NÓI VỚI CON Y Phương -A-Mục tiêu bài học: Giúp học sinh : - Cảm nhận được tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hương sâu nặng cùng niềm tự hào với sức sống mạnh
Trang 1NÓI VỚI CON
Y Phương -A-Mục tiêu bài học: Giúp học sinh :
- Cảm nhận được tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hương sâu nặng cùng niềm tự hào với sức sống mạnh mẽ, bền bỉ của dân tộc mình qua lời thơ của Y Phương
- Bước đầu hiểu được cách diễn tả độc đáo, giàu hình ảnh cụ thể, gợi cảm của thơ ca miền núi
B-Chuẩn bị : - Giáo viên : Chân dung nhà thơ Y Phương
- HS : Đọc, soạn bài theo câu hỏi trong SGK
C-Tiến trình bài học :
*Hoạt dộng 1 : Khởi động
1-Tổ chức
2-Kiểm tra :
- Kiểm tra bài cũ : Câu hỏi : Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “ Sang thu”, phân tích sự biến chuyển của đất trời từ mùa hạ sang mùa thu trong một khổ thơ của văn bản (tự chọn)
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh
3-Bài mới: Giới thiệu bài :
Lòng thương yêu con cái, ước mong thế hệ sau tiếp nối xứng đáng, phát huy truyền thống của tổ tiên, của quê hương vốn là một tình cảm cao đẹp của con người Việt Nam từ xưa đến nay Bài thơ
“Nói với con” của nhà thơ Y Phương cũng nằm trong nguồn cảm hứng rộng lớn, phổ biến ấy nhưng tác giả lại có cách nói xúc động của riêng mình Đều tạo nên cái riêng, động đáo ấy là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu bài thơ
*Hoạt động 2 : Đọc – Hiểu văn bản
I-Tiếp xúc văn bản
- GV : Hướng dẫn HS đọc : to, rõ,
chính xác, giọng ấm áp, yêu thương,
ngọt ngào
1-Đọc
- GV đọc mẫu -> HS đọc
- NX việc đọc của HS
2- Tìm hiểu chú thích (SGK/73)
Trang 2? Dựa vào chú thích * hãy giới thiệu
những nét chính về tác giả
* Tác giả Y Phương
- Tên khai sinh : Hứa Vĩnh Sước
- Dân tộc Tày
- Sinh năm : 1948
- Quê : Cao Bằng
- Hiện là Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Cao Bằng
3- Bố cục
? Tìm bố cục của văn bản, nêu nội
dung chính của từng phần ?
2 phần:
(1): Từ đầu -> “đẹp nhất trên đời”
Con lớn trong tình yêu thương, sự nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống lao động nên thơ của quê hương
(2) Còn lại Lòng tự hào về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ, về truyền thống cao đẹp của quê hương và niềm mong ước con hãy kế tục xứng đáng truyền thống ấy
? Nhận xét về bố cục của bài thơ -> Bố cục lô gic, chặt chẽ
II- Phân tích văn bản
- 1 HS đọc diễn cảm đoạn 1 1- Đoạn 1
- Theo dõi 4 câu thơ đầu Chân phải bước tới cha
? ở 4 câu thơ đầu, tác giả cho chúng ta
biết được điều gì
Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười
Trang 3- Tả,kể đứa trẻ lẫm chẫm tập đi, tập nói lớn lên từng ngày trong tình yêu thương, trong sự nâng đón và mong chờ của cha mẹ
? Nhận xét gì về các hình ảnh, các
diễn đạt ở 4 câu thơ trên
? T/d của các hình ảnh và cách diễn
đạt đó?
- Với các hình ảnh cụ thể, cách diễn đạt dường như vô lý song lại tạo ra sự độc đáo, đặc sắc trong tư duy và cách diễn đạt người miền núi
-> Tạo không khí gia đình đầm ấm, quấn quýt
? Ngoài 4 câu thơ trên, còn có câu thơ
nào cũng nói về cuộc sống gia đình
hạnh phúc, đầm ấm
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời
? Con được lớn trong tình yêu thương
sự nâng đỡ của cha mẹ, bên cạnh đó
con còn được lớn, trưởng thành từ đâu
nữa
(Theo dõi tiếp khổ thơ thứ nhất từ câu
5 -> câu 10)
-> Cha mẹ mãi thương yêu nhau => Cuộc sống gia đình thật hạnh phúc
- Con dần không lớn, trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong thiên nhiên thơ mộng và nghĩa tình sâu nặng của quê hương
? Em hiểu “Người đồng mình”: có
nghĩa là gì , có thể thay thế từ này
bằng những từ nào khác ? NX về cách
nói ? (-> có thể thay bằng các từ :
người bản mình, người buôn mình,
người quê mình…)
+ “Người đồng mình”: Những người cùng sống trong một môi trường -> quê hương tác giả =>
cách nói mộc mạc mang tính địa phương của người dân tộc Tày
? Cuộc sống lao động của người đồng
mình được gợi lên qua các hình ảnh
nào
+ Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát
? Nhận xét gì về các từ cài, ken trong
hai câu thơ trên
? Cuộc sống lao động của “Người
đồng mình” là cuộc sống như thế nào
-> Sử dụng các động từ: cài, ken
=> Miêu tả cụ thể cuộc sống lao động cần cù, tươi vui, ngoài ra còn thể hiện sự gắn bó, quấn quýt trong lao động, làm ăn của đồng bào quê hương
- Hãy theo dõi hai câu thơ Rừng cho hoa
? Hai câu thơ gợi cho em suy nghĩ gì? Con đường cho những tấm lòng
Trang 4HS suy nghĩ , phát biểu
HS khác bổ sung
GV chốt lại
-> Rừng núi quê hương thật thơ mộng và nghĩa tình Vẻ đẹp của thiên nhiên không chỉ là ở màu sắc, cái ta nhìn thấy mà còn là cả “tấm lòng”: đó
là sự che chở, nuôi dưỡng con người cả về tâm hồn, lối sống
“Người đồng mình” có những đức tính
cao đẹp gì ? Người cha mong ước gì ở
con mình, để giải đáp điều này, chúng
ta tiếp tục tìm hiểu phần còn lại của
văn bản
- 1 HS đọc diễn cảm 2- Đoạn 2
? theo dõi từ câu thơ: “Người đồng mình thương lắm con ơi
“Người đồng mình thương lắm con ơi
-> Không lo cực nhọc ” Không lo cực nhọc”
Trong các câu thơ trên, người cha đã
nói với con về những đức tính gì của
người đồng mình
-> Ngữ điệu cảm thán, nghệ thuật so sánh, điệp ngữ, sử dụng thành ngữ, cách nói khác lạ
(Nhận xét về ngữ điệu của câu thơ,
cách diễn đạt của tác giả)
=> Cuộc sống vất vả mà mạnh mẽ, khoáng đạt bền bỉ gắn bó với quê hương dẫu còn nhọc nhằn, nghèo đói của “người đồng mình”
? Từ đó, người cha mong muốn ở con
điều gì ?
-Mong muốn của người cha : con phải có nghĩa tình chung thuỷ với quê hương, biết chấp nhận
và vượt qua gian nan thử thách bằng ý chí và bằng niềm tin của mình
- Theo dõi các câu thơ còn lại “Người đồng mình” thô sơ da thịt
? ở các câu thơ này, người cha tiếp tục
nói với con về những đức tính gì của
“người đồng mình”
… Nghe con”
(Gợi ý: Em hiểu các câu thơ trên như
thế nào)
-> Giọng điệu tha thiết, cách nói mộc mạc có sức khái quát`
Trang 5` -> Đức tính của “người đồng mình” giàu chí khí,
niềm tin, không nhỏ bé về tâm hồn về ý chí và mong ước xây dựng quê hương Chính họ đã làm nên quê hương với truyền thống với phong tục tập quán tốt đẹp
? Từ những đức tính quý báu này của
“người đồng mình”, người cha mong
ước ở con điều gì
- Người cha mong muốn con biết tự hào về truyền thống quê hương, dặn dò con cần tự tin
mà vững bước trên đường đời
? Qua bài thơ, em cảm nhận được tình
cảm của người cha dành cho con ntn?
Điều lớn lao nhất mà cha muốn truyền
cho con là gì
* Bài thơ
- Nêu lên tình cảm yêu thương, trìu mến, thiết tha và niềm tin tưởng của người cha qua lời nói với con
(HS thảo luận -> phát biểu
Giáo viên chốt lại)
- Điều lớn lao nhất mà người cha muốn truyền cho con chính là lòng tự hào về sức sống mạnh
mẽ, bền bỉ, về truyền thống cao đẹp của quê hương và niềm tự tin khi bước vào đời
*Hoạt động 3 : Tổng kết, ghi nhớ (SGK 74)
-GV hướng dẫn HS tổng kết nghệ thuật, nội dung của bài thơ theo phần đã phân tích )
*Ghi nhớ (SGK trang74) - 1 HS đọc ghi nhớ.
*Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò
- GV củng cố bài - Khắc sâu nghệ thuật đặc sắc và nội dung
chung của bài thơ
- Đọc diễn cảm bài thơ
HS đọc yêu cầu bài tập - Làm bài tập (SGK 74)
GV hướng dẫn HS làm bài tập - Bài thơ “Nói với con” và bài thơ “Con cò” có
điểm gì chung ? Hãy phân tích để làm sáng tỏ
- Học bài
- Hoàn thành bài tập
- Soạn : Mây và sóng