PHÁ THAI , ĐH Y DƯỢC TP HCM

BÀI GIẢNG DÀNH CHO SINH VIÊN Y KHOA, BÁC SĨ, SAU ĐẠI HỌC, ĐH Y DƯỢC TP HCM Tư vấn được 1 trường hợp phá thai 2. Nắm được chỉ định, chống chỉ định, quy trình kỹ thuật, tai biến và cách xử trí của phương pháp hút chân không (6-12 tuần) 3. Nắm được chỉ định, chống chỉ định, quy trình kỹ thuật, tai biến và cách xử trí của phương pháp phá thai bằng thuốc đến hết tuần thứ 9 Nắm được chỉ định, chống chỉ định, quy trình kỹ thuật, tai biến và cách xử trí của phương pháp phá thai bằng thuốc từ 13-22 tuần 5. Nắm được chỉ định, chống chỉ định, quy trình kỹ thuật, tai biến và cách xử trí của phương pháp nong và gắp thai từ tuần 13-18

PHÁ THAI

ThS.Nguyễn Thị Thắm

MỤC TIÊU

4. Nắm được chỉ định, chống chỉ định, quy trình kỹ

thuật, tai biến và cách xử trí của phương pháp

phá thai bằng thuốc từ 13-22 tuần

5. Nắm được chỉ định, chống chỉ định, quy trình kỹ

thuật, tai biến và cách xử trí của phương pháp

nong và gắp thai từ tuần 13-18

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

 Phá thai bằng phương pháp ngoại khoa:

sử dụng các thủ thuật qua cổ tử cung để

chấm dứt thai kỳ, bao gồm hút chân không, nong và gắp

 Phá thai bằng thuốc = phá thai nội khoa:

sử dụng thuốc để gây sẩy thai

 Tuổi thai: tuần lễ vô kinh

 Phương pháp ngoại khoa:

 Chuẩn bị cổ tử cung với

misoprostone

 Nong-gắp-nạo

 Chính sách, pháp luật của nhà nước

 Nắm được 6 bước thực hành tư vấn

 Kiến thức về các phương pháp phá thai

 Kiến thức về các biện pháp tránh thai

 Quy định chuyển tuyến

TƯ VẤN PHÁ THAI

Kỹ năng tư vấn

Kỹ năng tiếp đón

Kỹ năng giao tiếp

Kỹ năng giải quyết vấn đề

TƯ VẤN PHÁ THAI

2 Địa điểm tư vấn:

 Riêng tư, kín đáo

 Thoải mái

 Yên tĩnh

 Không bị gián đoạn

TƯ VẤN PHÁ THAI BẰNG THỦ

THUẬT

 Tư vấn về quá trình thủ thuật

 Thời gian cần thiết

 Phương pháp giảm đau

 Các cảm giác đau mà khách hàng trải qua

 Các bước thủ thuật

 Giới thiệu người thực hiện thủ thuật

 Thông tin về các tác dụng phụ và tai

biến có thể có

 Ký cam kết tự nguyện phá thai

TƯ VẤN PHÁ THAI BẰNG THỦ

THUẬT

 Tư vấn về các biện pháp tránh thai sau thủ thuật

 Khả năng có thai lại sớm

 Giới thiệu các biện pháp tránh thai

 Giúp khách hàng lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp

 Hướng dẫn khách hàng sử dụng đúng cách

 Giới thiệu các địa điểm có thể cung cấp

các biện pháp tránh thai

 Tư vấn: vệ sinh, dinh dưỡng, sinh hoạt

 Tự theo dõi các dấu hiệu bình thường

 Phát hiện các dấu hiệu bất thường

 Nhắc nhở ngừa thai

 Hẹn tái khám

TƯ VẤN PHÁ THAI BẰNG THỦ

THUẬT

 Thời điểm tư vấn

 Trước thủ thuật: cả 3 nội dung trên

 Trong thủ thuật

 Trao đổi, động viên → tăng cường sự hợp tác

 Nhắc lại tiến trình thủ thuật

TƯ VẤN PHÁ THAI BẰNG

THUỐC

 Tư vấn về quyết định chấm dứt thai kỳ

 Giới thiệu các biện pháp phá thai hiện có

 Giới thiệu hiệu quả

 Giới thiệu qui trình

 Tư vấn cách tự theo dõi và chăm sóc

 Giới thiệu các tác dụng phụ của thuốc

 Nhấn mạnh các triệu chứng cần tái khám ngay

 Cung cấp thông tin liên lạc

TƯ VẤN PHÁ THAI BẰNG

THUỐC

 Cung cấp thông tin về khả năng có thai trở lại

 Giới thiệu các biện pháp tránh thai

 Giúp khách hàng lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT CHÂN KHÔNG

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT CHÂN KHÔNG

 Chỉ định:

 Tuổi thai: từ 6 đến hết tuần 12

 Chống chỉ định

 Không có chống chỉ định tuyệt đối

 Thận trọng: viêm cấp đường sinh dục

 Chú ý: tuyến xã không được làm thủ thuật khi

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT CHÂN KHÔNG

 Cơ sở vật chất

 Phòng thủ thuật

 Dụng cụ

 Phương tiện bảo hộ

 Áo choàng y tế, mũ, khẩu trang

 Khăn vô khuẩn

 Găng tay vô khuẩn

 Kính bảo vệ mắt

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT CHÂN KHÔNG

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT CHÂN KHÔNG

 Chuẩn bị cổ tử cung (9-12 tuần: 400µg

misoprostol 3h trước thủ thuật)

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT CHÂN KHÔNG

QUI TRÌNH KỸ THUẬT

 Tư vấn

 Người thực hiện thủ thuật

 Rửa tay thường qui

 Trang phục

 Kỹ thuật

 Cho uống thuốc giảm đau + Kháng sinh 30’

trước thủ thuật

 Khám kích thước và tư thế tử cung

 Thay găng vô khuẩn

 Sát khuẩn ngoài

 Trải khăn sạch dưới mông

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT CHÂN KHÔNG

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT CHÂN KHÔNG

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÚT CHÂN KHÔNG

 Theo dõi

 30 phút sau thủ thuật

 Mạch

 Huyết áp

 Huyết âm đạo

 Ghi toa thuốc

 Tư vấn sau thủ thuật

 Hẹn tái khám 2 tuần sau

 Tỉnh: áp dụng cho tuổi thai đến hết 56 ngày

 Huyện: áp dụng cho tuổi thai đến hết 49 ngày

 Tuyến xã: đến hết 7 tuần

 Người thực hiện

 Bác sĩ chuyên khoa phụ sản

 Điều trị corticoid toàn thân

 Tăng HA, hẹp van 2 lá, tắc mạch

 Rối loạn đông máu

 Sử dụng kháng đông

 Thiếu máu nặng

 Dị ứng misoprostol hoặc mifepriston

PHÁ THAI BẰNG THUỐC ĐẾN

HẾT TUẦN THỨ 9

 Cơ sở vật chất

 Phải có nhà vệ sinh gần phòng theo dõi

 Có phòng thủ thuật với đầy đủ phương tiện

 Phương tiện cấp cứu

 Phương tiện xử lý chất thải và dụng cụ

 Thai từ 50 đến hết 63 ngày

 200 mg mifepriston

 Uống hoặc ngậm dưới lưỡi 800 µg misoprostol sau khi dùng mifepriston từ 36-48 giờ tại cơ sở y tế và theo dõi ít nhất 3 giờ

PHÁ THAI BẰNG THUỐC ĐẾN

HẾT TUẦN THỨ 9

 Theo dõi

 Sinh hiệu/giờ trong 3 giờ đầu

 Tình trạng ra huyết âm đạo, đau bụng

PHÁ THAI BẰNG THUỐC ĐẾN

HẾT TUẦN THỨ 9

 Tái khám

 Đánh giá lại hiệu quả điều trị

 Sẩy thai an toàn: kết thúc điều trị

 Sót nhau, thai ngưng phát triển:

 Điều trị corticoid toàn thân

 Tăng HA, hẹp van 2 lá, tắc mạch

 Rối loạn đông máu

 Sử dụng kháng đông

 Thiếu máu nặng

 Dị ứng misoprostol hoặc mifepriston

 Có sẹo mổ ở thân tử cung

PHÁ THAI BẰNG THUỐC TỪ

TUẦN 13 ĐẾN HẾT TUẦN THỨ 22

 Cơ sở vật chất

 Phải có nhà vệ sinh gần phòng theo dõi

 Có phòng thủ thuật với đầy đủ phương tiện

 Phương tiện cấp cứu

 Khay đựng mô nhau và thai

 Phương tiện xử lý chất thải và dụng cụ

PHÁ THAI BẰNG THUỐC TỪ

TUẦN 13 ĐẾN HẾT TUẦN THỨ 22

 Tư vấn

 Qui trình

 Misoprostol đơn thuần đặt túi cùng sau

 200 µg misoprostol mỗi 6 giờ(>18 tuần), không quá 3 lần/ngày

 200 µg misoprostol mỗi 4 giờ(<18 tuần), không quá 5 lần/ngày

 Thất bại: dùng thêm misoprostol liều tương

tự ở các ngày tiếp theo và không quá 3 ngày liên tục

 Nếu vẫn thất bại: dùng lại đợt 2 sau 1 tuần

 Thất bại: dùng thêm misoprostol liều tương

tự ở các ngày tiếp theo và không quá 3 ngày liên tục

 Nếu vẫn thất bại: dùng lại đợt 2 sau 1 tuần

 Cho dùng thuốc giảm đau

 Cho thuốc gò tử cung khi thai ra và soát lòng

tử cung bằng dụng cụ nếu cần

 Xử lý thai, nhau, chất thải, dụng cụ

PHÁ THAI BẰNG THUỐC TỪ

TUẦN 13 ĐẾN HẾT TUẦN THỨ 22

 Theo dõi

 Sau khi thai ra, theo dõi ra máu âm đạo,

co hồi tử cung trong vòng 4 giờ

 Ra viện sau khi thai ra ít nhất 2 giờ

 Toa kháng sinh

 Tư vấn sau thủ thuật

 Hẹn tái khám sau 2 tuần

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP NONG VÀ GẮP TỪ TUẦN 13 ĐẾN HẾT

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP NONG VÀ GẮP TỪ TUẦN 13 ĐẾN HẾT

 Sẹo mổ ở thân tử cung

 Đang có bệnh nội khoa cấp tính

 Đang viêm đường sinh dục cấp

 Dị ứng misoprostol

 Thận trọng: UXTC, dị dạng tử cung, sẹo

ngang đoạn dưới

 Bộ hút chân không với ống hút 12-16

 Khay đựng mô

 Phương tiện cấp cứu

 Phương tiện xử lý chất thải và dụng cụ

 Máy SÂ

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP NONG VÀ GẮP TỪ TUẦN 13 ĐẾN HẾT

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP NONG VÀ GẮP TỪ TUẦN 13 ĐẾN HẾT

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP NONG VÀ GẮP TỪ TUẦN 13 ĐẾN HẾT

TUẦN THỨ 18

 Tư vấn

 Người thực hiện thủ thuật

 Rửa tay thường qui

 Lặp lại lần 2 nếu CTC chưa chuẩn bị tốt

 Uống kháng sinh

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP NONG VÀ GẮP TỪ TUẦN 13 ĐẾN HẾT

TUẦN THỨ 18

 Kỹ thuật

 Giảm đau toàn thân

 Khám tư thế, kích thước tử cung

 Thay găng vô khuẩn

 Sát khuẩn ngoài, trải săng

 Đặt van, sát khuẩn âm đạo, CTC

 Kẹp CTC

 Tê CTC

 Nong CTC

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP NONG VÀ GẮP TỪ TUẦN 13 ĐẾN HẾT

PHÁ THAI BẰNG PHƯƠNG PHÁP NONG VÀ GẮP TỪ TUẦN 13 ĐẾN HẾT

 Toa

 Tư vấn sau thủ thuật

 Hẹn tái khám 2 tuần