* Kí hiệu: A’A | mpABCD Nhận xét h.84 Nếu một đường thẳng vuông góc với một mặt phẳng tại điểm A thì nó vuông góc với mọi đường thẳng đi qua A và nằm trong mặt phẳng đó.. +Khi một trong
Trang 1Bµi gi¶ng h×nh häc líp 8- tiÕt 57
Trang 2Hình 1
A
A’
B
I KIỂM TRA BÀI CŨ
Cho hình 1 Tìm mặt phẳng song song với mặt phẳng ABCD ?
AB thuộc những mặt phẳng nào?
Mặt phẳng nào chứa AB và AD?
TRẢ LỜI
Mặt phẳng song song với mp(ABCD) là mp(A’B’C’D’).
AB thuộc mp(ABCD) và mp(ABB’A’).
Mặt phẳng chứa AB và AD là mp(ABCD).
Quan sát hình hộp chữ nhật
A’A có vuông góc với AD hay không ? Vì sao ?
A’A có vuông góc với AB hay không ? Vì sao ?
TRẢ LỜI *A’A vuông góc với AD, vì tứ giác AA’D’D là hình chữ nhật *A’A vuông góc với AB, tứ giác vì AA’B’B là hình chữ nhật.
Chúng ta đã biết khái niệm về các quan hệ song song
trong không gian, hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về
khái niệm vuông góc trong không gian qua bài học mới
Trang 3Tiết 57:Thể tích của hình hộp chữ nhật
1 Đường thẳng vuông góc với
mặt phẳng- hai mặt phẳng
vuông góc
+Khi đường thẳng A’A vuông góc với hai
đường thẳng cắt nhau AD và AB của mặt
phẳng (ABCD),
ta nói :A’A vuông góc với mặt phẳng(ABCD)
* Kí hiệu: A’A | mp(ABCD)
Nhận xét (h.84)
Nếu một đường thẳng vuông góc với một
mặt phẳng tại điểm A thì nó vuông góc với
mọi đường thẳng đi qua A và nằm trong mặt
phẳng đó
A
D
B
C
Hình 84
Có những đường thẳng nào vuông góc với AA’ tại A?
+Khi một trong hai mặt phẳng chứa một
đường thẳng vuông góc với mặt phẳng còn lại
thì người ta nói hai mặt đó vuông góc vớinhau
- Kí hiệu: mp(ADD’A’) | mp(ABCD).
Trang 4Tiết 57:Thể tích của hình hộp chữ nhật
1 Đường thẳng vuông góc với
mặt phẳng- hai mặt phẳng
vuông góc
+Khi đường thẳng A’A vuông góc với hai
đường thẳng cắt nhau AD và AB của mặt
phẳng (ABCD),
ta nói :A’A vuông góc với mặt phẳng(ABCD)
* Kí hiệu: A’A | mp(ABCD)
Nhận xét (h.84)
Nếu một đường thẳng vuông góc với một
mặt phẳng tại điểm A thì nó vuông góc với
mọi đường thẳng đi qua A và nằm trong mặt
phẳng đó
A
D
B
C
Hình 84
+Khi một trong hai mặt phẳng chứa một
đường thẳng vuông góc với mặt phẳng còn lại
thì người ta nói hai mặt đó vuông góc vớinhau
- Kí hiệu: mp(ADD’A’) | mp(ABCD).
Đường thẳng AB có vuông góc với mặt phẳng (ADD’D) hay không ? Vì sao ?
Các đường thẳng vuông góc với (ABCD)là A’A, B’B, C’C, D’D
+Tìm trên hình 84 các đường thẳng vuông góc với mặt phẳng (ABCD)?
+Đường thẳng AB có nằm trong mặt phẳng (ABCD) hay không ? Vì sao ?
-Đường thẳng AB nằm trong mặt phẳng
(ABCD),vì AB là một cạnh của hình chữ nhật ABCD
AB có vuông góc với mặt phẳng (ADD’A’)
vì AB vuông góc với AD và AA’
Trang 5Tiết 57:Thể tích của hình hộp chữ nhật
1 Đường thẳng vuông góc với
mặt phẳng- hai mặt phẳng
vuông góc
+Khi đường thẳng A’A vuông góc với hai
đường thẳng cắt nhau AD và AB của mặt
phẳng (ABCD),
ta nói :A’A vuông góc với mặt phẳng(ABCD)
* Kí hiệu: A’A | mp(ABCD)
Nhận xét (h.84)
Nếu một đường thẳng vuông góc với một
mặt phẳng tại điểm A thì nó vuông góc với
mọi đường thẳng đi qua A và nằm trong mặt
phẳng đó
A
D
B
C
Hình 84
+Khi một trong hai mặt phẳng chứa một
đường thẳng vuông góc với mặt phẳng còn lại
thì người ta nói hai mặt đó vuông góc vớinhau
- Kí hiệu: mp(ADD’A’) | mp(ABCD).
Các đường thẳng vuông góc với (ABCD)là A’A, B’B, C’C, D’D
-Đường thẳng AB nằm trong mặt phẳng
(ABCD),vì AB là một cạnh của hình chữ nhật ABCD
AB có vuông góc với mặt phẳng (ADD’A’)
vì AB vuông góc với AD và AA’
Tìm trên hình 84 các mặt phẳng vuông góc với mặt phẳng (A’B’C’D’)?
Các mặt phẳng vuông góc với mặt phẳng (A’B’C’D’): mp(AA’B’B), mp(AA’D’D) mp(DD’C’C), mp(BB’C’C)
Trang 6Tiết 57:Thể tích của hình hộp chữ nhật
1 Đường thẳng vuông góc với
mặt phẳng- hai mặt phẳng
vuông góc
+Khi đường thẳng A’A vuông góc với hai
đường thẳng cắt nhau AD và AB của mặt
phẳng (ABCD),
ta nói :A’A vuông góc với mặt phẳng(ABCD)
* Kí hiệu: A’A | mp(ABCD)
Nhận xét (h.84)
Nếu một đường thẳng vuông góc với một
mặt phẳng tại điểm A thì nó vuông góc với
mọi đường thẳng đi qua A và nằm trong mặt
phẳng đó
A
D
B
C
Hình 84
+Khi một trong hai mặt phẳng chứa một
đường thẳng vuông góc với mặt phẳng còn lại
thì người ta nói hai mặt đó vuông góc vớinhau
- Kí hiệu: mp(ADD’A’) | mp(ABCD).
- Th ể tíc
h củ a hình hộp
chữ nhậ t tín
h nh ư th
ế
nào ?
2 Thể tích của hình hộp chữ nhật
-Cho hình hộp chữ nhật có kích thước 17cm, 10cm và 6cm Ta chia hình hộp chữ nhật này thành các hình lập
phương đơn vị với cạnh 1cm (hình 86)
- Trong hình hộp có có 6 lớp hình lập phương đơn vị, mỗi lớp gồm 17.10 (hình) Như vậy hình hộp bao gồm 17.10.6 (hình lập phương đơn vị) Mỗi hình lập phương đơn vị có thể tích 1cm 3 nên thể tích hình hộp chữ nhật là 17.10.6 (cm 3 ).
1cm
1cm
1cm
Hình 86
Trang 7Tổng quát
Nếu các kích thước của
hình hộp chữ nhật là
a,b,c(cùng đơn vị độ dài) thì
thể tích của hình hộp chữ
nhật là :
V = a.b.c
Thể tích hình lập phương
cạnh a là:
ThÓtÝchcñah×nhhépch÷nhËt
V = a3
Trang 8Tiết 57:Thể tích của hình hộp chữ nhật
1 Đường thẳng vuông góc với
mặt phẳng- hai mặt phẳng
vuông góc
+Khi đường thẳng A’A vuông góc với hai
đường thẳng cắt nhau AD và AB của mặt
phẳng (ABCD),
ta nói :A’A vuông góc với mặt phẳng(ABCD)
* Kí hiệu: A’A | mp(ABCD)
Nhận xét (h.84) Nếu một đường thẳng
vuông góc với một mặt phẳng tại điểm A thì
nó vuông góc với mọi đường thẳng đi qua A
và nằm trong mặt phẳng đó
+Khi một trong hai mặt phẳng chứa một
đường thẳng vuông góc với mặt phẳng còn lại
thì người ta nói hai mặt đó vuông góc vớinhau
- Kí hiệu: mp(ADD’A’) | mp(ABCD).
2 Thể tích của hình hộp chữ nhật
Nếu các kích thước của hình hộp
chữ nhật là a,b,c(cùng đơn vị độ
dài) thì thể tích của hình hộp chữ
nhật là : V = a.b.c
Thể tích hình lập phương cạnh a là: V = a 3
Trang 9Tổng quát
Nếu các kích thước của hình
hộp chữ nhật là a,b,c(cùng
đơn vị độ dài) thì thể tích của
hình hộp chữ nhật là : V =
a.b.c
Thể tích hình lập phương
cạnh a là: V = a 3
2.ThÓtÝchcñah×nhhépch÷nhËt
(1) ? Hãy phát biểu công thức 1 bằng lời?
Thể tích của hình chữ nhật
bằng
chiều dài nhân chiều rộng
nhân
chiều cao.
Trang 10Tổng quát
Nếu các kích thước của hình
hộp chữ nhật là a,b,c(cùng đơn
vị độ dài) thì thể tích của hình
hộp chữ nhật là : V = a.b.c
Thể tích hình lập phương cạnh
a là: V = a 3
2.ThÓtÝchcñah×nhhépch÷nhËt
Thể tích của hình chữ nhật bằng
chiều dài nhân chiều rộng nhân
chiều cao.
Ví dụ Tính thể tích của một hình lập phương, biết diện tích toàn phần của nó là 216cm 2
Giải
Hình lập phương có 6 mặt bằng nhau, vậy diện tích mỗi mặt là:
216 : 6 = 36 (cm2)
Độ dài cạnh hình lập phương:
a2 = 36 => a = 6
Thể tích hình lập phương:
V = a3 => V = 63 = 216(cm3)
Đáp số V = 216(cm3)
Trang 11Tiết 57:Thể tích của hình hộp chữ nhật
1 Đường thẳng vuông góc với
mặt phẳng- hai mặt phẳng
vuông góc
+Khi đường thẳng A’A vuông góc với hai
đường thẳng cắt nhau AD và AB của mặt
phẳng (ABCD),
ta nói :A’A vuông góc với mặt phẳng(ABCD)
* Kí hiệu: A’A | mp(ABCD)
Nhận xét (h.84) Nếu một đường thẳng
vuông góc với một mặt phẳng tại điểm A thì
nó vuông góc với mọi đường thẳng đi qua A
và nằm trong mặt phẳng đó
+Khi một trong hai mặt phẳng chứa một
đường thẳng vuông góc với mặt phẳng còn lại
thì người ta nói hai mặt đó vuông góc vớinhau
- Kí hiệu: mp(ADD’A’) | mp(ABCD).
2 Thể tích của hình hộp chữ nhật
Nếu các kích thước của hình hộp
chữ nhật là a,b,c(cùng đơn vị độ
dài) thì thể tích của hình hộp chữ
Bài học hôm nay cần nhớ những vấn đề gì?
Trang 12Trả lời : V = CP.BC.CD
b, Điền số thích hợp vào ô trống:
Chiều dài
Chiều rộng
Chiều cao
Diện tích một đáy
Thể tích
22 14 5
18
6 90
8
1320
260 2080
308 1540
5
540
11
165
13 8
Bài 13.
a, Viết công thức tính thể tích của hình
hộp chữ nhật ABCD.MNPQ (h.89)
A D
N
B C
M
Hình 89
LuyÖntËp
Trang 132 Kí hiệu các đỉnh hình hộp gấp
được như hình 87b.
a, Đường thẳng BF vuông góc
với những mặt phẳng nào?
b, Hai mặt phẳng (AEHD) và
(CGHD) vuông góc với nhau, vì
sao ?
Bài 10.
1.Gấp hình 87a theo các
nét đã chỉ ra thì có được
một hình hộp chữ nhật hay
không ?
a
D A
G C B
H
b Hình 87
Giải 1, Có
2 a, BF vuông góccác mặt phẳng:
(FGHE), (ABCD)
LuyÖntËp