-HS cảm nhận được tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hương sâu nặng như niềm tự hào với công sức bền bỉ, mạnh mẽ của dân tộc qua lời nói với con của một người c
Trang 1NÓI VỚI CON
Y Phương
I-Mục tiêu bài dạy.
1-Kiến thức.
-HS cảm nhận được tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hương sâu nặng như niềm tự hào với công sức bền bỉ, mạnh mẽ của dân tộc qua lời nói với con của một người cha
2-Kĩ năng.
-Rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm và tìm hiểu, phân tích thơ tự do, thơ tiếng dân tộc
3-Thái độ.
-Giáo dục lòng kính yêu cha mẹ, quê hương đất nước cho học sinh
II-Phương tiện thực hiện.
-Thầy: giáo án,sgk, bảng phụ, chân dung nhà thơ Y Phương
-Trò: vở soạn, vở ghi, sgk
III-Cách thức tiến hành.
-Đọc diễn cảm, phân tích bình giảng
-Nêu vấn đề, thảo luận
IV-Tiến trình bài dạy.
A-Tổ chức.
B-Kiểm tra:
?Đọc thuộc lòng bài “Sang thu” của Hữu Thỉnh và nêu nội dung, nghệ thuật bài thơ?
C-Bài mới.
Giới thiệu bài mới: tình yêu thương con cái, mơ ước thế hệ sau tiếp nối xứng đáng, phát huy truyền thống của tổ tiên, quê hương vốn là tình cảm cao đẹp của con người Việt Nam ta suốt bao đời nay Nói với con của Y Phương- nhà thơ dân tộc Tày(sinh sống ở các tỉnh miền núi đông bắc)- Là một trong những bài thơ hướng về đề tài ấy với cách nói riêng, xúc động và chân tình bằng hình thức người cha nói với con, tâm tình, dặn dò trìu mến, ấm áp và tin cậy
-GV hướng dẫn đọc, đọc mẫu: giọng ấm áp,
yêu thương, tự hào
-Gọi hs đọc, giáo viên nhận xét
I-Đọc và tìm hiểu chú thích.
1-Đọc.
Trang 2?Nêu vài nét chính về tác giả?
-Hứa Vĩnh Sước
?Giới thiệu vài nét về tác phẩm?
-Sáng tác 1977
*Từ khó: sgk
?Xác định kiểu văn bản và PTBĐ?
-Thơ tự do, biểu cảm
?Xác định bố cục của văn bản?
-Hai đoạn
+Từ đầu đến đẹp nhất trên đời: con lớn lên
trong tình yêu thương của cha mẹ, quê
hương
+Còn lại: lòng tự hào về những truyền thống
cao đẹp của quê hương Ước mong con kế
tục truyền thống ấy
-HS đọc đoạn 1
?Bốn câu đầu có cách diễn đạt như thế nào?
Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ ở
đây?
-Ngôn ngữ giản dị, hình ảnh cụ thể, độc đáo
đặc sắc trong tư duy và cách diễn đạt của
2-Chú thích.
*Tác giả
-Y Phương tên khai sinh là Hứa Vĩnh Sước,dân tộc Tày (1948)
-Quê: Cao Bằng
-Thơ ông thể hiện tâm hồn chân thật,mạnh mẽ và trong sáng, tư duy giàu hình ảnh của con người miền núi
*Tác phẩm
-Bài thơ in trong tập “Thơ Việt Nam 1945-1985)
*Từ khó: sgk
II-Tìm hiểu văn bản.
1-Kiểu văn bản và PTBĐ.
-Thơ tự do, trữ tình, biểu cảm
2-Bố cục.
-Hai phần
3-Phân tích.
a-Đoạn 1: con lớn lên trong tình yêu
thương của cha mẹ
*4 câu đầu: chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước chạm tiếng cười
-Ngôn ngữ giản dị, hình ảnh cụ thể, độc đáo đặc sắc trong tư duy và cách diễn đạt
Trang 3người miền núi.
(Câu tục ngữ Thái: Chân ngoài rừng, tay
trong nhà: nghĩa là người luôn chân tay,làm
hết việc ở ngoài rừng đến việc trong nhà.)
?Vậy em có nhận xét gì về không khí gia
đình này?
-Không khí gia đình nhỏ này thật ấm áp êm
đềm quấn quýt Cha mẹ luôn nâng niu, đón
chờ, chăm chút từng bước đi từng nụ cười,
tiếng nói của con Chính cái gia đình là cái
nôi êm ấm để con sống, lớn khôn và trưởng
thành trong bình yên và hạnh phúc Bên cha,
bên mẹ, cha chờ, mẹ đón, cha mẹ yêu
thương nhau và yêu thương con cái Hạnh
phúc gia đình thật giản dị
?Em hiểu “người đồng mình” là gì? Có thể
thay thế bằng ngữ nào khác?
-Người làng quê mình
?Em hãy tìm những hình ảnh thể hiện cuộc
sống lao động ở quê hương?
-Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
?Cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh ở đây có gì
đặc sắc?
-Từ “Ken, cài” là hình ảnh đẹp Những động
từ này ngoài nghĩa miêu tả còn nói lên tình
gắn bó quấn quýt trong lao động, làm ăn của
đồng bào quê hương
(Đan lờ bắt cá, ken vách dựng nhà cùng với
hoa rừng, trong câu hát then hát sli, hát lượn
trong ngày hội lùng tùng)
?Hình ảnh rừng cho hoa, con đường cho
những tấm lòng diễn tả điều gì?
-Rừng cho hoa, con đường cho những tấm
lòng: diễn tả rừng núi quê hương đẹp thơ
của người miền núi
-Tả đứa con ngây thơ lẫm chẫm tập đi, tập nói trong vòng tay yêu thương của cha mẹ
=> Không khí gia đình tuy nhỏ bé nhưng thật ấm áp, êm đềm, hạnh phúc
-Người đồng mình: cách nói riêng độc đáo mang tính địa phương của người dân tộc Tày
-Hình ảnh:
Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát
-> đây là hình ảnh đep.Động từ ken, cài ngoài nghĩa miêu tả còn nói lên tình cảm gắn bó quấn quýt trong lao động, làm ăn của đồng bào quê hương
Trang 4mộng, trữ tình đã che chở nuôi dưỡng con
người cả về tâm hồn, lối sống
?Qua đoạn thơ, em hiểu gì về sự trưởng
thành của mỗi con người ở đây?
-HS chú ý đoạn 2
? Hãy tìm những câu thơ nói về đức tính của
người đồng mình và lời dạy của cha?
-Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê
hương
Còn quê hương thì làm phong tục
? Những câu thơ trên nói về đức tính gì của
người đồng mình? Người cha giáo dục con
như thế nào?
-Mộc mạc, khoáng đạt, hồn nhiên, mạnh mẽ
như sông suối, giàu chí khí niềm tin
-Hình ảnh: Rừng cho hoa, con đường cho những tấm lòng diễn tả rừng núi quê hương đẹp thơ mộng, trữ tình đã che chở nuôi dưỡng con người cả về tâm hồn và lối sống
=>Đoạn thơ khẳng định con lớn lên trong
sự nuôi dưỡng của cha mẹ và sự đùm bọc của quê hương bản làng
b-Đoạn 2: Những đức tính của người
đồng mình và mơ ước của cha
*Hình ảnh:
“Sống trên đá
xuống ghềnh.”
- Người đồng mình sống nghèo đói, cực nhọc, lam lũ nhưng mạnh mẽ, khoáng đạt với chí cao, luôn yêu quý tự hào và gắn
bó với quê hương
->Người cha muốn giáo dục con sống phải có nghĩa tình, thuỷ chung với quê hương của mình Không phản bội quê hương cho dù quê hương còn nghèo đói vất vả
-Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con .phong tục
->Người đồng mình sống mạnh mẽ, giàu chí khí, giàu niềm tin.Tuy thô sơ da thịt,ăn mặc giản dị áo chàm, khăn piêu nhưng không hề nhỏ bé về tâm hồn, ý chí, nghị lực và khát vọng xây dựng quê hương Họ xây dựng quê hương bằng chính sức lực và sự bền bỉ của mình chống bão lụt, núi đổ Họ sáng tạo và lưu truyền phong tục, tập quán tốt đẹp riêng của mình
Trang 5-Cha mong con tự hào với truyền thống quê
hương dặn con cần tự tin vững bước trên
đường đời
?Qua phân tích, bài thơ đã để lại cho em ấn
tượng gì?
-HS đọc ghi nhớ sgk
?Khái quát lại nội dung và nghệ thuật?
?Nêu lên suy nghĩ của em sau khi học xong
bài thơ?
tự hào với truyền thống quê hương dặn
dò con cần tự tin, vững bước trên đường đời
*Ghi nhớ sgk/74
4-Tổng kết.
a-Nghệ thuật.
-Từ ngữ giàu hình ảnh, sức gợi cảm
-Cách nói phù hợp với người miền núi
b-Nội dung.
Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng Ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc mình
III-Luyện tập.
1-Bài 1: suy nghĩ của em sau khi học
xong bài thơ?
D-Củng cố:
-Học sinh đọc diễn cảm bài thơ?
-Học sinh đọc ghi nhớ sgk
-Nội dung bài thơ? Nghệ thuật đặc sắc?
E-Hướng dẫn học bài.
-Học thuộc lòng bài thơ
-Phân tích bài thơ
-Làm bài tập trắc nghiệm
-Soạn “Mây và sóng”
+Tìm bố cục
+Chủ đề bài thơ
+Thể thơ