SỐNG CHẾT MẶC BAY - VĂN 7

Khái niệm : Truyện ngắn hiện đại xuất hiện muộn trong lịch sử văn học nước ta, thiên về kể chuyện thật, gần với kí với sự việc, cốt truyện phức tạp hướng vào việc khắc họa hiện tượng p

Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô giáo về dự tiết học Ngữ văn

KIỂM TRA BÀI CŨ

Tại sao Hoài Thanh lại nói: “ Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng” ?

A Vì cuộc sống trong văn chương chân

thật hơn trong bất kì một loại hình nào khác.

B Vì nhiệm vụ của các nhà văn là phải

ghi chép lại tất cả những gì ông ta nhìn thấy

ngoài đời

C Vì văn chương có nhiệm vụ phản ánh đời sống phong phú và đa dạng của con người và xã hội

D Cả A,B và C đều sai

Nêu những hiểu biết của em về tác giả?

2 Khái niệm :

Truyện ngắn hiện đại xuất hiện muộn trong lịch sử văn học nước ta, thiên về kể chuyện thật, gần với kí với sự việc, cốt truyện phức tạp hướng vào việc khắc họa hiện tượng

phát hiện bản chất trong quan hệ nhân sinh hay đời sống trong tâm hồn con người Đặc biệt cốt truyện thường ngắn, diễn ra trong một thời gian hạn chế.

Để đọc tốt văn bản này em cần lưu ý điều gì?

Chú ý phân biệt các giọng đọc:

+ Giọng kể - tả của tác giả.

+ Giọng quan phụ mẫu luôn hách dịch, hống hách, nạt nộ.

+ Giọng sợ sệt, khúm núm của thầy đề, dân phu

Em hãy kể tóm tắt thật ngắn gọn nội dung câu

chuyện “Sống chết mặc bay”?

Tóm tắt nội dung câu chuyện:

- Gần 1 giờ đêm, trời mưa tầm tã, nước sông Nhị Hà ngày

thuổng đi hộ đê.

-Trong khi đó quan phủ cùng nha lại đánh tổ tôm trong

Theo em truyện có thể chia làm mấy phần?

N êu n ội dung của từng phần?

Cảnh đê vỡ

Trong 3 phần nội dung đó, phần nội

dung nào là chính? Vì sao em xác định được như thế?

Phần 2 là phần nội dung chính của văn bản, vì đây là dung lượng kể và tả dài nhất trong văn bản, tác giả tập trung làm nổi bật nhân vật chính là quan phụ mẫu.

Quan sát hai bức tranh trên và trả lời câu hỏi:

Theo em hai bức tranh trên được vẽ với dụng ý gì?

truyện tạo hai cảnh tương phản, giữa cảnh ăn chơi vô trách nhiệm của bọn quan lại và cảnh nhân dân đang ra

Đọc phần 1 “Từ đầu hỏng mất”: Cho biết cảnh đê sắp vỡ được miêu tả bằng các chi tiết nào? (Về thời gian, địa điểm, hoàn cảnh)

- Thời gian : Gần một giờ đêm

- Địa điểm: Khúc đê làng X thuộc phủ X

- Hoàn cảnh : Trời mưa tầm tã, nước sông Nhị

Hà lên to, khúc đê hai, ba đoạn đã bị thẩm lậu

a) Cảnh đê sắp vỡ

Theo em, bối cảnh ấy đã gợi lên điều gì?

Thiên tai đang từng lúc giáng xuống, đe doạ cuộc

sống của người dân

Tên sông được nói cụ thể (Sông Nhị Hà), nhưng tên

làng, tên phủ được ghi bằng ký hiệu (làng X thuộc Phủ X) Điều đó thể hiện dụng ý gì của tác giả?

Tác giả muốn bạn đọc hiểu câu chuyện này không chỉ

xẩy ra ở một nơi mà có thể là phổ biến nhiều nơi trên đất

nước ta

Tìm những chi tiết miêu tả độ mưa, độ nước

và tình thế của khúc đê ?

- Mưa tầm tã (ngày càng to).

- Nước lên to quá (ngày càng dâng cao)

- Khúc đê núng thế - thẩm lậu (ngày càng

nguy hiểm)

Nghệ thuật tiêu biểu của đoạn này là gì ? Em hiểu gì về biện pháp nghệ thuật này ? Tác

dụng của nó ra sao ?

-Tăng cấp: Lần lượt đưa thêm chi tiết và chi

tiết sau cao hơn chi tiết trước.

-Tác dụng: Sức nước hung bạo đang đe dọa

đời sống của người dân

Nh ng ng i dân hộ đê được miêu tả thông ữ ườ qua những chi tiết nào ?

-Kẻ thì thuổng, người thì cuốc …

Bên cạnh hình ảnh con người còn có những âm thanh gì ?

-Tiếng trống, tiếng tù và, tiếng người gọi

nhau xao xác…

Âm thanh đó gợi lên một không khí hộ đê như thế nào ?

- Không khí khẩn cấp, nguy hiểm …

Trước tình cảnh đó tác giả đả bộc lộ tâm trạng của mình qua những câu văn nào? Đó là tâm trạng gì?

-Than ôi ! Lo thay ! Nguy thay !

-Biểu cảm trực tiếp, tâm trạng lo lắng cảm thông

Ngoài phép tăng cấp ở đoạn này tác giả còn sử dụng biện pháp nghệ thuật nào? Em biết gì về biện pháp đó? Hãy nêu cụ thể ?

-Tương phản: Tạo ra những hành động những cảnh

tượng trái ngược nhau.

Sức người Sức trời

Thế đê Thế nước

Qua đó em có nhận xét gì về cảnh tượng hộ đê của những người dân phu ?

-Cảnh tượng nhốn nháo, căng thẳng, sợ hãi và bất lực.

Tác giả đã sử dụng ngôn ngữ, nghệ thuật nào để miêu tả cảnh hộ đê ?

-Ngôn ngữ miêu tả tập trung, liệt kê, động từ

mạnh dồn dập, hình ảnh so sánh.

Ngôn ngữ và nghệ thuật miêu tả này giúp người đọc hình dung được điều gì ?

- Người đọc như trục tiếp nghe thấy, nhìn thấy

Trong truyện này, phần mở đầu có vai

trò (thắt nút), ý nghĩa “thắt nút” ở đây là gì?

Qua phân tích đoạn 1 ta thấy phần mở

đầu có vai trò thắt nút tức là tạo tình huống

có vấn đề “đê sắp vỡ”để từ đó các sự việc

kế tiếp xẩy ra.

CẢNH VỠ ĐÊ

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

- Đọc lại toàn bộ văn bản và chỉ

ra phép tăng cấp và tương phản trong đoạn 1

- Chuẩn bị bài mới:

Tiếp tục soạn phần còn lại,

trong tâm là phần 2