GDCD 10 - SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THẾ GIỚI VẬT CHẤT

MỤC TIÊU BÀI HỌCHiểu được thế nào là vận động, giải thích được vận động là phương thức tồn tại của các SVHT trong thế giới khách quan Hiểu được thế nào là phát triển, giải thích được

GIÁO DỤC CÔNG DÂN

KHỐI 10

Sự Vận Động Phát Triển Của

Thế Giới Vật Chất

BÀI 3

Sự Vận Động Phát Triển Của Thế Giới Vật Chất



MỤC TIÊU BÀI HỌC

Hiểu được thế nào là vận động, giải thích được

vận động là phương thức tồn tại của các

SVHT trong thế giới khách quan

Hiểu được thế nào là phát triển, giải thích được

phát triển là khuynh hướng tất yếu của quá trình

vận động của các SVHT trong thế giới khách quan

Xem xét SVHT trong sự vận động và phát triển không ngừng của chúng, tránh các quan niệm cứng nhắc ,

thái độ thành kiến bảo thủ trong cuộc sống

NỘI DUNG BÀI HỌC

I.- Thế giới vật chất luôn luôn vận động.

II.-Thế giới vật chất Luôn luôn phát triển

I.- Thế giới vật chất luôn luônvận động.

Trong vòng 2 phút

đề nghị mỗi tổ lên ghi

những hiện tượng nào

là vận động

Vậy vận động là gì?

Vận động là mọi sự biến đổi nói chung

của các sự vật và hiện tượng trong giới tự nhiên và đời sống xã hội



Có ý kiến cho rằng

“Con tàu thì vận động, nhưng đường tàu thì không.”

Bạn nghĩ sao về điều này?

 Thực chất cả con tàu và đường tàu đều

vận động, nhưng cách chúng vận động thì

khác nhau

Như vậy vận động theo triết học bao gồm vận động bên ngoài và bên trong các sự vật hiện tượng

Ở đây, quan hệ hữu cơ không phải là các liên kết

như trong Hóa học, mà là mối quan hệ chặt chẽ, mật thiết và không thể tách rời của các sự vật,

hiện tượng trong xã hội Thiếu đi một yếu tố sẽ

làm ảnh hưởng đến sự vận động và phát triển của các sự vật và hiện tượng khác.

Các sự vật và hiện tượng trong thế giới khách quan luôn có mối quan hệ hữu cơ với nhau, luôn luôn biến đổi, chuyển hóa

từ cái này thành cái khác Em hiểu thế nào

về quan hệ hữu cơ ?

I.- Thế giới vật chất luôn luônvận động.

Vậy cĩ bao nhiêu hình thức vận động ?

Thế giới vật chất rất đa dạng và phong phú, vì vậy hình thức vận động của nĩ cũng phong phú

và đa dạng.

tử, các hạt cơ bản, các quá trình nhiệt, điện,…

Xã hội

Có 5 hình thức vận động cơ bản : Vật lý Hoá học, Sinh học, Cơ học, Xã hội Chúng cĩ mối quan hệ hữu cơ với nhau

I.- Thế giới vật chất luôn luônvận động.



Vận động là thuộc tính vốn có, là phương thức

tồn tại của các sự vật, hiện tượng

Xưa yêu quê hương vì có chim có bướm Có những ngày trốn học bị đòn roi Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đất

Có một phần xương thịt của em tôi

(Quê Hương – Giang Nam)

Trong đoạn thơ sau đây Phản ánh hình thức vận động nào?

Tư duy



Heraclitus (nhà Triết học duy vật)

“Không ai tắm hai lần trên

cùng một dòng sông.”

Không có gì thường xuyên

biến đổi như một dòng sông nhưng cũng không có gì

ổn định như dòng sông Bởi khi

nó vận động cũng là khi nó đứng im Nói cách khác, tính biến đổi của dòng sông không loại trừ sự đứng im, tức là cái

mà nhờ đó dòng sông là xác định, ổn định và bất biến

Ở Heraclitus, không những sông

mà cả mặt trời cũng thường xuyên và liên tục đổi mới, cũng như dòng sông, ông cho rằng không có gì ổn định và bất biến hơn mặt trời luôn chiếu sáng

II.- Thế giới vật chất luôn luôn phát triển

Rong , rêu

Hạt kín Cây 1 lá mần

Cây 2 lá mần

Giới tự nhiên phát triển từ vô cơ sang hữu cơ

Sự thay đổi các chế đ ộ

xã hội

Sự phát triển các

công cụ sản xuất

Cho biết các sự vật và hiện tượng

trên thể hiện điều gì ? Theo hướng nào

II.- Thế giới vật chất luôn luôn phát triển

Vận động

Phát triển

Vậy thế nào là vận động phát triển

II.- Thế giới vật chất luôn luôn phát triển

Phát triển đó là sự vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ thay thế cái lạc hậu.

Phát triển là khuynh hướng chung của

quá trình vận động của sự vật.

Enghen

Theo Enghen, vật chất vận động từ thấp lên cao, từ vận động cơ học đến vận động hoá học, sinh học và cao hơn cả là

sự vận động của xã hội loài người Tương ứng với các hình thức vận động đó của vật chất – trong quá trình lịch sử – là các khoa học: cơ học, vật

lí học, hoá học, sinh học, khoa học xã hội Nhận thức phải đi

từ các hình thái vận động thấp đến các hình thái vận động cao hơn

Nguyên tắc hoạt động của nhà máy điện nguyên tử là :

Dùng nhiệt lượng toả ra bởi phản ứng hạt nhân

để đun nước bốc hơi, làm chạy máy phát điện

Vậy nguyên tắc này biểu hiện sự chuyển hoá của

các hình thức vận động nào?

a.- Hoá học – Cơ học b.- Vật lý – Cơ học

c.- Cơ học – Hoá học d.- Hoá học – Lý học

B

Bài tập 1

Đoạn thơ sau đây Phản ánh hình thức vận động nào?

“Giặc nước đuổi xong rồi Trời xanh thành tiếng hát

Điện theo trăng vào phòng ngủ công nhân

Những kẻ quê mùa nay đã thành trí thức Tăm tối cần lao nay hóa những anh hùng”

(Người đi tìm hình của nước – Chế Lan Viên)

C

Con người nhận thức được sự tồn tại của vật chất thông qua các yếu tố nào? a.- Các dạng tồn tại của vật chất

b.- Hiện thực khách quan c.- Thế giới vật chất

d.- Sự vận động của vật chất

D Bài tập 4

•Sự sống trên trái đất được hình thành

• từ sự chuyển hoá của hình thức vận động nào

• a.- Vận động Sinh học b.- Vận động Hoá học

c.- Vận động Xã hội d.- Vận động Vật lý

A

Bài tập 5

Bài tập

7

Một học sinh chuyển từ cấp học Trung học cơ sở lên Trung học phổ thông

có được coi là bước phát triển trong

quá trình học tập không? Tại sao?

Tìm các ví dụ trong đời sống

chứng minh rằng : a.- Vật chất không tách rời vận động b.- Vận động là phương thức tồn tại của

vật chất

Bài tập

8

Trái Đất chỉ tồn tại khi tự

quay quanh trục và quay

quanh Mặt Trời.

Sự sống chỉ tồn tại khi

cĩ trao đổi chất với mơi trường bên ngồi

e Già néo đứt dây

f Con hơn cha là nhà có phúc

D F B

Tiến lên

Thụt lùi Thụt lùi

Công xã nguyên thủy

Chiếm hữu nô lệ

Xã hội Phong kiến

Tư bản chủ nghĩa Cộng sản chủ nghĩa

Dặn dò

Làm bài tập 4

SGK t trang 21

Coi trước bài 4 : Nguồn gốc Vận động

Tổ 4 Chuẩn bị Thuyết trình

Bài tập 4



CHÚC CÁC EM HỌC THẬT TỐT