DẠY KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH

XU HƯỚNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG“Thời gian qua, học sinh phổ thông của chúng ta, nhiều em bị chết đuối do không biết bơi, thiếu hiểu biết về giới tính dẫn đến quan hệ tình dục gây hậu quả,

XU HƯỚNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG

“Thời gian qua, học sinh phổ thông của chúng ta, nhiều em bị chết đuối do không biết bơi, thiếu hiểu biết về giới tính dẫn đến quan hệ tình dục gây hậu quả, gia tăng tình trạng bạo lực, vi phạm pháp luật nghiêm trọng Những vấn đề

"nóng" ấy đã, đang tạo thêm áp lực, gánh nặng cho toàn xã hội, liên quan đến mọi gia đình, khiến chúng ta phải lo lắng ”

“Chỉ chú trọng trang bị cho học sinh toàn những kiến thức chuyên môn mà lãng quên đi các kiến thức, kĩ năng sống hết sức cần thiết cho con trẻ khi bước vào cuộc sống, trong tình hình thực tế đầy phức tạp, nhiều cám dỗ hiện nay là sai lầm, khập khễnh, không thể chấp nhận được Chính chúng ta, nền giáo dục của ta có lỗi với các thế hệ học sinh”

Hiện nay đã có hơn 155 nước trên thế giới quan tâm đến việc đưa kỹ năng sống vào nhà trường, trong đó có 143 nước đã đưa vào chương trình chính khoá ở Tiểu học và Trung học Việc giáo dục KNS cho HS ở các nước được thực hiện theo 3 hình thức:

+ Coi KNS là một môn học riêng biệt

+ KNS được tích hợp vào một vài môn học chính

+ KNS được tích hợp vào nhiều hoặc tất cả các môn học trong chương trình Tuy nhiên chỉ có một số không đáng kể các nước đưa KNS thành một môn học riêng biệt, trong đó cần kể tới MalaWi, Cabodia Còn đa số các nước, để tránh

sự quá tải trong nhà trường, thường tích hợp KNS vào một phần của môn học, chủ yếu các môn khoa học xã hội như giáo dục sức khoẻ, giáo dục giới tính, quyền con người, giáo dục môi trường … Một số nước đó sử dụng tiếp cận “Whole School Approach”(phương pháp tiếp cận toàn bộ trường học) trong đó có hình thức xây dựng “Trường học thân thiện” nhằm thúc đẩy việc tích hợp KNS vào các môn học trong nhà trường

DẠY KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ TỪ LÚC NÀO ?

Nhiều chuyên gia cho rằng, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh nên bắt đầu từ việc định hướng và định hình cho các em những hành vi tốt đẹp Có thể giáo dục kỹ năng sống cho các em từ bậc học mầm non, bởi ở lứa tuổi này các em đang hình thành hành vi cá nhân và tính cách Nhưng ở lứa tuổi này chỉ nên dạy cho trẻ những điều dễ nhớ, dễ học, dễ hiểu như biết giới thiệu về bản thân và gia đình mình trước mọi người, biết bảo vệ mình trước người lạ để không bị xâm hại, lạm dụng… Việc giáo dục kỹ năng sống cũng cần phải khơi gợi và phát huy sự tham gia của học sinh, chứ không phải sự áp đặt Giáo viên giảng dạy cũng phải là giáo viên có kiến thức tâm lý, chuyên về giáo dục tâm lý, kỹ năng sống, chứ không nên kiêm nhiệm hay dạy theo ngẫu hứng Và quan trọng hơn hết là cần có sự phối kết hợp gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội

Giáo dục KNS cho trẻ là việc rất quan trọng, ảnh hưởng tới quá trình hình thành nhân cách cho trẻ cho đến tuổi trưởng thành Có thể bắt đầu giáo dục KNS từ tiểu học, thậm chí còn có thể ở tuổi mầm non Bởi vì lứa tuổi này đã hình thành những hành vi cá nhân, tính cách và nhân cách Việc làm quen với các môn học về

kỹ năng sống như: Giao tiếp, thuyết trình, làm việc theo nhóm, khả năng lãnh đạo,

tổ chức, thậm chí là giải quyết các vấn đề liên quan đến tệ nạn xã hội, vấn đề môi trường, hoả hoạn, và nhiều vấn đề khác trong cuộc sống sẽ giúp các em tự tin, chủ động và biết cách xử lý mọi tình huống trong cuộc sống và quan trọng hơn là khơi gợi những khả năng tư duy sáng tạo, biết phát huy thế mạnh của các em Giáo dục trẻ tự tin khẳng định bản thân

DẠY NHƯ THẾ NÀO ?

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên ban chấp hành TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Phó trưởng Ban thanh niên trường học: Học kỹ năng sống cũng giống như học bơi, muốn biết bơi thì phải xuống nước tập bơi chứ không thể đứng trên

bờ nhìn mà biết được Để rèn luyện kỹ năng sống, nên cho các em chơi những trò chơi tương tác, những trò chơi dân gian để các em rèn luyện tính tập thể, khả năng làm việc nhóm; cho các em đi thăm quan các di tích lịch sử, thăm quan thắng cảnh; tham gia các hoạt động dọn vệ sinh bảo vệ môi trường; tham gia các trò chơi vận động, trò chơi đối kháng để từ đó xây dựng tinh thần chia sẻ, ý thức trách nhiệm

Kỹ năng sống sẽ được hình thành một cách tự nhiên và hiệu quả trong chính những môi trường hoạt động cụ thể như vậy chứ không phải chỉ từ những bài giảng trên lớp Nếu chỉ từ những bài giảng, các em không thể tự hình thành kỹ năng sống cho mình mà chỉ có thể hình dung chung về nó

2 Kỹ năng sống có thể hình thành tự nhiên, học được từ những trải nghiệm của cuộc sống và do giáo dục mà có Không phải đợi đến lúc được học kỹ năng sống một con người mới có những kỹ năng sống đầu tiên Chính cuộc đời, những trải nghiệm, va vấp, thành công và thất bại giúp con người có được bài học quý giá

về kỹ năng sống Tuy nhiên, nếu được dạy dỗ từ sớm, con người sẽ rút ngắn thời gian học hỏi qua trải nghiệm, sẽ thành công hơn

KNS chính là phương pháp học mà chơi, chơi mà học Thông qua giáo dục trực quan trên các thiết bị hiện đại (máy tính, máy chiếu) những bài học về tinh thần đồng đội, giao tiếp, thuyết trình, tư duy được khái quát bằng hình ảnh, ngôn từ

có vần điệu để các em dễ dàng tiếp thu trong quá trình học tập Bên cạnh đó giáo viên đóng vai trò là người hỗ trợ giúp các em phát huy khả năng, thế mạnh của mình từ đó phát triển những ứng xử tích cực và tự tin trong cuộc sống

3 Kỹ năng sống cần cho suốt cả cuộc đời và luôn luôn được bổ sung, nâng cấp để phù hợp với sự thay đổi của cuộc sống biến động Người trưởng thành cũng vẫn cần học kỹ năng sống

DẠY CÁI GÌ ?

1 - Dạy con trẻ biết bơi

Tuy chưa con số thống kê cụ thể nhưng hằng năm cả nước ta có đến hàng trăm, hàng nghìn người bị chết đuối do không biết bơi, trong đó phần đông là các

em học sinh phổ thông Thế nhưng, bao nhiêu năm qua, trong chương trình giáo dục phổ thông của ta, không hề có nội dung, bài học lí thuyết lẫn thực hành để dạy cho con trẻ biết cách bơi

Giá như được các nhà giáo dục, nhà trường có dạy bài bản nội dung đó từ lâu thì chắc chắn nhiều em không phải mất mạng, một cách thương tâm, khi chẳng may bị rơi xuống chỗ nước sâu, qua sông suối, như ta vẫn thường hay xem, nghe

và chứng kiến chuyện ấy trên báo, đài và thực tế

2 - Giáo dục giới tính

Nội dung này được giới thiệu sơ lược, dưới hình thức lồng ghép trong một

số bài học của bộ môn Giáo dục công dân và sinh học Vì thuộc vấn đề tế nhị, kín đáo, còn nặng phong tục, tập quán Á đông nên các thầy cô giáo dạy các bộ môn liên quan rất e ngại đụng đến, thường cho qua hoặc nói lướt lướt trong vài ba phút cho xong Về nhà, có mấy em lại hỏi chuyện ấy với bố mẹ mình thì nhiều bố mẹ, nhất là ở vùng thôn quê, do thói quen tâm lí và công việc vất vả nên chẳng bao giờ

đề cập, chỉ dẫn cho con cái

Ví dụ: (…)

Mù mờ thông tin về giới tính, quan hệ tình dục, sức khoẻ sinh sản từ nhà trường, thầy cô, gia đình, bố mẹ, các em, nhất là các em nữ gặp rất khó khăn, túng lúng khi yêu đương, khi gặp chuyện khó giải quyết

Nữ học sinh ở trường tôi đang dạy, năm nào mà chẳng có vài em phải bỏ học, vì cái bầu đã lớn, phải lo sinh nở, làm mẹ ngoài ý muốn Mặt khác, do tò mò, học đòi, sớm tìm đến, hấp thu những thông tin thiếu lành mạnh trên các loại sách báo, trang Web "đen" nên tình trạng học sinh yêu sớm, có những hành vi xấu xa, truy đồi như cưỡng dâm, hiếp dâm đang tăng mạnh Cái lối giáo dục giới tính nửa vời, hời hợt, buông xuông, thiếu đồng bộ, sâu sắc và các biện pháp cụ thể, hữu hiệu của nhà trường và gia đình là hệ quả tất yếu của thực trạng đáng buồn nêu trên Chúng tôi nghĩ chúng ta cần cung cấp đầy đủ thông tin, hiểu biết về giới tính, tình dục, sức khoẻ sinh sản cho đối tượng học sinh cấp 2, 3 biết và có những định hướng, lời khuyên đúng đắn với các em để các em biết mình nên và không nên làm

gì khi đang ở tuổi thanh thiếu niên