CHÀM DA , ĐH Y DƯỢC TP HCM

Bài giảng dành cho sinh viên y khoa, bác sĩ đa khoa, sau đại học. ĐH Y Dược TP Hồ Chí Minh. 1 ĐẠI CƯƠNG 2 CÁC GIAI ĐOẠN 3 NGUYÊN NHÂN SINH LÝ BỆNH 4 TIẾN TRIỂN CỦA BỆNH 5 PHÂN LOẠI 6 CÁC DẠNG BỆNH CHÍNH 7 LÂM SÀNG 8 ĐIỀU TRỊ 9 PHÒNG

BS NGUYỄN THỊ HỒNG CHUYÊN

BM DA LIỄU ĐHYD

BỆNH CHÀM

I ĐẠI CƯƠNG

Bệnh Chàm (Eczema, atopic dermatitis)

– Chiếm 10% dân số

– Là một hiện tượng viêm bì-thượng bì,nguyên nhân phức tạp, thường phát sinh

do một quá trình phản ứng của da trênmột cơ địa đặc biệt dễ phản ứng với dịứng nguyên trong hay ngoài cơ thể

Các giai đoạn của bệnh Chàm

Ngứa  Hồng ban, hơi sưng phù

 Mụn nước  Rỉ nước

lành bệnh

 Đóng mài  Tróc vẩy 

da dày

II NGUYÊN NHÂN SINH BỆNH

- Hiện còn chưa rõ

- Chàm là phản ứng dị ứng, cần có 2 yếu tố :

 Trên một cơ địa dị ứng

 Chất gây dị ứng

1 Cơ địa dị ứng

Bệnh nhân Chàm thường có tiền sử bản thânhay người trong gia đình mắc các bệnh dịứng như chàm, suyễn,viêm mũi dị ứng,viêmkết mạc dị ứng…

2 Chất gây dị ứng

+ Do hít, chiếu vào da, đắp, dán trực tiếp…

+ Do ăn uống, tiêm chích, cấy vào da…

III.VỊ TRÍ GÂY BỆNH

Bất cứ vùng da nào cũng có thể bị Chàmngay cả bán niêm mạc như môi, da qui đầu(trừ niêm mạc)

Vị trí thường gặp:

+ Mặt duỗi các chi

+ Bàn tay,bàn chân

+ Mặt, da đầu

+ Bìu, âm hộ

IV.TIẾN TRIỂN CỦA BỆNH

Điều trị đúng cách :bệnh thường khỏi

trong vài ngày hay vài tuần

Ngược lại, nếu dùng thuốc không đúng,có

thể làm bệnh lan rộng và nặng thêm

Chàm thường bị bội nhiễm,hay tái phát dokhó xác định được chất gây dị ứng để phòngtránh

V PHÂN LOẠI BỆNH CHÀM

1 THEO TIẾN TRIỂN

2 THEO THỂ BỆNH

1 THEO TIẾN TRIỂN

- Chàm cấp

- Chàm bán cấp

- Chàm mãn tính

2.THEO THỂ BỆNH

- Chàm có nguồn gốc bên ngoài

+ Chàm tiếp xúc

- Chàm có nguồn gốc bên trong

+ Chàm thể tạng + Tổ đỉa

+ Chàm tiết bã + Chàm dạng đồng tiền

VI CÁC DẠNG BỆNH CHÍNH

1 CHÀM TIẾP XÚC

KN ở môi trường ngoài tiếp xúc trực tiếp lên da:

+ ST mang hình dạng của vật tiếp xúc

+ Giới hạn rất rõ

+ Rất ngứa

+ Viêm nhiều, mụn nước nhiều

+ Lành mau nếu không tiếp xúc lại với dị nguyên + Tái phát nếu tiếp xúc lại

Nguyên nhân: rất nhiều

 Thuốc bôi : Kem tetracycline, Phenergan,

Penicilline, Sulfamide…

 Đắp lá…

 Dán (thuốc dán,băng cá nhân)

 Giày dép, quần áo, phấn son…

2 CHÀM THỂ TẠNG

 Chàm sữa

- Trẻ 2-3 tháng tuổi, khỏe mạnh

- Vị trí: mặt, trán, 2má (trừ lỗ thiên nhiên)

- Lâm sàng :mụn nước, rịn nước, đóng mài ,rất ngứa, dễ chốc hóa

- Diễn tiến:

+ thường khỏi < 4 tuổi+ nếu > 4 tuổi chưa hết  chàm thể tạng

 Chàm thể tạng ở người lớn

- Do diễn tiến tiếp tục của chàm sữa

- Lâm sàng: sang thương đa dạng, đối xứng, chủ yếu ở nếp gấp, mặt duỗi của chi

- Tái phát nhiều lần

- Ngứa + +

- Có thể kèm theo: da vẩy cá ở 2 cẳng chân, khô

da, dày sừng nang lông, vẩy phấn trắng, xạm da quanh mắt, dấu hiệu Dennie-Morgan…

VII ĐIỀU TRỊ

Tùy theo giai đoạn mà sử dụng thuốc bôi :

+ Giai đoạn cấp :thoa thuốc nước

+ Giai đoạn bán cấp :hồ nước, dầu kẽm

+ Giai đoạn mãn tính: thuốc mỡ

Dùng thuốc cần theo hướng dẫn của Bác sĩ.Trường hợp nặng/lan rộng:cần nhập viện đểđược điều trị tích cực và theo dõi sát

Allergy, Asthma & Clinical Immunology

2011, 7(Suppl 1):S4

VIII PHÒNG NGỪA

Tránh những chất có thể gây dị ứng

Tránh thoa thuốc bừa bãi, thoa dầu, đắp lá cây khi mắc bệnh

IX KẾT LUẬN

Chàm là bệnh lành tính, rất phổ biến

Nếu được điều trị đúng thì bệnh mau khỏi, tuy nhiên điều trị gặp khó khăn do nguyên nhân phức tạp và bệnh hay tái phát