Luận văn thạc sĩ, xã hội học đề tài hoạt động công tác xã hội trong phòng ngừa xâm hại tình dục

M U 1. Tính c p thi t c a v n nghiên c u Xâm h i tình d c tr em ã và ang x y ra m i qu c gia trên th gi i cho dù c ng ng k ch li t ph n i. Xâm h i tình d c tr em gây ra nh ng t n th ng nghiêm tr ng và lâu dài i v i n n nhân tr em trên nhi u ph ng di n. Các chuyên gia tâm lý cho r ng, các em bé b l m d ng tình d c t nh th ng có bi u hi n l ch l c v nhân cách, cô n, t tin và có xu h ng s ng c c oan, nh ng tr này l n lên s r t khó hòa nh p v i môi tr ng s ng chung. Công tác giáo d c gi i tính, trang b ki n th c phòng ng a xâm h i tr em nói chung, xâm h i tr em trong tr ng h c nói riêng ang t ra m c c p thi t khi các v vi c nghiêm tr ng liên quan n xâm h i tình d c tr em x y ra nhi u a ph ng trong th i gian v a qua. Theo s li u công b c a B L TBXH trong 5 n m (2011 2015), c n c phát hi n trên 8.200 v xâm h i tr em v i g n 10.000 n n nhân. Trong ó, s v xâm h i tình d c (XHTD) chi m t i 65% (5.300 v ). i u áng nói là 93% nghi ph m trong các v XHTD tr em l i là nh ng ng i thân quen c a n n nhân và gia ình. Có nh ng tr ng h p do s l là c a ng i l n, nh ng c ng có tr ng h p các em b xâm h i nh ng n i ít ng n nh t. Trong m t bu i t a àm v qu y r i, XHTD tr em và b o l c h c ng, bà Nguy n Vân Anh Giám c Trung tâm Nghiên c u và ng d ng khoa h c v gi i gia ình ph n và v thành niên (CSAGA) cho bi t: Các s li u v b o l c, l m d ng tình d c t i Vi t Nam cho th y tình tr ng b o l c, l m d ng tình d c t i tr ng h c, trên ng n tr ng ang r t áng báo ng. T i Vi t Nam, 19% s h c sinh (HS) t ng b qu y r i tình d c, 10% t ng b b o l c tình d c, trong ó 81% là tr em gái; 20% t ng b ng ch m không mong mu n .2 Tr c báo ng v n n b o l c h c ng, XHTD tr em, m t s qu n, huy n c a Hà N i ã l ng ghép trong các bài h c, ho t ng ngo i khóa v phòng ng a b o l c cho h c sinh. T i huy n Mê Linh, lãnh o phòng GD T huy n cho bi t, ã ph i h p v i Trung tâm Dân s k ho ch hóa gia ình t ch c câu l c b giáo d c gi i tính cho h c sinh ti u h c, THCS. Thông qua các ho t ng giao l u v i chuyên gia, h c sinh c trang b ki n th c v s c kh e gi i tính, phòng ng a xâm h i... giáo d c o c, c bi t a giáo d c gi i tính gi ng d y trong các ho t ng ngoài gi lên l p t n m h c 2017 – 2018. V y v n t ra, vai trò c a nh ng nhà làm công tác xã h i làm gì khi v n x y ra. Hi n nay, B LBTBXH ã có thông t h ng d n th c hi n Quy trình can thi p tr giúp tr em b b o l c, xâm h i tình d c. Bên c nh ó, v i vai trò là ng i ch m sóc và giáo d c thay th cha m tr , chúng ta c n c bi t chú tr ng n vi c b o v an toàn v tâm lý cho tr ; gi i t a m c c m có l i cho tr – b i th c t vi c tr b xâm h i tình d c không ph i do l i c a tr ; ng th i giúp tr tr nên m nh m s n sàng ng phó v i nh ng khó kh n v tâm lý trong th i gian t i, nh t là trong tr ng h p tr ph i ng ra t cáo k xâm h i mình và ng u v i s k th không áng có t nh ng ng i xung quanh. Nh ng c ng m i ch c áp d ng trong các trung tâm nuôi d ng tr m côi, làng tr em… Th tr n Chi ông, huy n Mê Linh là m t a bàn ang có t c ô th phát tri n, dân c ông úc, thành ph n công nhân v làm vi c, n t i a ph ng khá ông, h c sinh a ph ng và con em l u trú trên a bàn khá nhi u nên vi c cung c p ki n th c, k n ng cho tr v v n này có ý ngh a quan tr ng, nh t là i v i tr c p ti u h c, khi th i gian ch y u các em t i tr ng, b m làm ca kíp ít th i gian ý n tr . Các khóa h c k n ng s ng3 ch a th t s mang l i hi u qu và còn m nh t v i nh ng b n kho n ó c a các b c làm cha, làm m . Tuy nhiên, các ho t ng công tác xã h i trong vi c phòng ng a phòng, ng a xâm h i tình cho h c sinh ti u h c ch a c nghiên c u nhi u; th c t ã có m t s nghiên c u t i Vi t Nam nói chung và Hà N i nói riêng v v n này, nh ng h u h t t p trung vào vi c cung c p thông tin mà ch a i sâu vào ho t ng k n ng, phát huy kh n ng c a tr , ho t ng th ng ngày c a tr khi n tr ng. Xu t phát t nh ng lý do trên em quy t nh l a ch n tài: “Ho t ng công tác xã h i trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em t i tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i” làm lu n v n th c s c a mìn

CH NG 3 XU T BI N PHÁP THÚC Y HI U QU HO T NG CÔNG TÁC XÃ H I TRONG PHÒNG NG A XÂM H I TÌNH D C TR

EM T TH C TI N TR NG TI U H C CHI ÔNG, HUY N MÊ LINH,

THÀNH PH HÀ N I 75

3.1 Các bi n pháp thúc y ho t ng công tác xã h i trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em t i tr ng Ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i 75

3.1.1 Bi n pháp hoàn thi n th ch chính sách 75

3.1.2 Bi n pháp truy n thông 76

3.1.3 Bi n pháp giáo d c 77

3.1.4 Bi n pháp ng d ng các ph ng pháp Công tác xã h i 78

3.2 Th c nghi m ph ng pháp Công tác xã h i nhóm trong ho t ng phòng ng a xâm h i tình d c i v i tr em t i tr ng Ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i 79

3.2.1 Lý do th c nghi m ph ng pháp công tác xã h i nhóm 79

3.2.2 Ti n trình công tác xã h i nhóm i v i các em h c sinh t i tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i 80

K T LU N VÀ KHUY N NGH 103

1 K t lu n 103

2 Khuy n ngh 104

2.1 i v i các ban ngành, oàn th xã h i 104

2.2 i tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i 105

2.3 i v i giáo viên và cha m h c sinh 106

2.3.1 i v i giáo viên 106

2.3.2 i v i cha m các em 107

2.3.3 i v i ng i làm công tác ch m sóc b o v tr em t i tr ng h c 107

DANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C T VI T T T

L TB&XH Lao ng th ng binh và xã h i

B ng 2.6 Ngh nghi p ph huynh c a các em h c sinh tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Hà N i 51

B ng 2.7 B ng kh o sát v n i dung thông tin v ng n ng a xâm h i tình d c

m c ti p c n i v i h c sinh kh i l p 3, 4, 5 52

B ng 2.8 B ng k t qu kh o sát v tính hi u qu c a hình th c truy n thông phòng ng a xâm h i tình d c tr em 55

B ng 2.9 B ng k t qu kh o sát v tính hi u qu c a n i dung truy n thông phòng ng a xâm h i tình d c tr em 57

B ng 2.10 ánh giá c a h c sinh v ti p nh n các hình th c ho t ng giáo

d c phòng ng a xâm h i tình d c tr em 58

B ng 2.11 ánh giá c a h c sinh v ti p nh n các n i dung ho t ng giáo

d c phòng ng a Xâm h i tình d c tr em 59

B ng 2.12 ánh giá tính hi u qu c a h c sinh v các hình th c ho t ng giáo d c phòng ng a Xâm h i tình d c tr em 60

B ng 2.13 B ng ánh giá c a th c tr ng v ti p nh n các hình th c ho t ng phát tri n k n ng phòng ng a Xâm h i tình d c tr em 61

B ng 2.14 ánh giá vi c ti p nh n n i dung ho t ng phát tri n k n ng phòng ng a xâm h i tình d c tr em 63

B ng 2.15 ánh giá hi u qu c a các hình th c vui ch i gi i trí k n ng

phòng ng a xâm h i tình d c tr em 64

B ng 2.16 ánh giá vi c ti p nh n các hình th c T v n k n ng phòng ng a xâm h i tình d c tr em 65

B ng 2.17 ánh giá vi c ti p nh n c a các n i dung T v n phòng ng a xâm h i tình d c tr em 66

B ng 2.18 ánh giá hi u qu c a các hình th c t v n trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em 67

B ng 2.20 Kh o sát v th c tr ng tr ã t ng tham gia l p h c k n ng nào liên quan n xâm h i tình d c 71

B ng 2.21 B ng kh o sát “B n có bi t” giành cho ph huynh h c sinh (n = 16) 72

B ng 3.1 T ng quan ho t ng bu i 3 85

B ng 3.2 K t qu th o lu n “vùng riêng t ” 86

B ng 3.3 K t qu th o lu n bu i 3 87

B ng 3.4 Nh n xét bu i sinh ho t ngày th 3 90

B ng 3.5 T ng quan ho t ng bu i 4 91

B ng 3.6 K t qu th o lu n bu i 4 92

B ng 3.7 T ng quan ho t ng bu i 5 95

B ng 3.8 Bài t p tình hu ng 96

B ng 3.9 K t qu th o lu n bài t p tình hu ng 97

M U

1 Tính c p thi t c a v n nghiên c u

Xâm h i tình d c tr em ã và ang x y ra m i qu c gia trên th gi i cho dù c ng ng k ch li t ph n i Xâm h i tình d c tr em gây ra nh ng

t n th ng nghiêm tr ng và lâu dài i v i n n nhân tr em trên nhi u

ph ng di n Các chuyên gia tâm lý cho r ng, các em bé b l m d ng tình d c

t nh th ng có bi u hi n l ch l c v nhân cách, cô n, t tin và có xu

h ng s ng c c oan, nh ng tr này l n lên s r t khó hòa nh p v i môi

tr ng s ng chung Công tác giáo d c gi i tính, trang b ki n th c phòng

ng a xâm h i tr em nói chung, xâm h i tr em trong tr ng h c nói riêng ang t ra m c c p thi t khi các v vi c nghiêm tr ng liên quan n xâm

h i tình d c tr em x y ra nhi u a ph ng trong th i gian v a qua

Theo s li u công b c a B L TB&XH trong 5 n m (2011 - 2015), c

n c phát hi n trên 8.200 v xâm h i tr em v i g n 10.000 n n nhân Trong

ó, s v xâm h i tình d c (XHTD) chi m t i 65% (5.300 v ) i u áng nói

là 93% nghi ph m trong các v XHTD tr em l i là nh ng ng i thân quen

ch m không mong mu n

Tr c báo ng v n n b o l c h c ng, XHTD tr em, m t s

qu n, huy n c a Hà N i ã l ng ghép trong các bài h c, ho t ng ngo i khóa

v phòng ng a b o l c cho h c sinh T i huy n Mê Linh, lãnh o phòng GD& T huy n cho bi t, ã ph i h p v i Trung tâm Dân s k ho ch hóa gia ình t ch c câu l c b giáo d c gi i tính cho h c sinh ti u h c, THCS Thông qua các ho t ng giao l u v i chuyên gia, h c sinh c trang b ki n

th c v s c kh e gi i tính, phòng ng a xâm h i giáo d c o c, c bi t

a giáo d c gi i tính gi ng d y trong các ho t ng ngoài gi lên l p t n m

h c 2017 – 2018

V y v n t ra, vai trò c a nh ng nhà làm công tác xã h i làm gì khi

v n x y ra Hi n nay, B LBTBXH ã có thông t h ng d n th c hi n Quy trình can thi p tr giúp tr em b b o l c, xâm h i tình d c Bên c nh ó,

v i vai trò là ng i ch m sóc và giáo d c thay th cha m tr , chúng ta c n

c bi t chú tr ng n vi c b o v an toàn v tâm lý cho tr ; gi i t a m c c m

có l i cho tr – b i th c t vi c tr b xâm h i tình d c không ph i do l i c a

tr ng, b m làm ca kíp ít th i gian ý n tr Các khóa h c k n ng s ng

ch a th t s mang l i hi u qu và còn m nh t v i nh ng b n kho n ó c a các b c làm cha, làm m

Tuy nhiên, các ho t ng công tác xã h i trong vi c phòng ng a phòng,

ng a xâm h i tình cho h c sinh ti u h c ch a c nghiên c u nhi u; th c t

ã có m t s nghiên c u t i Vi t Nam nói chung và Hà N i nói riêng v v n này, nh ng h u h t t p trung vào vi c cung c p thông tin mà ch a i sâu vào ho t ng k n ng, phát huy kh n ng c a tr , ho t ng th ng ngày c a

tr khi n tr ng

Xu t phát t nh ng lý do trên em quy t nh l a ch n tài: “Ho t

ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i” làm lu n v n th c

s c a mình

2 Tình hình nghiên c u liên quan n tài

Xâm h i tình d c tr em, phòng ng a xâm h i tình d c tr em và nâng cao ki n th c, k n ng phòng ng a xâm h i tình d c tr em là v n ang

c các nhà lãnh o, qu n lý, các nhà công tác xã h i và nhi u nhà nghiên

c u quan tâm Th i gian qua ã có nhi u công trình khoa h c c p n v n xâm h i tình d c tr em, phòng ng a xâm h i tình d c tr em và nâng cao

Các t i xâm h i tình d c tr em quy nh c a pháp lu t hình s Vi t Nam và nghiên c u so sánh v i m t s n c c a tác gi Nguy n Minh H ng; công

trình Phòng ng a các t i xâm ph m tình d c tr em trên a bàn thành ph

Hà N i c a tác gi L u H i Y n; bài vi t Công tác a tr b xâm h i tình

d c tái hòa nh p c ng ng t i mái m Hoa H ng Nh , qu n 7, TP H Chí Minh c a tác gi Phan Th Tâm; nghiên c u Công tác xã h i v i tr b xâm

h i tình d c và kh n ng áp ng v chuyên môn c a nhân viên xã h i trong

l nh v c này c a tác gi Hu nh Th Bích Ph ng; bài nghiên c u B o v quy n

tr em trong pháp lu t Vi t Nam hi n hành c a tác gi inh Th Nga ng

trên T p chí khoa h c HQGHN; Bài tham lu n Vai trò c a nhân viên Công tác xã h i trong vi c h tr cho tr b xâm h i t i Hà N i c a tác gi Nguy n

Th H i, i h c Th ng Long; Bài vi t nh h ng c a giáo d c nhà tr ng

t i nh n th c c a h c sinh THPT v s c kh e sinh s n (kh o sát t i Tr ng THPT Than Uyên II, Lai Châu c a tác gi Nguy n Th H i Lý [15]

Bài vi t Phòng ng a xâm h i tình d c tr em và vai trò c a công tác xã

h i c a tác gi Nguy n Th ào, i h c Th ng Long n m 2014 ã giúp cho

ng i c hi u thêm v v n n n xâm h i tình d c tr em, th c tr ng, h u qu , cách nh n bi t, cách phòng ng a xâm h i tình d c tr em V i t cách là m t

ng i ã t ng ch ng ki n h u qu au th ng mà xâm h i tình d c tr em ã

l i cho gia ình và cho chính b n thân tr , tác gi Nguy n Th ào mong

mu n m i cha m hãy là ng i b n, ng i th y, ng i cha m t t c a tr , giúp các con t trang b cho mình nh ng ki n th c c n thi t phát tri n, h c

h i và b o v chính b n thân mình kh i nh ng v n n n c a xã h i, trong ó

có n n xâm h i tình d c tr em [4]

Bài vi t B o v quy n tr em trong pháp lu t Vi t Nam hi n hành c a

tác gi inh H nh Nga, ng t i t p chí Khoa h c – i h c qu c gia Hà N i

ã i sâu phân tích ng l i, chính sách c a ng, s i u ch nh c a các

ngành lu t trong h th ng pháp lu t Vi t Nam v v n b o v quy n và l i ích c a tr em, qua nhi u giai o n phát tri n c a t n c Tác gi kh ng

nh nh ng t t ng mang tính ch t ch o c ng nh trong quy nh c th

Bài vi t Vai trò c a nhân viên Công tác xã h i trong vi c h tr cho tr

b xâm h i t i Hà N i c a tác gi Nguy n Th H i, i h c Th ng Long

kh ng nh nh ng tr b xâm h i tu i d i 13 tu i ngày càng nhi u Tr

em trai b b o hành nhi u h n tr em gái và tr em gái b xâm h i tình d c nhi u h n tr em nam i t ng xâm h i ch y u là ng i l n trên 18 tu i và

nh ng ng i thân quen chính là nh ng ng i xâm h i các em nh : b , m , hàng xóm [7]… Nhân viên Công tác xã h i óng vai trò ch y u là th m h i,

ng viên, h tr v tài chính theo chính sách, t ng quà… trong khi ó nh ng vai trò quan trong nh tham v n, tr li u tâm lý, pháp lu t… n nh tâm lý

và hi u v pháp lu t b o v b n thân thì nhân viên Công tác xã h i ch a làm t t Do ó, m c ích nghiên c u c a tài a ra nh ng k ho ch ào

t o cho sinh viên nh ng nhân viên công tác xã h i trong t ng lai làm t t nh t vai trò c a mình khi h tr cho tr b xâm h i

2.2 Các nghiên c u, sách vi t v k n ng, ki n th c phòng, ng a xâm h i tình d c tr em

Cu n sách Phòng ng a xâm h i tình d c tr em do D án tu i th –

Ch ng trình phòng ng a do AusAID và T ch c t m nhìn th gi i th c hi n

v i n i dung xoay quanh các v n nh n th c và hi u bi t v xâm h i tình

d c tr em t ó cha m có cách phòng ng a phù h p c ng nh chu n b cho bé cách t b o v b n thân tr c nh ng tình hu ng x u x y ra [3]

Cu n sách C m nang phòng tránh xâm h i cho con - Cha m c n bi t

tr c khi quá mu n! do tác gi Ph m Th Thúy biên so n n m 2017 cung c p

nh ng hi u bi t c b n v v n xâm h i tình d c tr em, cách d y tr phòng

ch ng xâm h i tình d c, nh ng vi c c n làm khi th y tr có d u hi u b xâm

h i tình d c, tâm s c a nh ng ng i t ng b xâm h i tình d c [29] Trong

cu n sách này, tác gi ã cùng nhóm tác gi trao t ng nh ng ki n th c, k

n ng, kinh nghi m và lòng yêu th ng cùng m i ng i chung tay b o v

tr em ây không ch là ki n th c và kinh nghi m c a riêng nh ng ng i

th c hi n, mà còn là tri th c t nhi u ngu n, nhi u t ch c trên th gi i ã

úc k t thông qua nh ng hình nh, nh ng quy t c an toàn d nh , d thu c dành cho các bé và các b c ph huynh

B sách thi u nhi T b o v mình do tác gi L ng Ngân biên so n, nhà xu t b n M Thu t n hành bao g m ba cu n: ng l m d ng cháu,

ng tùy ti n th m cháu, ng tùy ti n theo ng i l mang ý ngh a thi t th c

v i các b c ph huynh và tr nh v v n này[18] B sách mang n nh ng câu chuy n th ng g p trong cu c s ng, nh ng n sâu trong là thông i p v cách nuôi d y con sao cho úng và làm sao con không tr thành n n nhân

c a l m d ng và xâm h i tình d c tr em

Các công trình khoa h c trên ã góp ph n quan tr ng trang b nh ng

ki n th c c b n v xâm h i tình d c tr em, phòng ng a xâm h i tình d c tr

em và nâng cao ki n th c, k n ng phòng ch ng xâm h i tình d c tr em Tuy nhiên, nh ng nghiên c u này m i ch c p t i xâm h i tình d c tr em, phòng ch ng xâm h i tình d c tr em và nâng cao ki n th c, k n ng phòng

ng a xâm h i tình d c tr em trên ph m vi r ng, ch a có tài nghiên c u chuyên sâu, toàn di n lý lu n và th c ti n v xâm h i tình d c tr em, phòng

ng a xâm h i tình d c tr em và nâng cao ki n th c, k n ng phòng ng a xâm

h i tình d c tr em n v c th - Tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i tài “Ho t ng công tác xã h i trong phòng

ng a xâm h i tình d c tr em t i tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh,

Thành ph Hà N i” là s nghiên c u t ng h p nh ng v n ã c

c p và nh ng v n t ra t th c ti n công tác xã h i trong phòng ch ng xâm h i tình d c tr em t i tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành

ph Hà N i, trong ó có tham kh o, k th a k t qu nghiên c u c a các công trình nghiên c u nh m a ra gi i pháp phát huy vai trò c a công tác

xã h i phòng ng a xâm h i tình d c tr em t i tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i trong tình hình m i

d c tr em t i tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i trong th i gian t i

vi c l a ch n, v n d ng ph ng pháp Nói cách khác thì ph ng pháp lu n chính là lý lu n v ph ng pháp bao hàm h th ng các ph ng pháp, th gi i quan và nhân sinh quan c a ng i s d ng ph ng pháp và các nguyên t c

Ph ng pháp thu th p và x lý thông tin t các tài li u ã nghiên c u

v xâm h i tình d c tr em t i tr ng ti u h c và phân tích các thông tin xâm

h i tình d c tr em t i tr ng ti u, (N i dung thông tin thu th p là: Nh ng d u

hi u nào c g i là xâm h i tình d c; N u g p ph i m t trong nh ng d u

hi u ó, cách x lý nh th nào?; Em s làm gì phòng ng a tình tr ng này).V i m c ích: giúp các em trong tu i 9-11 có nh ng ki n th c c b n

nh t v phòng ng a xâm h i tình d c tr em, các em có th tuyên truy n

n các b n h c c a mình v các d u hi u ó

Ph ng pháp nghiên c u tr ng h p (Case Study) là nghiên c u trên 8

tr ng h p ki m nh hi u qu th c t c a vi c ng d ng CTXH nhóm trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em t i tr ng ti u h c Chi ông

Ph ng pháp quan sát c s d ng làm rõ kh n ng nh n bi t, x

lý tình hu ng c a nhóm tr em t i tr ng ti u h c Chi ông liên quan n

v n xâm h i tình d c

Ph ng pháp th ng kê mô t c s d ng mô t nh ng c tính c

b n c a d li u thu th p c t nghiên c u thông qua các cách th c khác nhau có th a ra nh ng nh n nh úng n v ho t ng công tác xã h i trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em t i tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i

Thông qua vi c tìm hi u và phân tích th c tr ng ho t ng công tác xã

h i nhóm trong công tác phòng ng a xâm h i tình d c, ng th i thông qua các ho t ng c a CTXH nhóm ra nh ng bi n pháp nh m th c hi n t t công tác phòng ng a i v i các c quan ban hành lu t, UBND các c p, cán

b làm vi c v i tr

K t qu nghiên c u c a tài là tài li u tham kh o b ích cho nh ng

ng i làm công tác gi ng d y và nghiên c u v CTXH v i tr em

7 K t c u c a lu n v n

Ngoài ph n m u, k t lu n, k t lu n, khuy n ngh , tài li u tham kh o

và ph c l c tài g m 3 ch ng:

Ch ng 1 Nh ng v n lý lu n v ho t ng công tác xã h i trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em

Ch ng 2 Th c tr ng ho t ng công tác xã h i trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em t i tr ng Ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph Hà N i

Ch ng 3 Th c nghi m ph ng pháp CTXH nhóm; xu t bi n pháp thúc y hi u qu ho t ng công tác xã h i trong phòng ng a xâm h i tình

d c tr em t th c ti n tr ng ti u h c Chi ông, huy n Mê Linh, Thành ph

Hà N i

Theo Hi p c v quy n tr em c a Liên hi p qu c nh ngh a tr em

nh sau: M i con ng i d i tu i 18 tr khi theo lu t có th áp d ng cho tr

em Còn theo t i n Wikipedia Ti ng Vi t thì: V m t sinh h c, “tr em” là con ng i gi a giai o n t khi sinh và tu i d y thì.[12]

Khái ni m xâm h i tình d c tr em, có th c hi u m t cách chung

nh t là s xâm ph m, ng ch m n quy n t do, n nhu c u phát tri n t nhiên c a tr em v quan h tính giao, xâm ph m n thân th , s c kh e, nhân

nói lên m t s hi n t ng t nhìn, s mó vào các ch kín c a tr , r i n các

vi c d d , cho tr xem phim khiêu dâm, d d tr không m c qu n áo và

cu i cùng là dâm ô, giao c u, hi p dâm v i tr T t c các hình th c ó c

nh ngh a là xâm h i tình d c tr em

Nh v y, xâm h i tình d c tr em là vi c dùng v l c, e d a dùng v

l c, ép bu c, lôi kéo, d d tr em tham gia vào các hành vi liên quan n tình

d c, bao g m hi p dâm, c ng dâm, giao c u, dâm ô v i tr em và s d ng

tr em vào M c ích m i dâm, khiêu dâm d i m i hình th c [1]

* Khái ni m phòng ng a xâm h i tình d c

Khi xã h i ang b c xúc và lên án hàng lo t nh ng v u dâm, qu y r i tình d c tr em thì cha m và nh ng ng i ch m sóc tr ang loay hoay không bi t làm cách nào b o v con mình, làm th nào phòng ng a xâm

h i tình d c có th x y ra B m ch ng th nào i theo con t ng b c m t,

ch có th m b o s an toàn cho con mình b ng cách giáo d c con tr Chính vì th , Phòng ng a xâm h i tình d c là cách t t nh t

Quan tr ng h n n a, cha m c trang b nh ng ki n th c, k n ng

nh n di n c nh ng nguy c có th nh h ng n tr ng th i, cha m

s có th d y con k l ng v tên chính xác c a các b ph n riêng t trên c

th ; th nào là ng ch m an toàn, th nào là ng ch m không an toàn; ng

gi u gi m nh ng bí m t au bu n hay khó ch u; c n làm gì n u b ng ch m không an toàn Bên c nh ó, h ng d n cho tr bi t cách t ch i “ không là không”, các em có quy n quy t nh ai có th ng vào c th mình, tr hi u mình c ng c tôn tr ng c m xúc, c yêu th ng mình

V y, phòng ng a xâm h i tình d c chính là trang b nh ng ki n th c,

k n ng, nh ng hi u bi t v c th mình v b o v b n thân tr c nh ng nguy

c khi ng i các có ý x u.[20]

* Khái ni m phòng ng a xâm h i tình d c tr em

Xâm h i tình d c tr em x y ra khi m t ai ó s d ng quy n l c ho c

l i d ng s tin t ng c a tr lôi kéo tr vào ho t ng tình d c Xâm h i tình d c tr em bao g m t t c các hành vi tình d c không mong mu n có th bao g m c hành vi xâm h i có th bao g m c hành vi xâm h i có ti p xúc hay hành vi xâm h i không tiêp xúc

Nh v y, xâm h i tình d c tr em ó là quá quá trình trong ó m t

ng i tr ng thành l i d ng v th c a mình nh m d d hay c ng ép tr em tham gia vào ho t ng tình d c L m d ng tình d c tr em có th x y ra b t

kì n n v n hóa, ch ng t c, tôn giáo, th ch chính tr nào; Hành vi l m d ng tình d c tr em: là quá trình trong ó m t ng i tr ng thành l i d ng v th

c a mình nh m d d hay c ng ép tr em tham gia vào ho t ng tình d c; Hành vi l m d ng tình d c có th thay i t vi c s mó b ph n sinh d c c a

tr , th dâm, ti p xúc mi ng-b ph n sinh d c, giao h p b ng ngón tay và cao

h n là giao h p qua ng sinh d c ho c h u môn L m d ng tình d c tr

em không ch gi i h n vào các ti p xúc c th mà còn bao g m c nh ng hành vi không ti p xúc nh khoe b ph n sinh d c cho tr th y, rình xem

tr m ho c s d ng hình nh khiêu dâm tr em [27]

ây là giai o n cu i ti u h c và u trung h c, tr s tr i qua r t nhi u

s thay i c v th ch t, trí tu và c m xúc Nh ng yêu c u trong h c t p

c t ng lên, vai trò c a b n bè b t u tr nên quan tr ng t ng t v i gia ình, và tu i d y thì s làm hình dáng c a các bé thay i ây c ng là giai

o n mà nh ng s khác bi t cá nhân gi a các bé tr nên rõ ràng h n

c i m v m t c th nh : H x ng còn nhi u mô s n, x ng s ng,

x ng hông, x ng chân, x ng tay ang trong th i k phát tri n (th i k c t hoá) nên d b cong v o, g y d p, Vì th các em r t thích các trò ch i v n

ng nh ch y, nh y, nô ùa ; H th n kinh c p cao ang hoàn thi n v m t

ch c n ng, do v y t duy c a các em chuy n d n t tr c quan hành ng sang

Tr em l a tu i ti u h c là th c th ang hình thành và phát tri n c

v m t sinh lý, tâm lý, xã h i các em ang t ng b c gia nh p vào xã h i th

gi i c a m i m i quan h Do ó, h c sinh ti u h c ch a ý th c, ch a

ph m ch t và n ng l c nh m t công dân trong xã h i, mà các em luôn c n s

b o tr , giúp c a ng i l n, c a gia ình, nhà tr ng và xã h i H c sinh

ti u h c d thích nghi và ti p nh n cái m i và luôn h ng t i t ng lai

Nh ng c ng thi u s t p trung cao , kh n ng ghi nh và chú ý có ch nh

ch a c phát tri n m nh, tính hi u ng, d xúc ng còn b c l rõ nét Tr

nh r t nhanh và quên c ng nhanh

Trong s phát tri n t duy h c sinh ti u h c, tính tr c quan c th v n còn th hi n các l p u c p và sau ó chuy n d n sang tính khái quát các

l p cu i c p Trong quá trình d y h c và giáo d c, giáo viên c n n m ch c

c i m này Vì v y, trong d y h c l p ghép, giáo viên c n m b o tính

tr c quan th hi n qua dùng ng i th c, vi c th c, qua d y h c h p tác hành

ng phát tri n t duy cho h c sinh Giáo viên c n h ng d n h c sinh phát tri n kh n ng phân tích, t ng h p, tr u t ng hóa, khái quát hóa,

kh n ng phán oán và suy lu n qua ho t ng v i th y, v i b n [30]

Nhìn chung vi c hình thành nhân cách c a h c sinh ti u h c mang

nh ng c i m c b n sau: Nhân cách c a các em lúc này mang tính ch nh

th và h n nhiên, trong quá trình phát tri n tr luôn b c l nh ng nh n th c,

t t ng, tình c m, ý ngh c a mình m t cách vô t , h n nhiên, th t thà và

ngay th ng; nhân cách c a các em lúc này còn mang tính ti m n, nh ng n ng

l c, t ch t c a các em còn ch a c b c l rõ r t, n u có c tác ng thích ng chúng s b c l và phát tri n; và c bi t nhân cách c a các em còn

mang tính ang hình thành, vi c hình thành nhân cách không th di n ra m t

s m m t chi u, v i h c sinh ti u h c còn ang trong quá trình phát tri n toàn

di n v m i m t vì th mà nhân cách c a các em s c hoàn thi n d n cùng

v i ti n trình phát tri n c a mình

1.1.3 Các d u hi u nh n bi t khi tr b xâm h i tình d c

N u k xâm h i tình d c (XHTD) là ng i thân quen trong gia ình, tr

s r t s s t khi nh c n k ó ho c s hãi khi g p tr c ti p Ho c ng c l i,

có th tr t nhiên nói hay h i v các v n tình d c, quan h v i ng i khác

gi i, nói nh ng t ng l liên quan n v n tình d c, quan tâm nhi u h n

x y ra v i tr và c m giác x u h vì mình là n n nhân Ph n ng tâm lý này

c bi t càng th hi n rõ trong tr ng h p tr b l m d ng b i chính nh ng

ng i mà tr bi t ho c nh ng ng i thân quen M t trong nh ng bi u hi n l n

nh t c a r i lo n tinh th n tr b xâm h i tình d c là khó kh n c a tr trong vi c quan h v i m i ng i xung quanh, ng i l n hay b n cùng trang l a.[21]

Tr không tin t ng vào b n thân, vào ng i khác và vào môi tr ng xung quanh i u này d n n tâm lý tr ch làm nh ng gì n u th y s c

n áp Tr m t kh n ng chia s c m xúc và v t ch t c a mình v i ng i khác, mu n l i d ng và i u khi n ng i khác Tr nghi ng , không tin t ng vào xung quanh, c bi t là vào nh ng ng i có quy n l c

Tr có các hành vi t hu ho i b n thân: Tr b xâm ph m tình d c th

hi n r t nhi u hành vi t hu ho i b n thân khác nhau, t t gây ra tai n n, c tình b au m, n vi c có hành vi c g ng t sát ây là m t cách tr thoát kh i c m nh n không t t v b n thân

Tr coi các i t ng xung quanh g n li n v i m i e do , s s

hãi, v i nguy c s b i x t i t d i hình th c này hay hình th c khác

M t trong nh ng bi u hi n l n nh t c a r i lo n tinh th n tr b xâm ph m tình d c là s khó kh n trong giao ti p v i m i ng i xung quanh (k c

ng i l n và b n bè cùng trang l a)

Gi n gi , b c t c: i v i tr em b xâm ph m tình d c u có tâm lý

b c t c, c ng th ng; nh h ng n ng n n quá trình ph c h i và cu c s ng bình th ng sau này c a tr

Tr tr nên quá l thu c: tr tr thành th ng, tránh né m i kh n ng

ph i i u, hoàn toàn ph c tùng l i c a ng i khác, l a ch n thái quá

c n tr ng trong m i vi c, luôn t ra c n s b o v tránh m i r c r i và c

g ng làm vui lòng ng i l n

S r i lo n hành vi là h u qu th ng nh n th y c a nhi u n n nhân b xâm ph m tình d c là tr em M c b xâm ph m tình d c có nh h ng l n

n tâm lý c a các em và nh ng bi u hi n r i lo n hành vi m i em c ng có khác nhau

Tr b xâm ph m tình d c th ng có quan i m sai l ch, khác th ng

v tình d c.Tr th ng có bi u hi n quan tâm b t th ng, lo l ng ho c s hãi nói v nh ng v n liên quan n tình d c ho c khám s c kho Có nh ng

hi u bi t và ngôn ng v tình d c khác th ng không phù h p v i l a tu i

1.1.4 Các bi n pháp phòng ng a xâm h i tình d c tr em

Có th nói tình tr ng xâm h i tình d c tr em hi n nay có chi u h ng gia t ng và h t s c ph c t p, n u không nói là r t nghiêm tr ng i u áng quan tâm là a s các v xâm ph m tình d c i v i tr em l i do nh ng

ng i thân thích v i n n nhân nh : b d ng v i con riêng c a v , bác, chú,

th m chí có c ông, b và anh em ru t th t Theo th ng kê c a T ng c c

C nh sát - B Công an, m c dù ch là ph n nh so v i th c t nh ng m i n m trung bình có 1.600 - 1.800 v xâm h i tr em c phát hi n, trong s 1.000

v xâm h i tình d c, s v mà tr em là n n nhân chi m n 65,0%, a s n n nhân là n tu i 12-15 (chi m 57,46%), tuy nhiên s tr em d i 6 tu i b xâm h i là v n r t áng báo ng, chi m t i 13,2% [19]

Tr có th b xâm h i tình d c d i nhi u hình th c khác nhau trong ó

ph bi n là xâm h i b ng cách ng ch m và không ng ch m Xâm h i tình d c tr em b ng cách ng ch m b c l qua m t s hành vi nh hôn hít

ho c ôm tr theo ki u tình d c, s mó vào b ph n sinh d c c a tr , ho c b t

tr s mó vào b ph n sinh d c c a ng i l n ho c c a m t a tr l n h n,

ép tr th c hi n hành vi m i dâm… XHTD tr em b ng cách không ng

ch m là nh ng hành vi nh dùng l i nói ho c tranh nh khiêu dâm làm cho

tr s c, làm cho tr h ng ph n tình d c ho c làm cho tr quen v i tình d c,

cho tr nghe ho c nhìn nh ng c nh tình d c, b t tr ng ng i theo t th g i

d c ch p nh (khiêu dâm), ho c cho tr xem sách báo khiêu dâm…

Cho dù s d ng b o l c, s e do hay “lòng t t” b t tr th c hi n hành vi xâm h i tình d c thì h u qu c a vi c xâm h i này u gây t n th ng cho tr các m c khác nhau

b trí nhân l c; Ki n toàn Ban ch o, Ban i u hành và Nhóm công tác liên ngành b o v tr em c p huy n, c p xã; Xây d ng và th c hi n án b trí, nâng cao n ng l c, n nh i ng ng i làm công tác b o v tr em a

ph ng; Xác l p c ch ph i h p phòng ng a, x lý v vi c xâm h i tr em

t i a ph ng; xây d ng và hoàn thi n h th ng b o v tr em b ng các bi n pháp tuyên truy n, giáo d c ý th c c nh giác, phát hi n s m, t phòng ng a các ho t ng xâm h i tình d c và h tr t v n pháp lý khi c n thi t

X lý nghiêm các c quan, t ch c, c s giáo d c, cá nhân che gi u,

không thông báo, không t cáo v vi c, hành vi xâm h i tr em

T phía nhà tr ng: Nhà tr ng c n cung c p cho tr em nh ng ki n

T phía gia ình và c ng ng: Cha m không nên né tránh mà c n

th ng xuyên trò chuy n v i con cái v nh ng v n t nh Khuy n khích con t câu h i v các v n khác nhau trong cu c s ng c ng nh câu h i v

nh ng v n sâu kín Bên c nh ó, b m c n c g ng tìm hi u và hòa ng

v i b n bè c a con, vì qua ó b m có th có c nh ng thông tin c n thi t

C n d y tr không bao gi c i vào ch kín, n i v ng v v i m t ai n u không có s ng ý c a b m Trang b cho con bi t cách phòng v tr c

nh ng i t ng có ý nh th c hi n hành vi i b i Không cho tr n m c

h hang vì d gây kích thích s ham mu n i v i nh ng k có ý x u

1.2 Lý lu n v công tác xã h i trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em

xã h i, nâng cao ch t l ng cu c s ng c a thân ch xã h i, h ng t i m t

xã h i lành m nh, công b ng, h nh phúc cho ng i dân và xây d ng h th ng

* Khái ni m CTXH nhóm

Theo tác gi Toseland và Risa (1998) a ra m t nh ngh a bao quát

v công tác xã h i nhóm (CTXH nhóm) nh sau: “CTXH nhóm là ho t ng

có m c ích v i các nhóm nhi m v và tr li u nh nh m áp ng nhu c u tình c m xã h i và hoàn thành nhi m v Ho t ng này h ng tr c ti p n

cá nhân các thành viên trong nhóm và t i toàn th nhóm trong m t h th ng cung c p d ch v ”[10]

Trong t i n CTXH c a Barker (1995) CTXH nhóm c nh ngh a

là “m t nh h ng và ph ng pháp can thi t CTXH, trong ó thành viên chia

s nh ng m i quan tâm và nh ng v n chung h p m t th ng xuyên và tham gia các ho t ng c a ra nh m t c nh ng m c tiêu c th [10]

Nói tóm l i, dù c nh ngh a trên ph ng di n nào thì CTXH nhóm

tr c h t ph i c coi là m t ph ng pháp can thi p c a CTXH ây là m t

ti n trình tr giúp mà trong ó các thành viên trong nhóm c t o c h i và môi tr ng có ho t ng t ng tác l n nhau, chia s nh ng m i quan tâm hay

nh ng v n chung, tham gia vào các ho t ng nhóm nh m t c m c tiêu chung c a nhóm và h ng n gi i quy t các m c ích c a cá nhân thành viên gi i tóa nh ng v n khó kh n Trong ho t ng CTXH nhóm, m t nhóm thân ch c thành l p, sinh ho t th ng k d i s i u ph i c a

ng i tr ng nhóm (có th là NXXH ho c thành viên trong nhóm) và c bi t

là s tr giúp, i u ph i c a NVXH [10]

* Khái ni m CTXH v i tr em

Công tác xã h i v i tr em bao g m nh ng n i dung nh sau: Các

ch c n ng c a công tác xã h i và các nhu c u c bi t c a tr em: tr li u, h

tr , ph c h i, b o v liên quan n tr em có nhu c u c bi t Các l nh v c

liên quan công tác xã h i v i tr nh : c ng ng, tr ng h c, b nh vi n, các

c s xã h i; Các vai trò c a NVXH trong công tác xã h i v i tr em

Theo Clare Winnicotl ã a ra nh ngh a v vai trò c bi t v CTXH

v i tr em nh sau: NVXH nh m t ng i th c s có quan tâm n nh ng con ng i và bi n c bên ngoài trong i s ng c a tr Trong ti n trình làm

vi c v i tr , NVXH c g ng l p kho ng tr ng gi a th gi i bên ngoài v i a

tr v th gi i xung quanh và làm nh th NVXH c ng i vào th gi i bên trong c a a tr Là m t ng i có th di chuy n t th gi i này sang th gi i khác, NVXH có th có m t giá tr c bi t hoàn toàn c a riêng mình i v i

a tr và m t m i quan h c bi t.[31]

* Khái ni m v Nhân viên công tác xã h i (NVCTXH)

NVXH là ng i có trình chuyên môn, c trang b ki n th c k

n ng v CTXH chuyên nghi p và s d ng, ki n th c, k n ng ó trong quá trình tác nghi p tr giúp i t ng (cá nhân, gia ình, nhóm, c ng ng) có

v n xã h i gi i quy t v n g p ph i, v n lên trong cu c s ng

Nhân viên xã h i là nh ng ng i c ào t o m t cách chuyên nghi p

v công tác xã h i s d ng nh ng ki n th c và k n ng c a mình : Giúp cho xã h i th y rõ trách nhi m c a mình i v i s phát tri n chung c a xã

h i Giúp thân ch : Cung c p các d ch v xã h i; T ng c ng kh n ng gi i quy t và i phó v i các v n c a mình; Ti p c n các ngu n l c; Thi t l p

nh ng m i quan h thuân l i gi a h và môi tr ng c a h [16]

1.2.2.1 Ho t ng truy n thông trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em

Truy n thông là quá trình trao i, chia s thông tin, t t ng, tình c m, suy ngh , k n ng và kinh nghi m gi a hai ho c nhi u ng i nh m t ng

c ng hi u bi t l n nhau, làm thay i nh n th c i u ch nh hành vi phù

h p v i nhu c u phát tri n c a cá nhân và xã h i

Ph ng th c truy n thông c hi u là ph ng pháp, hình th c ti n hành các ho t ng truy n thông nh m t c nh ng m c tiêu ã nh

tr c Trên c s ó, ph ng th c truy n thông i v i tr em ti u h c c

hi u là t ng h p các ph ng pháp, bi n pháp, hình th c truy n thông mà Nhà

n c và các ch th khác ti n hành tr ng ti u h c nh m cung c p thông tin, thay i nh n th c tr , ng i làm công tác giáo d c tr , i u ch nh hành vi phù h p v i nhu c u phát tri n c a cá nhân và xã h i

N u nh n i dung truy n thông tr ng ti u h c tr l i cho câu h i

“làm gì?” thì ph ng th c truy n thông tr ng ti u h c s l i tr l i cho câu

h i “làm nh th nào?” B i v y, vi c l p k ho ch truy n thông và l a ch n

lo i hình ph ng th c truy n thông cho tr ti u h c s có ý ngh a quan tr ng,

là m t trong nh ng nhân t quy t nh n hi u qu c a công tác truy n thông

v i tr em ti u h c

C n c vào s t ng tác gi a ng i g i thông i p và ng i nh n thông i p trong quá trình truy n thông cho h c sinh ti u h c, có th chia thành hai hình th c c b n là truy n thông m t chi u (ng i g i tác ng n

ng i nh n thông i p) và truy n thông hai chi u (ng i g i n ng i nh n

và ng c l i ng i nh n có thông tin ph n h i t i ng i g i) M c tiêu mong

mu n c a quá trình truy n thông là s t ng tác hai chi u gi a ng i g i thông i p và ng i nh n thông i p Tuy nhiên, t c mong mu n này, c bi t v i khách th là tr em và ng i làm công tác giáo d c òi h i

ng i g i thông i p ph i có k n ng truy n thông t t

Nh m thay i nh n th c v v n xâm h i tình d c v i tr và ng i làm công tác giáo d c i u i u ch nh nh ng thông tin truy n thông phù

h p v i nhu c u phát tri n c a cá nhân và xã h i Hi n nay, có hai hình th c truy n thông ch y u tr ng ti u h c s là truy n thông tr c ti p và truy n thông gián ti p

M c ích c a ho t ng truy n thông trong phòng ng a XHTD tr em

là gì? Giúp các em nh n th c bi t âu là nh ng hành vi xâm h i mình Các

d u hi u nh n bi t mình b xâm h i; X lý tình hu ng khi g p hành v nguy

Truy n thông gián ti p là quá trình truy n t thông tin n các nhóm

c ng ng ông o trong xã h i thông qua các ph ng ti n truy n thông i chúng Các ph ng ti n thông tin i chúng hi n i hi n nay bao g m: báo,

t p chí, phát thanh, truy n hình, sách, i n tho i, phim và b ng, a hình Ngoài ra, ng i làm truy n thông có th s d ng m ng xã h i truy n thông tin t i c ng ng

Thông tin s c truy n t t i các em và ng i làm công tác giáo d c

s thông qua các cách th c, bi n pháp c th :

Th nh t, n u truy n thông i p b ng l i nói gián ti p n tr và ng i làm công tác giáo d c thì kênh truy n thông là: i n tho i (thông qua tin nh n,

g i hình nh, âm thanh); qua ài phát thanh; ài vô tuy n, a hình

Th hai, n u truy n thông i p b ng v n b n t i ng tr và ng i làm công tác giáo d c thì kênh truy n thông là: thông cáo báo chí; báo cáo; th

i n t ; b ng thông báo t i t dân ph …; tranh c ng; b n tin; báo in; báo

i n t , tài li u truy n thông nh áp phích, t r i, t g p…

Nh v y, công tác truy n thông cho tr và ng i làm công tác giáo d c

nh m cung c p ki n th c, k n ng v xâm h i tình d c tr em áp ng nhu c u phát tri n c a cá nhân và xã h i, h tr các em v m t nh n th c

1.2.2.2 Ho t ng giáo d c trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em

Giáo d c là m t ho t ng c tr ng c a xã h i nh m hình thành và phát tri n nhân cách con ng i theo nh ng yêu c u xã h i trong nh ng giai

o n l ch s nh t nh Thu t ng giáo d c th ng c hi u theo ngh a r ng, ngh a h p

Hi u theo ngh a r ng: Giáo d c bao g m c vi c d y l n vi c h c cùng

v i h th ng các tác ng s ph m khác di n ra trong và ngoài l p, trong và ngoài nhà tr ng c ng nh trong gia ình và ngoài xã h i ó là m t quá trình tr n v n hình thành nhân cách c t ch c m t cách có m c ích và có

k ho ch thông qua các ho t ng và các quan h gi a ng i giáo d c và

ng i c giáo d c nh m chi m l nh nh ng kinh nghi m xã h i

Hi u theo ngh a h p: Giáo d c c hi u nh là quá trình tác ng t i

th h tr v m t o c, t t ng và hành vi nh m hình thành ni m tin, lý

t ng, ng c , tình c m, thái và nh ng thói quen, hành vi c x úng n trong xã h i

Nh v y giáo d c tr c h t là s tác ng c a nh ng nhân cách này

n nh ng nhân cách khác, tác ng c a nhà giáo d c n ng i c giáo

d c c ng nh tác ng c a nh ng ng i c giáo d c v i nhau Chính thông qua nh ng lo i hình ho t ng c a ng i h c c th c hi n trong nh ng m i quan h xã h i nh t nh mà nhân cách c a ng i h c c hình thành và phát tri n

C p ti u h c có 5 l p t l p 1 n l p 5 dành cho tr t 6 n 11 tu i (Ngh a là h c sinh tu i h c có th có tr em tu i 13 - 14) ây là l a tu i

h n nhiên ang hình thành và phát tri n nhân cách n tr ng h c t p là m t

b c ngo t th c s quan tr ng có ý ngh a l n lao trong cu c i c a các em Các em th c s tr thành m t h c sinh Nhà tr ng ti u h c th c s m ra

tr c m t các em m t th gi i m i l v i nh ng quan h m i và ph c t p h n

Ho t ng giáo d c là ho t ng c t ch c di n ra ngoài gi lên l p chính khóa nh m giáo d c h c sinh theo m c tiêu giáo d c Là s ti p n i

ho t ng giáo d c trên l p, là con ng g n lý thuy t v i th c t , t o nên s

th ng nh t gi a nh n th c và hành ng

Ho t ng giáo d c phòng ng a xâm h i tình d c là m t trong nh ng

m ng ho t ng giáo d c quan tr ng trong các tr ng ti u h c hi n nay, c

bi t là tr c th c tr ng có nhi u v xâm h i, u dâm i v i các em tu i này Ho t ng này có ý ngh a r t l n i v i quá trình giáo d c h c sinh ó là: t ng c ng ki n th c, k n ng c b n v c i m tâm sinh lý l a tu i này, cách nh n bi t d u hi u b xâm h i; ai có quy n ng vào c th …

N i dung c a ho t ng giáo d c r t phong phú và a d ng, th hi n qua các ho t ng nh : ho t ng v n hóa, ho t ng v n ngh , TDTT, tham quan, lao ng, các ho t ng xã h i, óng k ch, s m vai, v tranh… Cán b giáo d c có th gi i quy t v n này nh ng bu i t ch c các ho t ng giáo d c t i nhóm l p, toàn tr ng, n u bi t khéo l ng ghép hi u qu s cao

Nh ó mà các ki n th c ti p thu c t i các l p h c k n ng x lý tình

hu ng có c h i c áp d ng

Nh v y, ho t ng giáo d c là m t trong nh ng ph ng th c giáo d c cho h c sinh k n ng s ng, k n ng b o v chính mình, lên ti ng ph n i

nh ng hành vi x u H n n a, thông qua ho t ng giáo d c phòng t o ra c u

n i, m i quan h hai chi u gi a nhà tr ng v i h c sinh, gi a nh ng lý thuy t khô khan và s mi m m i, h ng thú c a các ho t ng th c ti n, góp ph n

i u ch nh và nh h ng quá trình giáo d c t hi u qu

Tuy nhiên, m i ho t ng giáo d c k n ng trong tr ng ti u h c u

c th c thi n theo quy nh t i i u 29 V n b n h p nh t BGD T n m 2014 h p nh t Thông t v i u l Tr ng Ti u h c do B Giáo d c và ào t o ban hành nh sau: [32]

03/VBHN-Ho t ng giáo d c bao g m ho t ng giáo d c trong gi lên l p và

ho t ng giáo d c ngoài gi lên l p nh m rèn luy n o c, phát tri n n ng

l c, b i d ng n ng khi u, giúp h c sinh y u phù h p c i m tâm lý, sinh lý l a tu i h c sinh ti u h c

Ho t ng giáo d c trong gi lên l p c ti n hành thông qua vi c

d y h c các môn h c b t bu c và t ch n trong Ch ng trình giáo d c ph thông c p Ti u h c do B tr ng B Giáo d c và ào t o ban hành

Ho t ng giáo d c ngoài gi lên l p bao g m ho t ng ngo i khóa,

ho t ng vui ch i, th d c th thao, tham quan du l ch, giao l u v n hóa;

ho t ng b o v môi tr ng; lao ng công ích và các ho t ng xã h i khác

M c ích c a ho t ng: giúp h c sinh có nh ng hi u bi t và thái

úng n v xâm h i tình d c tr em l a tu i ti u h c

1.2.2.3 Ho t ng phát tri n k n ng trong phòng ng a xâm h i tình d c tr

em

Có th th y r ng k n ng s ng bao g m m t lo t các k n ng c th ,

c n thi t cho cu c s ng hàng ngày c a con ng i V b n ch t, ó là k n ng

t qu n lý b n thân và k n ng xã h i c n thi t cá nhân t l c trong cu c

s ng, h c t p và làm vi c hi u qu … Nói các khác k n ng s ng là kh n ng làm ch b n thân c a m i con ng i, kh n ng ng x phù h p v i nh ng

ng i khác và v i xã h i, kh n ng ng phó tr c các tình hu ng c a cu c

s ng K n ng s ng h ng vào vi c giúp con ng i thay i nh n th c, thái

và giá tr trong nh ng hành ng theo xu h ng tích c c và mang tính ch t xây d ng

K n ng s ng c hình thành thông qua m t quá trình s ng, rèn luy n, h c t p trong gia ình, nhà tr ng và ngoài xã h i Vì v y, k n ng

s ng c a m i ng i v a có tính cá nhân, v a có tính xã h i và ch u nh h ng

c a gia ình, c ng ng, dân t c K n ng s ng mang tính cá nhân b i vì ó

ng phó khi tình hu ng kh n c p x y n Quan tr ng h n, thông qua các

ho t ng ó tr phát tri n c k n ng m m và k n ng c ng

K n ng m m chính là giúp các em bi t cách giao ti p gi a ng i v i

ng i, t ng tác và h p tác v i nhau hi u qu h n, c ng nh có th s d ng thành th o các k n ng ó x lý c nh ng tình hu ng th c t nh : Phân

bi t c tr c nh ng l i nói mua chu c; x lý khéo khi c t ng quà…

K n ng c ng chính c hình thành t nh ng thói quen, cách c x hàng ngày có cách ng phó v i tình hu ng “nguy hi m” qua ó hình thành

ho c thay i hành vi c a tr theo h ng tích c c nh m góp ph n phát tri n nhân cách toàn di n; giúp h c sinh có th song an toàn, kh e m nh và tích

c c, Có nhi u nh ngh a và quan ni m khác nhau v k n ng s ng

Rèn luy n k n ng s ng thông qua nh ng ho t ng th ng nh t s giúp thanh thi u có nh ng tr i nghi m phong phú, a d ng qua ó hình thành

c nhi u lo i k n ng s ng khác nhau áp ng c cu c s ng muôn

màu M t s nguyên t c c n tuân th c a rèn luy n k n ng là “h c qua làm

và h c b ng làm” nên các tình hu ng trong cu c s ng là môi tr ng, hình

th c h u hi u rèn luy n k n ng cho các em

1.2.2.4 Ho t ng t v n trong phòng ng a xâm h i tình d c tr em

Ho t ng t v n là ho t ng thu th p, x lý thông tin, v n d ng ki n

th c chuyên môn, phát hi n v n , xu t gi i pháp, ph ng án, l p d án

và giám sát, ánh giá do các t ch c chuyên môn

V i ho t ng này ti n hành t i tr ng ti u h c nh m cung c p cho các

em, cán b làm công tác giáo d c nh ng k n ng, nh ng ki n th c c b n v phòng ng a xâm h i tình d c tr em Nói cách khác ho t ng t v n giúp các

em c i thi n c v n giao ti p v i gia ình, x lý các m i quan h giao

ti p khác, hay nói cách khác là h ng d n các em nên làm nh th nào? X lý tình hu ng x u ra sao? i v i l a tu i h c sinh ti u h c i u quan tr ng là

h ng d n cho các em bi t cái gì là x u, cái gì t t, cái gì c n tránh xa

Ho t ng t v n là m t k n ng quan tr ng th ng c nhân viên xã

h i s d ng trong quá quá trình làm vi c v i b m c a tr , nhân viên CTXH thay m t gia ình a ra ý ki n, ti ng nói c a gia ình v i nh ng cá nhân, t

ch c có ch c trách, nhi m v là giúp h ti p c n c v i nh ng d ch v phù

h p, m b o quy n và l i ích h p pháp c a i t ng, gi i quy t nh ng xung t, mang l i nh ng l i ích cho gia ình v kinh phí, ti p c n d ch v , tham gia vào quá trình gi i quy t v n

Ngoài ra, v i vai trò c a nh ng ng i làm công tác tr em, thì ho t

ng này còn giúp nhà tr ng, chính quy n a ph ng ho ch nh c

nh ng ch ng trình c n tri n khai, nh ng ho t ng nào c n thi t i v i h c sinh ti u h c… t ó a các ho t ng phù h p v i c i m c a tr em

ti u h c

làm t t các nhi m v trên, h c n n m ch n các k n ng nh : K

n ng l ng nghe, k n ng quan sát, k n ng ph n h i, k n ng t câu h i…t

ó giúp các em, cán b làm công tác giáo d c, cha m các em có cái nhìn úng n v th c trang xâm h i ang di n ra

1.2.3 Lý thuy t ng d ng trong công tác xã h i phòng ng a xâm h i tình

d c tr em

CTXH nhóm là ph ng pháp CTXH nh m giúp t ng c ng, c ng c

ch c n ng xã h i c a cá nhân thông qua các ho t ng nhóm và kh n ng ng phó v i các v n c a cá nhân, có ngh a là: Trong k ho ch h tr thân ch (cá nhân, nhóm, c ng ng) thay i hành vi, thái , ni m tin nh m giúp thân ch t ng c ng n ng l c i phó, ch c n ng xã h i thông qua các kinh nghi m c a nhóm có m c ích nh m gi i quy t v n c a mình và th a mãn nhu c u

1.2.3.1 Thuy t nhu c u

Nhà tâm lý h c Abraham Maslow Harold, m t nhà tâm lý h c ng i

M , c xem là ng i tiên phong trong tr ng phái tâm lý h c nhân v n

N m 1943, ông ã phát tri n m t trong nh ng lý thuy t mà t m nh h ng

c a nó n nhi u l nh v c khác nhau Maslow ã thi t l p m t lý thuy t có

th b c c a nhu c u T t c các nhu c u c b n theo ông là b n n ng, gi ng

v i b n n ng c a ng v t Nhu c u c a con ng i thành 5 b c.[9]

Bi u 1.1 Tháp nhu c u Maslow

B c thang nhu c u c b n c a Maslow c tóm l i b ng nh ng ý chính nh sau:

Nhu c u sinh lý (Physiological Needs): ây là nh ng nhu c u sinh h c Chúng bao g m nhu c u khí th , th c ph m, n c, và c th có nhi t

t ng i n nh

Nhu c u an toàn (Safety Needs): Khi t t c các nhu c u sinh h c c

th a mãn và không còn làm cho con ng i lo l ng, b n tâm, thì cái nhu c u cho s an to n có th phát sinh

Nhu c u xã h i (tình c m, tình yêu và c nhìn nh n) (Needs of Love, Affection and Belongingness): Khi nhu c u v an toàn và sinh h c c áp

ng, cái nhu c u k ti p ti p là nhu c u xã h i nh tình c m, tình yêu và c nhìn nh n xu t hi n

Nhu c u c n c tôn tr ng (Needs for Esteem): Khi ba lo i nhu c u

u tiên c th a mãn, nhu c u lòng t tr ng có th phát sinh

Nhu c u t ch ng t mình (Needs for Self-Actualization): Khi t t c các nhu c u nói trên c th a mãn, thì nhu c u mu n hi n th c hóa, t

ch ng t b n thân xu t hi n

Tác giá v n d ng lý thuy t này vào tài nghiên c u nh m m c ích

gi i thích r ng con ng i có r t nhi u nhu c u c n áp ng Ngoài các nhu

c u c b n nh : n, u ng, m c, i l i thì nhu c u c h c t p, phát tri n k

n ng cho tr , cán b giáo d c và gia ình tr là nhu c u c n thi t và c n áp

ng ngay Chính vì v y, mu n làm t t công tác phòng ng a xâm h i tình d c

tr em thì vi c phân tích c nhu c u i t ng c n gì? Sau khi nhu c u

t góc sinh h c b i theo ông: “M i t ch c h u c u là nh ng h th ng

c t o nên t các ti u h th ng và ng c l i c ng là m t ph n c a h th ng

l n h n”.[9]

C u trúc c a h th ng mang tính phân l p và có m i quan h bao hàm:

Ph n t Module Phân h H th ng Các phân l p c a h th ng mang

ý ni m t ng i và t n t i trong các ph ng di n nghiên c u khác nhau Ngh a là ph n t c a m t h th ng này có th tr thành ph n t c a m t h

và ng c l i khi mu n thay i m t h th ng thì ph i thay i h th ng nh

t o nên nó và thay i c h th ng l n bao trùm nó

Thuy t h th ng trong công tác xã h i s d ng nhi u c p khái ni m v

h th ng óng và h th ng m H th ng óng: Là không có s trao i n ng

l ng và thông tin v t qua biên gi i c a nó; H th ng m là n ng l ng và thông tin c trao i b ng cách th m th u qua vách ng n c a biên gi i c a chính nó (Giáo trình nh p môn CTXH, Bùi Th Xuân Mai, 2010, NXB Lao

ng – xã h i, Tr 205)

ng d ng thuy t h th ng vào tài nghiên c u nh m m c ích gi i thích r ng: Con ng i là m t h th ng vi mô, ch u s nh h ng c a h th ng trung mô và v mô làm t t công tác phòng ng a xâm h i tình d c v i i

t ng là tr e không ch c n s quan tâm c a riêng ngành giáo d c, l nh v c

nào mà là s tham gia c a toàn xã h i

1.2.3.3 Thuy t h th ng sinh thái

Sinh thái c hi u là nh ng liên h , tác ng, nh h ng gi a các thành t cùng t n t i trong m t môi tr ng s ng Nh ng m i liên h này có tính hai chi u và ph thu c vào nhau

Trong b o v , ch m sóc tr em, lý thuy t h th ng sinh thái ch ra s tác ng mà các t ch c, các chính sách, các c ng ng, nhóm, gia ình nh

h ng lên tr em Lý thuy t h th ng sinh thái cho phép phân tích th u áo s

t ng tác gi a tr em và h th ng sinh thái – môi tr ng xã h i M i cá nhân

nh t nh ch a gia ình ó Các h th ng này u có s t ng tác và nh

h ng l n nhau Khi xác nh v n c a tr ho c gia ình tr thì c n t trong m i quan h t ng tác gi a các h th ng này phân tích sâu h n v các nguyên nhân d n n v n

Vì v y, nhi m v cán b làm công tác tr em là tìm ra nh ng mâu thu n trong vi c k t n i gi a các nhu c u c a tr và các h th ng tr giúp bên ngoài

có th h tr tr và gia ình tr nhi u h n Ngoài ra áp d ng thuy t h

th ng sinh thái s giúp cán b làm công tác tr em:

- S d ng và phát huy t i a kh n ng c a tr trong s t ng tác v i các

h th ng khác gi i quy t v n

- Xây d ng m i quan h m i gi a tr , gia ình tr v i các h th ng tr giúp trong xã h i

- Giúp t ng c ng kh n ng t ng tác gi a tr , gia ình tr và các h

th ng

- C i t o m i quan h t ng tác gi a các thành viên trong cùng h

th ng C th là phá b nh ng h th ng óng trong cùng m t gia ình

- Giúp phát tri n và thay i h th ng CSXH m t cách phù h p

- Cung c p tr giúp th c t khác khi c n thi t

Trên c s lý thuy t h th ng sinh thái, chúng tôi nh n th y v n phòng ng a xâm h i tình d c là m t h th ng trong ó bao g m các ti u h

th ng: cán b làm công tác ch m sóc tr em các c p, cha m và cán bô giáo

d c, hàng xóm, h hàng, các h i oàn th , chính sách ch m sóc tr em, c s

v t ch t, … M t khác, h th ng phòng ng a XHTD tr em t i tr ng ti u h c Chi ông c ng là m t ti u h th ng n m trong m t h th ng b o v , ch m sóc

ng b , ch y u là cán b không chuyên trách làm công tác ch m sóc tr em

c s c ng là nh ng nguyên nhân d n n vi c nguy c tr em b xâm h i tình d c gia t ng Trong khi ó, hi n nay chúng ta v n ch a có quy nh c

th v trách nhi m cung c p, x lý thông tin, thông báo, t giác hành vi xâm

h i tr em Quy nh c th u m i ti p nh n, x lý thông tin và ph i h p xác minh, i u tra v hành vi xâm h i tr em còn thi u Quy nh v vi c tách

tr em ra kh i cha m , ng i ch m sóc trong tr ng h p chính cha m , ng i

ch m sóc có hành vi xâm h i tình d c i v i tr em ch a có

Bên c nh ó, ch tài x lý hành vi xâm h i tình d c tr em quy nh r t

c th trong B lu t hình s n m 1999 và B lu t hình s s a i n m 2015 (có hi u l c thi hành t ngày 1/7/2016), trong ó có quy nh c th v các t i xâm h i tình d c v i ng i ch a thành niên v i các nhóm tu i c th (t

16 tu i n d i 18 tu i, t 13 tu i n d i 16 tu i, d i 13 tu i)

g m: t i hi p dâm, t i c ng dâm, t i dâm ô, t i giao c u ho c th c hi n hành

vi quan h tình d c khác, t i s d ng ng i d i 16 tu i vào m c ích khiêu dâm ây là các t i ph m có tính nguy hi m trong xã h i, xâm ph m n tính m ng, s c kh e, danh d , nhân ph m c a các em (không phân bi t nam hay n ), khung hình ph t i v i các t i này r t nghiêm kh c [26]

Nh v y, y u t chính sách pháp lu t óng m t vai trò quan tr ng trong

vi c ho ch nh, xây d ng các ch ng trình, k ho ch liên quan n công tác

qu n lý, ch tài x lý và b o v quy n và l i ích h p pháp c a các em

Vi c th c hi n Quy t nh s 37/2010/Q -TTg ngày 22/4/2010 c a

Th t ng Chính ph quy t nh ban hành quy nh tiêu chu n xã, ph ng phù h p v i tr em Theo quy nh, m i xã, ph ng c công nh n phù h p

c khai sinh úng quy nh, t su t tr b xâm h i, mua bán, b o l c, b t cóc,

ph n u n m c th p nh t vi c phát sinh s tr em thu c nhóm này v n

ch a t k t qu mong mu n Trong khi ó, công tác ch m sóc và b o v tr

em còn mang tính hình th c t i các a ph ng, kinh phí chi cho ho t ng này l i quá eo h p, ngu n kinh phí này ch y u ph c v công tác qu n lý nhà