho
HS sưu tầm tranhảnh
XXIX 37 LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Năm được nội dung lịch sử địa
phương giai đoạn từ năm 1945-1975 Sưu tầm tranh ảnh LSĐP
XXIX 38 KIỂM TRA MỘT TIẾT Qua giờ kiểm tra nhằm đỏnh giỏ
học sinh về mụn lịch sử ở cỏc bài
đó học Giỳp học sinh biết đỏnhgiỏ, phõn tớch sự kiện lịch sử Giỏodục học sinh ý thức tự giỏc làmbài, biết vận dụng kiến thức
Trang 17Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đáp
- Tình hình nước ta sau hiệp địnhGiơ - Ne - Vơ (7/1954), nguyênnhân của việc đất nước ta bị chiacắt làm 2 miền
- Nhiệm vụ của cách mạng XHCNmiền Bắc (1954-1960) là hoànthành cải cách ruộng đất, khôi phụckinh tế, hàn gắn vết thương chiếntranh và cải tạo quan hệ sản xuấtchúng ta đã thu được kết quả lớn,nhưng còn nhiều thiếu sót, sai lầm
Tranh ảnh, sơ đồ,lược đồ trong SGK
Bản đồ hànhchính Việt Nam
Bản đồ treotường “Phong tràoĐồng Khởi” (1959 –1960)
- Hoàn cảnh của Đế quốc Mĩ đề rachiến lược “Chiến tranh cục bộ”
- Âm mưu và thủ đoạn mới của Mĩtrong “Chiến tranh cục bộ”
- Nhân dân miền Nam đánh bại
“Chiến tranh cục bộ” của Đế quốc
Mĩ như thế nào ?
Tranh ảnh, sơ đồ, Bản
đồ “ Chiến dịch VạnTường” – “Tổng tiếncông và nổi dậy Tết
1968”,”Tiến côngchiến lược 1972”-
XXXIII 45
46
BÀI 30 HOÀN THÀNH GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (1973-1975)
- Nhiệm vụ của cách mạng nước tasau Hiệp định Pa-Ri
- Miền Bắc khắc phục hậu quảchiến tranh, khôi phục và phát triểnkinh tế- văn hóa, chi viện kịp thờicho miền Nam
- Miền Nam đấu tranh chống lấnchiếm của địch
- Cuộc tổng tiến công và nổi dậyxuân 1975
Bản đồ treo tường “Chiến dịch TâyNguyên, Huế – Đànẵng , Cuộc tổng tiếncông và nổi dậy mùaxuân 1975) , bănghình (nếu có
XXXIV 47 LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Năm được nội dung lịch sử địa Sưu tầm tranh ảnh
Trang 18phương giai đoạn từ năm
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đáp
XXXIV 48
BÀI 31 VIỆT NAM TRONG NĂM ĐẦU SAU ĐẠI THẮNG XUÂN 1975
- Tình hình hai miền Nam - Bắcsau đại thắng mùa xuân 1975
- Những biện pháp khắc phục hậuquả của chiến tranh, khôi phục vàphát triển kinh tế của 2 miền
- Chúng ta hoàn toàn thống nhất đất nước về mặt nhà nước
Sách Đại cương lịch
sử Việt nam Hình ảnh có liên
quan đến bài
XXXV 49
BÀI 32 XÂY DỰNG ĐẤTNƯỚC,ĐẤU TRANH BẢO VỆ TỔ QUỐC(1976-1985)
- Con đường tấy yếu của cáchmạng Việt Nam là đi lên CNXH,những thành tựu và thiếu sót, yếukém trong 10 năm đầu cả nước đilên CNXH (1976-1985)
- Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giớiphía Tây - Nam và phía Bắc Tổquốc (1975-1979)
Tranh ảnh trong sáchgiáo khoa
Tham khảo SGV Sách Đại cương Lịch
sử Việt Nam…
XXXV 50
BÀI 33 VIỆT NAM TRÊN ĐƯỜNG ĐỔI MỚI ĐI LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI(1986-2000)
- Sự tất yếu phải đổi mới đất nước
đi lên CNXH, nội dung của đườnglối đổi mới
- Quá trình thực hiện đổi mới đấtnước
- Những thành tựu và yếu kémtrong quá trình đổi mới
Sách Giáo Khoa ,sách giáo viên
Tranh ảnh Văn kiện Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ VI , lần thứ VII, lần thứ VIII, lần thứ IX
XXXVI 51
BÀI 34 TỔNG KẾT LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ SAU CHIẾN TRANH THẾ
- Quá trình phát triển của lịch sửdân tộc từ năm 1919 đến nay(2000), các giai đoạn chính vànhững đặc điểm lớn của mỗi giaiđoạn (1919-1930), (1930-1945),
GV hướng dẫn HS sưu tầm các tranh ảnh, tài liệu liên quanđến giai đoạn lịch sử
từ năm 1919 đến nay,
Trang 19GIỚI THỨ NHẤT ĐẾN NĂM 2000 (1945-1954), (1954-1975), (1975-
1986), (1986-2000)
- Nguyên nhân cơ bản quyết địnhquá trình phát triển của lịch sử dântộc, bài học kinh nghiệm lớn rút rađược từ quá trình đó
chủ yếu là các thành tựu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTường thuậtGợi mở Vấn đáp
XXXVI 52 KIỂM TRA HỌC KÌ II - Củng cố, đánh giá lại kiến thức
đã học, từ đó giáo viên đánh giákiến thức của học sinh
- Rèn luyện cách làm bài cho họcsinh
KẾ HOẠCH MÔN LỊCH SỬ 8
Trang 20I Vị trí môn lịch sử 8:
Cung cấp cho học sinh những hiểu biết có hệ thống về lịch sử thế giới, cũng như lịch sử dân tộc và lịch sử địaphương Tính toàn diện của sự phát triển lịch sử trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, đến mối liên hệ giữa lịch sử với các mônhọc có liên quan, đặc biệt là chue nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mối kiên hệ giữa quá khứ với hiện tại, và triểnvọng phát triển tương lai hợp quy luật của xã họi loài người và dân tộc
II Yêu cầu mục tiêu của môn lịch sử 8:
- Biết sử dụng sách giáo khoa và các tài liệu tham khảo, đồ dùng dạy học chủ yếu liên quan đến chương trình
- Phát huy tính tích cực và sáng tạo học tập của học sinh trong việc rèn luyện các kỹ năng bộ môn, gắn "học với hành",liên hệ kiến thức quá khứ với cuộc sống hiện tại Có ý thức và kỹ năng tạo một số đồ dùng trực quan cần thiết cho việc học tập
bộ môn
- Bước đầu có ý thức và kỹ năng sưu tầm thuu thập tài liệu, nhất là tài liệu địa phương
- Biết trình bày, phân tích, so sánh, đối chiếu các sự kiện cơ bản để đánh giá các sự kiện, nhân vật lịch sử, rút ra kết luận
và bài học vào thực tế cuộc sống
3 Tư tưởng, phẩm chất, thái độ:
- Giáo dục truỳen thống dân tộc, nổi bậc là lòng yêưnớc, tinh thần Quốc tế chân chính, thể hiện cụ thể ở quyết tâm bảo vệ
Tổ quốc, ủng hộ cuộc đấu tranh chống áp bức, giành độc lập dân tộc, tiến bộ xã hội, chống chiến tranh phi nghĩa, yêu chuộnghoà bình
- Giáo dục tinh thần Quốc tế, những phẩm chất tốt đẹp của giai cấp vô sản thế giới
- Xây dựng niềm tin vào sự thắng lợi tất yếu của xã hội chủ nghĩa, cũng như chủ nghĩa tư bản không tránh khỏi bị diệtvong
III Nội dung chương trình:
1 Khái quát về nội dung khoá trình lịch sử thế giới cận đại:
Trang 21- Lịch sử thế giới cận đại theo quan điểm Macxít - Lêninnít, bắt đầu tè cuộc cách mạng Hà lan vào giữa TK XVI đến Cáhmạng tháng Mười Nga năm 1917 Đây là thời kì lịch sử laòi người đã dần dần chuyển từ chế độ phong kiến sang chủ nghĩa tưbản trên phạm vi thế giới Nội dung cơ bản của thời kỳ này là thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản, sự phát triển của chuenghĩa tư bản với những khủng hoảng và mâu thuẫn ngày càng gây gắt; Sự phát triển của phong trào công nhân và sự ra đời củachủ nghĩa xã họi khoa học, đã đưa cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống tư bản thành phong trào cộng sản và công nhânquốc tế; Phong trào kháng chiến chống xâm lược và giải phóng dân tộc của nhân dân các nước Á, Ph,i Mĩ - Latinh, sự phát triểncủa khoa học kỹ thuật, mở đầu là cuộc cách mạng công nghiệp ra đời sớm nhất ở Anh và lan nhanh các nước Âu, Mĩ khác.
- Về các cuộc cách mạng tư sản, khi làm sáng tỏ nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa, Gv cần nhấn mạnh vai trò của quầnchúng đối với sự thắng lợi của cách mạng, lật đổ chế độ phong kiến và xác lập chế độ tư bản chủ nghĩa Cũng cần lưu ý học sinhrằng, giai cấp tư sản dựa vào sức mạnh quần chúng để nắm chính quyền và khi cách mạng thắng lợi lại quay trở lại đần áp cáccuộc chiến tranh vì tự do, dân chủ của nhân dân lao động Cho nên cách mạng tư sản kết thúc giai cấp tư sản cầm quyền thay thế
sự thống trị của phong kiến hay sự thống trị tư sản
- Sự củng cố vai trò thống trị của giai cấp tư sản đã gắn liền với yêu cầu phát triển về sản xuất, nhu cầu về thị trường,nguyên vật liệu,nhân công rẽ mạt, đưa tới việc xâm lược các nước nhỏ, yếu làm thuộc địa Chủ nghĩa tư bản từ tự do cạnh tranhchuyển sang giai đoạn độc quyền - chủ nghĩa đế quốc, mà những đặc điểm nổi bậc là tập trung vốn, tập trung sản xuất, xuấtkhsẩu tư bản, đấu tranh để chia thuộc địa Chủ nghĩa đế quốc là giai đoạnn phát triển coa của chủ nghĩa tư bản, bản chất của chủnghĩ tư bản ở giai đoạn độc quyền không hề thay dổi và không tránh khỏi diệt vong theo qui luật phát triển lịch sử
- Xã họi tư bản được phân ra hai cấp cơ bản: Tư sản và vô sản, ngoài các giai cấp đã có trong chế độ phong kiến là địachủ nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác Ngay từ khi mới xuất hiện hai giai cấp vô sản và tư sản đã có mâu thuẫnvới nhau và cuộc đấu tranh của vô sản chống tư sản dần dần phát triển từ thấp đến cao: Từ đập phá máy móc, đấu trang choquyền lợi kinh tế, yêu cầu chính trị đến mục tiêu đánh đổ sự thống trị của giai cấp vô sản, từ tự phát sang tự giác Trong quátrình phát triển cuộc đấu tranh của vô sản, chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời, nêu rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản: Thủtiêu chế độ tư bản xã lập chế độ xã hội chủ nghĩa V.I.Lê-nin đã phát triển chủ nghĩa Mác trong thời kỳ đế quốc chủ nghĩa, sánglập đảng kiểu mới, đưa phong trào công nhân Nga phát trỉên, đãn tới sự thắng lợi của Cách mạng thàng Mười Nga, có ảnhhưởng lớn đế phong trào mcách mạng thế giới, chủ nghĩa Mác - Lênin như thường nói là "Chủ nghĩa Mác trong thời kỳ đế quốcchủ nghĩa"
- Trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm bảo vệ độc lập và giải phóng dân tộc, nhan dân các nước Á, Phi, Mĩ-latinh nóichung, Đông Nam Á nói riêng đã thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh bất khuất Do nhiều nguyên nhân cuộc đấu tranhnày đã thất bại vì thiếu giai cấp tiên tiến lãnh đạo, thiếu đường lối cứu nước đúng đắn và sự liên kết giữa các nước đế quốc, giữacác thế lực thực dân với phong kiến trong nước đàn pá phong trào yêu nước và cách mạng Tuy vậy phong trào giải phóng dântộc không bị dập tắt mà dần dần xã định con đường dấu tranh của mình Tuỳ tình hình cụ thể tương quan lực lượng trong mỗi
Trang 22nước thuộc địa và phụ thuộc mà phong trào giải phóng dân tộc có thể diễn ra theo con đường tư sản hay vô sản, song con đường
vô sản của phong troà giải phóng dân tộc là hợp quy luật và tất thắng
- Sự phát triển của khoa học- kỹ thuật, văn học, nghệ thuật và tác động của nó đối với sự tiến bộ xã hội
2 Khái quát về lịch sử thế gới hiện đại (Phần từ năm 1917 đến năm 1945)
Trước hết cần thấy sự chuyển biến từ thời cậnk đại sang thời hiện đại, được đấu tranh bằng thắng lợi của Cách mạngtháng Mười Nga là hợp quy luật Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 là cách mạng xã hội chủ nghĩa đầu tiên thắng lợi, mở rathời kỳ mới trong lịch sử: thời kỳ hiện đại Từ năm 1917 đến năm 1945, trong thời kỳ này tình hình thế giới có nhiều biến động,nổi bậc là các sự kiện chủ yếu sau đây:
- Với thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, chủ nghĩa xã hội lần đầu tiên trở thành hiện thực ở một nướcrộng lớn, trãi dài qua hai châu lục Âu - Á, nơi mà chế độ chuyên chế Nga hoàng đang thống trị các dân tộc trông đế chế với cách
áp bức giai cấp và áp bức dân tộc rất nặng nề Nước Nga hoàng lúc bấy giờ là nước đế quuốc nhưng yếu hơn các nước kháctrong hệ thống chủ nghĩa Thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Mười Nga và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô
có tác động to lớn đến tình hình thế giới - chặt đứt sợi dây chuyền đế quốc chủ nghĩa ở khâu yếu nhất, phân chia thế giưới thànhhai hệi thống: xã hội chủ nghĩa và đế quốc chủ nghĩa, cổ vũ và ủng hộ phong troà cách mạng thế giới đi đến thắng lợi
- Phong trào đấu trang cách mạng của các nước tư bản Âu - Mỹ lên cao và có bước chuyển biến lớn ở nhiều nước, cácĐảng cộng sản và công nhân ra đời đã lãnh đạo phong trào cách mạng đi theo con đường Cách Mạng tháng Mười - con đường
xã hội chủ nghĩa Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân thế giới tập hợp trong một tổ chức lớn mạnh - Quốc tế cộng sản,
do V.I Lênin sáng lập
- Cuộc đấu tranh giàng độc lập dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc phát triển cùng với sự phát triển của phong tràocách mạng thế giới dưới tác đọng và ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Tuỳ tình hình điều kiện cụ thể của mỗi nước,phong troà giải phóng dân tộc phát triển cùng với sự phát triển của phong trào dân chủ tư sản, hoặc do giai cấp tư sản trẻ tuổi bắtđầu trưởng thành tực tiếp lãnh đạo ghay tham gia lãnh đạo phong trào cách mạng
- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất và những năm phát triển bột phát, không vững chắc (1919-1924), các nước đế quốc đãlâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933) lan rộng và ảnh hưởng đến nhiều nước Cuộc khủng hoảng này đã dẫntới sự cầm quyền của các thế lực phát xít ở Y-tta-lia, Đức và Nhật Bản, với mưu đồ gây chiến tranh để chia lại thế giới Vì vậy,mâu thuẫn giữa các nước ngày càng thêm gây gắt: Tuy nhiên mâu thuẫn giữa các nước đế quốc với nước xã hội chủ nghĩa duynhất lúc bấy giườ là Liên Xô không hề giảm đi
- Chiến thanh thế gới thứ hai (1939 - 1945), cuộc chiến thanh gây ra những tổn thất khủng khiếp cho nhân laọi cho đếnbây giờ, đã kết thúc một thời kỳ phát triển của của lịch sử thế giới từ sau Cách mạng tháng Mười Nga 1917, mở ra một thời kỳmới với sự hình thành và phát triển của hệ thống xã họi chủ nghĩa, sự sụp đổ của hệ thống thuộc địa thế giới và sự ra đời cácquốc gia độc lập
Trang 233 Khái quát lịch sử việt Nam (phần từ 1858 đến 1918)
Đây là thời kỳ thực dân Pháp mở đầu cuộc xâm lược và đô hộ nước ta Đông thời cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược
và đấu tranh giải phóng dân tộc liên tiếp nổ ra
- Các sự kiện chín liên quan đến cuộc xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp và cuộc đấu tranh chống xâm lược của nhândân ta từ 1858 đên 1884: âm mưu quá trình xâm lược của Pháp ở đà Nẵng và đánh chiếm Gia Định: phong trào chônghs Phápcủa nhân dân ta ở Đà Nẵng (1858), Nam Kỳ (1859-1874) và trên toàn quốc ( 1873-884); nguyên nhân mất nước
- Sự phát sinh và phát triển của phong trào chống Pháp từ 1858 đến 1896: Phong trào Cần vương; phong trào đấu tranh ởmiền núi; phong trào chống pháp cuối thế kỷ XIX
- Các sự kiện về phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX:
+ Những chuyển biến về kinh tế xã hội Việt Nam và những tác động ảnh hưởng của bên ngoài đến phong trố yêu nước.+ Các xu hướng bạo động về cải cách (tiêu biể là Phan Bội Châu và Phan Châu trinh), phong troà đông du, Đông KinhNghĩa thục, chốnh sưu thuế ở Trung Kỳ
- Những nhận xét về phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX, so với cuối thế kỷ XIX, về các mặt: chủ trương đường lối, biệnpháp đấu tranh, thành phần tham gia, hình thức hoạt động
- Bước đầu hoạt động của Nguyễn Tất Thành, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử đấu tranh chống Pháp giải phóng dântộc nước ta
4 Lịch sử địa phương:
- Dạy một tiết lịch sử địa phương về một sự kiện liên quan đến nội dung khoá trình lịch sử dân tộc thời kỳ này (một cuộckhởi nghĩa trong phong trào cần vương, một sự kiện hay một nhân vật trong phonh troà yêu nước đầu thế kỷ XX )
- Tham quan một di tích lịch sử ở thực địa có liên quan đến các sự kiện đang học
- Sưu tầm tài liệu lịch sử địa phương để minh hoạ cụ thể, bổ sung cho bài học lịch sử dân tộc
Trang 24IV Nội dung và phương pháp giảng dạy lịch sử 8
T
TÊN BÀI YÊU CẦU CỦA BÀI ĐỒ DÙNG DẠY
HỌC TÀI LIỆU TK
PHƯƠNG PHÁP
RÚT KINH NGHIỆM
- HS nắm được các khái niệm cơ bản trongbài, chủ yếu là khái niệm cách mạng tư sản
- Nắm được nguyên nhân, diễn biến, tínhchất và ý nghĩa lịch sử của các cuộc cáchmạng tư sản Cách mạng tư sản Hà lan giữathế kỉ XVI Cách mạng tư sản Anh giữa thế
kỉ XVII
- Nhận thức đúng vai trò của quần chúngnhân dân trong các cuộc cách mạng tư sản
- Nhận thức đúng về chủ nghĩa tư bản cómặt tiến bộ và hạn chế của nó
- Bản đồ thếgiới để xácđịnh vị trí cácnước đang dạy
- Sgk, sgv, tưliệu lịch sử 8,
và các tài liệuliên quan
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTườngthuậtGợi mở Vấn đáp
II 3
&
4
Bài 2 CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP ( 1789-
1794)
+ Những sự kiện cơ bản về diễn biến củacuộc cách mạng qua các giai đoạn và vai tròcủa nhân dân trong việc đưa đến thắng lợi
và phát triến của cách mạng
+ Ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng+ Nhận thức được tính chất hạn chế củacuộc CMTS
+ Bài học rút ra được từ CMTS Pháp
Bản đồ nướcPháp thế kỉXVIII, tư liệulịch sử 8
III 5
&
6
Bài 3 CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI TOÀN THẾ GIỚI
+ HS nắm được việc tiến hành cách mạngcông nghiệp là con đường tất yếu để pháttriển CNTB, vì vậy cần tìm hiểu nội dung
và hệ quả của nó+ CNTB được xác lập trên phạm vi thế giới
Lược đồ Ngagiữa thế kỉXVIII và lược
đồ nước Anhnửa đầu thế kỉ
Trang 25qua việc hình thành thắng lợi của cuộc cáchmạng tư sản ở Châu Âu-Mĩ
+ HS nhận thức được sự áp bức là bản chấtcủa CNTB đã gây nên đời sống đau khổ chonhân dân lao động toàn thế giới
+ Bằng khả năng lao động sáng tạo, nhândân thực sự thở thành chủ nhân của nhữngthành tựu to lớn về kĩ thuật và sản xuất củanhân loại
XIX, tranh ảnh,kênh hình trongsgk
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTườngthuậtGợi mở Vấn đáp
&
8
Bài 4 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ
RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
HS biết và hiểu buổi đầu của phong tràocông nhân - đập phá máy móc và bãi côngtrong nửa đầu thế kỉ XIX
+ C Mác, Ph Ăng-hen và sự ra đời củachủ nghĩa xã hội khoa học
+ Phong trào công nhân vào những năm
1848 - 1870 + lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủnghĩa xã hội khoa học
+ Giáo dục cho hs tinh thần quốc tế chânchính, tinh thần đoàn kết đấu tranh của giaicấp công nhân
+ Biết phân tích, nhận định về quá trìnhphát triển của phong trào công
Tranh ảnhtrong sgk, chândung C.Mac vàĂng-hen
V 9 Bài 5
CÔNG XÃ PA-RI 1871
+ Nguyên nhân đưa đến sự bùng nổ và diễnbiến sự thành lập công xã Pa-ris
+ Thành tựu nổi bật của công xã Pa-ris+ Công xã Pa-ris, nhà nước kiểu mới củagiai cấp tư sản
+ Giáo dục HS lòng tin vào năng lực lãnhđạo, quản lí nhà nước của giai cấp vô sản
bản đồ công xãPa-ris
Vẽ sơ đồ bộmáy hội đồngcông xã Pa-ris
Tư liệu lịch sử
- 8
Trang 26Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTườngthuậtGợi mở Vấn đáp
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX các nướctưu bản chủ yếu ở Âu, Mĩ chuyển sang giaiđoạn ĐQCN( đế quốc chủ nghĩa) Vì vậy,
HS cần nắm được
+ các nước tư bản lớn Anh, Pháp, Đức, Mĩchuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
+ Tình hình và đặc điểm cụ thể của từngnước đế quốc
+ Nhận thức rõ bản chất của CNTB,CNĐQ
+ Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấutranh chống các thế lực gây chiến bảo vệhòa bình
Sgv, tư liệulịch sử 8, tranhảnh về tìnhhình phát triểnnổi bật của cácnước đế quốc
TẾ CUỐI THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ
XX
+ Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, CNTBchuyển biến mạnh mẽ sang giai đoạnCNĐQ Mâu thuẫn gay gắt giữa tư sản và
vô sản đã dẫn đến các phong trào công nhânphát triển Quốc tế thứ hai đượcthành lập
+ P.Ănghen và Lê-nin đóng góp công lao
và vai trò to lớn đối với sự phát triển củaphong trào
+ cuộc cách mạng Nga 1905 – 1907, ýnghĩa và ảnh hưởng của nó
Sgv, tư liệulịch sử 8, bản
đồ đế quốc Ngacuối thế kỉ XIX
- đầu thế kỉ XXSgk, vở ghichép, giấyA3…
VII 14
Bài 8
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KĨ THUẬT, KHOA HỌC, VĂN HỌC VÀ NGHỆ THUẬT THẾ KỈ XVIII - XIX
+ Sau thắng lợi của các cuộc CMTS,GCTS đã tiến hành các cuộc cách mạngcông nghiệp, làm thay đổi toàn bộ nền kinh
tế của xã hội Chủ nghĩa tư bản chỉ có thểthắng thế hoàn toàn chủ nghĩa phong kiếnkhi nó thúc đẩy sự phát triển nhanh hơn củacác lực lượng sản xuất, làm tăng năng suất
Sgv, tư liệulịch sử 8, tranhảnh phản ánh
về những thnàhtựu khoa học –
kĩ thuật ở thế kỉXVIII – XIX,
Trang 27lao động và đặc biệt là ứng dụng nhữngthành tựu khoa học – kĩ thuật.
+ Sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế với sựxâm nhập của kĩ thuật TT
chân dung cácnhà khoa họcnhư Đac- uyn,Lo- mo- noxốp,
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTườngthuậtGợi mở Vấn đáp
VIII 15 Bài 9
ẤN ĐỘ THẾ KỈ XVIII- ĐẦU THẾ KỈ
XX
+ Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc
ở Ấn Độ cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XXphát triển mạnh mẽ chính là kết quả tất yếucủa chính sách thống trị, bóc lột tàn bạo củathực dân Anh
+ Vai trò của giai cấp tư sản Ấn Độ ( đạidiện là đảng Quốc Đại) trong phong tràogiải phóng dân tộc Đồng thời tinh thần đấutranh anh dũng của nông dân, công nhân,binh lính ( khởi nghĩa Xi-pay, khởi nghĩaBom-bay) buộc thực dân Anh phải nhượng
bộ, nới lỏng ách thống trị+ góp phần nhận thức đúng về thời kì Châu
Á thức tỉnh và phong trào giải phóng dântộc thời kì đế quốc chủ nghĩa
Sgv, tư liệulịch sử 8, bản
đồ “ phong tràocách mạng Ấn
Độ cuối thế kỉXIX đầu thế kỉXX”
VIII 16 Bài 10
TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX (1T)
+ Những nguyên nhân đưa đến việc TrungQuốc bị biến thành nước nửa thuộc địa ởcuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX là do triềuđình phong kiến Mãn Thanh suy yếu hènnhát, tạo điều kiện cho các nước đế quốcxâu xé Trung Quốc
+ Các phong trào đấu tranh của nhân dânTrung Quốc chống phong kiến và đế quốccuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX Tiêu biểu làcuộc vận động Duy tân, phong trào NghĩaHòa Đoàn, cách mạng Tân Hợi
Sgv, tư liệulịch sử 8, bản
đồ “ TrungQuốc và sựxâm lược củacác nước đếquốc” “ cáchmạng Tân Hợi”
Trang 28IX 17 BÀI 11
CÁC NƯỚC ĐÔNGNAM Á CUỐI THẾ
KỶ XIX ĐẦU THẾ
KỶ XX
HS nhận thức được sự thống trị và bóc lộtcủa chủ nghĩa thực dân đối với các nướcĐông Nam Á
Bồi dưỡng lòng căm thù CNTD
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTườngthuậtGợi mở Vấn đáp
IX 18 BÀI 12
NHẬT BẢN GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918-1939)
- Khái quát về tình hình kinh tế - xã hộiNhật sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Những nguyên nhân chính dẫn tớiquá trình phát xít hóa ở Nhật và hậu quả củacủa quá tình này đối với Nhật Bản và đốivới thế giới
+ Bản đồ thếgiới ( hoặc bản
đồ Châu Á đểhọc sinh xácđịnh nước Nhật
và Châu Á trênbản đồ
X 19 KIỂM TRA VIẾT
1 TIẾT Qua giờ kiểm tra nhằm đánh giá học sinh
về môn lịch sử ở các bài đã học Giúp họcsinh biết đánh giá, phân tích sự kiện lịch sử
Giáo dục học sinh ý thức tự giác làm bàiX
+ Mâu thuẫn giữa đế quốc với đế quốc đưađến kết qủa tất yếu là sự bùng nổ chiếntranh thế giới thứ nhất vì bản chất của chủnghĩa đế quốc là gây chiến tranh xâm lược
Bọn đế quốc ở cả hai phe đều phải chịutrách nhiệm về vấn đề này
+ Diễn biến các giai đọc phát trên của cuộcchiến tranh, qui mô tính chất và những hậuquả nặng nề mà chiến tranh đã gây ra cho
xã hội loài người
+Sgv, tư liệulịch sử 8
+ Bảng thống
kê kết quả củachiến tranh+ tranh ảnh, tưliệu lịch sử vềchiến tranh thếgiới thứ nhất
XI 22 Bài 14
ÔN TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI (TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI-1917)
+ Củng cố những kiến thức cơ bản củaphần lịch sử thế giới cận đại một cách có hệthống vững chắc
+ Nắm chắc và hiểu rõ những nội dungchủ yếu của lich sử thế giới cận đại để
+Sgv, tư liệulịch sử 8
+ Bảng thống
kê những sựkiện chính của
Trang 29chuẩn bị học tốt lịch sử thế giới hiện đại.
+Thông qua những sự kiện, niên đại,nhânvật lịch sử… đã được học giúp hs có nhậnthức, đánh giá đúng
lịch sử thế giớicận đại
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTườngthuậtGợi mở Vấn đáp
XII 23
&
24
BÀI 15 CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917 VÀ CUỘC ĐẤU TRANH BẢO
VỆ CÁCH MẠNG(1917-1921)
HS cần nắm được những kiến thức cơ bảnsau
+ những nét chung về tình hình nước Ngađầu thế kỉ XX tại sao nước Nga năm 1917
Qua bài học bồi dưỡng cho hs nhậnthức đúng đắn về tình cảm cách mạng đối vớicuộc cách mạng XHCN đầu tiên trên thế giới
+Sgv, tư liệulịch sử 8
+ bản đồ nướcNga, giấy A4
LIÊN XÔ XÂY DỰCGCHỦ NGHĨA XÃ HỘI(1921-1941
Nắm được vì sao Liêm Xô thực hiện chínhsách kinh tế mới, nội dung và tác dụng củachính sách này
Những thành tựu về công cuộc xây dựngchủ nghia xã hội ở Liên Xô 1925-1941XIII 26 BÀI 17
CHÂU ÂU GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾGIỚI(1918-1939)
- Giúp học sinh nắm được:
+ những nét khái quát về tình hìnhChâu Âu trong những năm 1918-1939
+ sự phát triển của phong trào cáchmạng 1918-1923 ở Châu Âu và sự thành lậpquốc tế cộng sản
+ cuộc đại khủng hoảng kinh tế thếgiới 1929-1933 và sự tác động của nó đối
+Sgv, tư liệulịch sử 8
+ bản đồ Châu
Âu sau chiếntranh thế giớithứ nhất (1914-1918)
+ biểu đồ so
Trang 30với Châu Âu.
+ vì sao chủ nghĩa phát xít thắng lợi
ở Đức, nhưng lại thất bại ở Pháp
sánh lượng thépcủa Anh vàLiên Xô
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTườngthuậtGợi mở Vấn đáp
XIV 27 BÀI 18
NƯỚC MĨ GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI(1918-1939)
Giúp học sinh hiểu được:
+Sgv, tư liệulịch sử 8
+ bản đồ thếgiới
+ Tư liệu vềtình hình kinh
tế - xa hội Mĩtrong nhưngnăm 1918-1939XIV
BÀI 20
PHONG TRÀO ĐỘC LẬP Ở CHÂU Á (1918-1939)
- Khái quát về tình hình kinh tế - xã hộiNhật sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Những nguyên nhân chính dẫn tới quátrình phát xít hóa ở Nhật và hậu quả của củaquá tình này đối với Nhật Bản và đối vớithế giới
- Giúp hs nhận thức rõ bản chất phản động,hiếu chiến, tàn bạo của chủ nghĩa phát xítNhật
- Những nét mới của phong trào độc lậpdân tộc ở Châu Á trong những năm 1918-1939
- Cách mạng Trung quốc 1939) diễn ra như thế nào?
(1919 Những nét chung của phong tràođộc lập dân tộc ở khu vực Đông Nam Á
- Bồi dưỡng nhận thức về tình tất yếucủa cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực
+Sgv, tư liệulịch sử 8
+ Bản đồ thếgiới ( hoặc bản
đồ Châu Á)+ tranh ảnh vềnước Nhật giữahai cuộc chiếntranh thế
+Sgv, tư liệulịch sử 8
+ Bản đồ thếgiới ( hoặc bản
đồ Châu Á đểhọc sinh xácđinh tinh hình
Trang 31dân, chủ nghĩa đế quốc và các dân tộc thuộcđịa, phụ thuộc nhằm giành lại độc lập dântộc.
các nước sauchiến tranh thếgiới thứ nhất)
Trực quanMiêu tảGiảng giảiNêu vấn đềTườngthuậtGợi mở Vấn đáp
XVI 31
32
Bài 21 CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI(1939-
1945)
- Nguyên nhân chính dẫn đến chiến tranhthế giới thứ hai
- Những diễn biến chính của chiến tranh:
các giai đoạn, các sự kiện chính tác độngcủa nó đối với tiên tình chiến tranh
- Kết cục của chiến tranh và hậu quả của nóđối với sự phát triển của tình hình thế giới
- Bồi dưỡng nhận thức đúng đắn vềhậu quả của chiến tranh đối với toàn nhânloại, nâng cao ý thức chống chiến tranh bảo
vệ hòa bình, bảo vệ sự sống cho con người
và nền văn minh nhân loại
+Sgv, tư liệulịch sử 8
+ Bản đồ thếgiới
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC- KĨ THUẬT VÀ VĂN HÓA THẾ GIỚI NỬA ĐẦU THẾ KỈ XX
- Những tiến bộ vượt bậc của khoa học- kĩthuật thế giới nửa đầu thế kỉ XX
- Thấy được sự hình thành và phát triển củamột nền văn hóa mới – văn hóa Xô Viếttrên cơ sở tư tưởng chủ nghĩa Mác-Lênin và
sự kế thừa những tinh hoa văn hóa nhânloại
+Sgv, tư liệulịch sử 8
+ Tranh ảnh vềcác thành tựu
KH –KT củathế kỉ XX