Song chet mac bay van 7

Câu hỏi 2: Cảnh t ơng phản và tăng cấp giữa sức n ớc và sức ng ời nguy cơ vỡ đê và nhân dân cứu đê đ ợc miêu tả nh thế nào?. Cảnh đánh tổ tôm của bọn quan lại ở trong đình đ ợc miêu tả

Câu hỏi 1: Em hãy cho biết thế nào là phép t ơng phản và phép tăng cấp ?

- Phép t ơng phản trong nghệ thuật là việc tạo ra

những hành động, những cảnh t ợng, những tính cách trái ng ợc nhau để qua đó làm nổi bật một ý t ởng hoặc t t ởng chính của tác phẩm

- Trong nghệ thuật văn ch ơng còn có phép tăng cấp (lần

l ợt đ a thêm các chi tiết và chi tiết sau phải tăng tiến hơn chi tiết tr ớc ), qua đó làm rõ thêm bản chất của một sự việc, một hiện t ợng muốn nói.

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 2: Cảnh t ơng phản và tăng cấp giữa sức n ớc và sức ng ời nguy cơ vỡ đê và nhân dân cứu đê đ ợc miêu tả

nh thế nào ?

- Thời điểm: Gần một giờ đêm - đó là thời điểm khuya khoắt, càng làm tăng thêm khó khăn, khi mọi ng ời đều cố sức, mệt mỏi

- M a tầm tã không dứt và ngày càng to n ớc sông cuồn cuộn bốc lên, đê núng thế, hai ba đoạn đã thẩm lậu

- Cảnh t ợng hộ đê: hàng trăm hàng ngìn dân phu đói khát mệt lử, đang cố gắng chống chọi trong m a gió, căng thẳng nhốn nháo, lộn xộn, sợ hãi và bất lực tr ớc thiên tai đang từng lúc đe doạ cuộc sống của con ng ời

Tiết 106: Văn bản: Sống chết mặc bay

Phạm Duy Tốn

I- Đọc và chú thích

II- Đọc - hiểu văn bản

1/ Hình ảnh dân chúng hộ đê.

2/ Hình ảnh quan lại

Cảnh trong đình đ ợc miêu tả nh thế nào?

Cảnh trong đình đ ợc miêu tả khá tỷ mỉ: Đình cao rất vững trãi, đê vỡ cũng không việc gì Trong đình không khí tĩnh mịch trang nghiêm, nhàn nhã, đ ờng bệ, nguy nga

Quan phụ mẫu đ ợc miêu tả với dáng ngồi oai vệ , cử chỉ, cách nói năng hách dịch Đồ dùng sinh hoạt của quan xa hoa , chứng tỏ cuộc sống quí phái rất cách biệt với cuộc sống của dân chúng Kẻ hầu ng ời hạ khúm núm sợ sệt Ai cũng chỉ

muốn làm vừa lòng quan.

Trong cảnh đó nổi bật lên nhân vật trung tâm nào?Viên quan phụ mẫu hiện lên nh thế nào?

Cảnh đánh tổ tôm của bọn quan lại ở trong đình đ ợc

miêu tả nh thế nào?

Quang cảnh đánh tổ tôm đ ợc miêu tả cụ thể chi tiết: lúc mau, lúc khoan, khi nói, khi c ời, ung dung, êm ái, vui vẻ, dịu dàng qua đó cho thấy sự đam mê tổ tôm đến mức quên hết tất cả trách nhiệm to lớn là đ ợc giao đi hộ đê của quan phụ mẫu.

Qua cảnh đánh tổ tôm ở trong đình em có nhận xét gì

về hình ảnh của bọn quan lại?

Bọn quan lại quen thói sống xa hoa chơi bời nhàn nhã, vô

trách nhiệm, vô l ơng tâm tr ớc tính mạng và đời sống của nhân

dân.

Tiết 106: Văn bản: Sống chết mặc bay

Phạm Duy Tốn

I- Đọc và chú thích

II- Đọc - hiểu văn bản

1/ Hình ảnh dân chúng hộ đê.

2/ Hình ảnh quan lại

Bọn quan lại quen thói sống xa hoa chơi bời nhàn nhã, vô trách nhiệm, vô l ơng tâm tr ớc tính mạng và đời sống của nhân dân.

- Dựng lên cảnh t ơng phản này, tác giả đã tạo ra một tình huống đầy kịch tính: Một bên là đám đông dân chúng hộ đê trong tình cảnh bi thảm tuyệt vọng, một bên là bọn quan lại nhàn nhã đánh tổ tôm Từ

đó tác giả đã tố cáo lên án tên quan phụ mẫu lòng lang dạ thú, thờ ơ vô trách nhiệm tr ớc tính mạng và đời sống của nhân dân.

Dụng ý của tác giả khi dựng lên hai cảnh t ơng phản này là gì?

Cảnh hộ đê của dân chúng Cảnh đánh tổ tôm của quan phủ và nha lại ở trong đình

- M a tầm tã, n ớc sông Nhị Hà lên

to quá, khúc đe núng thế, trống

đánh, ốc thổi, tiếng ng ời xao xác

gọi nhau, ai cũng mệt lử, trời vẫn

m a tầm tã trút xuống, d ới sông n

ớc cứ cuồn cuộn bốc lên, khúc đê

hỏng mất, trăm họ vất vả lấm láp,

gội gió tắm m a.

- Gà, chó, trâu, bò kêu vang tứ

phía, n ớc tràn lênh láng xoáy

thành vực, nhà trôi, lúa ngập, kẻ

sống không chỗ ở, ng ời chết

không nơi chôn kể sao cho xiết.

-Quang cảnh, không khí trong đình tĩnh mịch, nghiêm trang, Thầy trò quan phụ mẫu đánh tổ tôm nhịp nhàng, vui vẻ, say s a, sung s ớng bao nhiêu, thích thú bao nhiêu -Quan ù, ấy là hạnh phúc Đê dù có

vỡ quan cũng mặc kệ -Khi có ng ời vào báo tin đê vỡ quan không hề lo lắng mà lại quát lạt dọa dẫm, kết thúc truyện là cảnh quan ù đ ợc ván bài to, sung s ớng

đến cực độ

Phép tăng cấp đã có tác dụng nhấn mạnh, khắc sâu tình

cảnh bi thảm, tuyệt vọng của dân chúng, và mức độ đam mê bài bạc, gắn với bản chất vô trách nhiệm, vô l ơng tâm của tên quan phủ mỗi lúc một tăng, mà đỉnh điểm là niềm vui cực

độ của quan khi đ ợc ù ván bài to Trong khi đê vỡ, tình cảnh của dân chúng vô cùng bi thảm.

ý nghĩa của nghệ thuật tăng cấp trong hai cảnh trên là gì?

Tiết 106: Văn bản: Sống chết mặc bay

Phạm Duy Tốn

I- Đọc và chú thích

II- Đọc - hiểu văn bản

1/ Hình ảnh dân chúng hộ đê.

2/ Hình ảnh quan lại

Bọn quan lại quen thói sống xa hoa chơi bời nhàn nhã, vô trách nhiệm, vô l ơng tâm tr ớc tính mạng và đời sống của nhân dân.

Bằng phép t ơng phản và tăng cấp trong nghệ thuật, tác giả đã lên án gay gắt tên quan phủ “lòng lang dạ thú“ và bày tỏ niền cảm th ơng, tr ớc cảnh “nghìn sầu muôn thảm“ của nhân dân, do thiên tai và cũng do thái độ vô trách

III-Tổng kết

1/Nội dung:

- Giá trị hiện thực: phản ánh sự đối lập hoàn toàn giữa cuộc sống của ng ời dân với cuộc sống của bọn quan lại trong xã hội thực dân phong kiến tr ớc cách mạng Tháng Tám Từ đó nhà văn bày

tỏ thái độ căm phẫn, khinh bỉ đối với bọn quan lại vô l ơng, lòng lang dạ thú.

- Giá trị nhân đạo:Qua tác phẩm tác giả bày tỏ lòng cảm th ơng chân thành tr ớc cuộc sống lầm than cơ cực, số phận bi thảm của nhân dân ta trong xã hội cũ Đồng thời lên án thái độ vô trách

nhiệm, phi nhân tính của những kẻ cầm quyền thời Pháp thuộc 2/ Giá trị nghệ thuật: Nhà văn đã kết hợp rất thành công hai thủ

pháp nghệ thuật t ơng phản và tăng cấp, đồng thời phối hợp nhiều hình thức ngôn ngữ: tự sự, miêu tả, biểu cảm, ngôn ngữ ng ời kể truyện, ngôn ngữ đối thoại

Hình thức ngôn ngữ Có Không Ngôn ngữ tự sự

Ngôn ngữ miêu tả

Ngôn ngữ biểu cảm

Ngôn ngữ nhân vật

Ngôn ngữ độc thoại nội tâm

Ngôn ngữ đối thoại

Ngôn ngữ ng ời dẫn truyện

+ + + +

+ +

_

Hãy đánh dấu (+) vào cột có, dấu (-) vào cột không trong bảng sau :