khai quat VHVN

Nền văn học hướng về đại chúng - Nền vh gắn bó với nd lđ - những con người bình thường đang “làm ra đất nước” - Nhà văn có những nhận thức đúng đắn về nhân dân, có tình cảm tốt đẹp với n

Ngày soạn: 12/8/2008 Ngày giảng: 14/8/2008

Tiết 1- 2

KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 ĐẾN HẾT THẾ KỈ XX

I Mục tiêu cần đạt: giúp học sinh:

- Nắm được một số nét tổng quát về các chặng đường phát triển, những thành tựu chủ

yếu và những đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám năm

1945 đến năm 1975 và những đổi mới bước đầu của văn học Việt Nam giai đoạn năm

1975, nhất là từ năm 1986 đến hết thế kỉ XX

- Rèn luyện năng lực tổng hợp khái quát, hệ thống hoá các kiến thức đã học về văn học

Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám đến hết thế kỉ XX

- Có thái độ trân trọng và tự hào với một giai đoạn văn học

II Phương tiện thực hiện:

- SGK, SGV, bài soạn

III Cách thức tiến hành:

Giáo viên tổ chức thảo luận, phát vấn, đàm thoại

IV Tiến trình giờ học:

Tiết thứ nhất: A Khái quát văn học Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám

HĐI Giúp HS tìm hiểu vài nét về hoàn cảnh lịch

sử, xã hội, văn hoá

- Trình bày những nét cơ bản về hoàn cảnh lịch

sử của xã hội VN từ 1945 – 1975?

GV: Nền vh gắn liền với sự nghiệp giải phóng

dt: nhiệm vụ ctrị lớn lao và cao cả, gợi ko khí sôi

động của xh “Xẻ dọc TS đi tương lai” - TH

I Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hoá.

- Nền văn học thống nhất về khuynh hướng tư tưởng, về qniệm nhà văn kiểu mới: nhà văn – c/s

- Đất nước trải qua nhiều sự kiện lớn:

+ Xây dựng cuộc sống mới+ Chống thực dân Pháp, đế quốc Mĩ

- Hình thành những tư tưởng tình cảm rất riêng

- Nền kinh tế còn nghèo nàn và chậm phát triển HĐII Hướng dẫn HS tìm hiểu quá trình phát

triển và những thành tựu chủ yếu

- Trình bày những đặc điểm nổi bật của giai

cổ vũ phong trào Nam Tiến

- Kề tên một số tp tiêu biểu thuộc các thể loại

thơ ca, văn xuôi, kịch, nghiên cứu ?

- Nội dung cơ bản của vh giai đoạn này?

- Cuối 1946 vh tập trung pá cuộc kc chống td Pháp

Vh gắn bó sâu sắc với đs cm và kháng chiến, tập trung khám phá sức mạnh và những phẩm chất tốt đẹp của quần chúng nd, thể hiện niềm tự hào dt và niềm tin vào tương lai tất thắng của cuộc k/ chiến

- Những tác phẩm tiêu biểu: sgk

Từ cuối 1946 đến 1954 văn học tập trung phản ánh

cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

+ Truyện ngắn và kí sớm đạt được thành tựu: Một lần tới Thủ đô, Trận phố Ràng (Trần Đăng), Đôi mắt, Ở rừng (NCao); Làng (Kim Lân); Thư nhà (Hồ Phương),

- Kể tên những thể lọai tiêu biểu?

GV nói về “Mùa lạc” – NK , “Vợ nhặt” – KL

“Quê hương” – GN, “Người con gái VN” – TH

- Chủ đề bao trùm của vh giai đoạn này là gì?

- Đặc điểm của văn xuôi gđ này?

“Người mẹ cầm súng” NĐT, “Rừng xà nu”,

“Chiếc lược ngà”

“Việt Nam máu và hoa” “Mặt đường khát vọng”

Từ năm 1950, xuất hiện những tập truyện, kí khá dày dặn: Vùng mỏ (Võ Huy Tâm); Xung kích (Nguyễn Đình Thi); Đnước đứng lên (Ng Ngọc),…+ Thơ ca đạt nhiều thành tựu xuất sắc: Cảnh khuya, Cảnh rừng Việt Bắc, Rằm tháng giêng, ( Hồ Chí Minh), Bên khia sông Đuống ( Hoàng Cầm), Tây Tiến (Quang Dũng), Đặc biệt là tập thơ Việt Bắc của Tố Hữu.

+ 1 số vở kịch ra đời phản ánh kịp thời hthực cm và k/c.

2 Chặng đường từ năm 1955 đến năm 1964

* Nội dung cơ bản:

- Tập trung ca ngợi hả người lđ

- Ngợi ca những đổi thay của đnước và con người trong bước đầu xd CNXH với cảm hứng lãng mạn

- Tình cảm sâu nặng với miền Nam ruột thịt, ý chí thống nhất đất nước

* Những thể loại tiêu biểu:

- Văn xuôi mở rộng đề tài:

+ Viết về sự đổi đời của con người, m tả sự biến đổi

số phận và tính cách nv trong môi trường xh mới + Khai thác đề tài kc chống Pháp, hiện thực cuộc sống trước cm t8

- Thơ ca pt mạnh mẽ: Nguồn cảm hứng lớn: sự hồi sinh của đất nước, công cuộc xd XHCN, sự hoà hợp giữa cái riêng và cái chung, nỗi đau chia cắt hai miền Nam – Bắc

+ Từ tiền tuyến lớn nhiều tp đã pá nhanh nhạy và kịp thời cuộc cđ của quân dân miền Nam anh dũng.+ ở miền Bắc truyện và kí pt mạnh

- Thơ đạt nhiều thành tựu xuất sắc: khuynh hướng

mở rộng và đào sâu chất liệu hiện thực, tăng cường sức khái quát, chất suy tưởng, chính luận

- Kịch cũng có những thành tựu đáng ghi nhận

* Văn học vùng địch tạm chiếm: sgkHĐIII Hướng dẫn HS tìm hiểu những đặc điểm

cơ bản của nền văn học Việt Nam từ năm 1945

đến năm 1975

- Văn học VN trong 30 năm chiến tranh có

những đặc điểm cơ bản nào?

- Cách mạng hoá văn học nghĩa là như

HS thảo luận nhóm – GV chia lớp thành 4

nhóm:

- Tại sao có thể nói đây là một nền văn học

hướng về đại chúng?Nền vh của ta mang tính nd

sâu sắc Điều đó được biểu hiện trong đời sống

“Tiếng hát con tàu”

những người chiến sĩ, dân quân du kích, thanh niên xung phong

+ CNXH: hình tượng chính là cuộc sống mới, con người mới, mối quan hệ giữa những người lđ

=> hai đề tài này bao quát toàn bộ nền vh VN từ

45-> 75 làm nên diện mạo của nền vh gđ này

2 Nền văn học hướng về đại chúng

- Nền vh gắn bó với nd lđ - những con người bình thường đang “làm ra đất nước”

- Nhà văn có những nhận thức đúng đắn về nhân dân, có tình cảm tốt đẹp với nd, nhận ra công lao to lớn của họ trong lđ sx và trong sự nghiệp giải phóng dt

- Trình bày những biểu hiện của khuynh hướng

sử thi trong nội dung văn học?

GV đọc bài “Người con gái VN”

“Anh yêu em như yêu đất nước

Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần

Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước

Mỗi tối anh nằm, mỗi miếng anh ăn”

- Nhân vật chính thường tiêu biểu cho lí tưởng chung của dt, gắn bó sp mình với sp đất nước, kết tinh những phẩm chất cao đẹp của cộng đồng

- Cái đẹp của cá nhân là ở ý thức công dân, lẽ sống lớn

và tình cảm lớn

- Lời văn mang giọng điệu ngợi ca, trang trọng và đẹp một cách tráng lệ=> Cảm hứng sử thi là cảm hứng vươn tới những cái lớn lao, phi thường qua những hả tráng lệ

* Cảm hứng lãng mạn: khẳng định cái tôi đầy cảm

xúc và hướng tới lí tưởng, ca ngợi con người mới, ca ngợi CN anh hùng cm, tin tưởng vào t/ lai tươi sáng của dt

=> Khuynh hướng ST + CHLM làm cho văn học giai đoạn này thấm nhuần tinh thần lạc quan và đáp ứng được yêu cầu pá hiện thực đời sống trong quá trình vận động và pt cách mạng

4 củng cố

- Hoàn cảnh lịch sử văn hoá xã hội sau năm 75

- Những chuyển biến và thành tựu của vh từ 1975 đến hết thế kỉ XX

5 Hướng dẫn học bài và soạn bài:

- Quá trình phát triển và những thành tựu chủ yếu

- Nhưng đặc điểm cơ bản của VHVN từ 1945 đến 1975

- Soạn tiếp phần II Văn học từ năm 1975 đến hết thế kỉ XX

Tiết thứ hai:

B Khỏi quỏt văn học Việt Nam từ năm 1975 đến hết thế kỉ XX.

I Mục tiờu cần đạt: giỳp học sinh:

- Nắm được một số nột tổng quỏt về những đổi mới bước đầu của văn học Việt Nam

giai đoạn năm 1975, nhất là từ năm 1986 đến hết thế kỉ XX

- Rốn luyện năng lực tổng hợp khỏi quỏt, hệ thống hoỏ cỏc kiến thức đó học về văn học

Việt Nam từ Cỏch mạng thỏng Tỏm đến hết thế kỉ XX

- Cú thỏi độ trõn trọng và tự hào với một giai đoạn văn học

II Phương tiện thực hiện:

- SGK, SGV, bài soạn,

- Bảng phụ, mỏy chiếu

III Cỏch thức tiến hành:

Giỏo viờn tổ chức thảo luận, phỏt vấn, đàm thoại

IV Tiến trỡnh giờ học:

1 Ổn định tổ chức:

12A8……… 12B2………

2 Kiểm tra bài cũ:

Em hóy cho biết những đặc điểm cơ bản của VHVN từ 1945 đến 1975?

3 Bài mới:

HĐI Hướng dẫn HS tỡm hiểu lịch sử, xó hội và

văn hoỏ

- Trỡnh bày hoàn cảnh lịch sử, xó hội và văn hoỏ?

GV: Nền kt thị trường khiến nảy sinh những đặc

điểm tõm lớ mới: lối sống hưởng thụ, thực dụng, tư

tưởng phức tạp ảnh hưởng trực tiếp đến cỏc mối

quan hệ xh, can thiệp vào đời sống xh

I Hoàn cảnh lịch sử, xó hội, văn hoỏ:

- Với chiến thắng mựa xuõn năm 1975, ls dt ta mở ra

một thời kỡ mới - thời kỡ độc lập, tự do và thống nhất đất nước nhưng phải đương đầu với nhiều thử thỏch mới

- Từ năm 1986, kinh tế nước ta bước sang nền kinh

tế thị trường, văn hoỏ nước ta cú điều kiện tiếp xỳc với nhiều nước trờn tg, thỳc đẩy nền vh phải đổi mới

- Nguyện vọng của nhà văn và người đọc đó khỏc trước Cỏi nhỡn của nhà văn khụng đơn giản, một chiều mà đa diện, gúc cạnh cú tớnh chất đối thoại

HĐ II Hướng dẫn HS tỡm hiểu những chuyển biến

và một số thành tựu

- Văn học giai đoạn này cú sự chuyển biến ntn?

II Những chuyển biến và một số thành tựu:

- Nhận định chung: Từ năm 75-> 85 là chặng đường chuyển tiếp, trăn trở Từ năm 86 trở đi là chặng đường văn học cú nhiểu đổi mới

- Văn học cú những chuyển biến:

+ Chuyển sang hướng nội: đi vào hành trỡnh tỡm kiếm bờn trong

+ Nở rộ trường ca với mục đớch tổng kết, khỏi quỏt

về chiến tranh

+ Chất nhõn bản, nhõn văn được đề cao hơn

- Bờn cạnh xu hướng tớch cực thỡ vh sau 1975 cú

những biểu hiện tiờu cực ntn?

GV: Một số tg chạy theo thị hiếu tầm thường vỡ

=> Vh vận động theo hướng dõn chủ hoỏ, mang tớnh

nhân bản và nhân văn sâu sắc

C Tổng kết

HĐIII Hướng dẫn HS tổng kết

- Hãy tổng kết ngắn gọn những thành tựu của vh

giai đoạn này?

- Vh 45 – 75 kế thừa và phát huy mạnh mẽ những truyền thống tư tưởng lớn của vh dt: CN nhân đạo đặc biệt là CN yêu nước và CN anh hùng

- Đã pá được hiện thực của đất nước trong một thời

kì khó đầy gian khổ hi sinh nhưng hết sức vẻ vang - nền vh tiên phong chống đế quốckế hoạch

- Sau năm 75 vh bước vào công cuộc đổi mới vận

động theo khuynh hướng dân chủ hoá

Luyện tập HĐIV Hướng dẫn HS luyện tập HS thảo luận nhóm - Trong bài “Nhận đường” Nguyễn Đình Thi viết: “ Văn nghệ phụng sự kháng chiến nhưng chính kháng chiến đem đến cho văn nghệ một sức sống mới Sắt lửa mặt trận đang đúc nên văn nghệ mới của chúng ta” Anh (chị) suy nghĩ ntn về ý kiến trên? - văn nghệ: nhièu nghành nghệ thuật - sắt lửa: đời sống chiến tranh => Ý kiến của NĐT đè cập đến mối quan hệ giưỡa văn nghệ và kháng chiến Một mặt vn phụng sự kháng chiến – đó là mục đích của nền vn mới trong hoàn cảnh đất nước có ct Mặt khác chính hiện thực cách mạng và kc đem đến cho vn một sức sống mới tạo nên nguồn cảm hứng sáng tạo mới cho vn 4 củng cố - Hoàn cảnh lịch sử văn hoá xã hội sau năm 75 - Những chuyển biến và thành tựu của vh từ 1975 đến hết thế kỉ XX 5 Hướng dẫn chuẩn bị bài: Soạn bài “Nghị luận về một tư tưởng đạo lí” V Rút kinh nghiệm ………

………

………

………

Ngày soạn: 12/8/2008 Ngày giảng: 21/8/2008 Tiết 3 Làm văn NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ I Mục tiêu bài học: Giúp HS: - Nắm được cách viết bài nghị luận về 1 tư tưởng đạo lí, trước hết là kĩ năng tìm hiểu đề và lập dàn ý - Có ý thức và khả năng tiếp thu những quan niệm đúng đắn và phê phán những quan niệm sai lầm về tư tưởng, đạo lý II Phương tiện thực hiện: - SGK, SGV, bi soạn, các tài liệu có liên quan, bảng phụ III Cách thức tiến hành: GV gợi mở vấn đề, hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi và thảo luận IV Tiến trình lên lớp: 1 Ổn định tổ chức 12A2……… 12A3………

12A8……… 12B2………

2 Kiểm tra bài cũ

H: Nghị luân là gì? Mục đích của văn nghị luận?

3 Bài mới

GV: Theo em tư tưởng và đạo lý trong

cuộc đời bao gồm những phương diện

nào?

HS: lý tưởng (lẽ sống), cách sống, hoạt

động sống, mối quan hệ giữa con người và

con người, mối quan hệ trong xã hội

GV: thế nào là nghị luận về 1 tư tưởng

đạo lý?

GV: Hãy cho biết những yêu cầu của bài

văn nghị luận về một tư tưởng đạo lý?

GV: Câu thơ trên của Tố Hữu nêu lên vấn

đề gì?

GV:Từ những vấn đề vừa tìm được, hãy

rút ra bài học : Với thanh niên, HS ngày

nay, sống thế nào được coi là sống đẹp

Để sống đẹp, con người cần rèn luyện

những phẩm chất nào?

GV: Với đề bài trên, cần vận dụng những

thao tác lập luận nào?

GV: Bài viết này cần sử dụng những tư

liệu thuộc lĩnh vực nào trong cuộc sống để

làm dẫn chứng? Có thể nêu ra các dẫn

chứng trong VH được không? Vì sao?

GV: Ngoài những nội dung trên bài viết

còn phải thực hiện yêu cầu nào?

GV: Nêu những câu hỏi ở mục lập dàn y,

HS trả lời để xây dựng dàn ý Từ đó rút ra

dàn ý chung cho kiểu bài

I Tìm hiểu chung:

1 Khái niệm: Là quá trình kết hợp các thao tác nghị

luận để làm rõ vấn đề tư tưởng, đạo lý trong cuộc sống.

2 Yêu cầu của bài văn nghị luận về tư tưởng đạo lí:

- Để hiểu được vấn đề cần nghị luận, phải thông qua các bước: phân tích đề, giải đề để xác định được vấn đề cần nghị luận

VD: (SGK)

a Tìm hiểu đề:

- Câu thơ trên của TH viết dưới dạng một câu hỏi, nêu lên vấn đề “sống đẹp” trong đời sống của con người Đây là vấn đề cơ bản mà mỗi người muốn xứng đáng là con người còn nhận thức đúng và rèn luyện tích cực

- Sống đẹp:

+ Sống có lí tưởng đúng đắn, cao cả phù hợp với thời

đại, xác định được vai trò trách nhiệm

+ Có trí tuệ mỗi ngày thêm mở rộng sáng suốt.

+ Có đời sống tâm hồn, tình cảm lành mạnh, cao đẹp,

nhân ái, đúng mực, phong phú hài hoà

+ Có hành động tích cực, đúng đắn, lương thiện.

Như vậy : Câu thơ trên nêu lí tưởng và hướng con

người tới hành động để nâng cao giá trị, phẩm chất của con người Bài viết có thể hình thành 4 nội dung để trả

lời câu hỏi của Tố Hữu: Lí tưởng đúng đắn ; tâm hồn lành mạnh ; trí tuệ sáng suốt ; hành động tích cực.

- Bài viết có thể sử dụng các thao tác lập luận như : giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận những biểu hiện

cụ thể của vấn đề Sống đẹp.

- Bài viết chủ yếu sử dụng các tư liệu trong cuộc sống

và có thể sử dụng tư liệu trong các tác phẩm văn học (VH phản ánh cuộc sống)

- Rút ra ý nghĩa vấn đề: Người thực hiện nghị luận phải sống có lí tưởng và đạo lí.

b Lập dàn ý:

- Cũng như những bài văn khác, bài văn nghị luận về 1

tư tưởng đạo lý cũng cần có đủ 3 phần : MB, TB, KB.+ MB: Giới thiệu vấn đề theo cách qui nạp hoặc nêu phản đề

+ TB: ( hướng vào những nội dung đã tìm hiểu ở phần tìm hiểu đề)

+ KB: khẳng định và nêu lên những nhận thức của bản thân

c Rút ra kết luận cho bản thân:

GV: Từ những kết quả thảo luận trên, em

hãy cho biết nhận thức của em về cách làm

bài nghị luận về một tư tưởng, đạo lí?

* Củng cố : HS đọc ghi nhớ SGK

- Đề tài nghị luận về một tư tưởng, đạo lí vô cùng phong

phú, bao gồm các vấn đề: nhận thức (lí tưởng, mục đích) ; tâm hồn, tính cách ( lòng yêu nước, lòng nhân ái; tính trung thực, dũng cảm ; thói ích kỉ, vụ lợi) ; về các mối quan hệ gia đình, xã hội.

- Các thao tác lập luận thường sử dụng trong kiểu bài này thường là: giải thích, phân tích, bình luận, chứng minh, so sánh, bác bỏ

* GHI NHỚ (SGK)

4 Củng cố:

* Luyện tập:

Câu 1: a Vấn đề mà Nê – ru, cố Tổng thống An Độ, nêu ra là văn hoá và những biểu hiện ở

con người Ta có thể đặt tên cho văn bản là: Văn hoá và con người

b Tác giả đã sử dụng các thao tác lập luận:

+ Giải thích, chứng minh, khẳng định vấn đề (đoạn 1)

+ Phân tích, bình luận

+ Cách diễn đạt rõ ràng, câu văn giàu hình ảnh hấp dẫn người đọc

Câu 2:

- Giải thích khái niệm:

+ Vai trò: khẳng định nó là yếu tố quan trọng làm nên cuộc sống của con người

+ Khẳng định: câu nói đúng, từ đó mở rộng bàn bạc:

* Làm thế nào để sống có lí tưởng?

* Sống không có lí tưởng thì hậu quả sẽ ra sao?

* Lí tưởng sống của thanh niên hiện nay là gì?

- Ý nghĩa câu nói của L Tônxtôi:

+ Đối với thanh niên hiện nay

+ Đối với con đường phấn đấu của thanh niên ngày nay

5 Hướng dẫn về nhà:

- Xem lại bài học, làm thêm một số bài tập trong sách BT ngữ văn

- Chuẩn bị trước bài: Tuyên ngôn độc lập (phần 1: tác giả Hồ Chí Minh)

+ Tóm tắt những nét chính về tiểu sử.

+ Sự nghiệp VH ( quan điểm sáng tác, di sản văn học, phong cách nghệ thuật)

V Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Ngày soạn: 12/8/2008 Ngày giảng: 22/8/2008 Tiết 4- Đọc văn TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP Phần I: Tác giả Hồ Chí Minh I Mục tiêu bài học: Giúp học sinh : Hiểu được quan điểm sáng tác, những nét khái quát về sự nghiệp văn học và những nét chính về phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh

HS trên cơ sở bài khái quát biết vận dụng có hiệu quả vào việc đọc hiểu các tác phẩm văn học

của Hồ Chí Minh

Lòng yêu mến, kính phục vị “anh hùng giải phóng dân tộc VN, danh nhân văn hóa thế giới”

II Phương tiện thực hiện:

Sách giáo viên, Thiết kế bài giảng Ngữ văn 12, giáo án

III Cách thức tiến hành:

- Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng

IV Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định tổ chức:

12A2……… 12A3……… 12A8……… 12B2………

2 Kiểm tra bài cũ:

a Nêu khái quát một số nét về hoàn cảnh, lịch sử, xã hội, văn hoá của VHVN từ CM 8/45 đến 1975?

b Nêu nội dung chính và những thành tựu của VHVN chặng đường từ 1945- 1954?

3 Bài mới: - Giới thiệu bài : (2 phút)

“Bác sống như trời đất của taYêu từng ngọn lúa mỗi nhành hoa

Tự do cho mỗi đời nô lệSữa để em thơ, lụa tặng già”

( Bác ơi - Tố Hữu)

Hồ Chí Minh là người đặt nền móng , người mở đường cho văn học cách mạng Sự nghiệp văn học Hồ Chí Minh rất đặc sắc về nội dung tư tưởng, phong phú đa dạng về thể loại và phong cách sáng tác

Hoạt động của thầy & trò Nội dung cần đạt

- Quê: Làng Kim Liên (làng Sen), Nam Đàn, Nghệ An

- Cha là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc

- Mẹ là cụ Hoàng Thị Loan

- Thời trẻ, Người học chữ Hán, sau đó học ở Trường Quốc học Huế Có thời gian ngắn dạy học ở Trường Dục Thanh – Phan Thiết

2 Quá trình hoạt động CM:

- Năm 1911, HCM ra đi tìm đường cứu nước

- Năm 1919, Người gửi tới hội nghị hoà bình ở Vécxay (Pháp) bản yêu sách của ndân An Nam – kí tên NAQ

- Năm 1920, dự Đại hội Tua và là một trong những thành viên đầu tiên sáng lập Đảng CS Pháp

- Từ 1923 – 1941, Người hoạt động chủ yếu ở Liên xô

và Trung Quốc

- HCM đã tham gia và thành lập nhiều tổ chức CM như: VNTNCMĐCH (1925), Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông (1925) và chủ trì Hội nghị hợp nhất các

tổ chức CS trong nước, ở Hương Cảng (HK) thành lập Đảng CS VN(3/2/1930)

- 2/1941, Người về nước trực tiếp lãnh đạo CM

- 13/8/1942, sang TQ hoạt động và bị chính quyền TGT bắt giam đến 10/9/1943

- Sau khi ra tù, Người trở về nước tiếp tục lãnh đạo CM

VN, tiến tới giành thắng lợi trong cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8/1945

- Ngày 2/9/1945, người đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh cho nước VNDCCH

- Từ 1946 – 1969, Người được bầu giữ chức Chủ tịch nước VNDCCH

GV: Trình bày ngắn gọn quan điểm

sáng tác vh của HCM, chứng minh

bằng liên hệ thực tế.

HS trình bày theo SGK.

GV bổ sung:

“Nay ở trong thơ nên có thép

Nhà thơ cũng phải biết xung phong”

Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”

GV: HCM quan niệm như thế nào

về tính chân thực và tính dân tộc

trong VH?

GV: HCM quan niệm như thế nào

về tính mục đích của vănb chương?

- 2/9/1969, Người qua đời tại Hà Nội

* Chủ tịch HCM, không những là 1 nhà CM yêu nước

vĩ đại mà còn là một nhà văn hoá lớn, một danh nhân văn hoá thế giới, đã để lại cho dân tộc VN một sự nghiệp VH to lớn

II Sự nghiệp văn học:

1 Quan điểm sáng tác:

a Tính chiến đấu của văn học:

- Người coi văn học là 1 thứ vũ khí chiến đấu lợi hại phục vụ cho sự nghiệp CM Hoạt động vh cũng chính là hoạt động chính trị của người CM nhà văn cũng phải

có tinh thần xung phong như những người chiến sĩ ngoài mặt trận

- Quan điểm này được thể hiện rõ trong “ Cảm tưởng đọc thiên gia thi” và “ thư gửi các hoạ sĩ nhân dịp triển lãm hội hoạ 1951”

- Quan điểm này có sự kế thừa trong truyền thống dân tộc VH dân tộc và phát huy trong thời đại ngày nay

b Tính chân thực và tính dân tộc của văn học:

- Người yêu cầu văn nghệ sĩ viết cho hay, cho chân thật,

cho hùng hồn hiện thực đời sống Phát huy cốt cách dân tộc, giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt, đề cao sự sáng tạo của người nghệ sĩ

c Tính mục đích của văn chương:

- Xuất phát từ mục đích, đối tượng tiếp nhận để quyết định đến nội dung và hình thức tác phẩm

- Người cầm bút phải xác định : viết cho ai? (đối tượng)

; viết để làm gì? (mục đích) ; viết cái gì? ( nội dung) ;

viết như thế nào? (hình thức) Người cầm bút phải xác định đúng mối quan hệ của chúng thì vh mới đạt hiệu quả cao

- Xuất phát từ quan điểm đó mà các tác phẩm của Người luôn có tư tưởng sâu sắc và hình thức nghệ thuật sinh động

2 Di sản văn học:

a Văn chính luận:

- Với mục đích chính trị, văn chính luận của Người viết

ra nhằm tiến công trực diện kẻ thù

- Những tác phẩm chính luận thể hiện một lý trí sáng suốt, trí tuệ sắc sảo và cả một tấm lòng yêu ghét nồng nàn, sâu sắc, tầm hiểu biết sâu rộng về văn hoá, về thực tiễn cuộc sống Chính vì thế văn chính luận của Người trở thành những áng văn chính luận mẫu mực

- Những tác phẩm tiêu biểu: Bản án chế độ TDP, Tuyên ngôn độc lập, Lời kêu gọi toàn quốc k/ chiến…

b Truyện và kí:

- Từ những năm 20 của thế kỉ XX ( 1920 -1925) khi đang hoạt động CM ở Pháp, Người đã sáng tác một số truyện, kí đặc sắc và được tập hợp lại trong tập Truyện và kí

- Các tác phẩm của Người có tính chiến đấu cao, thể hiện vẻ đẹp trí tuệ sắc sảo, trí tưởng tượng phong phú, vốn văn hoá sâu rộng, tính thực tiễn nhằm tố cáo, châm

GV: Trình bày những hiểu biết của

em về tập thơ NKTT của HCM? Nêu

những nội dung chính của tập thơ.

GV diễn giảng mở rộng.

HS trình bày thêm những tập thơ,

bài thơ khác của HCM.

GV: Trình bày ngắn gọn những nét

phong cách đặc sắc trong di sản văn

học của HCM thông qua các thể loại

sáng tác?

HS: đọc ghi nhớ SGK trang 29.

biếm, đả kích TD và PK ở các nước thuộc địa đồng thời

ca ngợi những tấm gương chiến đấu dũng cảm

- Những truyện và kí của NAQ được viết bằng một bút pháp hiện đại và nghệ thuật trần thuật linh hoạt tạo nên những tình huống độc đáo, những h/ tượng sinh động

- Những tác phẩm chính: Pari, Con người biết mùi hun khói, Vi hành, Những mẫu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ, Vừa đi đường vừa kể chuyện…

- Ngoài NKTT, còn phải kể đến một số chùm thơ Người làm ở chiến khu Việt bắc trong những năm kháng chiến Nổi bật là 1 phong thái ung dung hoà hợp với thiên nhiên, thể hiện bản lĩnh của người CM

3 Phong cách nghệ thuật:

Phong cách nghệ thuật của HCM độc đáo mà đa dạng

- Văn chính luận: Ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt

chẽ, lí lẽ đanh thép, bằng chứng thuyết phục, giàu tính luận chiến và đa dạng về bút pháp, giàu hình ảnh, giọng điệu đa dạng

- Truyện và kí: Thể hiện tính chiến đấu mạnh mẽ và

nghệ thuật trào phúng sắc bén Tiếng cười trào phúng nhẹ nhàng mà thâm thuý sâu cay Thể hiện chất trí tuệ sắc sảo và hiện đại

- Thơ ca: Phong cách hết sức đa dạng, hàm súc, uyên

thâm, đạt chuẩn mực về nghệ thuật, sử dụng thành công nhiều thể loại thơ Có loại thơ tuyên truyền cổ động lời

lẽ mộc mạc giản dị, có loại thơ hàm súc uyên thâm kết hợp giữa màu sắc cổ điển và bút pháp hđại

III Kết luận : GHI NHỚ (SGK)

4 Củng cố, kiểm tra đánh giá:

HS giải quyết bài tập 1: khi phân tích bài thơ HS cần đảm bảo được các ý :

Trong rất nhiều các bài thơ của tập thơ NKTT, người đọc thấy có sự kết hợp khá hài hoà màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại Chất cổ điển trong NKTT chủ yếu thể hiện ở hình tượng nhân vật trữ tình với phong thái ung dung tự tại, ở bút pháp chấm phá trong miêu tả cảnh vật … Bên cạnh đó, tinh thần thời đại thể hiện ở sự vận động của hình tượng thơ, ở vai trò chủ động của người nghệ sĩ trong mối quan hệ với thiên nhiên

Chất cổ điển trong bài thơ Chiều tối, thể hiện ở việc nhà thơ sử dụng những hình ảnh ước lệ ( cánh chim, chòm mây) để diễn tả không gian, thời gian Đây là những hình ảnh khá quen thuộc trong thơ ca truyền thống “ chim bay về núi tối rồi” (ca dao); “ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi; dặm liễu sương sa khách bước dồn” ( Chiều hôm nhớ nhà – Bà huyện Thanh Quan) Chất cổ điển còn được thể

hiện ở bút pháp chấm phá, lấy cái có để gợi cái không, tả ít nhưng gợi nhiều

Chất hiện đại trong bài thơ thể hiện ở sự vận động của ý thơ từ buồn lặng sang lạc quan,

từ bóng tối ra ánh sáng Bên cạnh đó, hình ảnh con người xuất hiện (cô gái xóm núi) nổi bật và

chủ động (khác hẳn với hình ảnh con người nhỏ bé, mờ nhạt thường thấy ở những bài thơ cùng loại trong thơ ca cổ điển – VD như bài Qua Đèo ngang của Bà huyện Thanh Quan ).

HS về nhà giải quyết bài tập 2

5 Dặn do, hướng dẫn về nhà:

Học bài, làm bài tập còn lại

Chuẩn bị trước bài: Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt (Tiết 1)

Tiết 5- Tiếng Việt

Giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt ( tiết 1)

I Mục tiêu cần đạt: Giúp HS

-Kiến thức: + Nhận thức đợc sự trong sáng là một trong những phẩm chất của tiếng Việt, là kết

quả phấn đấu lâu dài của ông cha ta

+ Nắm đợc các phương diện biểu hiện sự trong sáng của tiếng Việt: tính chuẩn mực, có quy tắc;

sự không lai căng lạm dụng ngôn ngữ khác; phẩm chất văn hoá, lịch sự của lời nói

-Kĩ năng: +Biết cách sử dụng các kĩ năng nói,viết nhằm đạt đc sự trong sáng của TViệt

+ Biết phát hiện và khắc phục những hiện tượng làm vẩn đục tiếng Việt

- Về thái độ: + Có ý thức giữ gìn và phát huy sự trong sáng của TViệt, quý trọng di sản của cha ông + Có thói quen rèn luyện các kĩ năng nói ,viết nhằm đạt được sự trong sáng của TViệt

+ Biết phê phán và loại bỏ những hiện tượng làm vẩn đục tiếng Việt

II- Phương tiện thực hiện

- SGK, SGV, STK, phiếu học tập, xây dựng kế hoạch bài học

III.Cách thức tiến hành:

- Sử dụng phương pháp thuyết trình, phương pháp vấn đáp đàm thoại,thao luan nhóm

IV Tiến trình tổ chức dạy học

12A8……… 12B2………

2 Kiểm tra bài cũ.

Trong chương trình lớp 10, chúng ta đã học về “ Những yêu cầu sử dụng tiếng Việt” Vậy khi

sử dụng tiếng Việt cần phải đảm bảo những yêu cầu gì?

3 Bài mới: GV dẫn vào bài mới: Khi sử dụng tiếng Việt một cách chuẩn mực về ngữ âm, chữ

viết; về từ vựng, ngữ pháp; về phong cách ngôn ngữ tức là đảm bảo đợc sự trong sáng của tiếng Việt Vậy sự trong sáng của tiếng Việt biểu hiện ở những phơng diện nào? Việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt nh thế nào? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay “ Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt” được chia làm 2 tiết, hôm nay cô trò ta sẽ tìm hiểu tiết 1

Giáo án Ngữ văn 12

Bùi Dương - Trường THPT Lương Phú

GV chiếu ngữ liệu lên bảng

HS ghi vào vở

GV nêu câu hỏi

Câu 1 Trong các câu trên đâu là

câu đúng, đâu là câu sai? Chỉ rõ

các lỗi

HS trả lời lần lợt theo các câu

GV chiếu lên bảng

HS ghi nhanh bài

GV nêu tiếp câu hỏi

Câu 2:Giải thích tại sao giữa câu

3 với câu 4 tuy cùng mang nội

dung giống nhau nhng khi đọc lên

ta thấy câu 4 lại dễ hiểu hơn?

HS trả lời, phân tích từng câu

GV chiếu lên bảng

Câu 3: Hình tợng cây tre đợc

Nguyễn Duy khắc hoạ cụ thể qua

những từ ngữ, hình ảnh nào trong

2 câu thơ trên? Biện pháp nghệ

thuật nào đợc tác giả sử dụng ở

đây? Tác dụng của nó ra sao?

HS suy nghĩ phân tích

GV khẳng định

GV nêu câu hỏi tiếp theo

Vậy theo em việc sử dụng những

từ “ lưng, áo, con” của tác giả có

chuẩn xác không? Tại sao?

HS đa ra ý kiến của mình

GV chốt lại

GV mở rộng vấn đề

Việc sáng tạo những cái mới đó

có ý nghĩa nh thế nào đối với

tiếng Việt Và khi sáng tạo những

cái mới phải đảm bảo yếu tố gì?

Những tên tuổi nhà thơ, nhà văn

nào luôn đi tìm tòi sáng tạo cái

mới trong ngôn ngữ thơ ca, văn

- Cho các câu sau:

+ Câu 1: Khi ra pháp trường, anh ấy vẫn hiên ngang đến phút chót lọt

+ Câu 2: Truyện Kiều của Nguyễn Du đã nêu cao một t

tư-ởng nhân đạo hết sức là cao đẹp+ Câu 3:Tình cảm của tác giả đối với non sông đất nước, đồng bào trong nước, kiều bào ở nước ngoài tuy xa nhưng vẫn nhớ về Tổ quốc

+ Câu 4: Đó là tình cảm của tác giả đối với non sông đất

n-ưc, với đồng bào trong nước và kiều bào ở nước ngoài – những người tuy ở xa nhưng vẫn nhớ về Tổ quốc

+ Câu 5:

“Lưg trần phơi nắng phơi sơng Có manh áo cộc tre nhường cho con”

Tre Việt Nam – Nguyễn Duy

- Phân tích:Câu sai: Câu 1, Câu 2, Câu 3+ Câu 1: Sai về từ ngữ “ chót lọt” -> Câu không trong sáng

+ Câu 2: Sai về phong cách ngôn ngữ “ hết sức là” -> Câu không trong sáng

Câu đúng: Câu 4, Câu 5+Câu 4: Có nội dung mạch lạc: nói về tình cảm của nhà văn đối với đất nớc, con người Các quan hệ trong câu rõ ràng, đảm bảo sự chuẩn mực về ngữ nghiã, ngữ pháp -> Câu trong sáng

+ Câu 5: Từ ngữ, hình ảnh “lưng trần”, “phơi nắng phơi ơng”, “manh áo cộc” kết hợp biện pháp ẩn dụ -> hình tợng thực về cây tre -> người phụ nữ Việt Nam: trung hậu, đảm đang, giàu đức hi sinh, giàu lòng nhân ái

s-Các từ “lưng, áo, con” không chỉ diễn tả hình ảnh thực về cây tre, mà còn gợi lên một cách sâu sắc về hình ảnh những ngời phụ nữ Việt Nam, đồng thời còn gửi gắm thái

5 Hướng dẫn về nhà:

- GV yêu cầu HS về làm bài tập số 2 SGK/ T.34

- Suy nghĩ về các vấn đề đợc mở ra trong giơh học

- Su tầm trên đài, trên báo những hiện tợng làm vẩn đục sự trong sáng của tiếng Việt

- Ơn tập lại kiến thức đã học chuẩn bị viết bài viết số 1

V Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Ngày soạn: 12/8/2008 Ngày giảng: 21/8/2008 Tiết 6 Làm văn Viết bài làm văn số 1: Nghị luận xã hội I Mục tiêu bài học: Giúp HS: - Vận dụng kiến thức và kĩ năng về văn nghị luận đã học để viết được một bài văn nghị luận xã hội bàn về 1 sớ hiện tượng Đạo lí - Tiếp tục rèn luyện các kĩ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý và các thao tác lập luận trong bài văn nghị luận xã hội như giải thích, phân tích, bác bỏ, so sánh, bình luận… - Nâng cao nhận thức về lí tưởng, cách sống của bản thân trong htập và rèn luyện II Phương tiện thực hiện: - Đề kểm tra III Cách thức tiến hành: Kiểm tra viết tại lớp Thời gian 45 phút IV Tiến trình lên lớp: 1 Ổn định tổ chức 12A2……… 12A3………

12A8……… 12B2………

2 Kiểm tra bài cũ

(Khơng kiểm tra)

3 Bài mới

Đề bài:

ĐỀ 1

“Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động”

Ý kiến của M Xi – xê – rơng (nhà triết học La Mã cổ đại) gợi cho anh (chị) những suy nghĩ gì về việc tu dưỡng và rèn luyện của bản thân

ĐỀ 2

Hãy phát biểu ý kiến của mình về mục đích học tập do UNESCO đề xướng : “Học để biết,học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”

4 Củng cố:

Thu bài

Nhắc nhở về thái độ làm bài của học sinh

5 Hướng dẫn về nhà

Làm bài tập đề 2 trong sách bài tập.

Chuẩn bị “Tuyên ngôn độc lập” của Hồ Chí Minh

V Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Ngày soạn: /8/2008 Ngày giảng: / /2008 Tiết 7+8 Đọc văn Tuyên ngôn độc lập. - Hồ Chí Minh – I Yêu cầu cần đạt - HS nắm được quan điểm sáng tác của Hồ Chí Minh, hoàn cảnh ra đời và đặc trưng thể loại tuyên ngôn - Phân tích và đánh giá đúng bản Tuyên ngôn như 1 áng văn chính luận mẫu mực - Thấy rõ giá trị nhiều mặt của bản Tuyên ngôn độc lập II Ph ương tiện thực hiện: - SGK, SGV - Thiết kế bài học - Các tài liệu tham khảo III Cách thức tiến hành: GV gợi mở vấn đề, hớng dẫn học sinh trả lời câu hỏi và thảo luận.các câu hỏi IV Tiến trình dạy học: 1.: 12A1………

12A6………

12A7………

12A10………

12B1………

2- Kiểm tra bài cũ.

H: Quan điểm sáng tác của HCM?

H: Đặc điểm thể loại của văn thơ HCM?

3- Vào bài mới

“Hôm nay sáng mồng hai tháng chín Thủ đô hoa vàng, nắng Ba Đình Muôn triệu tim chờ chim cũng nín Bỗng vang lên tiếng hát ân tình

Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh Bác dứng trên đài lặng phút giây Trông đàn con đó vẫy hai tay Cao cao vầng trán ngời đôi mắt Độc lập bây giờ mới thấy đây”

Đọc những vần thơ ấy trong bài theo chân bác của TH ta không thể không nhớ tới bản TN lịch

sử mà BH đã trịnh trọng đọc trước hàng vạn đồng bào thủ đô và chính khách nước ngoài, khai sinh ra nước VN dân chủ cộng hòa

* Hoạt động 1

* GV gọi HS đọc mục TD SGK

I/ Tiểu dẫn.

1/ Hoàn cảnh sáng tác.

H: Hãy cho biết hàon cảnh sáng tác

H: Vì sao TNĐL lại mở đầu bằng

việc trích dẫn TN của P- Mĩ.Việc

HS: Thảo luận, trả lời

- 26-8-1945, Ngời soạn thảo TNĐL tại nhà số 48 phố Hàng Ngang

- 2-9-1945, ngời đọc TNĐL klhai sinh ra nớc VNDCCH

2/ Chủ đề.

- Tuyên bố chấm dứt chế độ thực dân, pk ở nớc ta

- Xoá bổ đô hộ của P

=> Khẳng định quyền độc lập dân tộc của VN

* Lập luận chặt chẽ, sắc sảo Bác đã nêu ra những tiền đề

chính nghĩavề quyền ĐLTD của DT VN."Đó là những lẽ ko ai chối cãi đc"

2/ Phần 2 Cơ sở thực tiễn của bản tuyờn ngụn:

a Bác bỏ những luận điệu của Pháp muốn hợp pháp hoá việc chiếm lại n ớc ta.

- P kể công khai hoá: TN kết tội áp bức tàn bạo và tội diệt chủng của chúng

+ Về kinh tế

+ Về chớnh trị

- P kể công bảo hộ: TN kể tội chúng 2 lần bán nớc ta cho Nhật

- P tuyên bố Đông Dơng là thuộc địa của chúng: TN : "

Sự thật ;là p đã phản bội đồng minh, đầu hàng Nhật", " Sự thật là dân ta tay P"

* Lập luận chặt chẽ, chứng cớ cụ thể, HCM vạch trần tội

ác của P và bác bỏ vai trò của chúng ở Đông Dơng

b Cuộc chiến đấu chớnh nghĩa của nhõn dõn ta.

+ Những tư liệu về việc làm vừa anh hựng vừa thụng minh, vừa nhõn đạo của ta

+ Phương phỏp so sỏnh giữa ta và phỏp

=> Tranh thủ sự đồng tỡnh, ủng hộ của nhõn dõn thế giới

H : Em hóy cho biết nội dung, ý

nghĩa của đoạn văn cuối này?

4 Củng cố

H : Qua tỏc phẩm này em cú cảm

nhận gỡ về những giỏ trị của ỏng văn

này?

*GV chốt lại:

3/ phần 4: quền ĐLDT và quyết tâm bảo vệ ĐLCQ của nhân dân VN.

- Khẳng định: Nhân dân VN có quyền hởng tự do độc lập

+ Chống ách nô lệ của P hơn 80 năm nay

+đứng về phe Đồng minh chống phát xít Nhật

+ Sự thật nớc VN đã trở thành nớc độc lập

- ý chí quyết tâm bảo vệ ĐLCQ: "Toàn thể dt VN độc lập ấy"

* Ghi Nhớ SGK

III/ tổng kết.

- Luận điệu chặt chẽ, sắc sảo, chứng cớ đanh thép,TN xứng đáng là áng " Thiên cổ hùng văn" mang tầm tư tưởng lớn, tiên tiến của thời đại

- Tỏc phẩm mang giỏ trị thẩm mĩ, giỏ trị lịch sử và gỏ trị nhõn văn sõu sắc

5 Hướng dẫn về nhà

* Bài tập: Phân tích lập luận chặt chẽ, sắc sảo của TNĐL?

* Soạn bài: Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt

V Rút kinh nghiệm

Ngày soạn: /8/2008 Ngày giảng: /8/2008 Tieát 9 Tiếng Việt Giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt ( tiết 2) I Mục tiêu cần đạt: Giúp HS -Kiến thức: + Nhận thức đợc sự trong sáng là một trong những phẩm chất của tiếng Việt, là kết quả phấn đấu lâu dài của ông cha ta + Nắm đợc các phơng diện biểu hiện sự trong sáng của tiếng Việt: tính chuẩn mực, có quy tắc; sự không lai căng lạm dụng ngôn ngữ khác; phẩm chất văn hoá, lịch sự của lời nói -Kĩ năng: +Biết cách sử dụng các kĩ năng nói,viết nhằm đạt đc sự trong sáng của TViệt + Biết phát hiện và khắc phục những hiện tợng làm vẩn đục tiếng Việt - Về thái độ: + Có ý thức giữ gìn và phát huy sự trong sáng của TViệt, quý trọng di sản của cha ông + Có thói quen rèn luyện các kĩ năng nói ,viết nhằm đạt đợc sự trong sáng của TViệt + Biết phê phán và loại bỏ những hiện tợng làm vẩn đục tiếng Việt II Phửụng tieọn thửùc hieọn: - SGK, SGV, STK, su tầm t lệu, chuẩn bị máy chiếu, phiếu học tập, xây dựng kế hoạch bài học III Caựch thửực tieỏn haứnh: - Sử dụng phơng pháp thuyết trình, phơng pháp vấn đáp đàm thoại, thao luan nhóm IV Tiến trình tổ chức dạy học 1 ổn định lớp: 12A2……… 12A3………

12A8……… 12B2………

2 Kiểm tra bài cũ.

-Sự trong sáng của Tviệt được biểu hiện qua ngững phương diện cơ bản nào?

-Bài tập 1: Tính chuẩn xác trong việc dùng từ của Hoài Thanh và Nguyễn Du khi lột tả tính

cách của các nhân vật trong Truyện Kiều :

- Hs trình bày ngắn gọn từng biểu hiện về giữ gìn sự

trong sáng của tiếng Việt

+ Hs đọc SGK

+ Hãy nêu những yêu cầu cơ bản để giữ gìn sự trong

sáng của tiếng Việt?

( HS thảo luận nhóm, ghi nội dung, trình bày)

=> Gv kiểm tra , đánh giá và rút ra kết luận ngắn gọn về

nội dung trên

+ Gv cho 1-2 Hs đọc phần ghi nhớ trong SGK

+ GV cho HS đọc kĩ phần nội dung bài tham khảo :

* HOẠT ĐỘNG 2 :Luyện tập

4 CỦNG CỐ :

Gv giúp Hs củng cố nội dung chính của bài:

- Sự trong sáng của tiếng Việt

- Trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng

Việt

- Nội dung phần ghi nhớ

I Sự trong sáng của Tiếng Việt

II Trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt:

+ Mỗi cá nhân nói và viết cần có ý thức tôn trọng và yêu quí tiếng Việt, coi đó là ” Thứ của cải vô cùng lâu đời và quí báu của dân tộc”

+ Có ý thức và thói quen sử dụng tiếng Việt theo các chuẩn mực, qui tắc chung để giao tiếp sao cho lời nói phù hợp với nhân

tố giao tiếp để đạt hiệu quả cao nhất

+ Rèn luyện năng lực nói và viết theo đúng chuẩn mực về ngữ âm và chữ viết, từ ngữ, ngữ pháp, đặc điểm phong cách Muốn vậy bản thân phải luôn trau dồi, học hỏi.+ Loại bỏ những lời nói thô tục, kệch cỡm, pha tạp, lai căng không đúng lúc

+ Biết cách tiếp nhận những từ ngữ của tiếng nước ngoài

+ Biết làm cho tiếng Việt phát triển giàu có thêm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đạ hóa và sự hòa nhập, giao lưu quốc

tế hiện nay

 Tham khảo ghi nhớ : SGK III / LUYỆN TẬP :

Bài tập 1:

- Câu (a) không trong sáng : thừa từ đòi

hỏi không cần thiết-> bỏ từ đòi hỏi câu văn

sẽ trong sáng

- Câu b,c,d là những câu trong sáng: viết đúng ngữ pháp , câu đủ thành phần, diễn đạt trong sáng

Bài tập 2: Từ nước ngoài không cần thiết

sử dụng vì đã có từ Việt thay thế: Valentine ( ngày Valentine -> ngày lễ tình nhân hoặc ngày tình yêu)

5 Hướng dẫn về nhà

+ Học bài cũ.

+ Làm bài tập trong sỏch bài tập

+ Chuẩn bị bài mới: Nguyễn Dỡnh Chiểu, ngụi sao sỏng trong văn nghệ dõn tộc

V Rỳt kinh nghiệm

Ngày soạn: 16/8/2008 Ngày giảng: / 9 /2008 Ti t: 10 ế Nguyễn đỡnh chiểu, ngụi sao sỏng trong văn nghệ của dõn tộc Phạm Văn Đồng I Mục tiờu bài học: - Giỳp HS tiếp thu đợc cỏch nhỡn nhận, đỏnh giỏ đỳng đắn, sõu sắc và mới mẻ của Phạm Văn Đồng về con ngời và thơ văn Nguyễn Đỡnh Chiểu Từ đú thấy đợc Nguyễn Đỡnh Chiểu đỳng là ngụi sao sỏng trong bầu trời văn nghệ dõn tộc “càng nhỡn càng thấy sấng” - HS nhận thấy sức thuyết phục, lụi cuốn của bài văn khụng chỉ bằng cỏc lớ lẽ xỏc đỏng, lập luận chặt chẽ, ngụn từ trong sỏng, mà cũn bằng nhiệt huyết của tỏc giả khi kết hơp hài hoà giữa sự trõn trọng những giỏ trị văn hoỏ truyền thống với những vấn đề thời đại của mỡnh II Phơng tiện thực hiện: - SGK, SGV - Thiết kế bài học - Cỏc tài liệu tham khảo III Cỏch thức tiến hành: GV tổ chức giờ dạy học theo cỏch kết hợp cỏc hỡnh thức gợi mở, hớng dẫn, trao đổi thảo luận, trả lời cỏc cõu hỏi IV Tiến trỡnh dạy học: 1 oồn ủũnh toồ chửực 12A2……… 12A3………

12A8……… 12B2………

2 Kiểm tra bài cũ.

- Cho biết những giỏ trị cơ bản của bản TNĐL của HCM?

- Đọc thuộc và phõn tớch giỏ trị đoạn văn mở đầu bản TNĐL của HCM

3 Giới thiệu bài mới.

- Em đã có những hiểu biết

về tác giả Phạn Văn Đồng?

( Giáo viên căn cứ vào hoàn

cảnh lịch sử ra đời của bài

viết để nhấn mạnh hơn giá trị

và những đánh giá của Phạm

Văn Đồng về con ngời và thơ

văn Nguyễn Đình Chiểu)

I/ Tiểu dẫn.

- Phạm Văn Đồng (1906 – 2000), quê xã Đức Tân, huyện Đức Mộ, tỉnh Quảng Ngãi

- PVĐ đã từng tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm, từng bị địch bắt bị tù đày, từng giữ những chức vụ quan trong về Đảng cũng nh về chính quyền…

- PVĐ, bên cạnh t cách là nhà hoạt động chính trị, ông còn là một nhà giáo dục tâm huyết và một nhà lí luận văn hoá văn nghệ lớn

- Bài Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sáng trong văn nghệ của dân tộc đợc viết nhân kỉ niêm 75 năm ngày mất của NĐC ngày 7/3/1963

(3/7/1888)

Phạm Văn Đồng không chỉ có những đóng góp to lớn cho cách mạng mà ông còn có những đóng góp quan trọng về lĩnh vực văn hoá

- HS đọc bài viết và cho biết

bố cục và hệ thống luận

điểm của bài viết?

- Nhận xét về sự đặc sắc của

hệ thống luận điểm sử dụng

trong bài viết?

- Hãy giải thích lí do vì sao

1 Tìm hiểu bố cục và hệ thống luận điểm của bài viết:

- Bài viết này ngoài những câu mở đầu và những câu kết luận thì tự thân văn bản chia thành 3 phần chính:

+ Phần 1: Nói về con ngời và quan niệm văn chơng của Nguyễn Đình

Chiểu

+ Phần 2: Nói về thơ văn yêu nớc của Nguyễn Đình Chiểu sáng tác.

+ Phần 3: Nói về truyện thơ Lục Vân Tiên và sự đánh giá của tác giả

bài viết với sứ mạng lịch sử của nhà thơ yêu nớc

- Ba phần đó tơng ứng với ba luận điểm cơ bản của bài viết:

+ Cuộc đời và thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu là của một chiến sĩ hi

sinh phấn đấu vì một nghĩa lớn.

+ Thơ văn yêu nớc của Nguyễn Đình Chiểu làm sống lại trong tâm trí

chúng ta phong trào kháng Pháp oanh liệt và bền bỉ của nhân dân Nam Bộ từ 1860 về sau, suốt hai mơi năm trời.

+ Lục Vân Tiên, tác phẩm lớn nhất của Nguyễn Đình Chiểu rất phổ

biến trong dân gian, nhất là ở miền Nam.

- Ba hệ thống luận điểm đó lai xoay quanh một nhận định bao trùm:

“Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thờng, nhng con mắt của

chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy, và càng nhìn cáng thấy sáng văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu cũng vậy”.

- Bài viết không kết cấu theo trật tự thời gian Nguyễn Đình Chiểu viết truyện Lục Vân Tiên trớc nhng trong bài viết tác giả lại nói tới sau; Truyện Lục Vân Tiên đợc đánh giá là “một tác phẩm lớn”, nhng phần viết về cuốn truyện thơ lại không kĩ càng bằng phần viết về thơ văn yêu nớc chống ngoại xâm: Nh vậy ta thấy trong bài nghị luận, mục

đích nghị luận quyết định cách sắp xếp luận điểm và mức độ nặng nhẹ của từng luận điểm, việc viết để làm gì quyết định đến việc viết nh thế

+ Nhận định: “Văn chơng Đồ Chiểu không óng mợt, nõn nà mà chân

chất, phác thực, có chỗ tởng h thô kệch Nó không phải là vẻ đẹp của cây lúa xanh uốn mình trong gió nhẹ Nó đẹp vẻ đẹp của đống thóc mẩy vàng Nó không phải là quả vải thiều Hải Dơng ai ăn cũng thấy ngon miệng Nó là trái sầu riêng Nam Bộ, với một số ngời không dễ gì quen, nhng chính là bậc v“ ơng giả trong thế giới trái cây ở đây” ” (SGK 11 - trang 27 - NXB GD - 2000) Cho nên có thể còn một số hạn chế về hình thức nghệ thuật mà có ngời đã đánh giá thấp thơ văn NĐC.+ Có ngời chỉ biết NĐC tác giả của Lục Vân Tiên nhng hiểu về Lục Vân Tiên cũng khá thiên lệch, còn ít biết về thơ văn yêu nớc của NĐC

Nh vậy: Từ những nội dung trên ta xác định đợc ngay câu mở đầu:

“Ngôi sao Nguyễn Đình Chiểu, một nhà thơ trong lúc này” là luận

điểm quan trọng của phần mở bài

- Phạm Văn Đồng đã đặt vấn đề bằng cách chỉ ra định hớng tìm hiểu thơ văn Nguyễn Đình Chiểu, vừa phê phán một số cái nhìn thiên

- Tìm hiểu đoạn một của

thân bài: Chỉ ra đâu là luận

điểm? Phần này Phạm Văn

Đồng trình bày nội dung

chủ yếu gì?

- Đọc đoạn văn và cho biết

đâu là luận điểm chính?

Tại sao bắt đầu phần này

Phạm Văn Đồng lại tái

hiện hoàn cảnh lịch sử nớc

ta trong “suốt hai mơi năm

trời” sau thời điểm 1860?

- Tại sao tác giả lại nhấn

mạnh đến thơ văn của NĐC

lệch, vừa khẳng định giá trị thơ văn yêu nớc của nhà thơ chân chính NĐC Đây là cách vào đề vừa phong phú, sâu sắc vừa thể hiện phơng pháp khoa học của PVĐ

b Phần thân bài:

* Luận điểm 1: Giới thiệu nét đặc sắc về cuộc đời Nguyễn Đình

Chiểu “ Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ yêu nớc đặt chân lên đất nớc chúng ta”

- Tác giả đã nêu khái quát vài nét về Nguyễn Đình Chiểu: là nhà nho, sinh trởng ở đất Đồng Nai hào phóng, bị mù hai mắt, hoạt động yêu n-

ớc chủ yếu là thơ văn…Tuy thế nhng đích chính của tác giả không phải là viết lại tiểu sử Nguyễn Đình Chiểu mà ông muốn nhấn mạnh

tới khí tiết của “một chí sĩ yêu nớc”, trọn đời phấn đấu hi sinh vì nghĩa

lớn

- Điều mà tác giả bài viết ca ngợi không phải là tác phẩm cụ thể của

Nguyễn Đình Chiểu mà là quan niệm của ông về sáng tác văn

ch-ơng:

+ Đất nớc và cảnh ngộ riêng càng long đong thì khí tiết càng cao

Sự đời thà khuất đôi tròng thịt Lòng đạo xin tròn một tấm gơng!

+ Quan niệm về văn chơng:

- Học theo ngòi bút chí công Trong thi cho ngụ tấm lòng Xuân thu!

- Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm

đâm mấy thằng gian bút chẳng tà.

+ Khinh miệt những kẻ lợi dụng văn chơng:

Thấy nay cũng nhóm văn chơng Vóc dê da cọp không ờng thực h!

Nhận Xét: Với một luận điểm đa ra có tính khái quát, những luận cứ

có sự kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng, tác giả đã làm nổi bật tấm gơng sáng chói về tinh thần yêu nớc cháy bỏng và lòng căm thù giặc sâu sắc, đồng thời cũng cho thấy ở Nguyễn Đình Chiểu, quan niệm về văn chơng thống nhất với quan niệm về lẽ làm ngời, “văn tức là ngời”, văn thơ phải là vũ khí chiến đấu Cuộc đời NĐC là tấm gơng sáng chói về tinh thần yêu nớc cháy bỏng và căm thù giặc sâu sắc Quan điểm thơ văn của ông đáng kính trọng ở chỗ ông dùng nó làm vũ khí chiến đấu chống kẻ thù xâm lợc và bọn tay sai, ca ngợi chính nghĩa

* Luận điểm 2: Giới thiệu nét đặc sắc về thơ văn Nguyễn Đình Chiểu.

- Phạm Văn Đồng đã đặt các tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu trên cái nền hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ Bởi, một nhà văn thực sự lớn khi tác phẩm của họ phản ánh một cách trung thành những đặc điểm bản chất của một giai đoạn lịch sử trọng đại đối với đời sống của đất nớc, nhân dân Vì vậy Nguyễn Đình Chiểu xứng đáng là “ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc” bởi, thơ văn ông đã “làm sống lại phong trào kháng Pháp bền bỉ và oanh liệt của nhân dân Nam Bộ từ 1860 về sau”

- Những sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu chính là tấm gơng phản chiếu “một thời khổ nhục nh ng vĩ đại ” Một thời đại nh thế tất yếu phải

là lời ngợi ca những nghĩa sĩ dũng cảm, đồng thời cũng than khóc cho những anh hùng thất thế đã hi sinh vì nớc vì dân

- Văn chơng không chỉ phản ánh hiện thực mà nó còn cổ vũ, động viên, khích lệ con ngời tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh của thời

đại Văn tế chính là một tác phẩm nh thế Nó đã cổ vũ mạnh mẽ cho

lớn nhất của Nguyễn Đình

Chiểu? Cách triển khai các

luận điểm?

- Cách lập luận của PVĐ

trong đoạn này có gì đặc

sắc? Ta đã bắt gặp lối lập

luận này trong tác phẩm

phong trào đấu tranh chống Pháp, bởi lẽ nó đã làm cho mọi ngời rung

động trớc những hình tợng ngời nghĩa sĩ “sống cũng đánh giặc, thác cũng đánh giặc” giữ trọn khí tiết cho dù chiến bại Tác giả đã so sánh bài Văn tế với Đại cáo bình Ngô của Nguyễn Trãi nhằm khẳng định giá trị to lớn của bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

- Bản chất văn chơng là sáng tạo, văn chơng đóng góp cho cuộc đời bằng những cái độc đáo, cha từng thấy ở các tác phẩm trớc đó, hay cùng thời ấy Đó là lí do khiến tác giả Phạm Văn Đồng nói nhiều tới bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc một cách hào hứng nhất, nhiều nhất

Bởi ở bài văn tế này lần đầu tiên trong lịch sử văn học, Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên bức tợng đài về ngời anh hùng nông dân nghĩa sĩ,–

những ngời mà: sống cũng đánh giặc, thác cũng đánh giặc muôn kiếp“

nguyện đợc trả thù kia ” Tác giả đã khẳng định thơ văn yêu nớc của Nguyễn Đình Chiểu đợc viết ra từ một bầu nhiệt huyết cháy bỏng của nhà thơ: “Ngòi bút, nghĩa

là tâm hồn trung nghĩa của Nguyễn Đình Chiểu”, văn tức là ngời

- Bên cạnh đó Nguyễn Đình Chiểu còn có những viên ngọc tuyệt bích

- Phong trào kháng Pháp bấy giờ còn làm nảy nở nhiều nhà văn nhà thơ nổi tiếng

Nhận xét:

- Với một trí tuệ sáng suốt, một tình cảm nồng hậu, với những lí lẽ,

dẫn chứng thuyết phục tác giả đã làm cho ngời đọc nhận thấy vẻ đẹp

đáng kính trọng không chỉ về con ngời mà còn cả thơ về thơ văn Nguyễn Đình Chiểu: ông luôn dùng thơ văn làm vũ khí chiến đấu chống bon xâm lợc, ca ngợi chính nghĩa, những đạo đức ở đời

- Tác giả đã tỏ ra thông cảm và thấu hiểu một con ngời đang sống hết mình trong công cuộc chống Pháp oanh liệt thủa đầu; đồng thời thấu hiểu hơn giá trị thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu, những giá trị mà khiến cho ngôi sao NĐC càng nhìn càng thấy sáng

* Luận điểm 3: Lục Vân Tiên, tác phẩm lớn nhất của Nguyễn

Đình Chiểu rất phổ biến trong dân gian, nhất là ở miền Nam.

- Tác phẩm là “một bản trờng ca ca ngợi chính nghĩa, những đạo đức

đáng quý trọng ở đời, ca ngợi những ngời trung nghĩa” (Lục Vân Tiên, Hớn Minh, Vơng tử Trực, Kiều Nguyệt Nga… là những ngời

đáng yêu, trọng nghĩa khinh tài… Họ đấu tranh bảo vệ công lí chính nghĩa) Đó là vấn đề mà chúng ta phải hiểu đúng để có thể thấy hết giá trị của tác phẩm lớn nhất của Nguyễn Đình Chiểu này

- Vấn đề luân lí đạo đức mà nguyễn Đình Chiểu đa ra , ở thời chúng ta

có phần đã lỗi thời; Lời văn của Lục Vân Tiên có chỗ còn thô mộc

“không hay lắm” Sự thừa nhận này cho thấy tính trung thực của tác giả bài viết, không vì ngợi ca mà không giám chỉ ra những chỗ hạn chế của Nguyễn Đình Chiểu Tác giả cũng chỉ ra những giá trị đích thực của truyện Lục Vân Tiên: nội dung t tởng gần gũi với nhận dân; lối kể truyện nôm na dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thuộc “có thể truyền bá trong dân gian” Dây là cách lập luận theo lối đòn bẩy

- Tác giả đẫ bác bỏ những ý kiến cha đúng về tác phẩm Lục Vân Tiên (do mù loà phải đọc cho ngời khác chép không có điều kiện chỉnh sửa)

Nhận xét: Để đánh giá tác phẩm lớn Lục Vân Tiên, tác giả đã đặt nó

trong mối quan hệ với đời sống của nhân dân Tác phẩm đợc đông đảo nhân dân yêu mến chứng tỏ nó đã có những thành công lớn về mặt nội dung t tởng và hình thức nghệ thuật và đó cũng chứng tỏ tác phẩm Lục Vân Tiên của nguyễn Đình Chiểu là một tác phẩm lớn

c Phần kết bài:

- Luận điểm: “ Đời sống và sự nghiệp…văn hoá t tởng”.

+ Khẳng định vai trò của ngời chiến sĩ trên mặt trận t tởng

+ Vai trò to lớn của văn học đối với đời sống

+ Tởng nhớ đến một con ngời, ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc

3 Kết bài:

- Có nhiều đoạn tác giả đã thể hiện cảm hứng ngợi ca đói với Nguyễn

Đình Chiểu Tác giả dùng nhiều từ ngữ, hình ảnh, những cách diễn đạt

độc đáo, sâu sắc để ca ngợi NĐC: “ Trên trời … cũng vậy”; “Ngòi bút, nghĩa là tâm hồn….cứu nớc”; “Nhân kỉ niệm ngày mất… dân tộc!”

- Bài văn không chỉ có nội dung sâu sắc, xúc động mà còn ở nghệ thuật chính luận với bố cục chặt chẽ, luận điểm và cách lập luận sáng sủa, có sức thuyết phục cao Văn chính luận thiên về lí trí nhng cũng

có tính biểu cảm, vì thế ngôn ngữ cũng cần mang màu sắc biểu cảm

- Ghi nhớ nội dung trong SGK

5 Hướng dẫn về nhà

- Học bài, làm bài tập cũn lại trong SGK

- Chuẩn bị bài mới: Đọc thờm

V Rỳt kinh nghiệm

Ngày soạn: 1 /9/2008 Ngày giảng: / 9/2008

Tiết 12 - Làm văn

I Mục tiờu bài học:

Về kiến thức: Giỳp học sinh :

Nắm được cỏch làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống

Về kĩ năng

Biết vận dụng cỏc kiến thức và kĩ năng về nghị luận xó hội để bỡnh luận, đỏnh giỏ một hiện tượng đời sống

Về thỏi độ:

Cú ý thức thỏi độ đỳng đắn trước cỏc hiện tượng đời sống

II Phơng tiện thực hiện:

- SGK, SGV, Thiết kế bài học

- Các tài liệu tham khảo

III Cách thức tiến hành:

GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức gợi mở, hớng dẫn, trao đổi thảo

luận, trả lời các câu hỏi

IV Tiến trình dạy học:

1 oồn ủũnh toồ chửực: 12A2……… 12A3………

12A8……… 12B2………

2 Kiểm tra bài cũ.

Thế nào là văn nghị luận? Nghị luận xó hội là gỡ? Nghị luận xó hội gồm những loại nào?

3 Giới thiệu bài mới.

Trong cuộc sống của chỳng ta biết bao nhiờu cõu chuyện vui, cũng khụng ớt cõu chuyện buồn cú biết bao người tốt, việc tốt cũng khụng ớt những người cũn mải mờ với những trũ chơi

vụ bổ, lao vào cỏc tệ nạn xó hội Tất cả những điều đú đều làm cho chỳng ta phải suy nghĩ, bày

tỏ ý kiến quan điểm của mỡnh về vấn đề đú một cỏch thuyết phục, chỳng ta sẽ tỡm hiểu bài học

“Nghị luận về một hiện tượng đời sống”

HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS NỘI DUNG KIẾN THỨC

Hoạt động 1 :

Giỏo viờn hướng dẫn cho học sinh tỡm

hiểu bài:

- Thế nào là hiện tượng đời sống?

- Thế nào là nghị luận về một hiện

tượng đời sống?

Mời cỏc em bày tỏ ý kiến của mỡnh về

hiện tượng đời sống được nờu trong bài

viết sau: “Chia chiếc bỏnh của mỡnh cho

ai”

Nếu coi thời gian trong một ngày của

bạn là chiếc bỏnh trũn trịa, bạn sẽ chia

chiếc bỏnh cho bố mẹ, cho cụng việc,

cho gia đỡnh bao nhiờu và dành cho

mỡnh bao nhiờu phần?

HS đọc SGK và trả lời câu hỏi trên)

Trong khi khụng ớt bạn trẻ hiện nay

đang lóng phớ chiếc bỏnh của mỡnh vào

những trũ chơi vụ bổ thỡ chàng “Thanh

niờn trẻ tiờu biểu thành phố Hồ Chớ

Minh 2007” Nguyễn Hữu Ân lại dành

hết chiếc bỏnh thời gian của mỡnh cho

những người bệnh ung thư giai đoạn

dụng trong bài viết?

-Nhúm 2: Giới thiệu hiện tượng Nguyễn

Hữu Ân sao cho ấn tượng nhất?

- Nhúm 3: Túm tắt hiện tượng Nguyễn

Hữu Ân đồng thời đưa ra ý kiến phõn

tớch và bỡnh luận hiện tượng?

-Nhúm 4: Hiện tượng Nguyễn Hữu Ân

đem đến cho em cảm xỳc gỡ, suy nghĩ

-Nghị luận về một hiện tượng đời sống: là kiểu bài sử dụng tổng hợp cỏc thao tỏc lập luận để làm cho người đọc hiểu rừ, hiểu đỳng, hiểu sõu và đồng tỡnh với ý kiến của người viết trước những hiện tượng đời sống cú ý nghĩa xó hội

2 Yờu cầu của nghị luận về hiện tượng đời sống

-Người viết phải hiểu vấn đề đỳng, sõu, nắm được bản chất vấn đề -> Tập hợp tư liệu chớnh xỏc, thuyết phục.-Người viết phải thể hiện rừ quan điểm, thỏi độ của mỡnh trước hiện tượng nghị luận -> chỉ ra đỳng – sai, lợi - hại, nguyờn nhõn, cỏch khắc phục

-Người viết giữ lập trường vững vàng trước mọi hiện tượng

-Diễn đạt trong sỏng, cú thể sử dụng phộp tu từ, yếu tố biểu cảm và nờu cảm nghĩ riờng

3 Cỏch làm bài nghị luận về hiện tượng đời sống

- Tỡm hiểu đề

- Lập dàn ý+ Mở bài: giới thiệu hiện tượng cần bàn luận+ Thõn bài: bàn bạc, phõn tớch làm rừ hiện tượng qua cỏc thao tỏc lập luận

+ Kết bài: nờu phương hướng, suy nghĩ trước hiện tượng đời sống

4.Ghi nhụự:

*Baứi nghũ luaọn veà moọt hieọn tửụùng ủụứi soỏng thửụứng coự

* Luyện tập, sgk

caực noọi dung:neõu roừ hieọn tửụùng, phaõn tớch caực maởt ủuựng-sai, lụùi haùi, chổ ra nguyeõn nhaõn vaứ baứy toỷ thaựi ủoọ,

yự kieỏn cuỷa ngửoứi vieỏt veà hieọn tửụùng xaừ hoọi ủoự

* Dieón ủaùt caàn chuaồn xaực, maùch laùc; coự theồ sửỷ duùng moọt soỏ pheựp tu tửứ vaứ yeỏu toỏ bieồu caỷm, nhaỏt laứ phaàn neõu caỷm nghú rieõng

5 Luyện tập

-Bài tập 1, phần luyện tập, sgk -Chọn một hiện tượng đời sống cú ý nghĩa nhất với em

và lập dàn ý nghị luận

-Theo dừi hiện tượng về anh Tống Phước Phỳc với nghĩa trang dành cho cỏc đồng nhi và đưa ý kiến nghị luận của em

6 Bài tập nõng cao:

Phõn biệt kiểu bài Nghị luận về một tư tưởng đạo lý với Nghị luận về một hiện tượng đời sống

5 Hướng dẫn về nhà

- Ra baứi taọp veà nhaứ: Hoùc sinh veà nhaứ hoùc baứi, laứm baứi taọp ụỷ saựch giaựo khoa.

- Chuaồn bũ baứi Phong caỏch ngon ngữ khoa học

Tiết 13

PHONG CÁCH NGễN NGỮ KHOA HỌC

I Mục đớch yờu cầu :

Giỳp học sinh

- Nắm vững cỏc khỏi niệm văn bản khoa học và cỏc đặc trưng của phong cỏch ấy

- Cú kỹ năng phõn biệt phong cỏch ngụn ngữ khoa học với cỏc phong cỏch ngụn ngữ khỏc và

biết sử dụng ngụn ngữ khoa học trong cỏc trường hợp cần thiết

II Phửụng tieọn thửùc hieọn:

Taứi lieọu tham khaỷo: Saựch giaựo vieõn, Thieỏt keỏ baứi giaỷng Ngửừ vaờn 12, giaựo

aựn

III Caựch thửực tieỏn haứnh:

- - Sử dụng phơng pháp thuyết trình, phơng pháp vấn đáp đàm thoại

- Tổ chức dạy học kết hợp giữa 2 hình thức hợp tác theo nhóm và làm việc độc lập

IV Tieỏn trỡnh leõn lụựp:

1 OÅnủũnh toồ chửực: : 12A2……… 12A3………

12A8……… 12B2………

2 Kiểm tra bài cũ : (5’)Bài nghị luận về một hiện tượng đời sống thường cú cỏc nội dung nào ?

3 Bài mới:

- Đọc văn bản a Phân loại ?

Văn bản khoa học chuyên sâu.

- Đọc văn bản b Phân loại ?

Văn bản khoa học giáo khoa

- Đọc văn bản c Phân loại ?

Tính khái quát, trừu tượng biểu hiện ở những

phương diện nào ?

Tính lí trí, lôgic biểu hiện ở những phương

diện nào ?

Tính khách quan, phi cá thể biểu hiện ở

những phương diện nào ?

Cho hs chép phần ghi nhớ

- Nội dung thông tin là gì ?

- Thuộc loại văn bản nào ?

- Tìm các thuật ngữ khoa học được sử dụng

- Các văn bản khoa học giáo khoa : cần có thêm tính sư phạm

- Các văn bản khoa học phổ cập, viết dễ hiểu nhằm phổ biến rộng rãi kiến thức khoa học

II Ngôn ngữ khoa học :

Là ngôn ngữ được dùng trong giao tiếp thuộc lĩnh vực khoa học

+ Dạng viết : sử dụng từ ngữ khoa học và các kí hiệu, công thức, sơ đồ…

+ Dạng nói : yêu cầu cao về phát âm, diễn đạt trên

cơ sở một đề cương

III Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ khoa học :

1 Tính khái quát, trừu tượng : biểu hiện không chỉ

ở nội dung mà cònở các phương tiện ngôn ngữ như thuật ngữ khoa học và kết cấu của văn bản

2 Tính lí trí, lôgic : thể hiện ở trong nội dung và ở tất cả các phương tiện ngôn ngữ như từ ngữ, câu văn, đoạn văn, văn bản

3 Tính khách quan, phi cá thể : Hạn chế sử dụng những biểu đạt có tính chất cá nhân, ít biểu lộ sắc thái cảm xúc

GHI NHỚ :

IV Luyện tập : Bài tập 1 :

- Những kiến thức khoa học Lịch sử văn học

- Thuộc văn bản khoa học giáo khoa

- Chủ đề, hình ảnh, tác phẩm, phản ánh hiện thực, đại chúng hoá, chất suy tưởng, nguồn cảm hứng sáng tạo.

Bài tập 2 :

- Đoạn thẳng : đoạn không cong queo, gãy khúc, không lệch về một bên / đoạn ngắn nhất nối hai điểm với nhau

Bài tập 3 : Về nhà

Cho hs chép câu hỏi gợi ý về nhà làm bài tập

4 Củng cố : (3’) - Các loại văn bản khoa học ?

- Các đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ khoa học ?

5 Hướng dẫn về nhà

- Học bài, làm bài tập còn lại trong SGK

- Chuẩn bị bài mới: Trả bài làm văn số 1

Lµm v¨n

Trả bài viết số 1

-I Mục Tiêu: Giúp hs

-Củng cố những kiến thức và kĩ năng làm văn có liên quan đến bài làm

-Nhận ra những ưu, khuyết điểm trong bài làm và kĩ năng viết nói chung…

- Học sinh nhân ra c¸c lçi vµ söa lçi Häc tËp nh÷ng bµi viÕt hay

-Có định hướng và quyết tâm phấn đấu để phát huy kĩ năng làm bài văn cho tốt hơn

II Ph ¬ng tiÖn thùc hiÖn:

2 KiÓm tra bµi cò :

Kiểm tra lồng trong bài giảng

3 Bµi míi :

Hoạt đụ̣ng của gv và hs Yờu cõ̀u cõ̀n đạt

HS đọc lại đề bài

H: Đề bài thuộc kiểu bài gì?

H: Phạm vi dẫn chứng?

H: Hãy xác lập ý lớn, ý nhỏ và lập giàn

bài cho đề bài trên?

GV nhọ̃n xét ưu, khuyờ́t điờ̉m Có dõ̃n

chứng cụ thờ̉ theo từng lớp

Giáo viờn chọn mụ̃i lớp vài bài tiờu

biờ̉u Cho học sinh đọc, phát hiợ̀n và

sửa lụ̃i

GV chọn bài viờ́t tiờu biờ̉u nhṍt trong

lớp, cho hs đọc đờ̉ tham khảo

A Trả bài I/ Chép lại đề

ĐỀ 1

“Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động”

Ý kiến của M Xi – xờ – rụng (nhà triết học La Mó

cổ đại) gợi cho anh (chị) những suy nghĩ gỡ về việc tu dưỡng và rốn luyện của bản thõn

- Kiểu bài: Nghị luọ̃n xã hụ̣i vờ̀ mụ̣t tư tưởng đạo lí

- Nội dung : Bàn vờ̀ đức hạnh và con đường học tọ̃p

- Phạm vi dẫn chứng : Trong đời sụ́ng xã hụ̣i

- Mục đích học tọ̃p của học sinh ngày nay

- Tính chṍt của các nụ̣i dung: Học đờ̉ tiờ́p thu kiờ́n thức, học đờ̉ vọ̃n dụng kiờ́n thức, học đờ̉ hoàn thiợ̀n nhõn cách

3 Kờ́t bàiKhẳng định vai trò của những nụ̣i dung trờn và bày tỏ nhọ̃n xét đánh giá của mình

III/ Nhận xét và chữa lỗi.

1 Nhận xét

Ưu điờ̉m: Một số bài viết đủ ý, diễn đạt tốt , trình bày sáng rõ

Nhược điờ̉m: - Đa số học sinh không hiểu đề, viết không

đủ ý, nội dung sơ sài, diễn đạt lủng củng

2 Chữa lỗi

- Lỗi chính tả : nhiều bài viết tắt, viết sai lỗi chính tả

- Lỗi dùng từ: Nhiờ̀u từ sai, tụ́i nghĩa

- Lỗi về câu : Nhiều câu thiếu chủ ngữ

- Lối diễn đạt: Diẽn đạt lủng củng

IV- Đọc bài văn mõ̃u

V- Trả bài, gọi tờn ghi điờ̉m

4 Củng cố :

Lu ý học sinh các loại lỗi cơ bản.

5 Hớng dẫn học bài :Vờ̀ nhà tự sửa lụ̃i trong bài viờ́t.

Chuõ̉n bị viờ́t bài viờ́t sụ́ 2

V Tự rút kinh nghiệm :

………

Ngµy so¹n: …/ 9 / 2008Ngµy gi¶ng: …/ 9 / 2008TiÕt 15

Lµm v¨n

Viết bài làm văn số 02

(Nghị luận xã hội - Bài làm ở nhà )

I Mục Tiêu.Giúp hs

*Viết đươc bài nghị luận bàn về một hiện tượng đời sống, phù hợp với trình độ, hoàn cảnh của hs…

* Rèn kĩ năng nghị luận xã hội

*Nâng cao ý thức ,có thái độ đúng đắn đối với những hiện tượng, đời sống xảy ra hằng ngày

II Ph ¬ng tiÖn thùc hiÖn:

Kiểm tra viết

*Tìm hiểu những hiện tượng trong đời sống hằng ngày…

*Phân tích đánh giá,các hiện tượng trong đời sống để chuẩn bị cho bài viết

Anh(chị) hãy trình bày quan điểm của mình trước cuộc vận động ”Nói không với những tiêu

cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”.

1.Yêu cầu chung:

-Kiểu bài:nghị luận xã hội

-Các thao tác sử dụng: bình luận,chứng minh…

-Tư liệu: trong văn học và đời sống xã hội

-Bố cục: ba phần mở-thân-kết

2.Yêu cầu cụ thể:

*Thông tin về thực trạng môi trường sống nói chung

*Tìm hiếu những tiêu cực nơi mình đang sống

*Nói không với tiêu cực trong thi cử

*Nói không với bệnh thành tích trong giáo dục

4 Củng cố:

Thu bài

Nhận xét tinh thần, thái độ làm bài của học sinh

5 Hướng dẫn về nhà:

Chuẩn bị bài:

‘Thông điệp nhân ngày thế giới phòng chống AIDS,1-12-3003”

V Tù rót kinh nghiÖm :

- Thấy được tầm quan trọng và sự bức thiết của công cuộc phòng chống HIV/AIDS đối

với toàn nhân loại và mỗi cá nhân

- Nhận thức rõ trách nhiệm của các quốc gia và từng các nhân trong việc sát cánh, chung tay đẩy lùi hiểm họa

Tổ duyệt: 22/9/2008

Dương Thị Xuân

GV: SGK, tài liệu, giỏo ỏn, tranh ảnh, mỏy chiếu….

HS: SGK, tài liệu, tranh ảnh

c cách thức tiến hành.

Vấn đỏp, thuyết giảng, thảo luận, tớch hợp…

d tiến trình giảng dạy

- HS trao đổi, trả lời

- Tỏc giả Cụ-phi An-nan đó

- Năm 2001, tổ chức Liờn hợp quốc và cỏ nhõn Tổng thư kớ phi An-nan được trao giải thưởng Nụ-ben Hũa bỡnh

Cụ-2 Văn bản:

Nhõn Ngày thế giới phũng chống AIDS 1-12-2003, Tổng thư kớ Liờn hợp quốc Cụ-phi An-nan đó gửi bức thụng điệp đến toàn thế giới, nhằm kờu gọi mọi quốc gia, tổ chức và mọi người hóy nỗ lực ngăn chặn phũng chống đại dịch này trờn toàn cầu

ii đọc – hiểu

a) Mở đầu:

Nhắc lại việc cam kết của cỏc quốc gia trờn thế giới để đỏnh

bại căn bệnh HIV/AIDS vào năm 2001 và Tuyờn bố về cam kết phũng chống HIV/AIDS của quốc gia đú.

b) Nhỡn lại tỡnh hỡnh thực hiện phũng chống AIDS

- Đó cú một số dấu hiệu của chỳng ta về nguồn lực, ngõn sỏch, chiến lược quốc gia phũng chống AIDS

- Song hành động của chỳng ta vẫn quỏ ớt so với yờu cầu thực tế, dịch HIV/AIDS vẫn hoành hành gõy tử vong trờn toàn thế giới

và cú rất nhiều dấu hiệu suy giảm Trong năm qua, mỗi phỳt cú

- Không hoàn thành được một số mục tiêu đề ra trong Tuyên bố

về Cam kết phòng chống HIV/AIDS và tiến độ như hiện nay, chúng ta sẽ không đạt được bất cứ mục tiêu nào vào năm 2005

c) Nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu trong việc phòng chống AIDS

- Phải nỗ lực thực hiện cam kết của mình bằng những nguồn lực

và hành động cần thiết

- Phải đưa vấn đề AIDS lên vị trí hàng đầu trong chương trình nghị sự về chính trị và hành động

- Phải công khai lên tiếng về AIDS

- Không được kì thị và phân biệt đối xử đối với những người sống chung với HIV/AIDS

- Đừng để một ai có ảo tưởng rằng chúng ta có thể bảo vệ được chính mình bằng cách dựng lên các bức tường rào ngăn cách giữa “chúng ta” và “họ”

- Trong thế giới AIDS khốc liệt này không có khái niệm “chúng ta” và “họ” Trong thế giới đó, im lặng đồng nghĩa với cái chết

Có nghĩa là phải hành động để chống lại đại dịch AIDS đang đe dọa mọi người trên hành tinh này, không trừ một ai

d) Kết thúc: Lời kêu gọi phòng chống AIDS

- Tôi kêu gọi các bạn hãy cùng với tôi lên tiếng thật to và hãy dõng dạc về HIV/AIDS

- Hãy cùng tôi giật đổ các thành lũy của sự im lặng, kì thị và phân biệt đối xử đang vây quanh bệnh dịch này

- Hãy sát cánh cùng tôi, bởi lẽ cuộc chiến chóng lại HIV/AIDS bắt đầu từ chính các bạn

+ Tác giả tha thiết kêu gọi các quốc gia và toàn thể nhân dân thế giới hãy coi việc đẩy lùi đại dịch đó là công việc chính của mình, hãy sát cánh bên nhau để cùnh “đánh đổ các thành lũy của sự im lặng, kì thị và phân biệt đối xử” với những người bị HIV/AIDS

- N¾m néi dung bµi

- So¹n bµi tiÕp theo

Ngµy so¹n: …./…./2008Ngµy gi¶ng: …./…./2008TiÕt 16+17

Thông điệp ngày thế giới phòng chống AIDS 1-12-2003.

Cô-phi An- na

A Mục tiêu bài học:

Giúp HS:- Thấy được tầm quan trọng và sự bức thiết của công cuộc phòng chống HIV/AIDS đối với toàn nhân loại và mỗi cá nhân; từ đó, nhận thức rõ trách nhiệm của các quốc gia và từng

cá nhân trong việc sát cánh, chung tay đẩy lùi hiểm hoạ

-Cảm nhận được sức thuyết phục to lớn của bài văn

B.Phương tiện thực hiện:

2.Kiểm tra bài cũ.

Em có nhận xét gì về bài viết “Mấy ý nghĩ về thơ”của Nguyễn Đình Thi và bài viết “Đô- xtoi- ép - xki” của Xvai- gơ?

3.Bài mới.

Hoạt động của GV, HS Kiến thức cần đạt

GV:Dựa vào phần Tiểu dẫn,nêu

hiểu biết của em về Cô-phi An-

na và cương vị của ông khi đưa

ra bản thông điệp?

HS: Đọc Tiểu dẫn, suy nghĩ trả

lời

GV: Bản thông điệp nêu lên

vấn đề gì? thuộc thể loại nào?

Vì sao tác giả cho rằng đó là

vấn đề rất cần phải đặt lên "vị

trí hàng đầu trong chương trình

nghị sự về chính trị và hành

I Tìm hiểu chung.

1 Tác giả Cô-phi An-na.

- Sinh năm 1938, Gana ( Châu Phi)

- 1997:là người châu Phi da đen đầu tiên được bầu làm Tổng thư kí Liên hợp quốc, đảm nhiệm 2 nhiệm kì đến năm 2007 tài năng,phẩm chất ưu tú của cá nhân Cô-phi An-na

- 2001: Được giải Nôbel Hoà bình

- Hoạt động:

+Lời kêu gọi hành động gồm 5 điều về đấu tranh chống đại dịch HIV/ AIDS

+ Thành lập Quỹ Sức khoẻ và AIDS toàn cầu

Đây là mối quan tâm, là nhiệm vụ hàng đầu trong sự nghiệp chính trị của ông

2 Văn bản.

a Thể loại: Văn NLVấn đề: phòng chống HIV/AIDS Vấn đề bức thiết, quan trọng hiện nay của toàn nhân loại

động thực tế" của mỗi quốc gia

và cá nhân?Trình bày nhưng

hiểu biết cơ bản của em về vấn

tìm hiểu về HIV/ AIDS:(Khái

niệm, biểu hiện, tình trạng, mức

GV: VB này gồm mấy đoạn?

Nội dung của từng đoạn?

HS: Trao đổi, trả lời

Văn bản nhật dụng: đề cập đến hiện tượng, vấn đề cụ thể, có

ý nghĩa quan trọng, bức xúc, đang đặt ra trước mắt con người trong cuộc sống thường ngày của họ

- Các nước đã xây dựng chiến lược quốc gia chông HIV/

AIDS

- Các công ty, nhóm

từ thiện,cộng đồng

có những hoạt động tích cực

- Đại dịch vẫn đang hoành hành,tử vong cao

- 1 phút - 10 người bị nhiễm HIV

- tuổi thọ giảm-Sự gia tăng của đại dịch:

nhanh, đặc biệt là phụ nữ;

rộng, đến cả các khu vực trước đây hầu như là an toàn

- Lẽ ra giảm được 1/4 số thanh niên bị nhiễm HIV,một nửa trẻ em sơ sinh bị nhiễm HIV, phát triển chương trình chăm sóc toàn diện

- Không hoàn thành mục tiêu của năm 2003, không đạt mục tiêu vào năm 2005

Nhận định: "Song những hành động của chúng ta vẫn còn quá ít so với thực tế."

NX:

-NT: thủ pháp liệt kê sử dụng theo lối tương phản- tương

GV: Qua cách tổng kết tình

hình thực tế phòng chống

HIV/AIDS, nhận xét về nghệ

thuật lập luận cũng như sức

thuyết phục của bài văn này?

Cho dẫn chứng minh hoạ?

GV:Trong lời kêu gọi mọi

nhân chúng ta với việc hưởng

ứng lời kêu gọi của Cô-phi

An-na trong giai đoạn hiện An-nay?

Liên hệ tình hình và nỗ lực

phòng chống HIV/ AIDS của

địa phương em?

4 Củng cố:

GV: Nêu giá trị nội dung và

nghệ thuật của bài viết này?

HS tổng hợp, rút ra ND,NT đặc

sắc

Bản thông điệp giúp chúng ta

nhận thức rõ hơn ý nghĩa quan

trọng của cuộc đấu tranh đẩy lùi

đại dịch HIV/AIDS hiện nay

trên thế giới.Mỗi người chúng

ta phải thấy được trách nhiệm

của mình bằng việc nâng cao

đồng

-Lời văn ngắn gọn, đảm bảo được yêu cầu toàn diện và khái quát, thể hiện tầm nhìn chiến lược của vị Tổng thư kí LHQ

- Lập luận chặt chẽ theo lối diễn dịch,giàu sức thuyết phục,

biểu cảm.(Số liệu đưa ra thuyết phục, cụ thể, tác động mạnh

mẽ đến tâm trí người nghe:"Trong năm qua, HIV", điệp cấu trúc theo lối tăng cấp "lẽ ra "thể hiện cảm xúc kìm nén, đau đớn, day dứt, ân hận, )

để cứu cộng đồng và cứu chính mình Đây là những nhiệm

vụ có ý nghĩa cấp thiết đối với mỗi người, mỗi quốc gia và toàn nhân loại

III Tổng kết:

+ Bản thông điệp khẳng định phòng chống HIV/AIDS phải

là mối quan tâm hàng đầu của toàn nhân loại, và những cố gắng của con người về mặt này vẫn còn chưa đủ

+ Tác giả tha thiết kêu gọi các quốc gia và toàn thể nhân dân thế giới hãy coi việc đẩy lùi đại dịch đó là công việc chính của mình, hãy sát cánh bên nhau để cùnh “đánh đổ các thành lũy của sự im lặng, kì thị và phân biệt đối xử” với những người bị HIV/AIDS

Ngµy so¹n: …/10 /2008 Ngµy gi¶ng: …/10 /2008TiÕt 21

Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học

I Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: Các thao tác trong văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học

2.Kĩ năng : - Có kĩ năng làm bài văn nghị luận về một ý kiến đối với văn học

3.Thái độ : Ý thức sử dụng bài học vào viết tốt bài văn nghị luận về một ý kiến đối với văn

2 KiĨm tra bµi cị :

Nghị luận văn học là gì? Những yêu cầu của bài văn nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ?

3 Bµi míi :

Một kiểu bài nghị luận thường gặp trong các kì thi(Đặc biệt là kì thi học sinh giỏi)

Giáo án Ngữ văn 12

Bùi Dương - Trường THPT Lương Phú

GV;ghi đề lên bảng

HS ghi đề,đọc đề!

Các nhóm tham khảo hướng dẫn của

SGK và thảo luận tìm hiểu đề 1??

Hướng dẫn cho HS trao đổi thảo luận

- Dựa vào ngữ cảnh để tìm hiểu nghĩa từ

Các nhóm tham khảo hướng dẫn của

SGK và thảo luận tìm hiểu đề 2??

Hướng dẫn cho HS trao đổi thảo luận

Các nhóm trình bày

GV:Nhận xét chốt:kĩ năng tìm hiểu đề!(giải

thích hình ảnh trong câu nói!!

chung văn học Việt Nam phong phú ,đa dạng;nhưng nếu cần xác định một dòng chủ lưu,một dòng chính,quán thông kim cổ,thì đó là văn học yêu nước.”Hãy trình bày suy nghĩ của anh,chị về ý kiến

trên

Đề 2: Bàn về đọc sách,nhất là đọc các tác phẩm văn

học lớn,người xưa nói: “Tuổi trẻ đọc sách như nhìn trăng qua cái kẽ,lớn tuổi đọc sách như ngắm trăng ngoài sân,tuổi già đọc sách như thưởng trăng trên đài.”(Lâm Ngữ Đường) Anh,chị hiểu ý kiến trên như

thế nào?

II.Tìm hiểu đề,Lập dàn ý

1 Đề 1 a.Tìm hiểu đề

-Giải nghĩa cụm từ,từphong phú, đa dạng:nhiều tác phẩm,nhiều thể loại văn học;chủ lưu:dòng chính của văn học; Quán thông kim cổ: Suốt từ xưa đến nay

-Nội dung ý kiến (Luận đề):Từ xưa đến nay trong sự phong phú đa dạng của văn học Việt Nam, dòng văn học yêu nước là dòng chính xuyên suốt

b.Lập dàn y

*Mở bài

-Giới thiệu chung-Trích dẫn câu nói của Đặng Thai Mai và giải thích nội dung của câu nói

Luận cứ:Đa số TP+Các tác phẩm lớn đều thể hiện nội

dung yêu nước(Nam quốc sơn hà,Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo,Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc,Tuyên ngôn Độc lập,Việt Bắc,Tây Tiến, Đất nước…

+Luận điểm: Lí giải nguyên nhân Dòng văn học yêu nước là dòng chính xuyên suốt

2.Đề 2 a.Tìm hiểu đề

- Tuổi trẻ đọc sách như nhìn trăng qua cái kẽ: thấy

trong phạm vi nhỏ hẹp

-Lớn tuổi đọc sách như ngắm trăng ngoài sân:Theo

thời gian,kinh nghiệm,vốn sống nhiều thì tầm nhìn được mở rộng

-Tuổi già đọc sách như thưởng trăng trên đài:Càng

nhiều vốn sống,vốn văn hóa,kinh ngiệm đọc sách sẽ hiểu sâu rộng hơn

36

4.Củng cố : Cách làm bài văn nghị luận về một ý kiến đối với văn học(chú trọng giải thích

nghĩa các từ,cụm từ,khái niệm,hình ảnh trong ý kiến Dàn ý)

5.Dặn dò : Hoàn thành các phần còn lại

Chuẩn bị bài Việt Bắc của Tố Hữu

Em biết gì về nhà thơ Tố Hữu?

.Câu hỏi kiểm tra:

Em làm gì khi tìm hiểu đề của bài văn nghị luận về một ý kiến đối với văn học?

Kĩ năng lập hệ thống luận điểm bài văn nghị luận về một ý kiến đối với văn học?

V T rĩt kinh nghiƯm :

Ngµy so¹n: 12/10 /2008 Ngµy gi¶ng: …/10 /2008

Tiết 23

Tieáng Vieät: Luật thơ

I Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức : Hiểu được luật thơ của một số thể thơ truyền thống:lục bt,song thất lục bt,ngũ

ngơn v thất ngơn Đường luật.Qua một số bi tập,hiểu thm một số đổi mới trong cc thể thơ hiện đại:năm tiếng,bảy tiếng

2.Kĩ năng : Vận dụng những kiến thức vào việc đọc hiểu và cảm thụ tác phẩm thơ ca.

II Ph ¬ng tiƯn thc hiƯn:

- SGK, SGV

- Thit k bµi hc

III C¸ch thc tin hµnh:

GV gỵi m vn ®Ị, híng dn hc sinh tr¶ li c©u hi vµ th¶o lun

Phát vấn đối thoại-Trao đổi, thảo luận nhóm

2 KiĨm tra bµi cị :

Ngơn ngữ khoa học là gì? Phong cách ngơn ngữ khoa học có những đặc trưng cơ bản nào?

3 Bµi míi :

Làm sao để cảm thụ thơ, sáng tác thơ

Giáo án Ngữ văn 12

Bùi Dương - Trường THPT Lương Phú

*HS tham khảo SGK để biết các thể thơ Việt Nam?

Vai trò của tiếng trong thơ tiếng Việt ?

HS dựa vào SGK để trả lời.

Gv hướng dẫn (- Vần lưng,Vần chân ,Vần chính

-GV có thể đổi các vần,các thanh trong ví dụ bên

để bài thơ sai luật qua đó giúp HS hiểu về

luật thơ lục bát!! “Nhị-Tứ-Lục phân minh”!!

GV kiểm tra,đánh giá và hướng dẫn!!

Học sinh căn cứ vào phần bài học trên để trả lời

Ghi nhớ về luật thơ lục bát?

GV chốt kiến thức luật thơ lục bát!!!

HS thảo luận nhóm và chỉ rõ luật thơ song thất lục

bát

Trong ví dụ SGK!?

-GV có thể đổi các vần,các thanh trong ví dụ bên

để bài thơ sai luật qua đó giúp HS hiểu về

luật thơ song thất lục bát”!!

GV kiểm tra,đánh giá và hướng dẫn!!

Học sinh căn cứ vào phần bài học trên để trả lời

Ghi nhớ về luật thơ song thất!

GV chốt kiến thức luật thơ song thất lục bát?

vần,phép hài thanh,ngắt nhịp

Ví dụ:Luật về thơ lục bt *Các thể thơ Việt Nam :

+ Thể thơ dân tộc : lục bát, hát nói, song thất lục bát (ví dụ:Truyện Kiều,Bài ca ngất ngưởng,Chinh phụ ngâm)

+ Thể thơ Đường luật:ngũ ngôn, thất ngôn (bát cú, tứ tuyệt)(ví dụ:Tự tình,Chiều tối) + Thơ hiện đại : thể thơ tự do,thơ văn –xuôi…(Bài thơ về tiểu đội xe không kính)

2 Vai trò của “tiếng” trong thơ Việt Nam

a “Tiếng” là căn cứ để xác định thể thơ :

b “Tiếng” là căn cứ để ngắt nhịp trong thơ

c Thanh của “tiếng” là căn cứ để xác định luật

bằng trắc

d “Vần” của “tiếng” là căn cứ để hiệp vần

Vần lưng.Vần chân Vần chính Vần thông

*Ví dụ:SGK II.Một số thể thơ truyền thống 1.Thể lục bát

B T *B, Những điều /trông thấy/ mà đau/ đớn lòng

B T *B, >< *B,,

b.Ghi nhớ

-Luật về số tiếng: 6-8-Luật về vần: vần lưng(tiếng thứ 6 câu lục vần tiếng thứ 6 câu bát, tiếng thứ 8 câu bát vần tiếng thứ 6 câu lục )

-Luật về nhịp: nhịp chẵn: 2/2/2 - 2/2/2/2-Luật về thanh:

+Tiếng thứ 2-4-6 là B-T-B+Tiếng 6-8 là trầm-bổng(bổng –trầm)

2.Thể song thất lục bát a.Ví dụ:

Ngòi đầu cầu nước trong như lọc

B T

Đường bên cầu cỏ mọc còn non

B T B Đưa chàng lòng dặc dặc buồn B

Bộ khôn bằng ngựa,thủy khôn bằng thuyền B

b.Ghi nhớ

-Luật về số tiếng: 7-7-6-8-Luật về vần:vần trắc cặp song thất, vần bằng cặp lục bt

-Luật về nhịp: nhịp 3/4 cu song thất,nhịp 2/2/2 cu lục bt

-Luật về thanh:

+cu thất:Tiếng thứ 3 là B hoặc T+câu 6-8 (như thơ lục bát)38

4 Củng cố : Sự khỏc nhau về luật thơ của cỏc thể thơ truyền thống Vận dụng hiểu biết luật

thơ vào đọc hiểu cỏc tỏc phẩm thơ theo thể thơ (bài thơ Việt Bắc)

5 Hướng d̃n v̀ nhà: - Làm bài ṭp

- Chuẩn bị bài mới:Việt Bắc

Cõu hỏi kiểm tra: Chọn 4 cõu thơ trong bài thơ Việt Bắc và phõn tớch làm rừ: luật thơ Lục bỏt.

V T rĩt kinh nghiƯm :

Ngày soạn: 12/10 /2008 Ngày giảng: …/10 /2008

Tiết 24

Làm văn

TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2.

I Mục tiờu:Giỳp hs.

-Củng cố những kiến thức và kĩ năng làm văn cú liờn quan đến bài làm

-Nhận ra những ưu,khuyết điểm trong bài làm và kĩ năng viết núi chung…

-Cú định hướng và quyết tõm phấn đấu để phỏt huy kĩ năng làm bài văn cho tốt hơn

II Ph ơng tiện thực hiện:

- SGK, SGV

- Thiết kế bài học

- Bài viờ́t của học sinh

III Cách thức tiến hành:

GV gợi mở vấn đề, hớng dẫn học sinh trả lời câu hỏi và thảo luận

Nhọ̃n xét, rút kinh nghiợ̀m

2 Kiểm tra bài cũ :

Nghũ luaọn vaờn hoùc laứ gỡ? Nhửừng yeõu caàu cuỷa baứi vaờn nghũ luaọn veà moọt baứi thụ, ủoaùn thụ?

3 Bài mới :

Giáo án Ngữ văn 12

Bùi Dương - Trường THPT Lương Phú

H: §Ò bµi thuéc kiÓu bµi g×?

1.Yêu cầu chung:

-Kiểu bài:nghị luận xã hội-Các thao tác sử dụng: bình luận,chứng minh…

-Tư liệu: trong văn học và đời sống xã hội

-Bố cục: ba phần mở-thân-kết

2.Yêu cầu cụ thể:

*Thông tin về thực trạng môi trường sống nói chung

*Tìm hiếu những tiêu cực nơi mình đang sống

*Nói không với tiêu cực trong thi cử

*Nói không với bệnh thành tích trong giáo dục

-Phân tích hiện tượng

*Hiện tượng tiêu cực trong thi cử trong nhà trường hiện nay là một hiện tượng xấu cần xoá bỏ,nó làm cho học sinh ỷ lại,không tự phát huy năng lực học tập của mình…

*Hiện tượng lấy tỉ lệ để nâng bệnh thành tích của nhà trường,chứng tỏ đã có chuẩn bị từ trước.Đó là hành động vi phạm có ý thức

*Hãy nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục

-Bình luận về hiện tượng

*Đánh giá chung về hiện tượng.

40