bài giảng tham khảo tập huấn

Nối tên ph ơng châm hội thoại với nội dung của ph ơng châm hội quan hệ cách thức lịch sự Nói ngắn gọn, rành mạch, tránh nói mơ hồ, dông dài.. Cần tế nhị và tôn trọng ng ời đối thoại N

Häc sinh líp 9g

Bµi 14 - TiÕt 73

kết quả cần đạt

Củng cố kiến thức và kĩ nang sử dụng tiếng Việt đã học từ đầu

ă ă

Nối tên ph ơng châm hội thoại với

nội dung của ph ơng châm hội

quan hệ

cách thức

lịch sự

Nói ngắn gọn, rành mạch, tránh nói mơ hồ, dông dài.

Nói đúng vào đề tài giao tiếp.

Đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp, không thiếu không thừa.

Cần tế nhị và tôn trọng ng ời

đối thoại.

Nói có ngữ điệu, đúng chính âm.

Không nói điều mình không tin là đúng, không nói thiếu bằng chứng

Không nói điều mình không tin là đúng,không nói thiếu bằng chứng

Nói ngắn gọn, rành mạch, tránh nói mơ hồ, dông

dài.

Đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp, không thiếu không thừa.

Cần tế nhị và tôn trọng

ng ời đối thoại

Nói đúng vào đề tài giao tiếp

Nối tên ph ơng châm hội thoại với

nội dung của ph ơng châm hội

cách thức

lịch sự quan hệ

Bµi tËp 1

Tạo ấn t ợng về một ng ời con gái dịu

dàng, có hiểu biết

Mở ra một trang mới trong cuộc đời

Thuý Kiều.

§iÒn nh÷ng tõ ng÷ x ng h« thÝch hîp vµo chç trèng:

Th¶o luËn nhãm:

* V× sao chóng ta ph¶i lùa chän tõ ng÷ khi x ng h«? Lùa chän nh thÕ nµo?

II X ng hô trong hội thoại

1.Hệ thống từ ngữ x ng hô trong tiếng Việt:

Phong phú, giàu sắc thái biểu cảm.

2 Sử dụng từ ngữ x ng hô trong tiếng Việt: - Cần căn cứ vào đối t ợng và các

đặc điểm khác của tình huống giao tiếp để x ng hô cho thích

hợp

- Cần tuân thủ ph ơng châm “ X

Bài tập 2

a) Mụ chủ nhà chép miệng, giọng ngọt xớt:

- Em cứ khó nghĩ quá… ông bà cũng là ng ời

làm ăn tử tế cả Nh ng mà có lệnh biết làm thế nào.(…)Này, ở với nhau đang vui vẻ, ông bà dọn

đi, em lại cứ nhớ đáo để đấy nhớ.

b) Mụ gi ơng tròn cả hai mắt lên mà reo:

- A, thế chứ! Thế mà tớ cứ t ởng d ới nhà đi Việt gian thật, tớ ghét ghê ấy…Thôi bây giờ thì ông

bà lại cứ ở tự nhiên, ai bảo sao Ăn hết nhiều

chứ ở hết là bao nhiêu.

( Làng- Kim Lân)

* Lời của nhân vật ở mỗi ví dụ đ ợc nói trong tình huống nào?

*Với mỗi tình huống, từ ngữ x ng hô đ ợc sử

dụng nh thế nào? Thể hiện tính chất, quan

hệ ra sao?

a) Mô chñ nhµ chÐp miÖng, giäng

- A, thÕ chø! ThÕ mµ tí cø t ëng d íi

nhµ ®i ViÖt gian thËt, tí ghÐt ghª

Êy…Th«i b©y giê th× «ng bµ l¹i cø ë

tù nhiªn, ai b¶o sao ¡n hÕt nhiÒu

chø ë hÕt lµ bao nhiªu.

tí tí

«ng

bµ

Lêi nãi, c¸ch x ng h« suång s·, th©n mËt, thÓ hiÖn niÒm vui .

Lµm sao véi vÒ ngay

Chît nghe bçng ch©n tay rông rêi.

.

.

.

h ta

Ta

ta

Lời dẫn Trực tiếp Gián tiếp

ý nghĩa

Cách

dẫn

III Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp:

Làm cho ngôn ngữ giao tiếp thêm đậm đà, có tính thuyết phục, thể hiện tầm hiểu biết sâu rộng.

Bài tập 4

Hãy chuyển những lời đối thoại trong

đoạn trích thành lời dẫn gián tiếp Phân tích những thay đổi về từ ngữ trong lời dẫn gián tiếp so với lời đối thoại:

Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh, cả thuỷ lẫn bộ cùng ra đi Ngày 29 đến Nghệ An, vua Quang Trung cho vời ng ời cống

sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp vào dinh

và hỏi:

- Quân Thanh sang đánh, tôi sắp đem

binh ra chống cự M u đánh và giữ, cơ đ ợc hay thua, tiên sinh nghĩ thế nào?

Thiếp nói:

- Bây giờ trong n ớc trống không, lòng ng ời tan rã Quân Thanh ở xa tới đây, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không

hiểu rõ thế nên đánh hay nên giữ ra sao

Chúa công đi ra chuyến này, không quá m ời

(Hoàng Lê nhất thống chí, Ngô gia văn phái)

Vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp

quân Thanh sang đánh, nếu nhà vua đem binh ra chống cự thì khả năng thắng hay

thua nh thế nào

Nguyễn Thiếp trả lời bấy giờ trong n

ớc trống không, lòng ng ời tan rã, quân Thanh

ở xa tới, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh nên giữ ra sao, vua Quang Trung ra Bắc không quá m ời ngày quân Thanh sẽ bị dẹp tan.

g

Bài tập 5

Mỗi ví dụ sau đã dẫn câu thơ hoặc

câu văn nào? Đó là dẫn trực tiếp hay gián tiếp?

b) Bằng lời kể nhẹ nhàng, duyên dáng,

Nguyễn Thành Long đã đ a ta đến với Sa

Pa – thành phố mộng mơ Nh ng “trong cái lặng im của Sa Pa, d ới những dinh thự cũ

kĩ của Sa Pa, Sa Pa mà chỉ nghe tên ng ời

ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, có

những con ng ời làm việc và lo nghĩ nh vậy cho đất n ớc.”

đầu súng.

Đoạn văn đã sử dụng lời dẫn gián tiếp

Dẫn từ ba câu thơ cuối của bài Đồng chí

chuyện nghỉ ngơi, có những con ng ời

làm việc và lo nghĩ nh vậy cho đất n ớc.” Đoạn văn đã sử

Ph ¬ng

ch©m

héi tho¹i

X ng h« trong héi tho¹i

Lêi dÉn

VËn dông linh ho¹t, t¹o hiÖu qu¶ khi nãi

vµ viÕt

1 Đọc lại truyện Chiếc l ợc ngà (Nguyễn

Quang Sáng) và cho biết những câu nói

sau là lời của ai, nói với ai, trong hoàn

cảnh nào ? - Vô ăn cơm!

- Con kêu rồi mà ng ời ta không nghe.

- Ba! Không cho ba đi nữa! Ba ở nhà với con!

Bài tập về nhà

Vận dụng những kiến thức về ph ơng châm hội thoại, x ng hô trong hội thoại, hãy cho biết qua những lời nói ấy em hiểu gì về tình cảm, tính cách của nhân vật và nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn 2 Ôn tập kĩ các kiến thức đã học.

`