Khái quát VHVN từ TK X đênbs TK XIX

III.Những đặc điểm lớn về nội dung 1.Chủ nghĩa yêu n ớc Biểu hiện : Gắn liền với t t ởng trung quân ái quốc.. 2.Chủ nghĩa nhân đạoBắt nguồn từ truyền thống dân tộc, từ văn học dân gian ,

Tiết 35

Khái quát văn học

Việt Nam

từ thế kỷ X đến thế

kỷ XIX ( T2)

III.Những đặc điểm lớn về nội dung

1.Chủ nghĩa yêu n ớc

Biểu hiện :

Gắn liền với t t ởng trung quân ái quốc.

Chủ nghĩa yêu n ớc có những biểu hiện khá phong phú, đa dạng:

- Quan tâm đến vận n ớc, gắn bó với vận n ớc và số phận

con ng ời.

- ý thức độc lập, tự chủ, tự c ờng, tự hào dân tộc.

- Lòng căm thù giặc, quyết tâm đánh giặc.

- Yêu thiên nhiên cũng là cũng là biểu hiện đẹp đẽ của lòng yêu n ớc.

2.Chủ nghĩa nhân đạo

Bắt nguồn từ truyền thống dân tộc, từ văn học dân gian ,

ảnh h ởng ở t t ởng nhân văn tích cực của đạo Phật, Nho giáo, Đạo giáo

Biểu hiện cụ thể:

- Th ơng ng ời nh thể th ơng thân

- Lên án tố cáo những thế lực tàn bạo đã chà đạp lên con

ng ời

- Khẳng định, đề cao con ng ời và khát vọng về công lý

3 Cảm hứng thế sự

-Thế sự : Là cuộc sống con ng ời, là việc đời

- Cảm hứng thế sự : Là bày tỏ suy nghĩ , tình cảm về cuộc sống con ng ời, và việc đời

- Các tác giả đã h ớng ngòi bút tới hiện thực cuộc sống, hiện thực XH để ghi lại những điều trông thấy

Ví dụ:+ Phạm Đình Hổ- Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh ( trích Vũ trung tuỳ bút

+ Lê Hữu Trác- Th ợng kinh ký sự

+ Đời sông nông thôn trong thơ Nguyễn Khuyến

=> Cảm hứng thế sự trong văn học trung đại tạo tiền đề cho văn học hiện thực xuất hiện ở thời kì tiếp theo

IV.Những đặc điểm lớn về nghệ thuật

1.Tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm

a.Tính quy phạm là gì?

- Là đặc điểm nổi bật của văn học trung đại Việt Nam

- Là sự quy định chặt chẽ đến mức thành khuôn mẫu

b Nội dung của tính quy phạm

- Quan điểm văn học: coi trọng mục đích giáo dục giáo huấn

(Văn dĩ tải đạo )

- T duy nghệ thuật: Nghĩ theo kiểu mẫu nghệ thuật có sẵn từ

x a của cổ nhân

- Cách sử dụng thi liệu văn liệu: Sử dụng nhiều điển tích điển

cố từ văn học lịch sử Trung Quốc

- Tuân thủ chặt chẽ về kết cấu, thể loại- đặc biệt là các thể

loại từ văn học Trung Quốc

c.Sù ph¸ vì tÝnh quy ph¹m

- ë nh÷ng tµi n¨ng lín, t¸c gi¶ võa tu©n thñ tÝnh quy ph¹m,võa ph¸ vì tÝnh quy ph¹m,võa ph¸t huy c¸ tÝnh s¸ng t¹o c¶ vÒ néi dung vµ h×nh thøc :

VD: NguyÔn Tr·i, NguyÔn Du, Hå Xu©n H ¬ng, NguyÔn KhuyÕn…

2.Khuynh h ớng trang nhã và xu h ớng bình dị

a Tính trang nhã , thể hiện ở :

- Đề tài, chủ đề :h ớng tới cái cao cả trang trọng hơn tới cái bình th ờng ,bình dị

- Hình t ợng nghệ thuật: h ớng tới vẻ đẹp tao nhã,mĩ lệ hơn là đơn sơ mộc mạc

- Ngôn ngữ nghệ thuật: Cách diễn đạt trau chuốt hoa

mĩ, tự nhiên gần với đời sống

b.Xu h ớng bình dị

- Trong quá trình phát triển VHTĐ ngày càng gắn bó với hện thực, với đời sống hiện thực, tự nhiên, bình dị

hình ảnh gần gũi đời th ờng vào thơ văn

3 Tiếp thu và dân tộc hoá, tinh hoa văn hóa văn học n ớc ngoài

- Đó là quy luật phát triển cùa văn học trung đại Việt Nam, chủ yếu làvăn học Trung Quốc

+ Ngôn ngữ : sáng tác bằng chữ Hán

+ Sáng tạo sử dụng chữ Nôm, và thơ văn chữ Nôm

+ Việt hoá thơ đ ờng luật

+ Sáng tạo thể thơ dân tộc lục bát, song thất lục bát

+ Thi liệu Việt Nam

*Kết luận

- Văn học trung đại gắn bó với lịch sử vận mệnh

đất n ớc và nhân dân Việt Nam

- Góp phần làm nên diện mạo hoàn chỉnh của

văn học Việt Nam

- Tạo tiền đề cơ sở vững chắc cho sự phát triển