5 Hệ quy chiếu : gồm hệ tọa độ gắn với vật mốc + đồng hồ và gốc thời gian 6 Chuyển động tịnh tiến : là chuyển động mà mọi điểm trên vật đều có qỹ đạo giống hệt nhau và có thể chồng k
Trang 1THPT Ba Tơ Động Học Chất Điểm -Trang 1 - Gv : Nguyễn Văn Tươi
Chương I : ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM.
Các khái niệm cơ bản :
1) Chuyển động cơ : là sự thay đổi vị trí của vật này so với vật khác ( vật mốc ) theo thời gian.
2) Chất điểm : có kích thước rất nhỏ so với độ dài đường đi.
3) Quỹ đạo : là đường đi của vật trong không gian.
4) Hệ tọa độ : gồm hai trục tọa độ Ox và Oy đặt vuông góc nhau.
5) Hệ quy chiếu : gồm ( hệ tọa độ gắn với vật mốc ) + ( đồng hồ và gốc thời gian )
6) Chuyển động tịnh tiến : là chuyển động mà mọi điểm trên vật đều có qỹ đạo giống hệt nhau và có thể chồng khít lên
nhau ( quỹ đạo có thể : thẳng ,tròn ,cong )
Ví dụ : + chuyển động của xe trên đường thẳng là chuyển động tịnh tiến thẳng
+ chuyển động của khoang ngồi của đu quay đứng là chuyển động tịnh tiến quay ( các điểm của khoang đu quay đều vạch những đường tròn có cùng bán kính nhưng có thể không đồng tâm )
+ chuyển động của khoang đu quay trong trường hợp nằm ngang là chuyển động quay
*Chú ý : Vạch một đoạn thẳng trên vật hướng về trục quay nếu trong quá trình chuyển động mà đoạn thẳng đó luôn hướng về trục quay thì vật đó chuyển động quay
Chủ đề 1 : CHUYỂN ĐỘNG THẲNG.
Dạng 1: VẬN TỐC TRUNG BÌNH, TỐC ĐỘ TRUNG BÌNH, QUÃNG ĐƯỜNG
TRONG CHUYỂN ĐỘNG THẲNG
I Các công thức :
1 Tính vận tốc trunh bình
tb
x v
−
∆
∆ = x xcuoi− xdau : độ dời ∆ = t tcuoi− tdau: khoảng thời gian thực hiện độ dời
2 Tính tốc độ trung bình
n
n t t
t
S S
S
t
S
v
+ + +
+ + +
=
=
2
1
2 1
(2) với S : tổng quãng đường đi được t : tổng thời gian đi được
** Chú ý : trong trường hợp vật chỉ chuyển động thẳng theo một chiều dương đã chon thì : ∆ = → x S vtb = v
Ví dụ : Một chất điểm chuyển động trên đoạn thẳng đi từ A đến B đến C đến D rồi quay lại C và dừng.Biết các điểm A,B,C,D
cách đều nhau 1m Biết thời gian chất điểm thực hiện chuyển động từ A đến D là 4s và từ D về C là 1s.Tính vận tốc trung bình
và tốc độ trung bình trên các đoạn đường sau
a) Đoạn AD ?
b) Hết cả đoạn đường đi được ? ĐS : a) vtb = 0,75 m/s ; v = 0,75m/s b) vtb = 0,4m/s ; v = 0,8 m/s
3 Tính quãng đường trong chuyển động thẳng đều.
s v t v t t = ∆ = ( − 0) (3)
t
∆ : là khoảng thời gian chuyển động thẳng đều kể từ lúc bắt đầu chuyển động
II BÀI TẬP VẬN DỤNG
A.Tự luận :
Bài 1 :Một người tập thể dục chạy trên đường thẳng Lúc đầu người đó chạy với vận tốc trung bình 5m/s trong thời gian 4
min.Sau đó người ấy giảm vận tốc còn 4m/s trong thời gian 3min
a) Hỏi người đó chạy được quãng đường bằng bao nhiêu ? b) Vận tốc trung bình trong toàn bộ thời gian chạy bằng bao nhiêu ?
Đs : a)1,92km b) 4,57m/s ( không lấy trung bình 2 vận tốc vì không cùng thời gian )
Bài 2 : Một người bơi dọc theo chiều dài 50m của bể bơi hết 20s,rồi quay lại về chổ xuất phát trong 22s.Hãy xác định vận tốc
trung bình và tốc độ trung bình ?
a) Trong lần bơi đầu tiên theo chiều dài của bể bơi b) Trong lần bơi về c) Trong suốt quãng đường đi và về
Đs : a) vtb = v = 2,5m/s b) vtb = - 50/22 = - 2,27m/s ; v = 50/22 = 2,27m/s c) vtb = 0 ; v = 100/42 = 2,4m/s
Bài 3.Một chất điểm chuyển động từ A đến B mất 1s ,rồi từ B trở về A và vượt qua A đến C mất 1,5s Khi đến C chất điểm
dừng mất 1,5s rồi mới chuyển động lại.Biết AB = 4cm ;AC = 2cm Tính vận tốc trung bình và tốc độ trung bình của chất điểm
kể từ lúc bắt đấu đến lúc chuyển động lần hai
Đa : -0,5m/s và 2,5m/s
Bài 4.( 6/17 SGK NC ) Một ôtô chạy trên đường thẳng Trên nữa đầu của đoạn đường đi, ôtô chạy với vận tốc không đổi ,bằng
50km/h Trên quãng đường còn lại ,ôtô chạy với tốc độ không đổi 60km/h.Tìm vận tốc trung bình trên cả quãng đường
Đs:
Bài 5 Đồ thị chuyển động của một chất điểm Tính vận tốc trung bình và tốc độ trung bình của chất điểm trong các khoảng
thời gian sau : ( 0 – 1s ) ; ( 0 – 4s ) ; ( 1 – 5s ) ; ( 0 – 5s )
+ ( 0 – 1s ) : vtb = v = 4cm/s
+ ( 0 – 4s ) : vtb = -2/4 = -0,5cm/s ; v = ( 4 + 4 +2 )/4 = 2,5cm
+ ( 1 – 5s ) : vtb = -4/4 = -1cm/s ; v = ( 4 + 2 + 0 + 2 )/4 = 2cm/s
+ ( 0 – 5s ) : vtb = 0/5 = 0 cm/s ; v = ( 4 + 4 + 2 + 0 + 2 )/5 = 2,4cm/s
B.Trắc nghiệm :
Bài 1: Một xe ôtô đi hết đoạn đường AB với tốc độ trung bình 40km/h
4
1
2
t(s) x((cm)
Trang 2THPT Ba Tơ Động Học Chất Điểm -Trang 2 - Gv : Nguyễn Văn Tươi
trong thời gian 5 h Muốn quay trở lại A trong thời gian 2h thì xe đó phải chuyển động với tốc độ trung bình bằng
A 50km/h B 60km/h C 70km/h D 100km/h
Bài 2: Một xe chạy trong 5h: 2h đầu xe chạy với tốc độ trung bình 60km/h, 3h sau xe chạy với tốc độ trung bình 40km/h.Tính
vận tốc trung bình của xe trong suốt thời gian chuyển động
A 48km/h B 8km/h C 58km/h D 4km/h
Bài 3: Một xe đi nửa đoạn đường đầu tiên với tốc độ trung bình v1=12km/h và nữa đoạn đường sau với tốc độ trung bình
v2=20km/h Tính tốc độ trung bình trên cả đoạn đường
A 48km/h B 15km/h C 150km/h D 40km/h
Bài 4:
1 Một vật đi một phần đường trong thời gian t1=2s với tốc độ v1 = 5m/s, đi phần đường còn lại trong thời gian t2 = 4s với vận tốc v2 = 6,5m/s Tính tốc độ trung bình của vật trên cả đoạn đường
A 6m/s B 5,75m/s C 6,5m/s D 3m/s
2 Nếu trong phần đường đầu vật vẫn chuyển động với tốc độ v1 = 5m/s, thời gian là t1 và phần đường còn lại chuyển động với tốc độ v2 = 6,5m/s, thời gian đi hết là t2 Tìm mối quan hệ giữa t1 và t2 để tốc độ TB của vật bằng trung bình cộng của 2 tốc độ
v1 và v2
A t1= t2 B t1= 2t2 C t1 =1/2t2 D t2 = 2t1
Bài 5: Một vật chuyển động đều từ A đến B rồi rẽ phải một góc 900 để đến C Biết AB = 600m.BC = 800m và thời gian đi mất
20 phút.Trả lời các câu hỏi sau:
1 Đường đi và độ dời của chuyển động trên là bao nhiêu
2 Tính tốc độ trung bình và vận tốc trung bình
A 70m/phút và 50m/phút B 50m/phút và 70m/phút C 800m/phút và 600m/phút D 600m/phút và 800m/phút
Bài 6: Một xe chuyển động thẳng có vận tốc trung bình 18km/h trên 1/4 đoạn đường đầu và vận tốc 54km/h trên 3/4 đoạn
đường còn lại.Trả lời các câu hỏi sau đây:
1 Vận tốc trung bình của xe trên cả đoạn đường là bao nhiêu?
A 24km/h B 36km/h C 42km/h D Khác A,B,C
2 Chiều dài của cả đoạn đường là bao nhiêu?
A 36km B 72km C 144km D Không xác định được
Bài 7: Một vật chuyển động thẳng không đổi chiều trên 1 quãng đường dài 40m Nửa quãng đường đầu vật đi hết thời gian t1 = 5s, nửa quãng đường sau vật đi hết thời gian t2 = 2s Tốc độ trung bình trên cả quãng đường là
A.7m/s ; B.5,71m/s ; C 2,85m/s ; D 0,7m/s ;
Bài 8: Một vật chuyển động thẳng không đổi chiều Trên quãng đường AB, vật đi nửa quãng đường đầu với vận tốc v1 = 20m/s, nửa quãng đường sau vật đi với vận tốc v2 = 5m/s Vận tốc trung bình trên cả quãng đường là
A.12,5m/s B 8m/s C 4m/s D 0,2m/s
Bài 9: Một xe chuyển động thẳng không đổi chiều, trong nửa thời gian đầu xe chạy với vận tốc 12km/h trong nửa thời gian
sau xe chạy với vận tốc 18km/h Vận tốc trung bình trong suốt thời gian đi là
A.15km/h B.14,5km/h C 7,25km/h D 26km/h
Bài 10.Hưng đạp xe lên dốc dài 100m với vận tốc 2m/s, sau đó xuống dốc dài 140m hết 30s Hỏi vận tốc trung bình của Hưng
trên cả đoạn đường dốc?
Bài 11 Một ô tô lên dốc với vận tốc 16km/h, khi xuống lại dốc đó, ô tô này chuyển động nhanh gấp đôi khi lên dốc Vận tốc
trung bình của ô tô trong cả hai đoạn đường lên dốc và xuống dốc là
Bài 12 Một xe đạp đi từ A đến B, nửa quãng đường đầu xe đi với vận tốc 20 km/h, nửa còn lại đi với vận tốc 30km/h Hỏi vận
tốc trung bình của xe đạp trên cả quãng đường?
Bài 13 Một người đi xe đạp trên đoạn đường AB Nửa đoạn đường đầu người ấy đi với vận tốc v1=20km/h Trong nửa thời gian còn lại người đó đi với vận tốc v2=10km/h, nửa cuối cùng đi với vận tốc v3=5km/h Tính vận tốc trung bình trên cả đoạn đường AB
A 10,9kkm/h B 11,67km/h C 7,5 km/h D 15km/h
Bài 14 : Một ô tô chuyển động từ A đến B trên một đoạn đường thẳng mất khoảng thời gian là t Biết vận tốc ô tô đi trong nửa
thời gian đầu là 60km/h và trong nửa thời gian cuối là 40km/h Vận tốc trung bình của ô tô trên cả đoạn đường AB là bao nhiêu?
A 48km/h B 45km/h C 50km/h D 52km/h
Câu 15: Một người đi xe đạp trên đoạn đường thẳng AB Trên 1/2 đoạn đường đầu người đó đi với vận tốc 24km/h, trên 1/4
đoạn đường tiếp theo đi với vận tốc 20km/h và trên 1/4 đoạn đường còn lại đi với vận tốc 16km/h Vận tốc trung bình của người đó trên đoạn đường AB là bao nhiêu?
A 22km/h B 20km/h C 22,4km/h D 20,4km/h