Thai chết lưu trong tử cung, ĐH Y DƯỢC TP HCM

BÀI GIẢNG DÀNH CHO SINH VIÊN Y KHOA, BÁC SĨ, SAU ĐẠI HỌC, ĐH Y DƯỢC TP HCM Kể các nguyên nhân TCL ◦ Trình bày cách chẩn đoán TCL ◦ Trình bày được phương pháp xử trí TCL NỘI DUNG : ◦ Đại Cương ◦ Nguyên Nhân ◦ Giải Phẩu Bệnh ◦ Chẩn Đoán ◦ Tiến Triển – Biến Chứng ◦ Xử Trí – Dự Phòng

MỤC TIÊU:

◦ Kể các nguyên nhân TCL

◦ Trình bày cách chẩn đoán TCL

◦ Trình bày được phương pháp xử trí TCL

NỘI DUNG :

◦ Đại Cương

◦ Nguyên Nhân

◦ Giải Phẩu Bệnh

◦ Chẩn Đoán

◦ Tiến Triển – Biến Chứng

◦ Xử Trí – Dự Phòng

ĐẠI CƯƠNG:

Định Nghĩa:

TCL khi thai chết trước khi chuyển dạ, tối thiểu  48

giờ

TCL giảm dần theo tuổi thai

TCL  biến chứng (rối loạn đông máu, nhiễm khuẩn) GIẢI PHẨU BỆNH:

< 8tuần  thể tiêu biến

3 – 4 tháng  thể teo đét

III NGUYÊN NHÂN:

Cĩ rất nhiều nguyên nhân, thường phức tạp, khĩ xác định

30% khơng xác định được nguyên nhân dù đã làm các bilan

chẩn đốn đầy đủ

* Nguyên nhân tổng quát:

- Điều kiện kinh tế – xã hội thấp: yếu tố làm tăng tỷ lệ TCL

- Nguy cơ tăng khi sanh nhiều (>5 lần), >40 tuổi hay ở tuổi thiếu niên

- Tiền căn sản khoa bất thường : tỷ lệ TCL tăng gấp 3 -

4 lần nếu lần mang thai trước cũng bị TCL; và tăng

gấp 2 lần nếu lần trước thai chết chu sinh

* Nguyên nhân từ phía mẹ : ( 5 – 10% các trường hợp )

Bệnh nhiễm trùng cấp tính:

- Listériosis

- Toxoplasmosis

- Nhiễm virus: nhất là Rubeola; Cytomegalose virus; nhiễm Coxackie hay Echo virus, thủy đậu; viêm gan A hay viêm gan

B, giang mai…

Bệnh lý mãn tính của mẹ :

- Cao huyết áp hay bệnh lý mạch máu - thận

- Tiểu đường, chủ yếu tiểu đường không được kiểm soát tốt -Bệnh lupus hay bệnh tự miễn: kháng thể anticardiolipin làm tổn thương mạch máu bánh nhau gây nhồi máu ở bánh nhau, thai nhi chậm phát triển, sẩy thai tái phát hoặc TCL(theo

Infante-Rivard và cộng sự 1991)

- Bệnh lý tán huyết do di truyền

Do yếu tố sản khoa :

- Tử cung dị dạng

- Thai quá ngày

- Nhau tiền đạo

- Do dùng thuốc, hay mẹ nghiện ma tuý

- Nguyên nhân do chấn thương

* Nguyên nhân từ phía thai : (25 – 40%)

- Bất thường nhiễm sắc thể

- Hoại huyết do xung khắc nhóm máu mẹ & con

- Một số dị dạng thai

- Do nhiễm trùng trong bụng mẹ ( 6,3% do giang mai)

* Nguyên nhân tại bánh nhau và phần phụ : (25 – 35%)

- Nhau bong non

- Bất thường cuống rốn như dây rốn thắt nút, dây rốn quấn cổ, tắc mạch, bị chèn ép

- Đa ối, thiểu ối, mất quân bình tuần hoàn giữa hai thai nhi trong song thai

- Nhiễm trùng ối (chorioamniotitis)

IV CHẨN ĐOÁN:

* TCL dưới 20 tuần:

Lâm sàng:

 Xuất huyết âm đạo

 Đau trằn bụng dưới

 Vú hết căng

 TC nhỏ hơn tuổi thai

Cận lâm sàng: Siêu âm: không thấy hoạt động tim thai

* TCL trên 20 tuần:

Lâm sàng:

 Thai không máy

 TC < tuổi thai

 Ngơi bất thường

Thăm âm đạo:

 Bọc ối hình quả lê

 Đầu thai ọp ẹp

 Nước ối đỏ nâu

Cận lâm sàng:

 Siêu âm

 Fibrinogen/ máu giảm

Bilan về mẹ

 Đường huyết lúc đói và sau khi ăn, HbA1C

 CTM, tiểu cầu

 Xét nghiệm về kháng thể bất thường RAI

 Bilan về gan và acid uric, creatinine, urée

 Test huyết thanh chẩn đoán virus: CMV, toxoplasmose, rubeole

Lấy nước ối và/hoặc máu thai nhi

 Nhiễm sắc thể thai (caryotype)

 PCR virus:

 Nhau :

 xét nghiệm vi khuẩn và kí sinh trùng

 xét nghiệm giải phẫu bệnh

 Thai nhi:

 Kiểm tra đại thể: bất thường hình dạng, các số đo, giới tính

 Lấy bệnh phẩm da và dây rốn

 Mổ tử thi

V ĐIỀU TRỊ:

* < 4 tháng:

Chờ sẩy tự nhiên

Hút hay nong nạo thai

Sử dụng thuốc Prostaglandin (misoprostone)

* > 4 tháng:

CTC thuận lợi  khởi phát Ocytocin

CTC không thuận lợi:phối hợp Prostagalandin+ Ocytocin

Sau khi thai ra, kiểm tra TC

Ra viện kèm theo thuốc ức chế tiết sữa

VI BiẾN CHỨNG:

 Nhiễm trùng ối thứ phát: viêm nội mạc TC, nhiễm trùng huyết

 Rối loạn đơng máu

 Vỡ TC (tỉ lệ 3,8%)

 Băng huyết

VII DỰ PHÒNG:

 Khám thai theo lịch, theo dõi sát thai kỳ nguy cơ cao

 Chẩn đoán tuổi thai sớm để phát hiện thai già

tháng bệnh lý hay thai suy dinh dưỡng trong TC